ឆ្លៀតក្នុងឱកាសដែលអរិភាពរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងកើនឡើងបង្កឲ្យមានការព្រួយបារម្ភសារជាថ្មី អ៊ីស្រាអែលនៅជ្រុងម្ខាងទៀតនៃជម្លោះ ស្រាប់តែចេញមកប្រកាសក្ដែងៗថា ឥឡូវនេះខ្លួនកំពុងរៀបចំការវាយប្រហា.រលើទីតាំងរោងចក្រថាមពលរបស់អ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីបទឈប់បា.ញ់ដ៏ផុយស្រួយនាពេលបច្ចុប្បន្នត្រូវបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃពុធខាងមុខ។

សារព័ត៌មានអ៊ីស្រាអែល Maariv កាលពីថ្ងៃអាទិត្យនេះ បានរាយការណ៍ថា សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលកំពុងសម្របសម្រួលការរៀបចំដើម្បីត្រៀមវាយប្រហារ ក្នុងករណីដែលបទឈប់បាញ់រយៈពេលខ្លីមិនត្រូវបានពង្រីក ដែលនេះអាស្រ័យលើការចរចានាពេលខាងមុខរវាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងទីក្រុងតេអេរ៉ង់ នៅទីក្រុងឥស្លាមម៉ាបាដ ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។

របាយការណ៍ខាងលើនេះបានរំលឹកឡើងវិញថា កន្លងមកយោធាអ៊ីស្រាអែលធ្លាប់បានវាយប្រហារទីតាំងថាមពលសំខាន់របស់អ៊ីរ៉ង់ រួមទាំងវាលឧស្ម័ន South Pars ដែលជាកន្លែងផ្ទុកឧស្ម័នដ៏ធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក ក៏ដូចជាទីតាំងប្រេង និងគីមីឥន្ធនៈផ្សេងៗទៀត។ បន្ថែមលើនោះ រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ Bushehr ក៏ធ្លាប់ត្រូវបានវាយប្រហារចំនួនបួនដងផងដែរ ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមនៃសង្គ្រាម ។

ក្រៅពីការប្រកាសដ៏ក្លាហានរបស់អ៊ីស្រាអែល ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ត្រាំ ឯណោះក៏បានបបញ្ចេញសារគំរាមកំហែងដ៏តឹងរឹងផងដែរ ដោយលោកព្រ.មានថានឹងបំផ្លា.ញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់អ៊ីរ៉ង់ ប្រសិនបើពួកគេមិនចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងណាថ្មីជាមួយអាមេរិក។ ថ្លែងទៅកាន់សារព័ត៌មាន Fox News លោក ត្រាំ បាននិយាយយ៉ាងខ្លាំងៗថា “ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់ហ៊ានបដិសេធមិនចុះហត្ថលេខា ប្រទេសទាំងមូលនឹងត្រូវបំផ្ទុះ”។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអ៊ីរ៉ង់បានរាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់មិនទាន់បានធ្វើការសម្រេចចិត្តនៅឡើយទេ ដោយលើកឡើងពីការបិទផ្លូវកងទ័ពជើងទឹករបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលកំពុងបន្ត ដែលទីក្រុងតេអេរ៉ង់និយាយថា ជាការរំលោភលើបទឈប់បាញ់។ ប្រធានសភាអ៊ីរ៉ង់ លោក Mohammad Bagher Ghalibaf ក៏បាននិយាយផងដែរថា មានភាពខុសគ្នាជាច្រើននៅក្នុងជំហរចរចារវាងភាគីទាំងពីរ។

សូមជម្រាបថា ប្រសិនបើបទឈប់បាញ់នេះពិតជាត្រូវដួលរលំ នោះវានឹងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង ជាពិសេសការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលកំពុងរារាំងករដឹកជញ្ជូនប្រេង និងឧស្ម័ន 20 ភាគរយរបស់ពិភពលោកទៅក្នុងទីផ្សារពិភពលោក ហើយនឹងបណ្តាលឱ្យមានវិបត្តិថាមពលជាសកលរយៈពេលវែង៕

