ការធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំប្រចាំឆ្នាំរវាងកងទ័ពជើងគោក កងទ័ពអាកាស និងជើងទឹករបស់អាមេរិក ហ្វីលីពីន និងជប៉ុន សរុបជាង១ម៉ឺន ៧ពាន់នាក់ បានចាប់ផ្តើមហើយកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលមានរយៈពេលរហូតដល់១៩ថ្ងៃ នៅភាគខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីនជាប់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ។ សមយុទ្ធនេះធ្វើឡើងស្របពេលស្ថានការណ៍តានតឹងនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាមិនទាន់បញ្ចប់ និងស្របពេលចិនដាក់សម្ពាធលើតៃវ៉ាន់ ។

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំសហរដ្ឋអាមេរិក ហ្វីលីពីន និងជប៉ុន បានចាប់ផ្តើមធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពទ្រង់ទ្រាយធំប្រចាំឆ្នាំឈ្មោះ «Balikatan» រយៈពេល១៩ថ្ងៃ នៅភាគខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីនជាប់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ និងខេត្តជាប់ឆ្នេរសមុទ្រចិនខាងត្បូង ស្របពេលស្ថានការណ៍តានតឹងនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ។ ការធ្វើសមយុទ្ធនេះមានកងទ័ពចូលរួមរហូតដល់ជាង១ម៉ឺន ៧ពាន់នាក់ ក្នុងនោះមានកងទ័ពជើងគោក កងទ័ពអាកាស ជើងទឹក រួមទាំងកងទ័ពមកពីប្រទេសផ្សេងទៀត ដូចជា ៖ អូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ បារាំង និងកាណាដា ។

ជប៉ុនបានបញ្ជូនកងទ័ពមកចូលរួមសមយុទ្ធលើកដំបូង ចំនួន១,៤០០នាក់ ដើម្បីសាកល្បងការបាញ់កាំជ្រួចម៉ាក Type 88 ទៅកាន់គោលដៅដែនសមុទ្រនៅឆ្នេរភាគខាងជើង ព្រមទាំងបញ្ជូននាវាវាយប្រហារ នាវាពិឃាត និងនាវាប្រឆាំងឧទ្ធម្ភាគចក្រ មកចូលរួម ។ រីឯអាមេរិកបានបញ្ជូននាវាល្បាត និងនាវាវាយប្រហារមកចូលរួមជាមួយនាវា Frigate របស់ហ្វីលីពីនចំនួន២គ្រឿង និងនាវាកាណាដា១គ្រឿងទៀត ដែលការធ្វើសមយុទ្ធ ក៏ស្របពេលចិនបង្កើនការដាក់សម្ពាធកងទ័ពជុំវិញតៃវ៉ាន់ ដែលចិនចាត់ទុកជាទឹកដីរបស់ខ្លួន និងគំរាមប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពគ្រប់គ្រងតៃវ៉ាន់ ។

ការធ្វើសមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំរវាងកងទ័ពអាមេរិក ហ្វីលីពីន និងជប៉ុន ចាប់ផ្តើមឡើងកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ដោយមានការហ្វឹកហាត់បាញ់គ្រាប់កាំភ្លើងពិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីនជាប់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ និងខេត្តជាប់ឆ្នេរសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជាតំបន់ជម្លោះរវាងហ្វីលីពីន និងចិន ប្រឈមមុខគ្នាជាច្រើនលើក ។

កងទ័ពចូលរួមសរុបរហូតដល់ជាង១ម៉ឺន ៧ពាន់នាក់ ក្នុងនោះមានកងទ័ពជើងគោក កងទ័ពអាកាស និងជើងទឹក រួមទាំងកងទ័ពមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ បារាំង និងកាណាដា ចូលរួមផងដែរ ក្រោមឈ្មោះ «Balikatan» ។ តាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យការធ្វើសមយុទ្ធអាមេរិក គឺវាជាឱកាសបង្ហាញពីសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏រឹងមាំ និងជាការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អាមេរិកចំពោះតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកមានលក្ខណៈសេរី និងបើកចំហ ។

