ពលរដ្ឋថៃរស់នៅក្បែរព្រំដែនកម្ពុជា បានសំណូមពរយ៉ាងទទូច ៖ «កុំរោលឱ្យខ្លោច ដុតឱ្យឆៅ និងបង្កចលាចលដល់ប្រទេស និងប្រទេស» ខ្មែរ និងថៃ គ្មានជម្លោះគ្នាទេ ខ្មែរជាបងប្អូនជាមួយថៃ រីឯពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅតំបន់ព្រំដែន ក៏ដូចគ្នាដែរ គឺពុំចង់ឱ្យកើតបញ្ហាទៀតទេ ។

យោងតាមការចុះផ្សាយនៅលើបណ្តាញសង្គមថៃឱ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅនេះ មានព្រះសង្ឃ និងដូនជីថៃមួយក្រុមបានជិះរថយន្តមកខេត្តសុរិន្ទ ដើម្បីអានសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ ប៉ុន្តែត្រូវបានពលរដ្ឋថៃរស់នៅក្បែរព្រំដែនហាមឃាត់ព្រះសង្ឃថៃ កុំឱ្យធ្វើសកម្មភាពនៅប្រាសាទ ដោយសារបារម្ភខ្លា.ច មានបញ្ហានៅតំបន់ព្រំដែន ។ ហេតុនេះ ព្រះសង្ឃថៃក៏ប៉ះសម្តីគ្នាជាមួយពលរដ្ឋថៃរស់នៅក្បែរព្រំដែន ព្រមទាំងប៉ះសម្តីជាមួយសន្តិសុខ និងសមត្ថកិច្ច ដែលបានហាមព្រះសង្ឃ និងដូនជី កុំឱ្យឡើងប្រាសាទ ។

វីដេអូប៉ះទង្គិចពាក្យសម្តីរវាងព្រះសង្ឃថៃ និងពលរដ្ឋថៃរស់នៅក្បែរព្រំដែននេះ មានការចែកចាយយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម ។ ក្នុងវីដេអូ គឺព្រះសង្ឃ១អង្គ បានស្រែកដដែលៗទៅកាន់ពលរដ្ឋថៃរស់នៅក្បែរព្រំដែន ថា ៖ «ពុំស្រឡាញ់ប្រទេសជាតិ» ហើយព្រះសង្ឃក៏បានប៉ះសម្តីគ្នាជាមួយសន្តិសុខ និងសមត្ថកិច្ចផងដែរ ។ បន្ទាប់មក អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានក៏បានមកជួយសម្របសម្រួលនិយាយឱ្យព្រះសង្ឃត្រឡប់ទៅវិញ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon ។

ស្ត្រីម្នាក់រស់នៅក្បែរព្រំដែននិយាយថា ៖ «ខ្ញុំមិនចង់ឱ្យមកទេ ព្រោះធ្វើឱ្យខ្មែរយល់ខុស នាំឱ្យមានបញ្ហាជាមួយគ្នា ។ បើពួកគេយករបស់របរមកចែកឱ្យកងទ័ព និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តកងទ័ពនៅព្រំដែន គឺបាន ។ ខ្មែរ និងថៃ គ្មានជម្លោះគ្នាទេ ខ្មែរជាបងប្អូនជាមួយថៃ រីឯពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅព្រំដែន ក៏ដូចគ្នាដែរ គឺពុំចង់ឱ្យកើតបញ្ហាទេ ប៉ុន្តែព្រះសង្ឃ និងដូនជី ចង់ឡើងទៅប្រាសាទ ។ ខ្ញុំក៏ស្រឡាញ់ជាតិដែរ ប៉ុន្តែមិនចង់ឱ្យពួកគេមកធ្វើឱ្យក្តៅក្រហាយដល់ពលរដ្ឋរស់នៅព្រំដែន ។ ពួកគេមកហើយ ក៏ត្រឡប់ទៅវិញ តែយើងរស់នៅព្រំដែននេះហើយពិបាក យើងមិនចង់ឱ្យកើតរឿងរ៉ាវដូចឆ្នាំ២០១១ ទេ» ។