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ហុងគ្រីបានប្រកាសចា.ប់ខ្លួននាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Benjamin Netanyahu ប្រសិនបើធ្វើដំណើរមកដល់ប្រទេសហុងគ្រី ពីបទឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រា.ម ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីហុងគ្រីអះអាងថា មានដីកាចា.ប់ខ្លួនពីតុលាការឧក្រិដ្ឋក.ម្មអន្តរជាតិ (ICC) ពីព្រោះហុងគ្រីជាសមាជិករបស់តុលាការនេះ ។ កន្លងមក ហុងគ្រីបានដកខ្លួនចេញពីសមាជិកតុលាការ ICC ដោយសារមេដឹកនាំចាស់ហុងគ្រីមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយអ៊ីស្រាអែល ខណៈលោក Netanyahu ថា ខ្លួនគ្មានកំហុស ។

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីហុងគ្រី លោក Péter Magyar បានប្រកាសចាប់ខ្លួននាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Benjamin Netanyahu ប្រសិនបើធ្វើដំណើរមកដល់ប្រទេសហុងគ្រី ដោយសារមានដីកាចាប់ខ្លួនដែលចេញដោយតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) ។ លោកនិយាយមកកាន់អ្នកសារព័ត៌មានថា ៖ «បើប្រទេសណាមួយជាសមាជិករបស់តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ ហើយតុលាការនេះចេញដីកាចាប់ខ្លួនបុគ្គលណាម្នាក់ដែលបានធ្វើដំណើរមកដល់ប្រទេសយើង បុគ្គលនោះនឹងត្រូវចាប់ខ្លួន» ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីហុងគ្រី លោក Magyar បន្តថា បានជូនដំណឹងទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលរួចហើយ អំពីគោលបំណងរបស់លោកដែលនឹងនាំប្រទេសហុងគ្រីចូលទៅកាន់សមាជិកពេញលេញម្តងទៀតរបស់តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) ។

ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីបច្ចុប្បន្នរបស់ហុងគ្រី លោក Viktor Orbán បានបង្កើនទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Netanyahu និងជំរុញឱ្យប្រទេសហុងគ្រីដកខ្លួនចេញពីសមាជិកតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) មុនទទួលស្វាគមន៍ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Netanyahu មកកាន់ទីក្រុង Budapest កាលពីឆ្នាំ២០២៥ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Netanyahu និងលោក Yoav Gallant អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល គឺសុទ្ធតែជាបុគ្គលដែលតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) ចេញដីកាចាប់ខ្លួនកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ពីបទឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាម ពីព្រោះបុគ្គលទាំង២រូបបានធ្វើសង្គ្រាមនៅតំបន់កាហ្សា ។ ប៉ុន្តែបុគ្គលទាំង២រូបបានបដិសេធការចោទប្រកាន់របស់តុលាការ និងថាពួកគេពុំបានប្រព្រឹត្តខុស ។

កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) បានចេញដីកាចាប់ខ្លួនលោក Netanyahu ព្រមទាំងអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល លោក Gallant ពីបទឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាម និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ បន្ទាប់ពីការផ្ទុះសង្គ្រាមនៅតំបន់កាហ្សា ។ ប៉ុន្តែតុលាការនេះគ្មានកម្លាំងសមត្ថកិច្ចជារបស់ខ្លួន និងបណ្តាញការទូតមានកំណត់ក្នុងការបង្ខំឱ្យប្រទេសនានាអនុវត្តតាមដីកាចាប់ខ្លួន ប្រសិនបើប្រទេសនោះមិនយល់ស្រប ៕

ការធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំប្រចាំឆ្នាំរវាងកងទ័ពជើងគោក កងទ័ពអាកាស និងជើងទឹករបស់អាមេរិក ហ្វីលីពីន និងជប៉ុន សរុបជាង១ម៉ឺន ៧ពាន់នាក់ បានចាប់ផ្តើមហើយកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលមានរយៈពេលរហូតដល់១៩ថ្ងៃ នៅភាគខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីនជាប់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ។ សមយុទ្ធនេះធ្វើឡើងស្របពេលស្ថានការណ៍តានតឹងនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាមិនទាន់បញ្ចប់ និងស្របពេលចិនដាក់សម្ពាធលើតៃវ៉ាន់ ។