សមយុទ្ធនេះធ្វើឡើងស្របពេលអាមេរិក អ៊ីរ៉ង់ និងអ៊ីស្រាអែល ជិតដល់ពេលបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រយៈពេល២សប្តាហ៍ ដែលសង្គ្រាមរវាងប្រទេសទាំង៣ ធ្វើឱ្យមានវិបត្តិថាមពលលើពិភពលោក និងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ហ្វីលីពីនដែលពឹងផ្អែកលើការនាំចូលថាមពលពីក្រៅប្រទេស ។

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr បាននិយាយកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ដោយសារប្រទេសហ្វីលីពីនស្ថិតនៅក្បែរកោះតៃវ៉ាន់ និងព័ទ្ធជុំវិញដោយដែនទឹក ទើបសង្គ្រាមកាន់កាប់តៃវ៉ាន់ បានអូសទាញហ្វីលីពីនឱ្យពាក់ព័ន្ធទាំងដែលយើងមិនពេញចិត្ត ៕

សង្រ្គា.មទម្លាក់គ្រាប់បែ.ក និងការបំផ្លោងមីស៊ីលដ៏ខ្លាំងក្លាទំនងជាមិនអាចគេចផុតពីកើតមានម្ដងទៀតនោះទេ ដ្បិតក្តីសង្ឃឹមថ្មីៗសម្រាប់យន្តការការទូតរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានទាត់ចោលសារជាថ្មី ដោយទីក្រុងតេហេរ៉ង់ បានបង្ហាញថាខ្លួនមិនមានផែនការភ្លាមៗសម្រាប់ការចរចាបន្ថែមទៀតជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឡើយ។ នេះបើយោងតាមពាក្យសម្ដីរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់។

យោងតាមរបាយការណ៍ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ដែលដកស្រង់ដោយ Reuters ការរំពឹងទុកសម្រាប់ការចរចាជុំទីពីរហាក់ដូចជាមានកម្រិតទាបខ្លាំង ពីព្រោះទីក្រុងតេអេរ៉ង់មើលឃើញការទាមទាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថា មានកម្រិត “ហួសប្រមាណ និងមិនសមហេតុផល”។ មន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ក៏បានរិះគន់អ្វីដែលពួកគេបានពិពណ៌នាថាជាការផ្លាស់ប្តូរជំហររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងសារផ្ទុយគ្នា។

ឥរិយាបថនេះ ប្រៀបដូចជាការទះសហរដ្ឋអាមេរិកមួយកំភ្លៀង ព្រោះកាលពីថ្មីៗនេះលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ត្រាំ ទើបតែបានប្រកាសថា មន្ត្រីអាមេរិកកំពុងរៀបចំសម្រាប់កិច្ចចរចាជុំថ្មីមួយទៀតនៅទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលមានគោលបំណងទប់ស្កាត់ជម្លោះ ប៉ុន្តែមន្រ្តីអ៊ីរ៉ង់បែរជាត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា នឹងមិនចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះជាមួយអាមេរិកឡើយ។

ក្រោយទទួលរងការបំបាក់មុខយ៉ាងដូច្នេះ លោក ត្រាំ បានបង្ហោះសារគំរាមកំហែងដ៏គួរឲ្យព្រឺព្រួច ជាមួយនឹងការព្រ.មានចំៗថាអាមេរិក នឹងបំផ្លា.ញរោងចក្រថាមពល និងស្ពានទាំងអស់របស់អ៊ីរ៉ង់ ប្រសិនបើពួកគេបដិសេធសំណើររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបែបនេះ។

ឧបសគ្គការទូតទាំងនេះ កំពុងបន្តរឹតបន្តឹងផ្លូវសមុទ្រ និងដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងលើកប៉ាល់ជាច្រើនដែលកំពុង និងបម្រុងធ្វើដំណើរឆ្លងងកាត់ច្រកសមុទ្រហ័រមូស ដោយអ៊ីរ៉ង់អះអាងថា សម្ពាធនេះនឹងបន្តរំខានរហូតធ្វើឱ្យខូចទំនុកចិត្តដល់ការសន្ទនានានា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានជំរុញឱ្យអ៊ីរ៉ង់បើកផ្លូវដឹកជញ្ជូនឡើងវិញ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការសន្តិសុខឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។

