យល់យ៉ាងណាដែរបងប្អូន? រូបសញ្ញា «ព្រះរាជសង្ហារជាតិ» ដែលជានិមិត្តសញ្ញាត្រាជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងតំណាងឲ្យរាជានិយមកម្ពុជា ត្រូវបានបុគ្គល ឬក្រុមដែលជាប្រភពអ្នកនាំចូល និងចែកចាយយកមកព្រីនធ្វើជាស្ទីកគ័របិទលើផ្លែក្រូចដាក់លក់នៅតាមទីផ្សារតាមអំពើរចិត្ត និងថែមទាំងមានអក្សរវៀតណាមនៅពីលើនោះទៀត។

យោងតាមការបង្ហោះរបស់គណនីហ្វេសប៊ុកមួយឈ្មោះ Prince Sisowath Sithiden ដែលជាព្រះញាតិវង្សានុវង្សមួយអង្គនៃសែរាជវង្សកម្ពុជា បានសរសេថា៖ មានបង បងប្អូន ប្រជាពលរដ្ឋ គាត់ដើរប្រទះឃើញ លក់តាមផ្សារ ដូច្នេះ សូមអស់លោកក្រសួងពាក់ព័ន្ធជួយពិនិត្យមើលផង មានព្រះសង្ហារ ហើយ អក្សរវៀតណាមទៀត តើនេះពិតទេ? ព្រហើន ។

មហាជនជាច្រើនបានចែករំលែកការបង្ហោះនេះតៗគ្នា ជាមួយនឹងការបញ្ចេញមតិយោបល់ស្រដៀងៗគ្នាថា ក្រូចនេះមិនមែនដាំដុះនៅក្នុងស្រុកនោះទេ ហើយច្បាស់ណាស់ថាជារបស់នាំចូលមកពីប្រទេសជិតខាង ប៉ុន្តែបែរជាមានបិទសញ្ញាតំណាងជាតិ និងរាជានិយមកម្ពុជានៅលើនោះទៅវិញ។ នេះអាចចាត់ទុកបានថា ជាទង្វើប្រមា.ថមា.ក់ងាយ និងមិនឲ្យតម្លៃ ដែលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់តម្លៃនៃសញ្ញាជាតិទង់ជាតិ និងនិមិត្តរូបជាតិ។

ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ អគ្គនាយកដ្ឋានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងកិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្រ្កាបការក្លែងបន្លំ (ក.ប.ប.) បានណែនាំដល់ពាណិជ្ជករ អាជីវករជាអ្នកលក់ចែកចាយបន្ត ត្រូវបញ្ឈប់ការលក់ ចែកចាយ ព្រមទាំងរក្សាទុកជាបណ្តោះអាសន្ន នូវផលិតផលដែលមានបំពាក់ម៉ាកឬរូបសញ្ញាជាតិ និងព្រះរាជសង្ហារនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ហើយអ្នកប្រើប្រាស់និងសាធារណជន សូមចៀសវាងការទិញនូវផលិតផលដែលមានបំពាក់ម៉ាកឬរូបសញ្ញាខាងលើ។

បន្ថែមលើនោះ ក.ប.ប. បានបញ្ជាក់ថា ចំណាត់ការនេះធ្វើឡើង ដើម្បីលើកកម្ពស់តម្លៃនៃសញ្ញាជាតិទង់ជាតិ និងនិមិត្តរូបជាតិ ដែលការពារដោយច្បាប់ និងធានានូវការការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងការប្រកួតប្រជែងដោយស្មោះត្រង់នៅលើទីផ្សារ ព្រមទាំងអនុលោមភាពនៃការប្រើប្រាស់ម៉ាកសញ្ញាសម្រាប់ប្រើប្រាស់លើផលិតផល។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ចំពោះបុគ្គលប្រព្រឹត្តល្មើស ត្រូវទទួលទណ្ឌកម្ម និងការពិន័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរស្របតាមច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុទ្ធជាធរមាន៕