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំសហរដ្ឋអាមេរិក ហ្វីលីពីន និងជប៉ុន បានចាប់ផ្តើមធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពទ្រង់ទ្រាយធំប្រចាំឆ្នាំឈ្មោះ «Balikatan» រយៈពេល១៩ថ្ងៃ នៅភាគខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីនជាប់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ និងខេត្តជាប់ឆ្នេរសមុទ្រចិនខាងត្បូង ស្របពេលស្ថានការណ៍តានតឹងនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ។ ការធ្វើសមយុទ្ធនេះមានកងទ័ពចូលរួមរហូតដល់ជាង១ម៉ឺន ៧ពាន់នាក់ ក្នុងនោះមានកងទ័ពជើងគោក កងទ័ពអាកាស ជើងទឹក រួមទាំងកងទ័ពមកពីប្រទេសផ្សេងទៀត ដូចជា ៖ អូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ បារាំង និងកាណាដា ។

ជប៉ុនបានបញ្ជូនកងទ័ពមកចូលរួមសមយុទ្ធលើកដំបូង ចំនួន១,៤០០នាក់ ដើម្បីសាកល្បងការបាញ់កាំជ្រួចម៉ាក Type 88 ទៅកាន់គោលដៅដែនសមុទ្រនៅឆ្នេរភាគខាងជើង ព្រមទាំងបញ្ជូននាវាវាយប្រហារ នាវាពិឃាត និងនាវាប្រឆាំងឧទ្ធម្ភាគចក្រ មកចូលរួម ។ រីឯអាមេរិកបានបញ្ជូននាវាល្បាត និងនាវាវាយប្រហារមកចូលរួមជាមួយនាវា Frigate របស់ហ្វីលីពីនចំនួន២គ្រឿង និងនាវាកាណាដា១គ្រឿងទៀត ដែលការធ្វើសមយុទ្ធ ក៏ស្របពេលចិនបង្កើនការដាក់សម្ពាធកងទ័ពជុំវិញតៃវ៉ាន់ ដែលចិនចាត់ទុកជាទឹកដីរបស់ខ្លួន និងគំរាមប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពគ្រប់គ្រងតៃវ៉ាន់ ។

ការធ្វើសមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំរវាងកងទ័ពអាមេរិក ហ្វីលីពីន និងជប៉ុន ចាប់ផ្តើមឡើងកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ដោយមានការហ្វឹកហាត់បាញ់គ្រាប់កាំភ្លើងពិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីនជាប់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ និងខេត្តជាប់ឆ្នេរសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជាតំបន់ជម្លោះរវាងហ្វីលីពីន និងចិន ប្រឈមមុខគ្នាជាច្រើនលើក ។

កងទ័ពចូលរួមសរុបរហូតដល់ជាង១ម៉ឺន ៧ពាន់នាក់ ក្នុងនោះមានកងទ័ពជើងគោក កងទ័ពអាកាស និងជើងទឹក រួមទាំងកងទ័ពមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ បារាំង និងកាណាដា ចូលរួមផងដែរ ក្រោមឈ្មោះ «Balikatan» ។ តាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យការធ្វើសមយុទ្ធអាមេរិក គឺវាជាឱកាសបង្ហាញពីសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏រឹងមាំ និងជាការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អាមេរិកចំពោះតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកមានលក្ខណៈសេរី និងបើកចំហ ។

សមយុទ្ធនេះធ្វើឡើងស្របពេលអាមេរិក អ៊ីរ៉ង់ និងអ៊ីស្រាអែល ជិតដល់ពេលបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រយៈពេល២សប្តាហ៍ ដែលសង្គ្រាមរវាងប្រទេសទាំង៣ ធ្វើឱ្យមានវិបត្តិថាមពលលើពិភពលោក និងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ហ្វីលីពីនដែលពឹងផ្អែកលើការនាំចូលថាមពលពីក្រៅប្រទេស ។

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr បាននិយាយកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ដោយសារប្រទេសហ្វីលីពីនស្ថិតនៅក្បែរកោះតៃវ៉ាន់ និងព័ទ្ធជុំវិញដោយដែនទឹក ទើបសង្គ្រាមកាន់កាប់តៃវ៉ាន់ បានអូសទាញហ្វីលីពីនឱ្យពាក់ព័ន្ធទាំងដែលយើងមិនពេញចិត្ត ៕