ដូចគ្នានេះ ស្ត្រីរស់នៅក្បែរព្រំដែនម្នាក់ទៀតប្រាប់ថា ៖ «យើងជាអ្នកភូមិ យើងប្រឈម បើពួកគេមកហើយរញ៉េរញ៉ៃ ធ្វើឱ្យយើងពិបាករស់នៅ រីឯកងទ័ពក៏ពិបាកធ្វើការដែរ ។ យើងពុំចង់ចាកចេញពីផ្ទះទេ បើពួកគេមកកម្សាន្ត យើងរីករាយទទួលស្វាគមន៍ ប៉ុន្តែបើមកច្រៀងចម្រៀងជាតិ យើងពុំចង់ឱ្យធ្វើទេ» ។

រីឯបុរសម្នាក់ទៀតដែលបានមកចូលរួមហាមឃាត់ព្រះសង្ឃដែរនោះ ប្រាប់ថា ៖ «ខ្ញុំមិនចង់ឱ្យក្រុមខ្លះមកធ្វើសកម្មភាពនៅប្រាសាទតាមាន់ទេ បើធ្វើហើយនឹងបង្កបញ្ហាដល់ប្រទេសជិតខាង ។ កាលពីឆ្នាំ២០១១ គឺដោយសារមូលហេតុទាំងនេះ គឺមានក្រុមមួយចំនួនមកធ្វើសកម្មភាពលើប្រាសាទ ទើបធ្វើឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នា ពលរដ្ឋលំបាក ។ ភ្នាក់ងារសន្តិសុខថៃដែលថែទាំប្រាសាទតាមាន់ ក៏គ្មានបញ្ហាដែរ ។ ព្រះសង្ឃថៃចង់អានសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅប្រាសាទ គឺពុំមែនជាការងារព្រះសង្ឃទេ ពលរដ្ឋពុំចង់ឱ្យព្រះសង្ឃឡើងលើប្រាសាទ ព្រោះក្រុមខ្លះធ្វើសកម្មភាពរួចហើយ ក៏មានហេតុការណ៍កើតឡើង ។ ខ្ញុំមិនចង់ឱ្យអ្នកភូមិពិបាក ឬចាកចេញពីផ្ទះ ព្រោះអ្នកភូមិរស់នៅមានសេចក្តីសុខ ។ ព្រះសង្ឃបានព្យាយាមចូលប្រាសាទ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានជួយគ្នាសម្របសម្រួលនិយាយឱ្យព្រះសង្ឃត្រឡប់ទៅវិញ» ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ American Dream គឺជារថយន្តវែងជាងគេបំផុតលើពិភពលោក វាមានបណ្តោយវែងជាងរថយន្តកុងទឺន័រដែលកំពុងតែបើកបរតាមដងផ្លូវយើងទៅទៀត ហើយអ្វីដែលអស្ចារ្យ គឺមិនត្រឹមតែបណ្តោយនៃតួរថយន្តប៉ុណ្ណោះទេ ការរចនាតុបតែងក្នុងរថយន្តកាន់តែទំនើបអស្ចារ្យ ដែលយើងមិនធ្លាប់គិតដល់ ។ នៅក្នុងរថយន្តនេះមានស្ទើរគ្រប់អ្វីៗដែលផ្ទះល្មមៗមិនអាចមាន ទើបរថយន្ត American Dream មួយនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ និងកត់ត្រាដោយ Guinness World Record ថា ជារថយន្តវែងនិងទំនើបជាងគេ នៅលើពិភពលោកយើងនេះ ។

