ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសរឹតបន្តឹងទិដ្ឋាការ (Visa) ឬលុបចោលទិដ្ឋាការរបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថៃបច្ចុប្បន្ន និងអតីតមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការបណ្តេញជនជាតិអ៊ុយគូ ៤០នាក់ ទៅប្រទេសចិន ។ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិបានដាស់តឿនរដ្ឋាភិបាលថៃ ថា ជនជាតិអ៊ុយគូទាំងនេះប្រឈមនឹងការធ្វើបា.ប និងជួបគ្រោះថ្នា.ក់ ពេលពួកគេធ្វើដំណើរទៅដល់ចិន ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃពុំស្តាប់ និងបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិន តាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក Marco Rubio លើកឡើងថា លោកបានបញ្ជាឱ្យរឹតបន្តឹងលើការផ្តល់ទិដ្ឋាការ និងលុបចោលទិដ្ឋាការរបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថៃទាំងបច្ចុប្បន្ន និងអតីតមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូ ចំនួន៤០នាក់ ទៅប្រទេសចិន កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ។ អាមេរិកនឹងអនុវត្តវិធានការនេះចំពោះសមាជិកគ្រួសាររបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថៃផងដែរ ។

លោក Marco Rubio បន្តថា វិធានការនេះបង្ហាញឱ្យឃើញថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកប្រឆាំងនឹងការព្យាយាមរបស់ចិន ដែលដាក់សម្ពាធរដ្ឋាភិបាលប្រទេសនានាឱ្យបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិន ។ ការបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិន នឹងធ្វើឱ្យពួកគេរងនូវទុក្ខទោស និងបាត់ខ្លួនដោយគ្មានមូលហេតុ ហើយអាមេរិកសង្ឃឹមថា ការលុបចោលទិដ្ឋាការមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថៃ គឺជាសញ្ញាដាស់តឿនរដ្ឋាភិបាលថៃ និងប្រទេសនានាកុំបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនទៅចិន ។

ទោះជាមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានដាស់តឿនរដ្ឋាភិបាលថៃ ថា ជនជាតិអ៊ុយគូប្រឈមនឹងការធ្វើបាប និងជួបគ្រោះថ្នាក់ ពេលពួកគេធ្វើដំណើរទៅដល់ចិន ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ពុំស្តាប់ និងនៅតែបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិន តាមការស្នើសុំពីរដ្ឋាភិបាលចិន ។ ប្រទេសកាណាដា និងអាមេរិក បានសុំជនជាតិអ៊ុយគូទាំង៤០នាក់ពីរដ្ឋាភិបាលថៃ ដើម្បីឱ្យពួកគេរស់នៅកន្លែងថ្មី ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាថៃបារម្ភថា វានឹងប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ហើយថៃអនុវត្តតាមច្បាប់ និងគោរពសិទ្ធិជនភៀសខ្លួន ។

អ្នកវិភាគយល់ថា ប្រទេសថៃគួរតែប្រុងប្រយ័ត្នបញ្ហានេះ ដោយសារថៃកំពុងរងការដាក់សម្ពាធពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មផងដែរ ។ ក្រុមយុទ្ធនាការទាមទារសិទ្ធិជនជាតិអ៊ុយគូ នៅអាមេរិក បានសរសើរវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ដែលលុបចោលទិដ្ឋាការមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថៃ ។ នេះបញ្ជាក់ថា ប្រទេសណាក៏ដោយ ដែលគាំទ្រចិនឱ្យរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ប្រទេសនោះនឹងទទួលបានលទ្ធផលតាមទង្វើរបស់ខ្លួន ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ ទីផ្សារគ្រឿងសម្អាង និងផលិតផលថែរក្សាសម្រស់នៅប្រទេសជប៉ុន បានប្តូរគោលដៅពីយុវវ័យ ឬវ័យធ្វើការ ទៅមនុស្សចាស់វិញ ដោយសារបច្ចុប្បន្ន ស្ត្រីវ័យចំណាស់កាន់តែច្រើននិយមប្រើប្រាស់ផលិតផលសម្អាង និងចុះឈ្មោះរៀនផាត់មុខ មិនចាញ់យុវវ័យ ។ ស្ត្រីវ័យចំណាស់ទាំងនេះប្រាប់ថា បើទោះជាមានអាយុច្រើនក្តី ប៉ុន្តែភាពស្រស់ស្អាតមានសារៈសំខាន់ណាស់ និងពុំគួរបណ្តោយឱ្យសម្រស់ធ្លាក់ចុះតាមវ័យទេ ។