សង្រ្គា.មទម្លាក់គ្រាប់បែ.ក និងការបំផ្លោងមីស៊ីលដ៏ខ្លាំងក្លាទំនងជាមិនអាចគេចផុតពីកើតមានម្ដងទៀតនោះទេ ដ្បិតក្តីសង្ឃឹមថ្មីៗសម្រាប់យន្តការការទូតរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានទាត់ចោលសារជាថ្មី ដោយទីក្រុងតេហេរ៉ង់ បានបង្ហាញថាខ្លួនមិនមានផែនការភ្លាមៗសម្រាប់ការចរចាបន្ថែមទៀតជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឡើយ។ នេះបើយោងតាមពាក្យសម្ដីរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់។

យោងតាមរបាយការណ៍ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ដែលដកស្រង់ដោយ Reuters ការរំពឹងទុកសម្រាប់ការចរចាជុំទីពីរហាក់ដូចជាមានកម្រិតទាបខ្លាំង ពីព្រោះទីក្រុងតេអេរ៉ង់មើលឃើញការទាមទាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថា មានកម្រិត “ហួសប្រមាណ និងមិនសមហេតុផល”។ មន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ក៏បានរិះគន់អ្វីដែលពួកគេបានពិពណ៌នាថាជាការផ្លាស់ប្តូរជំហររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងសារផ្ទុយគ្នា។

ឥរិយាបថនេះ ប្រៀបដូចជាការទះសហរដ្ឋអាមេរិកមួយកំភ្លៀង ព្រោះកាលពីថ្មីៗនេះលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ត្រាំ ទើបតែបានប្រកាសថា មន្ត្រីអាមេរិកកំពុងរៀបចំសម្រាប់កិច្ចចរចាជុំថ្មីមួយទៀតនៅទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលមានគោលបំណងទប់ស្កាត់ជម្លោះ ប៉ុន្តែមន្រ្តីអ៊ីរ៉ង់បែរជាត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា នឹងមិនចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះជាមួយអាមេរិកឡើយ។

ក្រោយទទួលរងការបំបាក់មុខយ៉ាងដូច្នេះ លោក ត្រាំ បានបង្ហោះសារគំរាមកំហែងដ៏គួរឲ្យព្រឺព្រួច ជាមួយនឹងការព្រ.មានចំៗថាអាមេរិក នឹងបំផ្លា.ញរោងចក្រថាមពល និងស្ពានទាំងអស់របស់អ៊ីរ៉ង់ ប្រសិនបើពួកគេបដិសេធសំណើររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបែបនេះ។

ឧបសគ្គការទូតទាំងនេះ កំពុងបន្តរឹតបន្តឹងផ្លូវសមុទ្រ និងដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងលើកប៉ាល់ជាច្រើនដែលកំពុង និងបម្រុងធ្វើដំណើរឆ្លងងកាត់ច្រកសមុទ្រហ័រមូស ដោយអ៊ីរ៉ង់អះអាងថា សម្ពាធនេះនឹងបន្តរំខានរហូតធ្វើឱ្យខូចទំនុកចិត្តដល់ការសន្ទនានានា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានជំរុញឱ្យអ៊ីរ៉ង់បើកផ្លូវដឹកជញ្ជូនឡើងវិញ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការសន្តិសុខឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។

ទោះបីជានៅមានការខ្វែងគំនិតគ្នាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក Masoud Pezeshkian ក៏បាននិយាយផងដែរថា ការទូតនៅតែមានសារៈសំខាន់ ខណៈពេលដែលសង្កត់ធ្ងន់លើការមិនទុកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ អ្នកវិភាគនិយាយថា វោហាសាស្រ្តនោះមានន័យថា ការចរចាគឺជាតម្រូវការចាំបាច់ ប៉ុន្តែសម្រាប់ពេលនេះ ភាគីទាំងពីរហាក់ដូចជាកំពុងជាប់គាំងក្នុងភាពមិនប្រាកដប្រជាមួយ ខណៈទីផ្សារប្រេងសកលកំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់៕

