ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ សារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាប Jetstar Airways ដែលគ្រប់គ្រងដោយ Qantas Group គឺជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិអូស្ត្រាលី បានប្រកាសលុបចោលការហោះហើរពីប្រទេសអូស្ត្រាលី មកកាន់កោះបាលីរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីជាបណ្តោះអាសន្ន កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយឥណ្ឌូណេស៊ីប្រកាសអាសន្នពីការផ្ទុះ ភ្នំភ្លើងខ្លាំងបា.ញ់ផ្សែងផេះឡើងលើមេឃកម្ពស់៨គីឡូម៉ែត្រ ។

យោងតាមទិន្នន័យលើគេហទំព័ររបស់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Changi ប្រទេសសិង្ហបុរីបញ្ជាក់ថា ជើងហោះហើរមួយចំនួនរវាងសិង្ហបុរី និងកោះបាលី ចេញដំណើរយឺតយ៉ាវ ឬពន្យារពេលហោះហើរ ។ យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Singapore Airlines និងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Scoot បានពន្យារពេលហោះហើរទៅកោះបាលី និងរង់ចាំឱ្យស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់ ។

អាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ីបានប្រកាសអាសន្នទៅកាន់ពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរភ្នំភ្លើងឱ្យជម្លៀសទៅកាន់កន្លែងសុវត្ថិភាព ក្រោយពីភ្នំភ្លើង Lewotobi Laki-Laki លើកោះហ្វូរ៉េសក្នុងប្រជុំកោះស៊ុនដាណយ នៅភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំង និងបាញ់ផ្សែងផេះឡើងលើមេឃកម្ពស់៨គីឡូម៉ែត្រ កាលពីព្រលប់ថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ការិយាល័យកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយឥណ្ឌូណេស៊ីឱ្យដឹងថា ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបានជួយជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ប៉ុន្តែមានពលរដ្ឋម្នាក់ស្លាប់ក្នុងពេលជម្លៀស ។ ឥណ្ឌូណេស៊ីតែងតែមានភ្នំភ្លើងផ្ទុះជាបន្តបន្ទាប់ ហើយកំអែភ្នំភ្លើងបានហូរទៅកាន់ភូមិនៅក្បែរៗ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាប្រទេសមានភ្នំភ្លើងផ្ទុះច្រើនបំផុត ពីព្រោះមានទីតាំងស្ថិតនៅលើចិញ្ចៀនភ្លើងប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលជាតំបន់មានការរញ្ជួយដីខ្លាំងដោយសារចលនាសំបកផែនដី ។ វាពុំមែនជារឿងប្លែកទេ ដែលភ្នំភ្លើងតែងតែគំរាមកំហែងពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរភ្នំភ្លើង ។

ភ្នំភ្លើង Lewotobi Laki-Laki ធ្លាប់ផ្ទុះខ្លាំងកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ចំនួន៩នាក់ ហើយមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ទៀតត្រូវជម្លៀសចេញពីផ្ទះ ។ លើសពីនេះ លំនៅឋាន និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពលរដ្ឋនៅភូមិក្បែរនោះបានខូចខាតអស់យ៉ាងច្រើនដោយសារកំអែភ្នំភ្លើង ៕

«រូបសំណាកសេរីភាព» មិនមែនមានតែនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ តាមពិតទៅរូបសំណាកនេះគឺមាននៅក្នុងប្រទេសចំនួន ៧ ឯណោះ។
រូបសំណាកសេរីភាពត្រូវបានសម្ពោធជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៨៦ នៅកំពង់ផែទីក្រុងញូវយ៉ក ដែលជាអំណោយរបស់ប្រទេសបារាំងផ្តល់ឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក។ រូបសំណាកនេះមានកំពស់ ៤៦ ម៉ែត្រ ពាក់មកុដមាន ៧ spikes ដែលជានិមិត្តរូបនៃរស្មីព្រះអាទិត្យរះលើពិភពលោក តំណាងឱ្យសន្តិភាព សិទ្ធមនុស្ស ការជួបជុំ ការរួបរួម សេរីភាព និងឯករាជ្យ។