ទោះបីជានៅមានការខ្វែងគំនិតគ្នាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក Masoud Pezeshkian ក៏បាននិយាយផងដែរថា ការទូតនៅតែមានសារៈសំខាន់ ខណៈពេលដែលសង្កត់ធ្ងន់លើការមិនទុកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ អ្នកវិភាគនិយាយថា វោហាសាស្រ្តនោះមានន័យថា ការចរចាគឺជាតម្រូវការចាំបាច់ ប៉ុន្តែសម្រាប់ពេលនេះ ភាគីទាំងពីរហាក់ដូចជាកំពុងជាប់គាំងក្នុងភាពមិនប្រាកដប្រជាមួយ ខណៈទីផ្សារប្រេងសកលកំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់៕

នៅល្ងាចថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ សម្លេងស៊ីរ៉ែនប្រកាសអាសន្ននៃរលកយក្យស៊ូណាមិ បានបន្លឺឡើងយ៉ាងគួរឲ្យខ្លាចបន្ទាប់ពីការរញ្ជួយដីខ្លាំងលើកទី២ កម្រិត ៧.៧ រ៉ិចទ័រ បានវា.យប្រហារឆ្នេរសមុទ្រភាគឦសានរបស់ជប៉ុន ជាហេតុធ្វើឲ្យប្រទេសនេះនៅតែស្ថិតនៅក្នុងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បំផុត ព្រោះការព្យាករបានបង្ហាញថា នឹងមានការរញ្ជួយកាន់តែខ្លាំងជាងនេះទៅទៀតក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារឧតុនិយម និងការិយាល័យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ឥឡូវនេះប្រទេសជប៉ុនមានឱកាសប្រហែល ១% នៃការរញ្ជួយដីកម្រិត ៨.០ រ៉ិចទ័រ ឬខ្លាំងជាងនេះក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ខាងមុខ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងហានិភ័យផ្ទៃខាងក្រោយធម្មតាប្រហែល ០.១%។ មន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះមិនមែនជាការព្យាករណ៍ទេ ប៉ុន្តែជាការណែនាំឲ្យរប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយជំរុញឱ្យប្រជាជននៅក្នុងទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រចំនួន ១៨២ តំបន់ ត្រៀមសម្ភារៈសង្គ្រោះបន្ទាន់ ពិនិត្យមើលផ្លូវជម្លៀស និងប្រុងជើងការទុកមុន។

ទីភ្នាក់ងារឧតុនិយមបាននិយាយថា ការរញ្ជួយធ្ងន់ធ្ងរនេះបានកើតឡើងនៅឆ្នេរសមុទ្រ Sanriku នៅម៉ោងប្រហែល 4:53 រសៀល ម៉ោងក្នុងស្រុក កាលពីថ្ងៃចន្ទ នៅជម្រៅប្រហែល 19 គីឡូម៉ែត្រ ពីផ្ទៃខាងលើ។ ការរញ្ជួយលើកចុងក្រោយនាពេលថ្មីៗនេះ បានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋជប៉ុននឹកឃើញឡើងវិញនូវការចងចាំដ៏ឈឺចាប់នៃគ្រោះមហន្តរាយកាលឆ្នាំ ២០១១។

បច្ចុប្បន្នរលកយក្សស៊ូណាមិ កម្ពស់ប្រហែល ៨០ សង់ទីម៉ែត្រត្រូវបានគេមើលឃើញថាកំពុងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ៦០ គីឡូម៉ែត្រពីឆ្នេរសមុទ្រនៃកំពង់ផែ Kuji ក្នុងខេត្ត Iwate ដោយជំរុញឲ្យមានក្ដីបារម្ភកាន់តែខ្លាំងថារលកនេះ អាចនឹងកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់ និងចូលមកកាន់តែជិតឆ្នេរជាងនេះ ប្រសិនបើការរញ្ជួយនៅតែបន្តកើតមាន។

តាមរបាយការណ៍របស់អាជ្ញាធរក្នុងតំបន់ មនុស្សជាង ១៨០,០០០ នាក់ ត្រូវបានជម្លៀសចេញជាបណ្តោះអាសន្ននៅទូទាំងតំបន់មួយចំនួននៃខេត្ត Hokkaido ខេត្ត Aomori និងតំបន់ក្បែរៗនោះ។ ជាមួយគ្នានោះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi បានជំរុញឱ្យប្រជាជនរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ខណៈពេលដែលសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនដូចជា រថភ្លើង រថយន្តក្រុង ព្រមទាំងតាក់ស៊ី នៅតំបន់ខ្លះ ត្រូវបានផ្អាកបណ្ដោះអាសន្ន ហើយរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរត្រូវបានបញ្ជាឲ្យត្រួតពិនិត្យយ៉ាងហ្មត់ចត់។