នៅល្ងាចថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ សម្លេងស៊ីរ៉ែនប្រកាសអាសន្ននៃរលកយក្យស៊ូណាមិ បានបន្លឺឡើងយ៉ាងគួរឲ្យខ្លាចបន្ទាប់ពីការរញ្ជួយដីខ្លាំងលើកទី២ កម្រិត ៧.៧ រ៉ិចទ័រ បានវា.យប្រហារឆ្នេរសមុទ្រភាគឦសានរបស់ជប៉ុន ជាហេតុធ្វើឲ្យប្រទេសនេះនៅតែស្ថិតនៅក្នុងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បំផុត ព្រោះការព្យាករបានបង្ហាញថា នឹងមានការរញ្ជួយកាន់តែខ្លាំងជាងនេះទៅទៀតក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារឧតុនិយម និងការិយាល័យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ឥឡូវនេះប្រទេសជប៉ុនមានឱកាសប្រហែល ១% នៃការរញ្ជួយដីកម្រិត ៨.០ រ៉ិចទ័រ ឬខ្លាំងជាងនេះក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ខាងមុខ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងហានិភ័យផ្ទៃខាងក្រោយធម្មតាប្រហែល ០.១%។ មន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះមិនមែនជាការព្យាករណ៍ទេ ប៉ុន្តែជាការណែនាំឲ្យរប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយជំរុញឱ្យប្រជាជននៅក្នុងទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រចំនួន ១៨២ តំបន់ ត្រៀមសម្ភារៈសង្គ្រោះបន្ទាន់ ពិនិត្យមើលផ្លូវជម្លៀស និងប្រុងជើងការទុកមុន។

ទីភ្នាក់ងារឧតុនិយមបាននិយាយថា ការរញ្ជួយធ្ងន់ធ្ងរនេះបានកើតឡើងនៅឆ្នេរសមុទ្រ Sanriku នៅម៉ោងប្រហែល 4:53 រសៀល ម៉ោងក្នុងស្រុក កាលពីថ្ងៃចន្ទ នៅជម្រៅប្រហែល 19 គីឡូម៉ែត្រ ពីផ្ទៃខាងលើ។ ការរញ្ជួយលើកចុងក្រោយនាពេលថ្មីៗនេះ បានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋជប៉ុននឹកឃើញឡើងវិញនូវការចងចាំដ៏ឈឺចាប់នៃគ្រោះមហន្តរាយកាលឆ្នាំ ២០១១។

បច្ចុប្បន្នរលកយក្សស៊ូណាមិ កម្ពស់ប្រហែល ៨០ សង់ទីម៉ែត្រត្រូវបានគេមើលឃើញថាកំពុងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ៦០ គីឡូម៉ែត្រពីឆ្នេរសមុទ្រនៃកំពង់ផែ Kuji ក្នុងខេត្ត Iwate ដោយជំរុញឲ្យមានក្ដីបារម្ភកាន់តែខ្លាំងថារលកនេះ អាចនឹងកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់ និងចូលមកកាន់តែជិតឆ្នេរជាងនេះ ប្រសិនបើការរញ្ជួយនៅតែបន្តកើតមាន។

តាមរបាយការណ៍របស់អាជ្ញាធរក្នុងតំបន់ មនុស្សជាង ១៨០,០០០ នាក់ ត្រូវបានជម្លៀសចេញជាបណ្តោះអាសន្ននៅទូទាំងតំបន់មួយចំនួននៃខេត្ត Hokkaido ខេត្ត Aomori និងតំបន់ក្បែរៗនោះ។ ជាមួយគ្នានោះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi បានជំរុញឱ្យប្រជាជនរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ខណៈពេលដែលសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនដូចជា រថភ្លើង រថយន្តក្រុង ព្រមទាំងតាក់ស៊ី នៅតំបន់ខ្លះ ត្រូវបានផ្អាកបណ្ដោះអាសន្ន ហើយរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរត្រូវបានបញ្ជាឲ្យត្រួតពិនិត្យយ៉ាងហ្មត់ចត់។

អ្នកជំនាញនិយាយថា ការរញ្ជួយដីបន្ទាប់បន្សំស្រាល និងមធ្យមអាចកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៅរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ។ បើទោះជាការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងក្លាមិនទំនងជានឹងកើតមានក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ប៉ុន្តែទីតាំងរបស់ប្រទេសជប៉ុននៅតែស្ថិតលើខ្សែក្រវាត់ភ្លើងប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលនេះមានន័យថា ការរញ្ជួយដីធំៗនៅឯនាយសមុទ្រត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង៕