ដោយសារតែវាមានភាពល្បីល្បាញ រូបសំណាកនេះក៏បានបង្ហាញខ្លួននៅគ្រប់ទីកន្លែងជុំវិញពិភពលោក ទោះជាយ៉ាងណានេះគឺជារូបសំណាកក្លែងក្លាយនោះទេ ដែលត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងប្រទេសដូចខាងក្រោម៖

១.ប្រទេសជប៉ុន៖ រូបសំណាកសេរីភាពនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន (Odaiba Statue of Liberty) មានកម្ពស់ជិត ១២ ម៉ែត្រ ត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៧ ដើម្បីរំលឹកដល់ទំនាក់ទំនងល្អរវាងប្រទេសជប៉ុន និងបារាំង។ រូបសំណាកនេះមានទីតាំងនៅឈូងសមុទ្រតូក្យូ ងាយស្រួលចូល ហើយនៅពីក្រោយរូបសំណាកគឺជាស្ពានព្យួរដ៏វែងមួយ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនាគិតថាពួកគេកំពុងស្ថិតនៅទីក្រុងញូវយ៉ក។

២.ប្រទេសបារាំង៖ ក្រៅ​ពី​គម្រោង​ផ្តល់​ឱ្យ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បារាំង​ក៏​បាន​សាងសង់​រូបសំណាក​សេរីភាព​ជា​ច្រើន​ដែល​រាយប៉ាយ​ពាសពេញ​ប្រទេសផងដែរ។ រូបសំណាកដ៏ល្បីមួយ ដែលភ្ញៀវទេសចរជាច្រើនស្គាល់ គឺរូបសំណាកសេរីភាព ដែលមានទីតាំងនៅ Bordeaux ឬនៅមុខមជ្ឈមណ្ឌលសិល្បៈ Chateau de Vascoeuil ក្នុងទីក្រុង Vacoeuil។

៣.ប្រទេសន័រវេស៖ ភូមិតូចមួយនៃ Visnes ក្នុងតំបន់ Rogaland មានអណ្តូងរ៉ែទង់ដែងដែលបានដំណើរការអស់រយៈពេល ១០០ ឆ្នាំមកហើយ ទង់ដែងនៅទីនេះត្រូវបានគេនិយាយថាប្រើជាវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ឆ្លាក់រូបសំណាកសេរីភាពនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ សព្វ​ថ្ងៃ​ភូមិ​នេះមាន​រូបសំណាក​សេរីភាព​តូច​មួយ។

៤.ប្រទេសអ៊ុយក្រែន៖ នៅលើដំបូលនៃសារមន្ទីរជាតិ Ethnographic នៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន គឺជាកំណែអង្គុយនៃរូបសំណាកសេរីភាព។ រូបសំណាក​នេះ​ត្រូវបាន​អ្នក​ស្រុក​និង​អ្នក​ទេសចរ​ហៅ​ថា​ជា​«រូប​សំណាក​ខ្ជិល» ដោយសាររូបសំណាកអង្គុយខុសគេ ដែលធ្វើឡើងដោយជាងចម្លាក់ជនជាតិប៉ូឡូញ Leandro Marconi។

៥.ប្រទេសប្រេស៊ីល៖ រូបសំណាកដែលមានទីតាំងនៅជាយក្រុង Rio de Janeiro ត្រូវបានចាត់តាំងដោយប្រទេសប្រេស៊ីលក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៩ ដើម្បីអបអរសាទរទិវាជាតិរបស់ប្រទេស។ បច្ចុប្បន្នរូបសំណាកនេះ ឈរនៅទីលាន Miami ក្នុងទីក្រុង Bangu ដែលជាសង្កាត់វណ្ណៈកណ្តាល នៅភាគខាងលិចទីក្រុង Rio។

៦.ប្រទេសដាណឺម៉ាក៖ Lego Statue of Liberty គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​រូប​សំណាក​ល្បីៗ​លើ​ពិភពលោក​ដែល​បាន​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​នៅ Legoland ក្នុង​ទីក្រុង Billund។ ការប្រមូលផ្តុំចំនួន ២០ លានត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅកន្លែងនេះដើម្បីបង្កើតជាវិមាន។