អ្នកជំនាញនិយាយថា ការរញ្ជួយដីបន្ទាប់បន្សំស្រាល និងមធ្យមអាចកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៅរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ។ បើទោះជាការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងក្លាមិនទំនងជានឹងកើតមានក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ប៉ុន្តែទីតាំងរបស់ប្រទេសជប៉ុននៅតែស្ថិតលើខ្សែក្រវាត់ភ្លើងប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលនេះមានន័យថា ការរញ្ជួយដីធំៗនៅឯនាយសមុទ្រត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង៕

ចំពេលកំពុងប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្ដៅហើយស្ងួត គ្រោះអគ្គីភ័យដ៏ធំសម្បើមមួយបានកើតឡើង និងលេបត្របាក់ផ្នែកជាង ៨០% នៃភូមិមួយនៅក្នុងរដ្ឋសាបា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយបានបំផ្លិ.ចបំផ្លា.ញផ្ទះសម្បែងជាង ១,០០០ ខ្នង និងធ្វើឲ្យមនុស្សជាង ៩,០០០នាក់ត្រូវជម្លៀសចេញភ្លាមៗ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានធំៗជាច្រើន រួមមាន Reuters, AP និង BBC។

តាមសេចក្ដីរាយការណ៍ដោយអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ី ឧប្បត្តិហេតុអគ្គីភ័យដ៏គួរឲ្យត.ក់ស្លុ.តមួយបានផ្ទុះឡើងនៅវេលាទាបភ្លឺឈានចូលថ្ងៃអាទិត្យ នៅលើ “ភូមិបណ្ដែតទឹក” មួយក្នុងស្រុក Sandakan ភាគឦសាននៃរដ្ឋ Sabah ជាកន្លែងដែលប្រជាជនក្រីក្របំផុតមួយចំនួនរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី រួមទាំងសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច រស់នៅប្រមូលផ្ដុំគ្នាយ៉ាងណែនណាន់តាន់តាប់។

លោក George Abd Rakman អធិការប៉ូលីសស្រុក Sandakan បានមានប្រសាសន៍ថា គ្រោះអគ្គីភ័យនេះ បានប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជនចំនួន ៩០០៧ នាក់ ជាមួយនឹងការបង្ហាញពីរបាយការណ៍បណ្ដោះអាសន្នថា ផ្ទះចំនួន ១,០០០ ក្នុងចំណោម ១,២០០ ខ្នងត្រូវភ្លើបឆាបឆេះស្ទើតែទាំងស្រុង។ តាមការបញ្ជាក់របស់អាជ្ញាធរ មូលហេតុដែលករណីអគ្គីភ័យខាងលើអាចរាលដាលទៅការឆាបឆេះដ៏ធំបែបនេះ គឺបណ្ដាលមកពីប្រតិបត្តិការពន្លត់ភ្លើងជួបការលំបាក ព្រោះផ្លូវតូចចង្អៀត និងទឹកសមុទ្រស្ថិតក្នុងអំឡុងពេលនាច មិនអាចឲ្យទូកឬកាណូតក្រុមជួយសង្រ្គោះជ្រៀតចូលទៅបាន គួបផ្សុំជាមួយអាកាសធាតុក្ដៅស្ងួត និងមានខ្យល់បក់ខ្លាំង ជាហេតុនាំឲ្យអណ្ដាតភ្លើងកាន់តែមានឥទ្ធិពលឡើង។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពុំមានរបាយការណ៍អំពីការស្លាប់ភ្លាមៗនោះទេ រីឯមូលហេតុនៃអគ្គីភ័យនេះក៏នៅតែស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតនៅឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ ជម្រក និងមជ្ឈមណ្ឌលសង្គ្រោះបណ្តោះអាសន្នត្រូវបានបើកជាបន្ទាន់ ខណៈដែលជនរងគ្រោះកំពុងស្វែងរកអាហារ សម្លៀកបំពាក់ និងកន្លែងស្នាក់នៅសមរម្យ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រី អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បាននិយាយថា ទីភ្នាក់ងារសហព័ន្ធ និងរដ្ឋកំពុងសម្របសម្រួលជំនួយបន្ទាន់។ សោកនាដកម្មនេះបានបង្ហាញជាថ្មីម្តងទៀតអំពីគ្រោះថ្នាក់ដែលសហគមន៍ផ្ទះឈើដែលមានមនុស្សច្រើនកុះករកំពុងប្រឈមមុខ ដែលអគ្គីភ័យអាចរាលដាលក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មាននាទី និងបំផ្លាញសហគមន៍ទាំងមូលត្រឹមពេញមួយយប់៕