បើទោះជាជិតឈានដល់វ័យ៨៩ឆ្នាំ ប៉ុន្តែវាពុំមែនជាឧបសគ្គសម្រាប់លោកយាយ យ៉ូឈិកុ អាបិ ទេ លោកយាយតែងតែដើរតាមផ្លូវបណ្តើរ ញញឹមបណ្តើរ ហើយលោកយាយបានចុះឈ្មោះចូលរៀនវគ្គផាត់មុខពុំគិតថ្លៃ នៅកន្លែងស្នាក់ទៀតផង ។ ពេកលោកយាយកំពុងតែលាបក្រែមពណ៌ផ្កាឈូកលើបបូរមាត់ លោកយាយប្រាប់ថា សម្រស់សំខាន់ខ្លាំងណាស់ ហើយលោកយាយពុំបានតុបតែងខ្លួនអស់ជាច្រើនឆ្នាំហើយ ។

ជប៉ុនបានក្លាយជាប្រទេសមួយដែលសម្បូរពលរដ្ឋវ័យចំណាស់ច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក គឺពលដ្ឋម្នាក់ក្នុងចំណោម៤នាក់ គឺមានអាយុចាប់ពី៦៥ឆ្នាំឡើងទៅ ឬជប៉ុនមានពលរដ្ឋវ័យចំណាស់ រហូតដល់៣៦លាននាក់ ។ ពលរដ្ឋចាស់ៗបានប្រើប្រាស់គ្រឿងសម្អាងកាន់តែច្រើន ទើបលោកយាយ យ៉ូឈិកុ អាបិ ក៏ដូចជាមនុស្សចាស់ជាច្រើនទៀតបានក្លាយជាអតិថិជនគោលដៅថ្មីរបស់ក្រុមហ៊ុនគ្រឿងសម្អាងរបស់ជប៉ុន ។

សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកអាជីវកម្មនៅសាកលវិទ្យាល័យមនុស្សចាស់នៅប្រទេសជប៉ុន និយាយថា បច្ចុប្បន្ន តាតា យាយៗ បានចំណាយប្រាក់យ៉ាងច្រើនលើការទិញទំនិញ និងផលិតផលសុខភាព ដែលទើបចេញលក់លើទីផ្សារ ។ ក្រៅពីនេះ មនុស្សចាស់ទាំងនេះបានទិញសម្លៀកបំពាក់ និងនិយមផាត់មុខផងដែរ ដែលបង្ហាញពីស្ទាយរបស់ពួកគេ ។

ការតុបតែងមុខ គឺដូចគ្នានឹងការហាត់ប្រាណដ៏ល្អសម្រាប់មនុស្សចាស់ ដោយសារពួកគាត់ត្រូវប្រើប្រាស់ដៃបើកប្រអប់គ្រឿងសម្អាង, យកដៃគូចិញ្ចើមឱ្យស្អាត និងយកដៃម៉ាស្សាមុខ ។ លើសពីនេះ ការតុបតែងមុខផ្តល់ផលល្អសម្រាប់សុខភាពផ្លូវចិត្តមនុស្សចាស់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់គ្រូបង្រៀនផាត់មុខមកពីក្រុមហ៊ុនគ្រឿងសម្អាង Shiseido ។

ការតុបតែងមុខ គឺជាការបង្កើនកម្លាំងកាយសម្រាប់ការចាប់ផ្តើមថ្ងៃថ្មីរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ហើយវាពុំត្រឹមតែធ្វើឱ្យយើងស្រស់ស្អាតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែការតុបតែងមុខនឹងជួយឱ្យយើងមានសុខភាពល្អ និងអាយុវែង ៕

ប្រទេសន័រវេស ៖ កាលពី១០០ឆ្នាំមុន ការធ្វើដំណើរចេញ-ចូលប្រទេសនានាពុំតឹងរ៉ឹងទេ មនុស្សសម័យមុនអាចចេញ-ចូលប្រទេសផ្សេងៗដោយសេរី ដោយសារគ្មានការកំណត់ច្បាស់លាស់ ជាពិសេស តំបន់គ្មានមនុស្សរស់នៅ ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ពេលចង់ធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេស យើងគួរតែពិនិត្យថា តើប្រទេសនោះអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសកាន់លិខិតឆ្លងដែនចូលប៉ុន្មានថ្ងៃ? បើប្រទេសនោះពុំអនុញ្ញាត យើងត្រូវស្នើសុំទិដ្ឋាការ ដែលនេះជាការកំណត់របស់ប្រទេសនានាលើពិភពលោក ។