ថ្ងៃ១៤ កុម្ភៈ ត្រូវបានប្រទេសនានានៅទូទាំងពិភពលោក ចាត់ទុកជាថ្ងៃបុណ្យនៃក្តីស្រឡាញ់ (Valentine’s Day) និងក្លាយជាថ្ងៃសំខាន់សម្រាប់គូស្នេហ៍ទាំងអស់បង្ហាញការស្រឡាញ់ បារម្ភពីគ្នា ដោយការប្រគល់ផ្កាកុលាប សូកូឡា និងអំណោយផ្សេងៗ ។ ក្រៅពីគូស្នេហ៍ សមាជិកក្រុមគ្រួសារក៏អាចបង្ហាញក្តីស្រឡាញ់ទៅកាន់ឪពុក-ម្តាយ បងប្អូនសាច់ញាតិ មិត្តភក្តិផងដែរនៅថ្ងៃ១៤ កុម្ភៈ ប៉ុន្តែលោកអ្នកអាចមិនជ្រាបពីប្រវត្តិបុណ្យនៃក្តីស្រឡាញ់ទេ ។

បុណ្យនៃក្តីស្រឡាញ់ (Valentine’s Day) មានប្រវត្តិតាំងពីជាង១,៥០០ឆ្នាំមុនមកម្ល៉េះ គឺបុណ្យនៃក្តីស្រឡាញ់ត្រូវបានរៀបចំលើកដំបូងនៅឆ្នាំ៤៩៦ ដោយអ្នកគោរពសាសនាគ្រឹស្ត ។ ថ្ងៃ១៤ កុម្ភៈ ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងរ៉ាវស្នេហាមនោសញ្ចេតនាដ៏សែនសោកសៅរបស់គូស្នេហ៍១គូនៅប្រទេសអ៊ីតាលី ទើបប្រទេសនានាកំណត់ជាបុណ្យនៃក្តីស្រឡាញ់ ដើម្បីរំលឹក និងសរសើរពីស្នេហាបរិសុទ្ធរបស់គូស្នេហ៍១គូនេះ ។

ប្រវត្តិបុណ្យនៃក្តីស្រឡាញ់កើតឡើងតាំងពីសម័យព្រះចៅអធិរាជ Claudius II ដែលសោយរាជ្យនៅទីក្រុងរ៉ូម ប្រទេសអ៊ីតាលី ។ សម័យនោះមានសង្គ្រាមជាញឹកញាប់ ដោយសារព្រះចៅអធិរាជសព្វព្រះទ័យនឹងការធ្វើសឹកសង្គ្រាម ទើបប្រមូលប្រុសៗទៅច្បាំង ប៉ុន្តែប្រុសៗជាច្រើននាក់មានតួនាទីថែទាំមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ និងក្រុមគ្រួសារ ពួកគេមិនចង់ចាកចេញពីផ្ទះសម្បែងទៅស្លាប់ក្នុងសមរភូមិទេ ។

ហេតុនេះ ព្រះចៅអធិរាជ Claudius II ក៏ចេញព្រះរាជបញ្ជាឱ្យលុបចោលពិធីភ្ជាប់ពាក្យ និងលុបចោលពិធីរៀបការទាំងអស់នៅទីក្រុងរ៉ូម ដើម្បីឱ្យប្រុសៗចេញទៅចម្បាំងនៅសមរភូមិ ប៉ុន្តែលោក Valentinus មិនយល់ស្របនឹងព្រះរាជបញ្ជារបស់ព្រះចៅអធិរាជ ក៏បបួលឱ្យគូសេ្នហ៍ជាច្រើនគូនៅទីក្រុងរ៉ូមរៀបការ ។ ទង្វើនេះធ្វើឱ្យព្រះចៅអធិរាជមិនសព្វព្រះទ័យយ៉ាងខ្លាំង និងបញ្ជាឱ្យខ្លួនចាប់លោក Valentinus ឃុំឃាំង រង់ចាំការប្រហារជីវិត ។