ល្បីថារបស់ដែលផលិតនៅជប៉ុនមានគុណភាពខ្ពស់ អូស្រ្តាលីមិនស្ទាក់ស្ទើក្នុងការចំណាយលុយជាង ៧ ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងកងទ័ពជើងទឹក ដោយកក់ទុកនូវនាវាចម្បាំងបំបាំងកាយជំនាន់ថ្មីចុងក្រោយបង្អស់ចំនួន ១១គ្រឿង ពីជប៉ុន ដែលបង្កើតបានជាកិច្ចសន្យាប្រវត្តិសាស្រ្តថ្មីលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល 80 ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីជប៉ុនត្រូវបានដកចេញពីបម្រាមនាំចេញអាវុធទៅលក់នៅក្រៅប្រទេស។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Reuters រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី កាលពីសប្ដាហ៍មុន បានចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការលើកិច្ចសន្យាដែលមានតម្លៃប្រហែល ៧ ពាន់លានដុល្លារ ដោយការបញ្ជាទិញនាវាចម្បាំងពហុបំណងថ្នាក់ NewFFM ចំនួន ១១ គ្រឿង ពីក្រុមហ៊ុន Mitsubishi Heavy Industries (MHI) របស់ប្រទេសជប៉ុន។ នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រទំនើបកម្មកងទ័ពជើងទឹកដែលមានគោលបំណងបង្កើនទំហំកងនាវារបស់ប្រទេសឲ្យមានឥទ្ធិពលជាងមុនទ្វេដង។

ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក្រុមហ៊ុន Mitsubishi Heavy Industries នឹងសាងសង់នាវាចម្បាំង NewFFM (ថ្នាក់ Mogami) ចំនួនបីគ្រឿងដំបូងដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ហើយការដឹកជញ្ជូនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ២០២៩។ ដោយឡែក នាវាចំនួនប្រាំបីគ្រឿងដែលនៅសល់ត្រូវបានគ្រោងនឹងសាងសង់នៅអូស្ត្រាលីខាងលិច ដែលជួយពង្រីកសមត្ថភាពសាងសង់នាវាក្នុងស្រុក និងការងារការពារជាតិ។

កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានគូសបញ្ជាក់ពីព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត ព្រោះវាជាការលក់នាវាចម្បាំងថ្មីលើកដំបូងបង្អស់របស់ជប៉ុនទៅក្រៅប្រទេស ចាប់តាំងពីការលើកលែងការហាមឃាត់ការនាំចេញអាវុធរយៈពេល 80 ឆ្នាំ។

គួរជម្រាបថា នាវាចម្បាំងថ្នាក់ NewFFM គឺជាទំនើបកម្មនៃនាវាចម្បាំងថ្នាក់ Mogami ដែលកំពុងបម្រើការយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងវិស័យការពារជាតិរបស់កងទ័ពជើងទឹកខ្លួនជប៉ុន។ វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងសម្រាប់ការប្រតិបត្តិការល្បឿនលឿន ស្វ័យប្រវត្តិកម្ម និងការប្រយុទ្ធពហុតួនាទី ជាពិសេសវាអាចផ្ទុកឧទ្ធម្ភាគចក្រកងទ័ពជើងទឹកសម្រាប់ការឃ្លាំមើលថែមទៀតផង។