ទោះយ៉ាងណា កោះ Svalbard គ្រប់គ្រងដោយប្រទេសន័រវេស ដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងជើងបំផុតរបស់ពិភពលោក គឺឆ្ងាយពីប៉ូលខាងជើង ប្រមាណ១,០០០គីឡូម៉ែត្រ បានអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសរស់នៅដោយពុំបាច់មានទិដ្ឋាការ ។ បច្ចុប្បន្ន មានពលរដ្ឋបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាច្រើនបានមករស់នៅកោះនេះ ខណៈកាលពីមុន កោះនេះគ្មានមនុស្សរស់នៅទេ ដោយសារស្ថិតនៅក្បែរប៉ូលខាងជើង មានអាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំង ហើយក៏គ្មានអ្នកណាចង់ធ្វើជាម្ចាស់កោះដែរ ។ ប៉ុន្តែក្រោយសង្គ្រាមលោក លើកទី១ ប្រទេសនានាជជែកគ្នា គួរធ្វើដូចម្តេច ពីព្រោះតាមការកំណត់របស់ពិភពលោក គឺតំបន់ទាំងអស់ត្រូវមានម្ចាស់ ។

នៅឆ្នាំ១៩២០ ប្រទេសនានាក៏បានឯកភាពកំណត់ប្រទេសន័រវេសគ្រប់គ្រងកោះ Svalbard និងកំណត់លក្ខខណ្ឌថា គ្រប់ជាតិសាសន៍នឹងអាចមករស់នៅកោះដោយពុំបាច់មានទិដ្ឋាការ ។ បើនិយាយឱ្យស្រួលស្តាប់ គឺអន្តរជាតិប្រគល់កោះនេះឱ្យន័រវេសគ្រប់គ្រង នៅក្រោមលក្ខខណ្ឌថា មនុស្សមកពីបណ្តាប្រទេសដែលបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀង នឹងមានសិទ្ធិចេញ-ចូលកោះដោយសេរី ។

នៅឆ្នាំ២០២៥ កោះ Svalbard មានមនុស្សរស់នៅជាង២,០០០នាក់ ដែលភាគច្រើនជាពលរដ្ឋន័រវេស ។ រីឯពលរដ្ឋប្រទេសផ្សេងៗក៏បានមករស់នៅទីនេះដែរ ដូចជា ៖ ពលរដ្ឋរុស្ស៊ីគេចពីសង្គ្រាមបានមកប្រកបអាជីវកម្មនៅទីនេះយ៉ាងច្រើន បន្ទាប់មក ពលរដ្ឋថៃ ដែលភាគច្រើនធ្វើការជាអ្នកសម្អាត ពីព្រោះពួកគេទទួលបានប្រាក់ខែច្រើន បើធៀបនឹងធ្វើការនៅថៃ ។ ជនបរទេសមករស់នៅកោះរយៈពេលយូរ នឹងមានសិទ្ធិសុំសញ្ជាតិន័រវេស ទើបមនុស្សភាគច្រើនសម្រេចចិត្តមករស់នៅតំបន់ត្រជាក់ខ្លាំងនេះ ។

ទោះអ្នករស់នៅកោះ Svalbard ពុំចាំបាច់មានទិដ្ឋាការ ប៉ុន្តែបើចង់រស់នៅទីនេះ គឺត្រូវមានលិខិតអនុញ្ញាតពីអភិបាលកោះ ហើយពួកគេនឹងគ្មានសិទ្ធិរស់នៅ ឬប្រើប្រាស់សេវាសាធារណៈទេ បើគ្មានការងារធ្វើ ។ លើសពីនេះ បើយើងចេញឆ្ងាយពីទីប្រជុំជន នឹងជួបខ្លាឃ្មុំជាច្រើនក្បាលរស់នៅតំបន់ប៉ូល ទើបអ្នកនៅទីនេះ តែងតែដាក់កាំភ្លើងបាញ់សត្វតាមខ្លួន ពេលចេញក្រៅប្រជុំជន ។

បើចង់ធ្វើដំណើរទៅកោះ គឺត្រូវជិះយន្តហោះពីទីក្រុងអូស្លូ របស់ន័រវេស រយៈពេល៣ម៉ោង ហើយអ្នកមករស់នៅកោះនេះបាន លុះត្រាតែពួកគេចូលមកន័រវេសត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ និងរកការងារធ្វើនៅកោះជាមុន ។ បើតាមច្បាប់ គឺមានតែពលរដ្ឋមកពីប្រទេសចុះកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ១៩២០ ប៉ុណ្ណោះ ទើបមានសិទ្ធិរស់នៅ ប៉ុន្តែថៃពុំបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទេ ហេតុអ្វីពលរដ្ឋថៃរស់នៅបាន? អភិបាលកោះប្រាប់ថា ជាក់ស្តែង ពួកគេពុំចាប់អារម្មណ៍ថា អ្នកចង់មករស់នៅទីនេះ មកពីប្រទេសណាទេ?