ក្នុងពេលជាប់គុក លោក Valentinus បានលង់ស្នេហ៍កូនស្រីរបស់អ្នកយាមគុក ដែលនាងពិការភ្នែកទាំងសងខាង ហើយមុនថ្ងៃប្រហារជីវិតមកដល់ លោកក៏ផ្ញើលិខិតទៅនាងដើម្បីសារភាពលង់ស្នេហ៍រូបនាង ដែលលិខិតនេះបញ្ចប់ដោយពាក្យថា «From your Valentine» ។ រឿងរ៉ាវស្នេហាដ៏សោកសៅនេះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយពេញទីក្រុងរ៉ូម រីឯលោក Valentinus ក៏បានស្លាប់នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ។

តាំងពីថ្ងៃនោះមក ប្រទេសនានានៅអឺរ៉ុបបានចាត់ទុកថ្ងៃ១៤ កុម្ភៈ គឺជាបុណ្យនៃក្តីស្រឡាញ់ ដើម្បីរំលឹក និងសរសើរពីសេចក្តីស្នេហាដ៏បរិសុទ្ធរបស់លោក Valentinus ជាមួយនារីពិការភ្នែក ។ ដូច្នេះ ថ្ងៃ១៤ កុម្ភៈ ក៏ក្លាយជាថ្ងៃសំខាន់សម្រាប់គូស្នេហ៍រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ដែលគូស្នេហ៍ទាំងឡាយនិយមឱ្យគ្នា ដូចជា ផ្កាកុលាប សូកូឡា ឬកាដូផ្សេងៗ ដើម្បីបង្ហាញពីការបារម្ភ និងបំណងល្អ ។ នៅថ្ងៃនេះដែរ ហាងនានា ឬតាមដងផ្លូវ តែងតែតុបតែងលម្អដោយពណ៌ស្រស់ឆើតឆាយ គឺពណ៌ក្រហម និងពណ៌ផ្កាឈូក ព្រមទាំងលក់ផ្កា និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ។

សរុបមក បុណ្យនៃក្តីស្រឡាញ់ ១៤ កុម្ភៈ មិនត្រឹមតែជាថ្ងៃរីករាយសម្រាប់គូស្នេហ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាថ្ងៃបង្ហាញពីចំណងមិត្តភាពដ៏ស្រស់ស្អាតទៅកាន់មនុស្សនៅក្បែរខ្លួន ក្រុមគ្រួសារ ហើយយើងក៏អាចជូនពរដល់មិត្តភក្តិផងដែរ ៕

រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បានប្រកាសជ្រើសរើសកងទ័ពចំនួន៣,០០០នាក់ បន្ថែមទៀត ដើម្បីបំពេញក្របខណ្ឌឲ្យបណ្តាកងឯកភាព ចំណុះកងទ័ពជើងគោក។

យោងតាមសេក្ដីសម្រេចរបស់អគ្គបញ្ជាការដ្ឋានចេញថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ បានឲ្យដឹងថា គណៈកម្មការដែលបង្កើតឡើងដោយ មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក ត្រូវការជ្រើសរើសពលទាហានថ្មី ចំនួន ៣,០០០ (បីពាន់) នាក់ ដើម្បីបំពេញក្របខ័ណ្ឌឱ្យបណ្តាកងឯកភាព ចំណុះកងទ័ពជើងគោក ដោយ សហការឯកភាពជាមួយគណៈកម្មការជ្រើសរើសពលទាហានថ្មី របស់អគ្គបញ្ជាការដ្ឋាន។

