ប្រទេសបារាំង៖ អគ្គីភ័យដ៏ធំសម្បើមមួយបានកើតឡើងនៅមជ្ឍមណ្ឌលកែច្នៃសំរាម Syctom នៃទីក្រុងប៉ារីស កាលពីរសៀល ថ្ងៃចន្ទ ទី៧ ខែមេសានេះ បង្កើតបានជាផ្សែងខ្មៅដ៏ក្រាស់ខ្មឹក ដែលគេអាចមើលឃើញពីចម្ងាយរាប់សិបគីឡូម៉ែត្រ និងស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីទួលប៉មEiffel។

យោងតាមប្រភពសារព័ត៌មានបរទេសបានឲ្យដឹងថា មានឡានទឹកចំនួន ៦០គ្រឿង និងក្រុមអ្នកពន្លត់អគ្គីភ័យជាង ២០០នាក់ បានព្យាយាមជួយពន្លត់ភ្លើង..ឆេះដ៏កំណា..ចខាងលើ ព្រមទាំងជួយសង្រ្គោះបុគ្គលិកដែលជាប់នៅក្នុងរោងចក្រខាងលើអោយចេញមកក្រៅដោយសុវត្ថិភាពទាំងអស់គ្នា។

ចំពោះមូលហេតុដែលនាំអោយកើតមានគ្រោះអគ្គីភ័យខាងលើនេះ មិនទាន់ត្រូវបានគេបញ្ជាក់ច្បាស់នៅឡើយទេ ប៉ុន្តែតាមជំហានដំបូងនៃការសន្និដ្ឋានរបស់ក្រុមបច្ចេកទេសត្រូវបានឲ្យដឹងថា វាអាចបណ្ដាលកពីកត្តាធំៗចំនួន៤ ដូចជា៖ ទី១ ការដាច់ខូចខាតផ្នែកណាមួយនៃខ្សែបណ្ដាញអគ្គីសនីនៅជាន់ដែលប្រមូលផ្តុំចរន្តខ្លាំងជាងគេ ទី២ ការឆាបឆេះនៃសម្ភារៈ ដោយសារទីនោះជារោងចក្រកែច្នៃសំរាម ដែលមានដចជា ក្រដាស ផ្លាស្ទិក និងវត្ថុផ្សេងៗដែលសុទ្ធតែជាវត្ថុងាយនឹងឆាបឆេះ ទី៣ កំហុសរបស់មនុស្ស ថ្វីត្បិតថាអគ្គីភ័យនេះអាចកើតមានដោយចៃដន្យ ប៉ុន្តែវាក៏មានការចូលរួមជាចំណែកខុសពីបុគ្គលិកផ្នែកខ្លះផងដែរ ដែលមិនមានការប្រុងប្រយ័ត្នគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងទី៤ អាចបណ្ដាលមកពីឧបករណ៏ដែលគេប្រើប្រាស់ក្នុងការកែច្នៃសំរាម ព្រោះឧបករណ៍ខ្លះប្រើប្រាស់ដោយបង្កើតកម្ដៅ និងមានផ្កាភ្លើង ដើម្បីកែច្នៃសំរាមទើបនៅពេលដែលប្រើប្រាស់ ហើយវាអាចធ្លាក់មកប៉ះនឹងសម្ភារៈដែលងាយឆាបឆេះនៅផ្នែកខាងក្រោមនោះ។

ទាំងនេះសុទ្ធតែជាព័ត៌មានបឋមដែលទទួលបាន ចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិដែលបាត់បង់អស់ប៉ុន្មាន និងមូលហេតុច្បាស់លាស់យ៉ាងណាគេកំពុងបើកការស៊ើបអង្កេតនៅឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា វាជាសំណាងមួយដែរ ដែលនៅក្នងហេតុការណ៍ខាងលើមិនមាននរណាម្នាក់បា..ត់បង់ជី..វិត ប៉ុន្តែវាបានបង្ករភាពភ្ញាក់ផ្អើល និងតក់ស្លុតយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះតំបន់នោះជាទីប្រជុំជនដ៏សំខាន់នៅទីក្រុងប៉ារីសដែលមានមនុស្សប្រមូលផ្ដុំគ្នាកុះករជាប្រចាំ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ហេតុការណ៍គ្រោះរញ្ជួយដីនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានឥទ្ធិពលដល់បណ្តាខេត្តជាច្រើនរបស់ថៃ ជាពិសេស ទីក្រុងបាងកក ។ ក្រៅពីធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅក្នុងខុនដូគ្មានសុវត្ថិភាព វាក៏បានប៉ះពាល់ដល់ការសម្រេចចិត្តទិញខុនដូថ្មី និងការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិខុនដូដែលបានកក់ប្រាក់មុនពេលរញ្ជួយដីផងដែរ ។ នាដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ខុនដូជាច្រើនកន្លែងត្រូវបានប្រកាសលក់ព្រៀងព្រាត ដោយសារម្ចាស់ខុនដូបារម្ភពីការរស់នៅគ្មានសុវត្ថិភាពក្រោយរញ្ជួយដី ។

បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋថៃដែលចង់ទិញខុនដូក្នុងគម្រោងណាមួយនៅទីក្រុងបាងកក បានត្រួតពិនិត្យគម្រោងនោះថា តើមានប្រព័ន្ធការពាររញ្ជួយដី ឬសាងសង់ខុនដូអាចទប់ទល់នឹងកម្លាំងរំញ័រដោយសាររញ្ជួយដីកម្រិតណា? រីឯអ្នកបានទិញខុនដូ និងរស់នៅក្នុងខុនដូរួចហើយ ត្រូវត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈបន្ទប់ និងរង់ចាំការជូនដំណឹងពីម្ចាស់គម្រោង និងស្ថាប័នរដ្ឋថា គម្រោងខុនដូ ឬអគារដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅមានភាពរឹងមាំ ហើយអាចនៅបន្តទៀត ។

អភិបាលក្រុងបាងកក បានបញ្ជាឱ្យមានការពិនិត្យមើលអគារខ្ពស់ៗគ្រប់កន្លែង រួចហើយ រាយការណ៍លទ្ធផលការពិនិត្យអគារខ្ពស់ៗក្នុងទីក្រុងបាងកក ។ បញ្ហាចម្បង គឺម្ចាស់ខុនដូសំណូមពរឱ្យមានការពិនិត្យ តាមដានដើម្បីស្វែងរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហានាថ្ងៃអនាគត ។ រញ្ជួយដីបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះចាប់ពីពេលនេះ អចលនទ្រព្យនៅទីក្រុងបាងកក នឹងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារ Aftershock កើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ធ្វើឱ្យអតិថិជនគ្មានទំនុកចិត្ត ។

នាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ការពន្យារពេលទិញខុនដូនៅទីក្រុងបាងកក នឹងកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង ខណៈអ្នកទិញខុនដូរួចហើយ បែរជាសម្រុកដាក់ស្លាកលក់វិញ ។ ហេតុនេះ វានឹងធ្វើឱ្យការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិខុនដូនៅឆ្នាំ២០២៥ ធ្លាក់ចុះខ្លាំងជាងការរំពឹងទុករហូតដល់៥% ហើយក្រុមហ៊ុនលក់ខុនដូនឹងផ្អាកលក់ខុនដូថ្មីៗ ដើម្បីការពារការប្រែប្រួលតម្លៃខុនដូ ។