ទោះការងារនៅកោះភាគច្រើនផ្តល់ប្រាក់ខែខ្ពស់ ដូចជា ៖ ការងារសម្អាតទទួលបានប្រាក់ខែរហូតដល់ជាង២ពាន់ដុល្លារ ប៉ុន្តែសុទ្ធតែការងារលំបាក ទំនិញថ្លៃ ហើយមូលហេតុដែលមនុស្សភាគច្រើនមករស់នៅកោះ ដោយសារពួកគេចង់បានសញ្ជាតិន័រវេស ។ ម្យ៉ាងទៀត នៅទីនេះ គ្មានមន្ទីរពេទ្យ និងទីបញ្ចុះសពឡើយ ដោយសារសម្បូរទឹកកក ហើយអ្នកចង់សម្រាលកូន ឬបញ្ចុះសព គឺត្រូវជិះយន្តហោះទៅន័រវេស មានន័យថា យើងអាចរស់នៅ ឬធ្វើការនៅកោះបាន ប៉ុន្តែពុំអាចកើត និងបញ្ចុះសពនៅទីនេះទេ ៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Prabowo Subianto មានគម្រោងសាងសង់ពន្ធនា.គារ លើកោះឆ្ងាយមួយនៅកណ្តាលសមុទ្រដើម្បីឃុំឃាំ.ងអ្នកទោ.សពុករលួយ បើអ្នកទោ.សណាម្នាក់ចង់រត់គេចពីទីនេះ នឹងត្រូវត្រីឆ្លាមស៊ី ហើយលោកប្រកាសថា លោកនឹងលុបបំបាត់អំពើពុករលួ.យឱ្យអស់នៅឥណ្ឌូណេស៊ី ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក Subianto បាននិយាយពីគម្រោងសាងសង់ពន្ធនាគារនៅកណ្តាលសមុទ្រ ក្នុងពេលលោកទៅពិនិត្យមើលការងាររបស់ក្រសួងអប់រំនៅទីក្រុងហ្សាកាតា កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា កន្លងមក ហើយលោករិះគន់មន្ត្រីពុករលួយថា គឺជាមូលហេតុធ្វើឱ្យមានការលួចធនធានក្នុងប្រទេស ពួកគេពុំបានយកធនធានមានតម្លៃមកប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍សាធារណៈ និងជួយពលរដ្ឋ ។ ដូច្នេះ មន្ត្រីទាំងនេះគួរតែទៅនៅឱ្យឆ្ងាយពីគេឯង ។

សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី Jakarta Globe បានដកស្រង់ពាក្យសម្តីរបស់លោកប្រធានាធិបតីថា ៖ «ខ្ញុំនឹងបណ្តេញពួកគេចេញពីភូមិស្រុក ហើយខ្ញុំនឹងត្រៀមថវិកាពិសេសសម្រាប់សាងសង់ពន្ធនាគារនៅលើកោះកណ្តាលសមុទ្រ ។ អ្នកទោសពុំអាចរត់គេចបានទេ បើអ្នកណាចង់គេចខ្លួន នឹងត្រូវតស៊ូជាមួយត្រីឆ្លាម» ។

ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីបានប្តេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាអំពើពុករលួយក្នុងប្រទេស ដែលលោកគិតថា វាជាឧបសគ្គដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិ ។ អ្នករងគ្រោះដោយសារអំពើពុករលួយច្រើនបំផុត គឺជាគ្រូបង្រៀន គ្រូពេទ្យ និងបុគ្គលិកពេទ្យ ដែលត្រូវបានកិបកេងថវិកា ។ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងព្យាយាមឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្អាតស្អំ គ្មានពុករលួយ ហើយលោកនឹងពុំដកថយក្នុងការកម្ចាត់អំពើពុករលួយដាច់ខាត ។

លោកប្រធានាធិបតីបញ្ជាក់ថា ៖ «ខ្ញុំសុខចិត្តលះបង់ជីវិតដើម្បីជាតិ ខ្ញុំពុំខ្លាចពួកម៉ាហ្វៀណាមួយទេ ។ អ្នកប្រព្រឹត្តពុករលួយគួរតែជាប់ពន្ធនាគារជាច្រើនឆ្នាំ ជាពិសេស អ្នកដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ថវិកាជាតិ» ។ នេះមិនមែនជាលើកទី១ទេ ដែលប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីរិះគន់អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយតាំងពីឡើងកាន់តំណែងកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ គឺនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ លោកបានស្នើឱ្យតុលាការកំណត់វិធានការយ៉ាងតឹងរ៉ឹង និងដាក់ទោសអ្នកប្រព្រឹត្តពុករលួយ ៕