៧.ប្រទេសអ៉ីស្រាអែល៖ កំណែនៃរូបសំណាកសេរីភាពដែលមានទីតាំងនៅ Arraba ប្រទេសអ៉ីស្រាអែល គឺមានកម្ពស់ ៤.៥ ម៉ែត្រ គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមមួយរបស់ទីក្រុង៕

បឹងគឺជាផ្ទៃទឹកដែលបង្កើតជាទំនាបធម្មជាតិនៅលើផ្ទៃផែនដី ដែលជាទូទៅវាមានទំហំតូចជាងសមុទ្រ និងមានជម្រៅមិនសូវជ្រៅដូចសមុទ្រនោះទេ។ បឹងទាំងនោះហ៊ុមព័ទ្ធទៅដោយផ្ទៃដី ពោលគឺមិនមានបណ្ដាញតភ្ជាប់ទៅកាន់សមុទ្រ ឬមហាសមុទ្រណាមួយឡើយ តែអាចមានទន្លេមួយ ឬច្រើនហូរបែកចេញពីគ្នា។

បច្ចុប្បន្នបឹងមានច្រើនជាង ៦៧% នៃទឹកសាបទាំងអស់នៅលើភពផែនដី។ ដូច្នេះតើលោកអ្នកដឹងទេថា បឹងមួយណាដែលមានអាយុកាលច្រើនជាងគេ? យោងតាមអង្គការយូនីស្កូ និងគេហទំព័របរទេស IFL Science បឹង Baikal គឺជាបឹងបុរាណដែលចំណាស់ជាងគេបំផុតនៅលើភពផែនដី ជាមួយអាយុកាលរហូតដល់ ២៥ លានឆ្នាំ។

បឹងនេះមានទីតាំងនៅខាងត្បូងតំបន់ត្រជាក់ស៊ីបេរីរបស់ប្រទេសរុស្សី ហើយក៏ជាបឹងទឹកសាបដែលមានជម្រៅជ្រៅជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោកផងដែរ។ បឹង Baikal មានជម្រៅ ១,៧០០ ម៉ែត្រ ជាមួយទំហំប្រហែល ៣២ ពាន់គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដោយមានទឹកសាបច្រើនជាងបឹងដទៃទៀតប្រហែល ២០% នៃទឹកសាបដែលមិនចេះកកលើផ្ទៃផែនដី។

បឹង Baikal មានកោះធំតូចចំនួន ២៧ ដែលកោះនីមួយៗគឺជាជម្រករបស់សត្វព្រៃប្លែកៗជាច្រើន និងជាកោះសម្បូរទៅដោយជីវៈចម្រុះដែលមានប្រភេទសត្វជាង ១,៥០០ ប្រភេទ។ បឹងនេះសម្បូរទៅដោយរុក្ខជាតិជាច្រើនប្រភេទ ហើយវាក៏ជាកន្លែងមួយយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការសិក្សាអំពីការវិវឌ្ឍរបស់រុក្ខជាតិទាំងនោះដោយសារតែអាយុកាលដ៏ចំណាស់របស់វាផងដែរ។ ដូច្នេះទឹកសាបសរុបនៅលើភពផែនដីប្រមាណ ២០% គឺមានប្រភពមកពីបឹងបៃកាល់នេះឯង៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាសពីគម្រោងលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរចិន ក្នុងគោលបំណងជំរុញវិស័យទេសចរណ៍កូរ៉េខាងត្បូង ដែលបានរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ កន្លងមក និងស្ថានការណ៍នយោបាយតានតឹង នាពេលបច្ចុប្បន្ន ។

ការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរចិន ស្របពេលភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកកម្សាន្តនៅកូរ៉េខាងត្បូងធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈភ្ញៀវទេសចរចិនធ្លាប់មកកម្សាន្តនៅកូរ៉េខាងត្បូងច្រើនក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ។ ការបិទប្រទេស និងវិធានការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរភ្ញៀវទេសចរបរទេសក្នុងពេលជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាត បានធ្វើឱ្យទេសចរណ៍កូរ៉េខាងត្បូងធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ព្រមទាំងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងអាជីវកម្មជាច្រើនប្រភេទដែលពាក់ផ្អែកលើវិស័យទេសចរណ៍ ។

រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងសង្ឃឹមថា ការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរចិន នឹងធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរចិនមកកម្សាន្តនៅកូរ៉េខាងត្បូងច្រើនឡើងវិញដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ច និងបង្កើនការចំណាយនៅកូរ៉េខាងត្បូង ។ វិធានការនេះនឹងអនុវត្តភ្លាមៗ ដោយភ្ញៀវទេសចរចិនអាចធ្វើដំណើរមកនៅកូរ៉េខាងត្បូង រយៈពេល៣ខែ ដោយពុំចាំបាច់ស្នើសុំទិដ្ឋាការ ករណីភ្ញៀវទេសចរចិនអាចបង្ហាញឯកសារការធ្វើដំណើរ និងមានគោលដៅទេសចរណ៍ច្បាស់លាស់ ។

នេះជាការបើកឱកាសឱ្យភ្ញៀវទេសចរចិនងាយស្រួលមកលេងនៅកូរ៉េខាងត្បូង និងជំរុញការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចយូរអង្វែង ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍កូរ៉េខាងត្បូង ។ ប៉ុន្តែការជំរុញឱ្យវិស័យទេសចរណ៍កូរ៉េខាងត្បូងងើបឡើងវិញ គឺប្រឈមនឹងស្ថានការណ៍នយោបាយ និងភាពមិនប្រាកដប្រជានៅចិន ។ អ្នកវិភាគជឿថា ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងត្បូងអាចត្រូវចំណាយពេលយូរបន្តិច និងអាស្រ័យលើការឆ្លើយតបពីភ្ញៀវទេសចរចិន ពីព្រោះពួកគេបារម្ភពីគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ។

តាមទិន្នន័យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង គឺភ្ញៀវទេសចរចិនបានមកលេងកូរ៉េខាងត្បូងច្រើនជាងប្រទេសផ្សេងៗ ហើយភ្ញៀវទេសចរចិនម្នាក់ក្នុងចំណោម៣នាក់ គឺជាស្ត្រីអាយុចាប់ពី២០ឆ្នាំ ទៅ៣០ឆ្នាំ ។ វប្បធម៌កូរ៉េខាងត្បូង ដូចជា ៖ ចម្រៀង K-Pop និងម៉ាកផលិតផលល្បីៗមានការពេញនិយមទូទាំងពិភពលោក ហើយរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងនឹងទាញយកប្រយោជន៍ពីភាពល្បីល្បាញនេះបន្ថែមទៀត ។ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងនឹងបង្កើតវិធានការថ្មីៗដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបរទេសឱ្យបានចំនួន១៨លាន៥សែននាក់ នៅឆ្នាំ២០២៥ ដោយបង្កើតកម្មវិធីដំណើរកម្សាន្តម្ហូបអាហារ និងបង្ហាញគ្រឿងសម្អាងកូរ៉េខាងត្បូង ។

គួរបញ្ជាក់ថា ភ្ញៀវទេសចរចិនបានជំរុញវិស័យទេសចរណ៍កូរ៉េខាងត្បូងយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស នៅតាមទីក្រុងធំៗ ដូចជា ទីក្រុងសេអ៊ូល និងទីក្រុងប៊ូសាន សម្បូរភ្ញៀវទេសចរចិនមកសម្រាកលំហែរកាយ និងទិញទំនិញ ។ កាលពីឆ្នាំ២០២៤ កូរ៉េខាងត្បូងបានទទួលភ្ញៀវទេសចរបរទេសសរុប ចំនួន១៦លាន៤សែននាក់ កើនឡើង៤៨% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣ ប៉ុន្តែចំនួននេះនៅតែតិចជាងភ្ញៀវទេសចរកាលពីឆ្នាំ២០១៩ (ឬមុនពេលផ្ទុះជំងឺកូវីដ) ដែលស្មើរហូតដល់១៧លាន៥សែននាក់ ៕