ក្រុមហ៊ុននីមួយៗព្យាយាមលក់ខុនដូនៅសេសសល់ឱ្យអស់ ស្របពេលគ្មានអតិថិជនចាប់អារម្មណ៍ ។ នៅទីក្រុងបាងកក មានខុនដូចំនួន៦៣,៨០៥បន្ទប់ ស្មើទឹកប្រាក់៤៥៨,៣៩៤លានបាត លក់ពុំទាន់ដាច់ (ក្នុងនោះមានខុនដូតម្លៃក្រោម១០លានបាត ចំនួន៥៧,២៤៥បន្ទប់ និងខុនដូតម្លៃចាប់ពី១០លានបាតឡើង ស្មើ៦,៥៦០បន្ទប់) ។ ម្ចាស់ខុនដូជាច្រើនបារម្ភពីរញ្ជួយដីកើតឡើងម្តងទៀត ទើបសម្រេចចិត្តលក់ខុនដូ ដើម្បីយកប្រាក់ទិញលំនៅឋានទាបៗរស់នៅ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋថៃរស់នៅទីក្រុងបាងកកមួយចំនួនទៀតពុំហ៊ានរស់នៅទាំងខុនដូខ្ពស់ និងលំនៅឋានទាបផ្ទាល់ដី ពួកគេបានប្រកាសលក់លំនៅឋានផ្ទាល់ដី និងទិញលំនៅឋានតាមខេត្តភ្លាមៗ ។ ដូចគ្នានេះ អ្នកជួលខុនដូស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុងបាងកក ក៏បារម្ភពីសុវត្ថិភាពដែរ និងខ្លាចកើតរញ្ជួយដីម្តងទៀត ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ គោលនយោបាយដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលពីក្រៅប្រទេសរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក ហើយវាពុំត្រឹមតែប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកប៉ុណ្ណោះទេ ពលរដ្ឋអាមេរិកក៏ជួបការលំបាកដែរ គឺទំនិញឡើងថ្លៃ ជាពិសេស ស៊ុតមាន់ ។ កន្លងមក តម្លៃស៊ុតនៅអាមេរិកបានឡើងថ្លៃដោយសារជំងឺផ្តាសាយបក្សី ប៉ុន្តែពេលប្រធានាធិបតីអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូល វាកាន់តែធ្វើឱ្យតម្លៃស៊ុតកើនឡើងខ្ពស់ថែមទៀត ។

សមាគមនាំចេញសត្វស្លាប និងស៊ុតរបស់អាមេរិកបញ្ជាក់ថា ការដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលរបស់លោក Trump បានប៉ះពាល់ដល់តម្លៃស៊ុតផងដែរ ហើយក្រុមហ៊ុនអាមេរិកដែលនាំចូលស៊ុតពីក្រៅប្រទេស ក៏ដូចជាឧស្សាហកម្មកែច្នៃស៊ុតជាអាហារ បានចំណាយដើមទុនច្រើនជាងមុនក្នុងការទិញស៊ុត ។ ហេតុនេះ វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋអាមេរិកត្រូវទិញស៊ុតក្នុងតម្លៃខ្ពស់ ។

តម្លៃស៊ុតនៅអាមេរិកបានកើនឡើងជាច្រើនខែហើយ គឺស៊ុត១២គ្រាប់ មានតម្លៃ៣ដុល្លារអាមេរិក ដែលខ្ពស់ជាងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៤ រហូតដល់៦០% ។ អ្នកជំនាញសន្និដ្ឋានថា តម្លៃស៊ុតនៅអាមេរិកនឹងកើនឡើងខ្ពស់ថែមទៀត ដោយសារការដាក់ពន្ធទំនិញនាំចូលរបស់លោក Trump ។

អាមេរិកបាននាំចូលស៊ុតពីប្រទេសតួកគី និងប្រេស៊ីលយ៉ាងច្រើនក្នុង១ឆ្នាំៗ ។ បើតួកគី និងប្រេស៊ីលប្រឈមនឹងការដាក់ពន្ធទំនិញ គឺប្រទេសទាំងនេះនឹងដំឡើងថ្លៃស៊ុតនាំចូលអាមេរិក ឬផ្អាកការនាំចេញស៊ុតមកអាមេរិក ដោយសារការដាក់ពន្ធ ។ ពលរដ្ឋអាមេរិករស់នៅរដ្ឋជាច្រើនពុំពេញចិត្តនឹងគោលនយោបាយដាក់ពន្ធទំនិញនាំចូលទេ ហើយពួកគេបានប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការដឹកនាំប្រទេសរបស់លោក Trump ។

ទោះយ៉ាងណា នៅមានកត្តាផ្សេងទៀតដែលធ្វើឱ្យតម្លៃស៊ុតកើនឡើងនៅអាមេរិក រួមមាន ៖ តម្លៃចំណីសត្វ, ប្រេងឥន្ធនៈ និងតម្លៃពលកម្មកើនឡើងដោយសារអតិផរណា ខណៈកសិករអាមេរិកត្រូវចំណាយដើមទុនបន្ថែមដើម្បីការពារសត្វមាន់ជាច្រើនក្បាលកុំឱ្យឆ្លងជំងឺ ។

