Meta គឺជាក្រុមហ៊ុនមេរបស់ Facebook, Instagram និង WhatsApp បានប្រកាសពីគម្រោង Project Waterworth ដាក់ខ្សែកាបអ៊ីនធើរណេតនៅបាតសមុទ្រវែងបំផុតលើពិភពលោក គឺមានប្រវែងរហូតដល់៥ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រ ។ ខ្សែកាបនេះនឹងតភ្ជាប់បណ្តាញអ៊ីនធើរណេត និងបង្កើនការបញ្ជូន-ទទួលទិន្នន័យរបស់ប្រទេសនានាលើពិភពលោក ដូចជា ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក ឥណ្ឌា អាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងប្រេស៊ីល ។

គម្រោងនេះមានគោលដៅបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការតភ្ជាប់បណ្តាញអ៊ីនធើរណេតទូទាំងពិភពលោក និងគាំទ្រការបំពាក់បច្ចេកវិទ្យា AI របស់ក្រុមហ៊ុន ។ ក្រុមហ៊ុននឹងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា 24 fibre-pair system ដែលអាចបញ្ជូន និងទទួលទិន្នន័យបានច្រើនជាងបច្ចេកវិទ្យាធម្មតា ។ នេះជាគម្រោងដ៏ធំមួយរបស់ Meta ហើយក្រុមហ៊ុននឹងមានតួនាទីលើសពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងក្លាយជាក្រុមហ៊ុនពង្រីកបណ្តាញអ៊ីនធើរណេតលើពិភពលោក ។

បច្ចុប្បន្ន ការបញ្ជូន និងទទួលទិន្នន័យលើពិភពលោក ស្មើជាង៩៥% គឺត្រូវឆ្លងកាត់ខ្សែកាបអ៊ីនធើរណេតនៅបាតសមុទ្រ ដែលវាជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់នៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ។ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស គឺ Google ក៏ទើបប្រកាសពីគម្រោងដាក់ខ្សែកាបអ៊ីនធើរណេតនៅបាតសមុទ្រដែរ សម្រាប់តភ្ជាប់ទ្វីបអាហ្រិ្វប និងអូស្ត្រាលី ហើយ Google បានវិនិយោគប្រាក់១ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីពង្រីកបណ្តាញខ្សែកាបអ៊ីនធើរណេតនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ។

កាលពីមុន ការដាក់ខ្សែកាបអ៊ីនធើរណេតនៅបាតសមុទ្រ គឺជាតួនាទីរបស់ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ជាតិ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស ដូចជា ៖ Meta និង Google បានចាប់ផ្តើមវិនិយោគបណ្តាញខ្សែកាបអ៊ីនធើរណេតកាន់តែច្រើន ។ នេះបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងក្នុងការពង្រីកបណ្តាញឌីជីថលលើពិភពលោក ។

ទោះជាខ្សែកាបអ៊ីនធើរណេតនៅបាតសមុទ្រមានប្រយោជន៍ខ្លាំងក្តី ប៉ុន្តែវាក៏មានបញ្ហាប្រឈមដែរ ដូចជា ៖ ការគំរាមបំផ្លាញ ឬការខូចខាត ជាពិសេស ពេលប្រទេសនានាមានជម្លោះនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ។ អង្គការ NATO បានឃ្លាំមើលខ្សែកាបអ៊ីនធើរណេតនៅសមុទ្របាល់ទិក (Baltic Sea) ក្រោយពីវាបានខូចខាតជាច្រើនលើក ដោយសារជម្លោះនយោបាយ ។

Meta បញ្ជាក់ថា នឹងកប់ខ្សែកាបអ៊ីនធើរណេតនៅក្រោមបាតសមុទ្រក្នុងជម្រៅរហូតដល់៧,០០០ម៉ែត្រ សម្រាប់តំបន់ខ្លះ ព្រមទាំងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាពិសេសក្នុងតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ដូចជា ៖ បវិវេណឆ្នេរសមុទ្រ ដើម្បីការពារការខូចខាត ។ ខ្សែកាបនេះនឹងឆ្លងកាត់តំបន់មានជម្លោះនយោបាយរវាងអឺរ៉ុប និងចិន ព្រមទាំងតភ្ជាប់បណ្តាញអ៊ីនធើរណេតរវាងអាមេរិក និងប្រទេសនានាដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន ។ វានឹងធ្វើឱ្យអាមេរិកមានឥទ្ធិពលផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលលើពិភពលោក ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សមាគមសណ្ឋាគារប្រទេសថៃបានបង្ហាញក្តីបារម្ភពីការបាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរបរទេសពេលចូលឆ្នាំថ្មីខាងមុខ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលថៃបណ្តេញជនជាតិអ៊ុយគូ ចំនួន៤០នាក់ទៅចិន កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក ដែលធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន អូស្ត្រាលី ព្រមទាំងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលើពិភពលោក ថ្កោលទោ.សថៃមិនគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ។ ប្រទេសទាំងនេះបានដាស់តឿនពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនពីបញ្ហាសន្តិសុខនៅថៃ និងបារម្ភខ្លា.ចកើតហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រា.ប់បែ.កក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំ នៅតំបន់រ៉ាជប្រាស៊ុង ទីក្រុងបាងកក ដូចពេលកន្លងមក ។