រថយន្តឈ្មោះ «American Dream» ម៉ាក Limousine ត្រូវបានកត់ត្រាក្នុង Guinness World Record ថា គឺជារថយន្តវែងជាងគេបំផុតលើពិភពលោក និងវែងខ្លាំងអាចឱ្យឧទ្ធម្ភាគចក្រចុះចតពីលើបាន ។ វាមានប្រវែងរហូតដល់ជាង៣០ម៉ែត្រ និងអាចដឹកមនុស្សចំនួន៧៥នាក់ ដែលផ្នែកខាងក្នុងរថយន្តមានកន្លែងជប់លៀង អាងងូតទឹកក្តៅ និងកន្លែងវាយកូនហ្គោល ។ វាជារថយន្តចាស់ផលិតតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៦ ប៉ុន្តែត្រូវបានម្ចាស់ថ្មីកែច្នៃឱ្យក្លាយជារថយន្តទំនើប និងពង្រីកប្រវែងរបស់វា ។

ផ្នែកខាងក្នុងរថយន្តត្រូវបានដោះកៅអីអង្គុយចេញទាំងអស់ដើ ម្បីឱ្យមានទីធ្លាធំទូលាយសម្រាប់អ្នកដំណើរជួបជុំគ្នាជប់លៀងយ៉ាងសប្បាយ ហើយថែមទាំងមានទូរទស្សន៍ ទូរទឹកកក ប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទ និងឧបករណ៍តន្ត្រីផ្សេងៗ ។ រីឯផ្នែកខាងក្រោយរបស់រថយន្តវិញ គឺមានអាងសម្រាប់ងូតទឹកក្តៅ, កន្លែងវាយកូនហ្គោល ព្រមទាំងកន្លែងចតឧទ្ធម្ភាគចក្រ ដែលអាចទទួលទម្ងន់រហូតដល់២,២៧០គីឡូក្រាម ។

ចំណែកប្រវត្តិរថយន្ត American Dream គឺត្រូវបានផលិតឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៦ មកម៉្លេះ ដោយជនជាតិអាមេរិកឈ្មោះ Jay Ohrberg គឺជាអ្នកប្រមូលរថយន្តចាស់ៗ និងអ្នកកែច្នៃរថយន្តឱ្យមានរូបរាងពិសេសសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការថតភាពយន្ត និងបង្ហាញក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ ។ ក្រោយពីរថយន្តនេះបានបង្ហាញរូបរាងក្នុងភាពយន្តមួយចំនួន វាក៏ត្រូវបានគេឈប់ប្រើប្រាស់ និងបញ្ចូលក្នុងឃ្លាំងអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ។ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩ គេក៏បានយកវាមកដេញថ្លៃ និងលក់ឱ្យលោក Michael Dezer ជាម្ចាស់សារមន្ទីររថយន្ត និងសួនកម្សាន្ត Dezerland Park Orlando នៅរដ្ឋផ្លរីដា សហរដ្ឋអាមេរិក ។

បន្ទាប់ពីបានទិញរថយន្តចាស់ លោក Michael Dezer ក៏បានជួសជុលរថយន្តនេះអស់រយៈពេលជាង២ឆ្នាំ និងចំណាយប្រាក់អស់ចំនួន២៥ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីឱ្យវាដំណើរការគ្រឿងម៉ាស៊ីន និងអាចបើកបរឡើងវិញ ព្រមទាំងពង្រីកប្រវែងរថយន្តថែមទៀត ។ លោកបានតាំងចិត្តកែច្នៃរថយន្តចាស់ម៉ាក Limousine ឱ្យក្លាយជារថយន្តប្រណីត និងវែងបំផុត ហើយត្រូវបាន Guinness World Record កត់ត្រាថា វាជារថយន្តវែងបំផុតលើពិភពលោក ។

ក្រៅពីនេះ រថយន្ត American Dream ក៏ត្រូវបានយកទៅបង្ហាញក្នុងសារមន្ទីររថយន្ត Dezerland Park នៅទីក្រុង Orlando រដ្ឋផ្លរីដា ផងដែរ ដើម្បីឱ្យមនុស្សទូទៅបានទស្សនា ។

តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរ ប្រសិនបើនៅកម្ពុជាយើងមានអ្នកចង់បាន តើយើងអាចកែច្នៃរថយន្តធម្មតាៗទៅជារថយន្តដែលទំនើបវែងជាងនេះ ជាមួយតម្លៃសមរម្យ តើលោកអ្នកនឹងទិញប្រើដែរឬទេ ពីព្រោះស្តាប់ទៅ កម្ពុជាយើងក៏មិនខ្វះអ្នកជំនាញកែច្នៃរថយន្តដែរ ។ បើអ្នកចង់បាន អាចបញ្ចេញមតិនៅខាងក្រោមដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យជាងមានជំនាញ ហើយសង្ឃឹមថា នឹងផលិតវាឡើង ក្រោមស្នាដៃកូនខ្មែរ ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមជប៉ុនបានចាប់អារម្មណ៍នឹងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាមួយនៅប្រទេសជប៉ុន អនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលិកផឹកស្រាបៀរនៅកន្លែងធ្វើការ ថែមទាំងឱ្យបុគ្គលិកសុំច្បាប់សម្រាក បើស្រវឹងខ្លាំងធ្វើការពុំកើត ឬសុំច្បាប់ខូចចិត្ត ។ តាំងពីក្រុមហ៊ុនអនុវត្តគោលការណ៍ថ្មីនេះឃើញថា បុគ្គលិកជាយុវជនរីករាយនៅកន្លែងធ្វើការ គ្មានអ្នកណាម្នាក់លាឈប់ពីការងារទេ ទោះជាពួកគេទទួលបានប្រាក់ខែតិចក្តី ។

មនុស្សភាគច្រើនចាត់ទុកថា ការសុំច្បាប់សម្រាកដោយសារមូលហេតុផឹកស្រាស្រវឹងខ្លាំងកាលពីឈប់ គឺជារឿងគួរខ្មាស់អៀន ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យានៅទីក្រុងអូសាកា ប្រទេសជប៉ុន ឈ្មោះ Trust Ring Co Ltd ដែលមានបុគ្គលិកចំនួន៦០នាក់ បែរជាអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលិកផឹកស្រាបៀរត្រជាក់ៗនៅកន្លែងធ្វើការដោយគ្មានកំណត់ និងអាចសុំច្បាប់សម្រាកបើស្រវឹងខ្លាំង ព្រោះក្រុមហ៊ុនចាត់ទុកថា បុគ្គលិកគួរតែទទួលបានសិទ្ធិឈប់សម្រាក ។

ក្រុមហ៊ុនពុំអាចផ្តល់ប្រាក់ខែខ្ពស់ឱ្យបុគ្គលិកដូចក្រុមហ៊ុនធំៗទេ ទើបបង្កើតគោលការណ៍ថ្មីដើម្បីទាក់ទាញបុគ្គលិកជាយុវជន និងផ្តល់ភាពសប្បាយរីករាយនៅកន្លែងធ្វើការ ។ បុគ្គលិកត្រូវធ្វើការចំនួន៩ម៉ោងក្នុង១ថ្ងៃ ប៉ុន្តែបើបុគ្គលិកផឹកស្រវឹងខ្លាំងនៅផ្ទះ គឺអាចសុំច្បាប់ឈប់១ព្រឹកបាន និងមកធ្វើការពេលរសៀល ហើយក្រុមហ៊ុនថែមទាំងអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលិកសុំច្បាប់សម្រាកពេលខូចចិត្ត ឬមានហេតុការណ៍មិនល្អកើតឡើងលើអាយដលរបស់ពួកគេ ។

នាយកក្រុមហ៊ុននិយាយថា ៖ «ទោះជាក្រុមហ៊ុនពុំអាចផ្តល់ប្រាក់ខែខ្ពស់ឱ្យបុគ្គលិក ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនអាចបង្កើតបរិយាកាសឱ្យបុគ្គលិកសប្បាយរីករាយនៅកន្លែងធ្វើការ ។ ហេតុនេះ បុគ្គលិកទាំងអស់មានសេរីភាពអាចធ្វើអ្វីក៏បានតាមពួកគេត្រូវការ ។ បុគ្គលិកទទួលបានប្រាក់ខែ ចំនួន១,៤៧៥ដុល្លារក្នុង១ខែ ហើយប្រាក់នេះគិតទាំងថ្លៃធ្វើការថែមម៉ោង» ។