គួរបញ្ជាក់ថា រយៈពេល១០ឆ្នាំមកនេះ មានការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺផ្តាសាយបក្សីនៅអាមេរិក ជាពិសេស នៅឆ្នាំ២០២២ ។ ក្រសួងកសិកម្មអាមេរិកមានគោលនយោបាយមួយ បើប្រទះឃើញមាន់១ក្បាលកើតជំងឺផ្តាសាយបក្សី ត្រូវតែកម្ចាត់មាន់ទាំងអស់ក្នុងហ្វូង ទើបធ្វើឱ្យចំនួនមាន់ និងស៊ុតធ្លាក់ចុះ ។ តាមទិន្នន័យក្រសួងកសិកម្មបង្ហាញថា អាមេរិកបានកម្ចាត់មាន់ និងសត្វស្លាបផ្សេងៗ ស្មើជាង១៦៣លានក្បាល តាំងពីជំងឺផ្តាសាយបក្សីឆ្លងរាតត្បាត ។

កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ អាមេរិកបានកម្ចាត់មាន់ រហូតដល់២០លានក្បាល ។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកកំពុងស្វែងរកប្រទេសផ្សេងទៀតដើម្បីនាំចូលស៊ុតបន្ថែម ខណៈកន្លងមក អាមេរិកធ្លាប់នាំចូលស៊ុតពីកាណាដា ហូឡង់ អង់គ្លេស និងចិន ៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ ក្រៅពីបន្ទុះភ្នំភ្លើង រញ្ជួយដីនៅតែជាគ្រោះធម្មជាតិដែលបានកើតឡើងនៅបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងពុំអាចទាយទុកមុន ដូចជា ៖ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ វៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ី ។ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ មានរញ្ជួយដីកើតឡើងនៅភាគពាយ័ព្យឆ្នេរសមុទ្រកោះស៊ូម៉ាត្រារបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ស្មើ៥.៥រិចទ័រ ជម្រៅ១០គីឡូម៉ែត្រ ស្ថិតនៅភាគនិរតីស្រុកមឿង ខេត្តសាទូន ប្រទេសថៃ ប្រមាណ៦៥០គីឡូម៉ែត្រ ។ វាធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃបារម្ភពីរលកស៊ូណាមិក្នុងសមុទ្រថៃ ពីព្រោះកោះស៊ូម៉ាត្រា ទើបកើតរញ្ជួយដីកាលពីចុងខែមីនា ។

ហេតុការណ៍រញ្ជួយដីលើកនេះ ពុំបង្កឱ្យមានពលរដ្ឋរងរបួស ស្លាប់ និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិទេ ប៉ុន្តែភ្នាក់ងាររញ្ជួយដីនឹងតាមដានស្ថានការណ៍បន្តទៀត ព្រមទាំងជូនដំណឹងមកកាន់ពលរដ្ឋឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នគ្រោះថ្នាក់ ។ បច្ចុប្បន្ន រញ្ជួយដីបានកើតឡើងជាញឹកញាប់ក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយបើវាកើតឡើងនៅទីប្រជុំជនអាចនឹងបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដូចនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ភ្នាក់ងាររញ្ជួយដីឥណ្ឌូណេស៊ី ។

កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា កន្លងមក ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីទើបតែមានរញ្ជួយដីកើតឡើងក្នុងសមុទ្រខេត្តបាន់ដាអាជិ ភាគខាងជើងកោះស៊ូម៉ាត្រា ស្មើ៤.៦រិចទ័រ ជម្រៅ១៤០គីឡូម៉ែត្រ ដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីខេត្តភូកេត ប្រទេសថៃ ប្រមាណ៤០០គីឡូម៉ែត្រ ។ គ្រោះរញ្ជួយដីនៅឥណ្ឌូណេស៊ីគ្មានឥទ្ធិពលមកលើថៃ ឬកើតរលកស៊ូណាមិទេ ។