ជាមួយនឹងមុខងារកាត់បន្ថយការរកឃើញពីរ៉ាដា នាវានេះស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការបំពេញបេសកកម្មល្បាត និងការវា.យប្រហារដោយសម្ងាត់។ ក្រៅពីលក្ខណៈពិសេសទាំងនេះ វាក៏មានបំពាក់ទៅដោយប្រព័ន្ធមីស៊ីលទំនើបៗ ដែលមានសមត្ថភាពប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងនាវាមុជទឹក កប៉ាល់ យន្តហោះ និងមីស៊ីលកំណត់គោលដៅផងដែរ។ តាមការប៉ាន់ស្មានជាមធ្យម នាវានេះអាចមានតម្លៃប្រហែលពី ៦០០ ទៅ ៦៥០ លានដុល្លារ/គ្រឿង នាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលនាំឲ្យវាក្លាយជាជម្រើសដ៏ល្អមួយក្នុងការការពារផ្លូវសមុទ្រនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក៕

ជប៉ុនកំពុងប្រុងជើងការខ្ពស់ និងត្រៀមការពារខ្លួនដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ក្រោយព្រះធរណីបានបញ្ជូនសារតាមរយៈការរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៤ រិកទ័រ ដែលបង្ករឱ្យមានការព្រមា.នថា «រលកយក្សស៊ូណាមិ» អាចនឹងវា.យលុកលើខេត្តចំនួន ៣ រួមមាន ខេត្តអ៊ីវ៉ាតេ ខេត្តអាអូម៉ូរី និងហុកកៃដូ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Japan Times នៅរសៀលថ្ងៃចន្ទ ទី២០ មេសា នេះ។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារឧតុនិយមជប៉ុន ការរញ្ជួយដីនេះដែលមានកម្រិត 7.5 រ៉ិចទ័រ បានវាយប្រហារនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកក្នុងជម្រៅប្រហែល 10 គីឡូម៉ែត្រ។ ជាមួយនឹងការរញ្ជួយនេះ មន្ត្រីជំនាញបានព្រមានថា រលកយក្សស៊ូណាមិ កម្ពស់រហូតដល់ 10 ហ្វីត (ប្រហែល 3 ម៉ែត្រ) អាចនឹងវា.យប្រហារលើតំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់។

តាមរយៈរបាយការណ៍នេះ បច្ចុប្បន្ន រលកយក្សស៊ូណាមិ ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅចម្ងាយ 60 គីឡូម៉ែត្រពីឆ្នេរសមុទ្រខេត្ត Iwate និង Aomori ដែលនេះមានន័យថារលកយក្សទាំងនេះនឹងមកដល់ឆ្នេរសមុទ្រក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ ខណៈវីដេអូផ្សាយផ្ទាល់ពីកំពង់ផែមួយនៅស្រុក Kuji ខេត្ត Iwate បានបង្ហាញរលកយក្សស៊ូណាមិតូចៗកំពុងធ្វើដំណើរមកកៀកនឹងច្រាំងបន្តិចម្ដងៗហើយ។

ថ្លែងទៅកាន់អ្នកយកព័ត៌មាននៅទីក្រុងតូក្យូនៅថ្ងៃចន្ទនេះ លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី Sanae Takaichi បានជំរុញឱ្យប្រជាជនជម្លៀសទៅកាន់កន្លែងសុវត្ថិភាពជាបន្ទាន់ប្រសិនបើស្ថានការណ៍ចាំបាច់។ ជាមួយគ្នានោះ លោកស្រីបានបញ្ជាក់ថា កងកម្លាំងការពារតាមសមុទ្របានបញ្ជូនឧទ្ធម្ភាគចក្រជាច្រើនគ្រឿង ទៅកាន់តំបន់រងផលប៉ះពាល់ដើម្បីប្រមូលព័ត៌មានអំពីការខូចខាតដែលអាចកើតមាន និងជួយក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ណាមួយ។

ទន្ទឹមនឹងនោះ ខ្សែរថភ្លើងសាធារណៈរវាងស្ថានីយ៍ទីក្រុងតូក្យូ និងស្ថានីយ៍ Shin-Aomori ក៏ត្រូវបានប្រកាសឲ្យផ្អាកដំណើរការជាបណ្ដោះអាសន្នផងដែរ ដោយអាជ្ញាធរព្រួយបារម្ភពីស្ថានភាព និងដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រោះធម្មជាតិណាមួយដែលអាចកើនឡើងភ្លាមៗដោយមិននឹកស្មានដល់៕