តាំងពីអនុវត្តគោលការណ៍ថ្មី គ្មានបុគ្គលិកណាម្នាក់ដាក់ពាក្យលាឈប់ពីការងារទេក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំមកនេះ ប៉ុន្តែពួកគេអាចបំពេញការងារបានល្អទៀតផង ។ និស្សិតទើបបញ្ចប់ការសិក្សាថ្មីៗពេញចិត្តនឹងគោលការណ៍របស់ក្រុមហ៊ុន ហើយពួកគេចាត់ទុកថា ការរីករាយនៅកន្លែងធ្វើការ គឺសំខាន់ជាងប្រាក់ខែ ។

បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុននានានៅជប៉ុនបានរកវិធីទាក់ទាញបុគ្គលិកទើបបញ្ចប់ការសិក្សា និងរក្សាបុគ្គលិកជាយុវជន ស្របពេលជប៉ុនកំពុងខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះ ។ ក្រុមហ៊ុនខ្លះទៀតអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលិកធ្វើការពីផ្ទះ (Work From Home) ឬអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលិកធ្វើការផ្សេងទៀត ឬឱ្យសុំច្បាប់ដោយមូលហេតុប្លែកៗ ដូចជា ៖ សុំច្បាប់ខូចចិត្ត ជាដើម ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ អតីតកូនសិស្សម្នាក់ឈ្មោះ អេឡេឆា អរទីស អាយុ១៩ឆ្នាំ នៅរដ្ឋ Connecticut សហរដ្ឋអាមេរិក បានដាក់ពាក្យប្តឹងសាលារៀនវិទ្យាល័យរបស់ខ្លួន ករណីនាងពុំអាចអាន និងសរសេរអក្សរក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សា ។ នាងចោទប្រកាន់ថា សាលាពុំបានយកចិត្តទុកដាក់លើការអប់រំនាងទេរយៈពេលកន្លងមក ហើយរយៈពេល១ខែ មុនពេលរៀនចប់ នាងបានស្នើឱ្យសាលាធ្វើតេស្តសមត្ថភាព ឃើញថា នាងគ្មានចំណេះដឹង ។ ទោះជាសាលាស្នើឱ្យនាងមកទទួលការបណ្តុះបណ្តាលបន្ថែមក្តី ប៉ុន្តែនាងបដិសេធជាមួយសាលា ហើយសម្រេចចិត្តដាក់ពាក្យប្តឹង ។

ការបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាលារៀនវិទ្យាល័យរបស់រដ្ឋ និងអាចបន្តការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យបាន វាជារឿងរំភើប និងគួរឱ្យមានមោទនភាពខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែកូនសិស្សម្នាក់ឈ្មោះ អេឡេឆា អរទីស (Alisha Ortiz) ពុំបានរំភើបដូចមិត្តភក្តិដទៃទេ ។ នាងបានដាក់ពាក្យប្តឹងសាលារៀនវិទ្យាល័យរដ្ឋ ក្នុងទីក្រុង Hartford រដ្ឋ Connecticut ករណីសាលាពុំយកចិត្តទុកដាក់លើការអប់រំនាង ដោយឱ្យនាងបញ្ចប់ការសិក្សា និងចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ University of Connecticut ទាំងដែលនាងគ្មានចំណេះដឹង អត់ចេះអាន និងសរសេរអក្សរ ។