ប៉ុន្តែព័ត៌មានរញ្ជួយដីនៅកោះស៊ូម៉ាត្រា របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ទាំង២លើកនេះ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងខ្លាចមានរលកស៊ូណាមិកើតឡើងក្នុងសមុទ្រប្រទេសថៃ បើទោះជាបរិវេណរញ្ជួយដីនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ស្ថិតនៅឆ្ងាយពីខេត្តសាទូន ប្រទេសថៃ ប្រមាណ៦៥០គីឡូម៉ែត្រក្តី ពីព្រោះរញ្ជួយដីក្នុងសមុទ្រគួរឱ្យខ្លាចជាងរញ្ជួយដីលើគោក ។ ក្រោយការបារម្ភបែបនេះ ភ្នាក់ងារឧតុនិយមថៃប្រកាសថា រញ្ជួយដីនៅឥណ្ឌូណេស៊ីកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ពុំពាក់ព័ន្ធនឹងរញ្ជួយដីនៅមីយ៉ាន់ម៉ាទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា វិធីការពារ និងកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ដោយសាររញ្ជួយដីប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព បច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹងនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺចាំបាច់បំផុតដើម្បីទទួលបានទិន្នន័យរំញ័រដ៏ត្រឹមត្រូវពីប្រព័ន្ធវាស់វែងស្តង់ដារសម្រាប់ភ្នាក់ងាររញ្ជួយដី ៕

ខ្សាច់ គឺជាធនធានធម្មជាតិត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់ច្រើនបំផុតលើពិភពលោកសម្រាប់ការសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ ប៉ុន្តែផលប៉ះពាល់បរិស្ថានកើតឡើងដោយសារការជីកខ្សាច់ត្រូវបានគេមើលរំលងរហូតមក បើទោះជាអ្នកជំនាញដាស់តឿនថា វានឹងបង្កគ្រោះថ្នា.ក់ ខ្លាំងដល់បរិស្ថានពិភពលោក ប្រសិនបើជីកខ្សាច់មកប្រើប្រាស់កាន់តែច្រើន ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រុមអ្នកជំនាញអន្តរជាតិ ដែលបានផ្សព្វផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី «One Earth» គឺបានសរសេរឱ្យពិភពលោក យល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់កើតឡើងដោយសារការជីកខ្សាច់កាន់តែច្រើន ដោយអ្នកជំនាញបញ្ជាក់ថា ខ្សាច់ និងក្រួស គឺជាវត្ថុរឹងដែលត្រូវបានគេជីកច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ។ វានឹងគំរាមកំហែងដល់ជីវៈចម្រុះក្នុងសមុទ្រដ៏មានសារៈសំខាន់ ប៉ុន្តែគ្មានការចាប់អារម្មណ៍ពីផលប៉ះពាល់ទេ ។

ខ្សាច់ គឺជាវត្ថុផ្សំដ៏សំខាន់សម្រាប់ការសាងសង់អគារនានា ប៉ុន្តែបែរជាមានតម្លៃថោក ហើយការជីកខ្សាច់មកប្រើប្រាស់បានបំផ្លាញតុល្យភាពប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្នុងសមុទ្រ ដោយសារវាបង្កើតជាដីល្បាប់ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ស្មៅសមុទ្រ និងផ្កាថ្ម ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់សត្វក្នុងសមុទ្រផងដែរ ។

មនុស្សភាគច្រើនតែងតែយល់ខុសថា ខ្សាច់ គឺជាធនធានធម្មជាតិមានបរិមាណយ៉ាងច្រើន ប៉ុន្តែការពិត ធនធានធម្មជាតិមួយនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឆ្នេរសមុទ្រ និងសមុទ្រ ។ ក្រៅពីនេះ ខ្សាច់មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការការពារឆ្នេរសមុទ្រ ឬច្រាំង កុំឱ្យបាក់ធ្លាក់ដោយសារទឹករលកបោកបក់ ។

ហេតុនេះ ក្រុមអ្នកជំនាញបានអំពាវនាវឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ពីបញ្ហាការជីកខ្សាច់យកមកប្រើប្រាស់ ជាពិសេស ផលប៉ះពាល់ផ្នែកនេសាទ, ការចិញ្ចឹមសត្វក្នុងទឹក និងវិស័យទេសចរណ៍ ដោយអ្នកជំនាញស្នើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថានដោយសារការជីកខ្សាច់ ។ ការជីកខ្សាច់នៅក្បែរឆ្នេរសមុទ្រដែលមានមនុស្សរស់នៅនឹងបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ស្របពេលបច្ចុប្បន្ន បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុបានគំរាមកំហែងដល់ជីវិតមនុស្សយ៉ាងខ្លាំង ៕