ចំពេលកំពុងប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្ដៅហើយស្ងួត គ្រោះអគ្គីភ័យដ៏ធំសម្បើមមួយបានកើតឡើង និងលេបត្របាក់ផ្នែកជាង ៨០% នៃភូមិមួយនៅក្នុងរដ្ឋសាបា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយបានបំផ្លិ.ចបំផ្លា.ញផ្ទះសម្បែងជាង ១,០០០ ខ្នង និងធ្វើឲ្យមនុស្សជាង ៩,០០០នាក់ត្រូវជម្លៀសចេញភ្លាមៗ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានធំៗជាច្រើន រួមមាន Reuters, AP និង BBC។

តាមសេចក្ដីរាយការណ៍ដោយអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ី ឧប្បត្តិហេតុអគ្គីភ័យដ៏គួរឲ្យត.ក់ស្លុ.តមួយបានផ្ទុះឡើងនៅវេលាទាបភ្លឺឈានចូលថ្ងៃអាទិត្យ នៅលើ “ភូមិបណ្ដែតទឹក” មួយក្នុងស្រុក Sandakan ភាគឦសាននៃរដ្ឋ Sabah ជាកន្លែងដែលប្រជាជនក្រីក្របំផុតមួយចំនួនរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី រួមទាំងសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច រស់នៅប្រមូលផ្ដុំគ្នាយ៉ាងណែនណាន់តាន់តាប់។

លោក George Abd Rakman អធិការប៉ូលីសស្រុក Sandakan បានមានប្រសាសន៍ថា គ្រោះអគ្គីភ័យនេះ បានប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជនចំនួន ៩០០៧ នាក់ ជាមួយនឹងការបង្ហាញពីរបាយការណ៍បណ្ដោះអាសន្នថា ផ្ទះចំនួន ១,០០០ ក្នុងចំណោម ១,២០០ ខ្នងត្រូវភ្លើបឆាបឆេះស្ទើតែទាំងស្រុង។ តាមការបញ្ជាក់របស់អាជ្ញាធរ មូលហេតុដែលករណីអគ្គីភ័យខាងលើអាចរាលដាលទៅការឆាបឆេះដ៏ធំបែបនេះ គឺបណ្ដាលមកពីប្រតិបត្តិការពន្លត់ភ្លើងជួបការលំបាក ព្រោះផ្លូវតូចចង្អៀត និងទឹកសមុទ្រស្ថិតក្នុងអំឡុងពេលនាច មិនអាចឲ្យទូកឬកាណូតក្រុមជួយសង្រ្គោះជ្រៀតចូលទៅបាន គួបផ្សុំជាមួយអាកាសធាតុក្ដៅស្ងួត និងមានខ្យល់បក់ខ្លាំង ជាហេតុនាំឲ្យអណ្ដាតភ្លើងកាន់តែមានឥទ្ធិពលឡើង។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពុំមានរបាយការណ៍អំពីការស្លាប់ភ្លាមៗនោះទេ រីឯមូលហេតុនៃអគ្គីភ័យនេះក៏នៅតែស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតនៅឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ ជម្រក និងមជ្ឈមណ្ឌលសង្គ្រោះបណ្តោះអាសន្នត្រូវបានបើកជាបន្ទាន់ ខណៈដែលជនរងគ្រោះកំពុងស្វែងរកអាហារ សម្លៀកបំពាក់ និងកន្លែងស្នាក់នៅសមរម្យ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រី អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បាននិយាយថា ទីភ្នាក់ងារសហព័ន្ធ និងរដ្ឋកំពុងសម្របសម្រួលជំនួយបន្ទាន់។ សោកនាដកម្មនេះបានបង្ហាញជាថ្មីម្តងទៀតអំពីគ្រោះថ្នាក់ដែលសហគមន៍ផ្ទះឈើដែលមានមនុស្សច្រើនកុះករកំពុងប្រឈមមុខ ដែលអគ្គីភ័យអាចរាលដាលក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មាននាទី និងបំផ្លាញសហគមន៍ទាំងមូលត្រឹមពេញមួយយប់៕