ក្នុងពេលជ្រើសរើស គណៈកម្មការជ្រើសរើសពលទាហានថ្មី តម្រូវឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យឱ្យបានហ្មត់ចត់ ល្អិតល្អន់ សុក្រឹត្យភាព និងត្រឹមត្រូវតាមលក្ខខណ្ឌលក្ខណសម្បត្តិ ព្រមទាំងសំណុំលិខិតដែលបានកំណត់ដូចជា ៖
ក. សម្រាប់លក្ខខណ្ឌ និងលក្ខណសម្បត្តិ
១.សញ្ជាតិខ្មែរ (ភេទប្រុស), ២.អាយុ១៨ឆ្នាំ ដល់៣០ឆ្នាំ គិតត្រឹមថ្ងៃដាក់ពាក្យ(ចំពោះបេក្ខជនដែលមានកម្រិតវប្បធម៌ចាប់ពី មធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ ដល់មធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ), ៣.អាយុ៣១ឆ្នាំ ដល់៣៥ឆ្នាំ គិតត្រឹមថ្ងៃដាក់ពាក្យ(ចំពោះបេក្ខជនដែលមានកម្រិតវប្បធម៌ចាប់ពី ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រឡើងទៅ ឬមានជំនាញឯកទេស), ៤.កម្ពស់១.៦០ម៉ែត្រឡើងទៅ, ៥.មានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ និងសុខភាពល្អតាមតម្រូវការការងារ, ៦.មានភក្ដីភាពចំពោះជាតិ ព្រមទាំងគ្មានជាប់ពិរុទ្ធ ឬបទល្មើសផ្សេងៗ, ៧.បេក្ខជនត្រូវពិនិត្យសាវតាជាតិដោយកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស, ៨.បេក្ខជនមិនស្ថិតក្នុងក្របខ័ណ្ឌរដ្ឋ បើស្ម័គ្រចិត្ត ត្រូវលាលែងពីក្របខ័ណ្ឌដើម, ៩.បេក្ខជនត្រូវពិនិត្យសុខភាពមុនពេលពិនិត្យលក្ខណសម្បត្តិ (គ្មានមេរោគថ្លើម អេដស៍ ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ឬជំងឺសរសៃប្រសាទ) ១០.បេក្ខជនត្រូវពិនិត្យរកសារធាតុញៀន ពីគណៈកម្មការ, ១១. បេក្ខជនត្រូវឆ្លងកាត់ការពិនិត្យសុខភាពបឋម និងលក្ខណសម្បត្តិពីគណៈកម្មការជ្រើសរើស បើមានសង្ស័យ ឬមិនច្បាស់លាស់ពីអាការៈជំងឺ ត្រូវបន្តពិនិត្យវាយតម្លៃពីមន្ទីរពេទ្យព្រះកេតុមាលា និងទី១២.ត្រូវបានអាទិភាពចំពោះ សាច់ញាតិបង្កើតរបស់យោធិន ឬអតីតយុទ្ធជន យោធិនពលី-ពិការ ដោយផ្អែកទៅតាមលក្ខខណ្ឌ និងលក្ខណសម្បត្តិខាងលើ។
ខ. ចំពោះសំណុំលិខិតមានដូចជា៖
១.ពាក្យសុំចូលបម្រើក្នុងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ច្បាប់ដើមចំនួន ២ ច្បាប់
២.លិខិតធានាបញ្ជាក់សាច់ញាតិបង្កើតយោធិន ឬអតីតយុទ្ធជន ឬយោធិនពលី-ពិការ ឬអាណាព្យាបាលចំនួន ២ ច្បាប់
៣.លិខិតបញ្ជាក់ការសិក្សាចំនួន ២ ច្បាប់
៤.បណ្ណពិនិត្យសុខភាពចំនួន ២ ច្បាប់
៥.អត្តសញ្ញាណបណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរ (ថតចម្លង) និងសេចក្តីចម្លងបញ្ជាក់សំបុត្រកំណើត ចំនួន ២ ច្បាប់
៦. រូបថត ៤x៦ (ថតថ្មីចំពីមុខ) ចំនួន ៦ សន្លឹក។

យ៉ាងណាមិញ ចំពោះទីកន្លែងចែក ទទួលពាក្យ ទីតាំងហ្វឹកហ្វឺន និងកាលបរិច្ឆេទ គណកម្មាការជ្រើសរើសពលទាហានថ្មីនឹងធ្វើការបញ្ជាក់បន្ថែមទៀត៕