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ធៀនប្រាស៊ីត ឆៃយ៉ាផាត់ត្រាណាន់ នាយកសមាគមសណ្ឋាគារថៃ និយាយថា លោកបានស្នើឱ្យសមាជិកសមាគមសិក្សាពីផលប៉ះពាល់លើវិស័យទេសចរណ៍ ជាពិសេស នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលថៃនឹងរៀបចំពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី និងទទួលស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរទូទាំងពិភពលោក ។ ប៉ុន្តែលោកបារម្ភថា រដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិន នឹងធ្វើឱ្យថៃកើតហេតុការណ៍អាក្រក់ដូចកាលពី១០ឆ្នាំមុន ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ គឺមានការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅផ្លូវបែកជា៤ តំបន់រ៉ាជប្រាស៊ុង ទីក្រុងបាងកក ក្បែររូបសំណាក់ដែលភ្ញៀវទេសចរទៅបន់ស្រន់ គឺធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់២០នាក់ និងរងរបួស១២៥នាក់ ។

ការបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិនលើកនេះ ធ្វើឱ្យជប៉ុន និងអាមេរិកថ្កោលទោសថៃ ខណៈរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពុំយល់ស្របយ៉ាងខ្លាំងជាមួយរដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលសម្រេចចិត្តបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិន ។ រីឯសហភាពអឺរ៉ុបបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បង្ហាញការសោកស្តាយបំផុតចំពោះទង្វើរបស់ថៃ ហើយប្រទេសនានាចាត់ទុកថា នេះជាការល្មើសនឹងសិទ្ធិពុំបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនត្រឡប់ទៅប្រទេសដើម ។

លោក ធៀនប្រាស៊ីត បារម្ភពីការបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិន នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេស ដែលនឹងមកដើរលេងក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មីខាងមុខ ទើបសមាជិកសមាគមសណ្ឋាគារសិក្សាពីផលប៉ះពាល់មកលើការកក់បន្ទប់សណ្ឋាគារនៅថៃ ។ លោកថា ៖ «ការបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិនលើកនេះ ប្រទេសនានាលើពិភពលោក បានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននេះយ៉ាងច្រើន វានឹងប៉ះពាល់ចំនួនភ្ញៀវទេសចរ ។ យើងនឹងតាមដានស្ថានការណ៍បន្តទៀត តើភ្ញៀវទេសេចរនឹងមកថៃកម្រិតណា ពីព្រោះប្រទេសនានាដាស់តឿនពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនពីបញ្ហាសន្តិសុខនៅថៃ» ។

សមាគមសណ្ឋាគារបានស្នើទៅរដ្ឋាភិបាលឱ្យកាត់បន្ថយរយៈពេលស្នាក់នៅថៃ ឬលើកលែងទិដ្ឋាការ ដែលរដ្ឋាភិបាលថៃអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសស្នាក់នៅថៃ ចំនួន៩០ថ្ងៃ ។ នេះជាការស្នាក់នៅយូរពេក បើតាមការស្រាវជ្រាវរបស់សមាគមឃើញថា ភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកលេងថៃ ភាគច្រើនស្នាក់នៅចាប់ពី៧ថ្ងៃ ទៅ៩ថ្ងៃ ប៉ុណ្ណោះ ។ ហេតុនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃគួរកាត់បន្ថយរយៈពេលស្នាក់នៅថៃ ស្មើត្រឹមតែ១៥ថ្ងៃ បើអនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវទេសចរស្នាក់នៅថៃរហូតដល់៩០ថ្ងៃ គឺពួកគេនឹងមានពេលច្រើនសម្រាប់រៀបចំគម្រោងមិនល្អ ដូចជា បំផ្ទុះគ្រាប់បែក ៕