សិស្សឈ្មោះ អេឡេឆា អរទីស និយាយថា នាងស្ទើរតែពុំអាចចាប់កាន់ប៊ិកសរសេរអក្សរបានទេ ហើយជំនាញការអានរបស់នាង គឺដូចគ្នានឹងកូនសិស្សសាលាបឋម ថ្នាក់ទី១ ។ នាងកើតនៅតំបន់ Puerto Rico ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ហើយនាងមានបញ្ហាការរៀនសូត្រតាំងពីកុមារមកម៉្លេះ ក្រោយពីនាងមករស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ពេលអាយុ៥ឆ្នាំ ។ សាលារៀន និងគ្រូពិសេសដែលបង្រៀននាង គឺស្ទើរតែពុំជួយអ្វីទាំងអស់ រហូតដល់រយៈពេល១ខែមុនបញ្ចប់ការសិក្សា នាងបានស្នើឱ្យសាលាធ្វើតេស្តសមត្ថភាព ឃើញថា នាងគ្មានចំណេះដឹង ។

មហាជនឆ្ងល់ថា បើរៀនពុំចេះបែបនេះ តើនាងអាចបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាលារៀនវិទ្យាល័យ ហើយបន្តការសិក្សាចូលសាកលវិទ្យាល័យ University of Connecticut ដោយរបៀបណា? នាងឆ្លើយថា នាងបានប្រើប្រាស់កម្មវិធីក្នុងអ៊ីនធើរណេតដើម្បីចុះឈ្មោះចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ និងសរសេរអក្សរតាមការកំណត់របស់សាកលវិទ្យាល័យ ។ ប៉ុន្តែពេលចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ នាងជួបបញ្ហា ហើយក៏ឈប់រៀននៅដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីទទួលការព្យាបាលសុខភាពផ្លូវចិត្ត ហើយនាងសង្ឃឹមថា នឹងអាចចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យវិញឆាប់ៗនេះ ។

ចំណែកមូលហេតុដែលនាងដាក់ពាក្យប្តឹងសាលារៀនចាស់ ដោយសារចង់ឱ្យនាយកសាលាទទួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហាទាំងអស់ដែលនាងបានជួបប្រទះ ។ នាងសង្ឃឹមថា ការតស៊ូតាមផ្លូវច្បាប់នេះ នឹងជួយការពារកុំឱ្យយុវជនផ្សេងទៀតមានបញ្ហាការសិក្សាដូចនាង ៕

តើមហាជនយល់យ៉ាងណាដែរ? ថតបានទាំងវីដេអូច្បាស់ៗ មានទាំងចំនួនយន្តហោះចម្បាំងថៃ F-16 ប៉ុណ្ណឹងហើយ ខាងថៃចេញមកបដិសេធខុសទាំងតួលេខ ខ្លឹមសារនៃវីដេអូនៅលើបណ្តាញសង្គម ដោយបានអះអាងថា វាមិនពិត និងជាការគិតតែម្ខាងថា ប្រទេសថៃឈ្លានពាន.កម្ពុជា ។ ការពិត ថៃគ្មានគំនិតឈ្លានពានប្រទេសណាទេ ថៃគ្រាន់តែការពារអធិបតេយ្យភាព និងទឹកដីរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ។

យោងតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់បណ្តាញសង្គមថៃ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ បានឱ្យដឹងថា យន្តហោះចម្បាំងថៃ F-16 ចំនួន៤គ្រឿង មិនបានហោះរំលោ.ភ ចូលដែនអាកាសកម្ពុជាទេ ។ ពលរដ្ឋខ្មែរខ្លួនឯងទេ ដែលបានគិតដោយខ្លួនឯងរឿងថា ថៃឈ្លានពាន.កម្ពុជា ការពិត ថៃគ្មានគំនិតឈ្លានពា.នប្រទេសណាទេ ថៃគ្រាន់តែការពារអធិបតេយ្យភាព និងទឹកដីរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ។ ពលរដ្ឋខ្មែរតែងតែគិតថា បើថៃ និងវៀតណាម ឈ្លានពានកម្ពុជា តើគួរធ្វើដូចម្តេច? បណ្តាញសង្គមថៃបានប្រាប់បន្ថែមទៀតថា ពលរដ្ឋខ្មែរគួរតែបារម្ភពីវៀតណាមឈ្លានពានវិញ ល្អជាងបារម្ភពីរឿងថៃឈ្លានពាន ។ (សូមដាក់សំឡេងថៃចូលបន្តិច ក្នុងវីដេអូ)

ករណីការចែកចាយវីដេអូរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅតំបន់ព្រំដែនជាប់ថៃ បានថតយន្តហោះចម្បាំងថៃ F-16 ចំនួន៤គ្រឿង ដោយអះអាងថា បានហោះរំលោភចូលដែនអាកាសកម្ពុជា «គឺហោះនៅឆ្ងាយពីព្រំដែនប្រមាណ៥គីឡូម៉ែត្រ មិនប៉ះពាល់កម្ពុជាឡើយ ។ បើហោះរំលោភចូលដែនដីកម្ពុជាពិតមែន គឺខាងសារព័ត៌មានថៃនឹងចុះផ្សាយហើយ មិនមែនមិនចុះផ្សាយដូច្នេះទេ» ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់បណ្តាញសង្គមថៃឈ្មោះ «ทีเอ็นชาแนล TN.Channel» ។

បណ្តាញសង្គមថៃដដែលបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា យើងពុំដឹងថា តើវាជាការពិត ឬយ៉ាងណាទេ ពីព្រោះខាងសារព័ត៌មានថៃពុំបានចុះផ្សាយឡើយ វាអាចជាការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានរបស់ខ្មែរខ្លួនឯងតែម្ខាងប៉ុណ្ណោះ ។ ចំណែកខាងប្រទេសថៃវិញ គ្មានសារព័ត៌មានណាមួយចុះផ្សាយពីរឿងយន្តហោះចម្បាំងហោះចូលដែនអាកាសកម្ពុជាទេ គឺមានតែថៃបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទៅកាន់ព្រំដែនជាប់មីយ៉ាន់ម៉ានាពេលកន្លងមក ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន ស្របពេលស្ថានការណ៍ព្រំដែននៅមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងតានតឹងខ្លាំង ។

ដោយឡែក សារព័ត៌មានថៃ TNN រាយការណ៍ថា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រទេសថៃបានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង F-16 ចំនួន២គ្រឿង ទៅហោះល្បាតនៅតំបន់ព្រំដែនខេត្តតាក ចំនួន២លើក ក្រោយពីកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាប៉ះទង្គិចជាមួយកងកម្លាំងការៀង (KNLA) នៅក្បែរព្រំដែនថៃ ។ ហេតុនេះ ថៃចាំបាច់ត្រូវបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងទៅព្រំដែនជាប់មីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាព និងការរំលោភព្រំដែនរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអន្តរជាតិ ។

គួរបញ្ជាក់ថា តាំងពីកងទ័ពថៃហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ ឃើញថា ក្រុមអ្នកនយោបាយថៃ និងក្រុមជ្រុលនិយមថៃមួយចំនួនបានព្យាយាមមកប្រាសាទតាមាន់ធំ ដើម្បីអានសេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ថា ប្រាសាទនេះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថៃ ។ រីឯមេទ័ពថៃក៏បានត្រៀមកងកម្លាំង និងប្រកាសក្តែងៗថា នឹងការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិនៅតំបន់ព្រំដែន ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នេះគ្រាន់តែជាការបកប្រែ និងការបកស្រាយក្រៅផ្លូវការពីការផ្សាយនៅលើបណ្តាញសង្គមថៃមិនផ្លូវការមួយ ដែលបានអះអាងថា «យន្តហោះចម្បាំងរបស់ថៃ F-16 ចំនួន៤គ្រឿងហោះមិនបានរំលោភចូលដែនអាកាសកម្ពុជាឡើយ» ។ ដូច្នេះ ព័ត៌មានដែលពិតត្រឹមត្រូវ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ មានតែរង់ចាំការបកស្រាយពីគ្រប់គូភាគីជំនាញៗពាក់ព័ន្ធនឹងដែនអធិបតេយ្យភាពនៃប្រទេសទាំងពីរប៉ុណ្ណោះ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានប្រជុំជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ និងមន្ត្រីមកពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក និងថ្នាំញៀ.ន នៅសាលារៀន ហើយលោកស្រីបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលនឹងបង្ក្រាប, កំណត់វិធានការទប់ស្កាត់ និងអប់រំយុវជនឱ្យយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់សុខភាពដោយសារថ្នាំញៀន ។ រដ្ឋាភិបាលសូមការសហការពីគ្រូបង្រៀន និងសាលារៀន សូមចូលរួមការពារកូនសិស្សឱ្យរួចផុតពីគ្រោះថ្នា.ក់ គ្រឿងញៀន ។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម X និង Facebook ព្រមទាំងបង្ហោះរូបភាពការប្រជុំជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ លោក Permpoon Chidchob ព្រមទាំងមន្ត្រីមកពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ក្នុងអំឡុងកិច្ចពិភាក្សាពីវិធានការទប់ស្កាត់បារីអេឡិចត្រូនិក និងថ្នាំញៀននៅសាលារៀន ។ រដ្ឋាភិបាលបានចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងបង្ក្រាបថ្នាំញៀន ប៉ុន្តែត្រូវអនុវត្តជាមួយវិធានការការពារកូនក្មេង និងយុវជន កុំឱ្យងាយស្រួលទិញថ្នាំញៀន តាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹងពីផលប៉ះពាល់សុខភាពដោយសារថ្នាំញៀននៅសាលារៀន ។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាវិធានការសំខាន់ៗចំនួន៣ចំណុច របស់រដ្ឋាភិបាលថៃ ៖
១-អនុវត្តច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ៖
-បង្ក្រាបអ្នកផលិត និងចែកចាយបារីអេឡិចត្រូនិក
-រឹតបន្តឹងការយកបារីអេឡិចត្រូនិកចូលក្នុងបរិវេណសាលា

២-ផ្តល់ចំណេះដឹងពីថ្នាំញៀននៅសាលា ៖
-ផ្តល់ចំណេះដឹងពីផលប៉ះពាល់សុខភាពរបស់ថ្នាំញៀនឱ្យច្រើនជាងមុន
-សហការជាមួយក្រសួងអប់រំ កែសម្រួលកម្មវិធីសិក្សាដើម្បីបង្ការថ្នាំញៀន

៣-សុំកិច្ចសហការពីគ្រូបង្រៀន និងនាយកសាលា ៖
-គ្រូ និងបុគ្គលិកសាលា មានតួនាទីការពារការប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀនក្នុងសាលា និង
-សង្កេតអាកប្បកិរិយាកូនសិស្សដើម្បីទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀន ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថ្លែងថា ៖ «លោកគ្រូ-អ្នកគ្រូគ្រប់រូបបានបំពេញតួនាទីទប់ស្កាត់ថ្នាំញៀនស្រាប់ហើយ ប៉ុន្តែពេលការប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀនកើនឡើងខ្លាំង រដ្ឋាភិបាលសូមឱ្យគ្រូបង្រៀនជួយសហការការពារកូនសិស្សកុំឱ្យប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀន និងបារីអេឡិចត្រូនិក» ។

បច្ចុប្បន្ន បារីអេឡិចត្រូនិកត្រូវបាននាំចូលមកប្រទេសថៃដោយខុសច្បាប់ ហើយរីករាលដាលក្នុងចំណោមយុវជន ខណៈថ្នាំញៀនជាច្រើនប្រភេទចាប់ផ្តើមចែកចាយនៅតាមរបងសាលា ។ ហេតុនេះ គ្រូបង្រៀន និងអាណាព្យាបាលសិស្ស ត្រូវសហការគ្នាតាមដាន និងអប់រំកូនសិស្ស ។ រដ្ឋាភិបាលនឹងប្រជុំកំណត់វិធានការបន្ថែមទៀតដើម្បីគ្រប់គ្រងបញ្ហាថ្នាំញៀន និងបារីអេឡិចត្រូនិកនៅសាលាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ៕