ឆ្នាំ២០២៥នេះ ការរកឃើញថ្មីៗ កាន់តែអស្ចារ្យជាងមុន ។ សម្រាប់អ្នកដែលស្រឡាញ់សត្វ អ្នកចង់ដឹងពីសត្វ គឺលែងបារម្ភទៀតហើយ អ្នកនឹងបានដឹងពីតម្រូវការរបស់សត្វដ៏ឆ្លាតវៃរបស់អ្នក តាមរយៈការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត AI ទាក់ទងនឹងទឹកមុខ អារម្មណ៍ និងការស្រេកឃ្លានចង់បានពីសត្វចិញ្ចឹមរបស់លោកអ្នក ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យនានាលើពិភពលោក បានអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យា AI ឱ្យចងចាំពីអារម្មណ៍របស់សត្វចិញ្ចឹម ដូចជា ៖ សត្វសេះ សត្វឆ្មា ជ្រូក និងឆ្កែ ការចងចាំ AI អាចជួយឱ្យកសិករ និងគ្រូពេទ្យសត្វ បានដឹងពីការឈឺចាប់របស់សត្វ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ AI វិភាគលើទឹកមុខ និងអាកប្បកិរិយាសត្វ ។ ហេតុនេះ កសិករអាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់សត្វបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក៏ដូចជាជួយឱ្យគ្រូពេទ្យសត្វ ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាលជំងឺសត្វមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន ។

កម្មវិធីវិភាគទឹកមុខសត្វ ឈ្មោះ «Intellipig» បង្កើតឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យ University of the West of England Bristol និង Scotland’s Rural College ប្រទេសអង់គ្លេស ។ កម្មវិធីនេះនឹងបង្ហាញសញ្ញាការឈឺចាប់រាងកាយ និងបង្ហាញអារម្មណ៍ទុក្ខព្រួយរបស់ជ្រូកដែលពួកគេយកមកពិសោធន៍ ហើយវានឹងជូនដំណឹងដល់កសិករ ពេលមានអ្វីប្លែក ដើម្បីឱ្យកសិករអាចដោះស្រាយបញ្ហា និងកែលម្អកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វរបស់ខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

កម្មវិធី AI មួយទៀត គឺជាការអភិវឌ្ឍ Software ដែលបង្កើតឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ University of Haifa ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ដែលកម្មវិធីនេះនឹងចងចាំទឹកមុខឆ្កែ ហើយប្រើប្រាស់សម្រាប់ការតាមរកឆ្កែបាត់ ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រាវជ្រាវអ៊ីស្រាអែលកំពុងបង្ហាត់ AI ឱ្យផ្តល់សញ្ញាពីការមិនសប្បាយចិត្តលើផ្ទៃមុខរបស់ឆ្កែ គឺឆ្កែបានផ្លាស់ប្តូរទឹកមុខរហូតដល់៣៨% ស្រដៀងនឹងមនុស្សយើងដែរ នៅពេលពួកវាមិនសប្បាយចិត្ត ។

ដោយឡែក ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ University de São Paulo ប្រទេសប្រេស៊ីល បានសាកល្បងប្រើប្រាស់រូបភាពផ្ទៃមុខសត្វសេះ មុននិងក្រោយពេលវះកាត់ ព្រមទាំងផ្ទៃមុខសេះ មុននិងក្រោយពេលផ្តល់ ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ។ រួចហើយ ពួកគេក៏វិភាគ និងបង្ហាត់ AI ឱ្យចាប់សញ្ញាលើភ្នែក ត្រចៀក និងមាត់សេះ ។ លទ្ធផលបង្ហាញថា AI អាចផ្តល់សញ្ញាការឈឺចាប់របស់សេះ ហើយការសាកល្បងនេះបានទទួលជោគជ័យរហូតដល់៨៨% ។

ការដាក់បង្ហាញបច្ចេកវិទ្យា AI ដែលបង្ហាញពីអារម្មណ៍សត្វនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់ ពីព្រោះអាចជួយឱ្យម្ចាស់ ឬអ្នកថែទាំសត្វ យល់ពីអារម្មណ៍សត្វបានល្អ និងថែទាំសត្វបានត្រឹមត្រូវ ។ លើសពីនេះ វានឹងជួយឱ្យមនុស្ស និងសត្វយល់ពីគ្នា ឬធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្ស និងសត្វកាន់តែល្អខ្លាំងឡើង នាថ្ងៃអនាគត ៕

ពេលបានដឹង និងឮរួចហើយ វាមិនមែនជាលើកទី១ ទេ សម្រាប់បញ្ហារវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅលើដែនអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី នាពេលកន្លងមក ។ បណ្តាញសង្គមថៃឈ្មោះថា Top News ផ្សាយរាយការណ៍ថា កងទ័ពខ្មែរមួយក្រុមបានទម្លាក់ទង់ជាតិរបស់ថៃនៅតំបន់ព្រំដែន ដែលកងទ័ពថៃបានដាក់ទង់ជាតិរបស់ខ្លួនដើម្បីកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែន ។

ពលរដ្ឋថៃបានចែកចាយវីដេអូទម្លាក់ទង់ជាតិយ៉ាងច្រើន ហើយពួកគេចាត់ទុកថា នេះជាទង្វើពុំសមរម្យយ៉ាងខ្លាំង និងស្នើឱ្យកងទ័ពថៃត្រួតពិនិត្យករណីនេះជាបន្ទាន់ថា តើហេតុការណ៍នេះកើតឡើងនៅតំបន់ណា និងកើតឡើងតាំងពីពេលណា ។

ពលរដ្ឋថៃចែកចាយវីដេអូកងទ័ពខ្មែរមួយក្រុមទម្លាក់ជាតិថៃនៅតំបន់ព្រំដែនយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម ក្រោយពីគណនីហ្វេសប៊ុកមួយឈ្មោះ «mimo2222278» សរសេរថា ៖ «កងទ័ពខ្មែរទម្លាក់ទង់ជាតិថៃ ព្រមទាំងបំផ្លាញដងទង់ជាតិថៃ ប៉ុន្តែពុំដឹងថា តើហេតុការណ៍នេះស្ថិតនៅតំបន់ណាទេ សូមកងទ័ពថៃត្រួតពិនិត្យផង ។ មិនថាខ្មែរធ្វើដោយខ្លួនឯង ឬយ៉ាងណា គឺចាត់ទុកថា នេះជាការញុះញង់ និងពុំសមរម្យយ៉ាងខ្លាំង» ។

ប៉ុន្តែក្នុងវីដេអូនេះពុំបានបញ្ជាក់ថា តើហេតុការណ៍ទម្លាក់ទង់ជាតិថៃស្ថិតនៅតំបន់ណា ឬកើតឡើងនៅពេលណាទេ ។ បច្ចុប្បន្ន កងទ័ពថៃកំពុងតែត្រួតពិនិត្យវីដេអូ ដើម្បីឱ្យដឹងពីទីតាំងពិតប្រាកដ និងមូលហេតុដែលកងទ័ពខ្មែរធ្វើបែបនេះ ដោយសារថៃចាត់ទុកថា វាជាទង្វើល្មើសនឹងអធិបតេយ្យភាពថៃ ។

អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមថៃស្តីបន្ទោសថា រដ្ឋាភិបាលថៃអាណត្តិនេះមិនអាចដឹកនាំប្រទេស តើរដ្ឋាភិបាលថៃកំពុងតែធ្វើអ្វី? តើកងទ័ពថៃនឹងត្រួតពិនិត្យវីដេអូខាងលើយូរប៉ុនណា? អ្នកខ្លះទៀតនិយាយថា វាដល់ពេលប្រទេសថៃត្រូវសាងសង់ជញ្ជាំងព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាហើយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា តាំងពីកងទ័ពថៃហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមដែលច្រៀងចម្រៀងជាតិផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពខ្មែរឈរជើងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក គឺធ្វើឱ្យបុគ្គលមួយចំនួននៅថៃមានគំនិតមិនល្អ យកវីដេអូចាស់ៗមកបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋថៃដែលខ្វះការពិចារណា យល់ច្រឡំមកលើកងទ័ពខ្មែរ ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាខាងលើគ្រាន់តែជាព័ត៌មានបឋមលើបណ្តាញសង្គមថៃ និងផ្សាយពីខាងភាគីថៃតែម្ខាងប៉ុណ្ណោះ ។

ការពិតនៃរឿងខាងលើ សារព័ត៌មាន KBN News នៅមិនទាន់ទទួលបានប្រភពអះអាងច្បាស់ការណ៍ពីមូលហេតុពិតនៅឡើយ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រសិនបើ ការទម្លាក់នោះនៅលើទឹកដីកម្ពុជាមែន ប្រាកដណាស់ គឺកម្ពុជាមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងការទម្លាក់ទង់ជាតិថៃ ដោយមិនចាំបាច់សាកសួរឡើយ ព្រោះវាជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ខ្មែរយ៉ាងពិតប្រាកដ ។

ទោះជាយ៉ាងណា KBN News សង្ឃឹម និងជឿជាក់ថា មូលហេតុពិតនៃការទម្លាក់ទង់ជាតិថៃ ដែលបានផ្សាយដោយបណ្តាញសង្គមថៃខាងលើ នឹងបានដឹងពីប្រភព ទីតាំង ពេលវេលា មូលហេតុច្បាស់លាស់ និងឈ្វេងយល់ពីចេតនាពិតនៃការផ្សាយនោះក្នុងគោលបំណងអ្វីឱ្យប្រាកដ?