សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ យោងតាមការប្រកាសរបស់ក្រសួងសន្តិសុខមាតុភូមិអាមេរិក (DHS) កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ត្រៀមចែកប្រាក់លើកទឹកចិត្តម្នាក់១,០០០ដុល្លារ សម្រាប់ថ្លៃធ្វើដំណើរដល់ជនភៀសខ្លួនខុសច្បាប់ទាំងឡាយដែលយល់ព្រមចាកចេញ ឬនិរទេសខ្លួនឯងពីទឹកដីអាមេរិក ។

ក្រសួងសន្តិសុខមាតុភូមិអាមេរិក (DHS) បញ្ជាក់ថា នេះជាប្រាក់ជួល និងជាថ្លៃសំបុត្រយន្តហោះសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនណាសម្រេចចិត្តចាកចេញពីទឹកដីអាមេរិក ហើយវាមានតម្លៃថោកជាងការនិរទេសដោយអាជ្ញាធរអាមេរិក ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបានចំណាយប្រាក់ច្រើនសម្រាប់ការចាប់ជនភៀសខ្លួនខុសច្បាប់ដាក់ពន្ធនាគារ គឺស្មើប្រមាណ ១ម៉ឺន៧ពាន់ដុល្លារឯណោះ សម្រាប់ជនភៀសខ្លួនម្នាក់ ។

លោក Trump មកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ (Republican) បានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកអាណត្តិទី២ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ សន្យាថា លោកនឹងបណ្តេញជនភៀសខ្លួនខុសច្បាប់រាប់លាននាក់ចេញពីអាមេរិក ។ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះ ចំនួនជនភៀសខ្លួនដែលអាមេរិកបណ្តេញចេញ គឺពុំទាន់ស្មើចំនួនជនភៀសខ្លួនត្រូវបានបណ្តេញចេញក្នុងអាណត្តិអតីតប្រធានាធិបតី លោក Joe Biden ទេ ។

តាមទិន្នន័យចុងក្រោយរបស់ក្រសួងសន្តិសុខមាតុភូមិអាមេរិកបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលលោក Trump បានបណ្តេញជនភៀសខ្លួនប្រមាណ ១៥ម៉ឺន២ពាន់នាក់ ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ។ ប៉ុន្តែវាតិចជាងការបណ្តេញជនភៀសខ្លួន ចំនួន១៩ម៉ឺន៥ពាន់នាក់ ចាប់ពីខែកុម្ភៈ ដល់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលអាមេរិកស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Joe Biden ។

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់លោក Trump ព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យជនភៀសខ្លួនខុសច្បាប់ព្រមចាកចេញពីអាមេរិកដោយខ្លួន.ឯង ដោយគំរាមដាក់ទោស, ពិន័យប្រាក់យ៉ាងច្រើន និងគំរាមបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនទៅឃុំឃាំងក្នុងពន្ធនាគារ ។ លោកស្រី Kristi Noem រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខមាតុភូមិអាមេរិកនិយាយថា ៖ «បើជនភៀសខ្លួនរស់នៅទីនេះយ៉ាងខុសច្បាប់ គឺការនិរទេសខ្លួនឯងជារឿងល្អបំផុត សុវត្ថិភាពបំផុត និងសន្សំសំចៃប្រាក់បំផុតក្នុងការធ្វើដំណើរចេញពីអាមេរិក ដើម្បីចៀសវាងការចាប់ខ្លួន» ។

លោក Trump បាននិយាយពីការផ្តល់ប្រាក់ឱ្យជនភៀសខ្លួននិរទេសខ្លួនឯងកាលពីខែមេសា ថា អាមេរិកអាចពិចារណាអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេត្រឡប់មកអាមេរិកជាថ្មី បើមានអត្តចរិកល្អ ។ ដូចគ្នានេះ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ក្រសួងសន្តិសុខមាតុភូមិអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ជនភៀសខ្លួនដែលយល់ព្រមនិរទេសខ្លួនឯង គឺអាចត្រឡប់មករស់នៅអាមេរិកយ៉ាងស្របច្បាប់នាថ្ងៃអនាគត ប៉ុន្តែក្រសួងពុំបានបញ្ជាក់ថា តើមានវិធីណាខ្លះ ឬគម្រោងអ្វី ដើម្បីជួយឱ្យជនភៀសខ្លួនអាចត្រឡប់មកអាមេរិកវិញ ។

Make the Road New York គឺជាអង្គការជួយសង្គ្រោះជនភៀសខ្លួននៅអាមេរិក បានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកដែលបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យជនភៀសខ្លួនយល់ព្រមចាកចេញពីអាមេរិក ហើយអង្គការនេះបានដាស់តឿនជនភៀសខ្លួន គួរវតែពិភាក្សាជាមួយមេធាវីមុនពេលចាកចេញ ៕

ការលុបចោលការចងចាំដ៏ឈឺចាប់ ឬហេតុការណ៍អាក្រក់ចេញពីខួរក្បាលនឹងអាចធ្វើបាន នៅពេលអ្នកស្រាវជ្រាវរកឃើញវិធីថ្មីដើម្បីកាត់បន្ថយការចងចាំហេតុការណ៍អាក្រក់ ដោយជំនួសការចងចាំរឿងល្អៗក្នុងខួរក្បាល ។ ហេតុនេះ វានឹងអាចជួយដល់មនុស្សមួយចំនួនធំដែលចង់លុបចោលការចងចាំហេតុការណ៍អាក្រក់របស់ខ្លួនឱ្យអស់ពីខួរក្បាល ហើយពួកគេអាចចាប់ផ្តើមចងចាំរឿងរ៉ាវល្អៗ ។

កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានសាកល្បងការចងចាំខួរក្បាលជាមួយអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ចំនួន៣៧នាក់ ដោយឱ្យពួកគេផ្គូផ្គងពាក្យគ្មានអត្ថន័យជាមួយរូបភាពមិនល្អ ដូចជា ៖ រូបភាពគួរឱ្យភ័យខ្លាច ឬរូបភាពរន្ធត់ៗ ។ បន្ទាប់មក អ្នកស្រាវជ្រាវព្យាយាមដោះស្រាយ ឬផ្លាស់ប្តូរការចងចាំពាក្យទាំងនេះ ដើម្បីឱ្យដឹងថា តើក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្តអាចលុបចោល ឬកាត់បន្ថយអារម្មណ៍មិនល្អចេញពីខួរក្បាលដែរឬទេ ក្រោយពួកគេមើលរូបភាពរន្ធត់ ។

អ្នកស្រាវជ្រាវបានយករូបភាពមិនល្អ ដូចជា ៖ រូបភាពមនុស្សរងរបួស និងរូបសត្វកាចសាហាវបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្ស មកប្រៀបធៀបជាមួយរូបភាពល្អៗ រួមមាន ៖ រូបទេសភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងរូបក្មេងញញឹម ។ ការសាកល្បងលើកដំបូង គឺក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្តនឹងទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលភាពចងចាំ ដោយភ្ជាប់រូបភាពអាក្រក់ជាមួយពាក្យគ្មានអត្ថន័យ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបង្កើតឡើងមកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការស្រាវជ្រាវ ។

នាព្រឹកថ្ងៃបន្ទាប់ ក្រោយពីក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្តបានសម្រាកដើម្បីឱ្យខួរក្បាលចងចាំអ្វីដែលបានទទួលយក អ្នកស្រាវជ្រាវក៏បានឱ្យពួកគេមើលរូបភាពល្អៗ ជំនួសរូបភាពអាក្រក់ក្នុងខួរក្បាល ។ នៅយប់ទី២ អ្នកស្រាវជ្រាវបានបើកសំឡេងពាក្យមួយចំនួនឱ្យអ្នកស្ម័គ្រចិត្តស្តាប់ពេលពួកគេកំពុងសម្រាកលក់រហូតដល់យប់ជ្រៅ ដែលជាពេលវេលាសំខាន់សម្រាប់រក្សាការចងចាំរបស់ខួរក្បាល ហើយអ្នកស្រាវជ្រាវក៏បានវាស់រលកខួរក្បាលជាមួយម៉ាស៊ីនផងដែរ ។

ក្រោយមក អ្នកស្រាវជ្រាវបានឱ្យក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្តឆ្លើយតបសំណួរជាច្រើន ។ បន្ទាប់មក អ្នកស្រាវជ្រាវក៏ទទួលបានលទ្ធផលថា ក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្តបានចងចាំរូបភាពអាក្រក់តិចជាងមុន ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេបាននឹកឃើញការចងចាំល្អៗកាន់តែច្រើន ហើយវាធ្វើឱ្យពួកគេមានអារម្មណ៍ល្អកាន់តែច្រើន ។ ការលុបចោលការចងចាំហេតុការណ៍អាក្រក់ចេញពីខួរក្បាល គឺតម្រូវឱ្យយើងព្យាយាមមើលរូបភាពល្អៗឱ្យបានច្រើន ពីព្រោះរូបភាពទាំងនេះជួយឱ្យមានអារម្មណ៍រីករាយ ។

ការស្រាវជ្រាវនេះអាចជាព័ត៌មានស៊ីជម្រៅថ្មីមួយដើម្បីព្យាបាលអ្នកឈឺចាប់ផ្លូវចិត្តដោយសារការចងចាំហេតុការណ៍អាក្រក់កន្លងមក ពីព្រោះហេតុការណ៍អាក្រក់គឺជាមូលហេតុបណ្តាលឱ្យមានការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ ។ ទោះយ៉ាងណា ការសាកល្បងនេះគ្រាន់តែជាដំណាក់កាលចាប់ផ្តើម និងជាការសាកល្បងស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យតឹងរ៉ឹងក្នុងបន្ទប់សាកល្បង បើទោះជាការស្រាវជ្រាវបង្ហាញលទ្ធផលច្បាស់លាស់ក្តី ប៉ុន្តែវាពុំបានបង្ហាញពីពិភពខាងក្រៅ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការចងចាំរឿងរ៉ាវល្អៗ ឬអាក្រក់ទេ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Khaosod រាយការណ៍ថា ជំងឺប៉េស្តជ្រូកកំពុងឆ្លងរាតត្បាតនៅប្រទេសថៃ ស្របពេលថៃតាមដានការឆ្លងជំងឺអង់ត្រាក់ (Anthrax) ពីសត្វគោ គឺនៅដើមខែឧសភានេះ មានពលរដ្ឋថៃ២នាក់ បានស្លា.ប់ដោយសារជំងឺប៉េស្តជ្រូក ក្រោយបរិភោគសាច់ជ្រូកឆៅ ។ ក្រសួងសុខាភិបាលថៃបានដាស់តឿនពលរដ្ឋសូមកុំបរិភោគសាច់សត្វឆៅ បើមានអាការៈបែបនេះ ត្រូវប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់ដើម្បីកុំឱ្យមានបញ្ហាត្រចៀក ។

លោក ស៊ុមសាក់ ថេបសុថិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលថៃ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ថា ពលរដ្ឋនៅខេត្តព្រែ បានឆ្លងជំងឺប៉េស្តជ្រូក ចំនួន១៤នាក់ និងស្លាប់២នាក់ បណ្តាលមកពីការបរិភោគសាច់ជ្រូកឆៅ និងឈាមជ្រូកចម្អិនពុំឆ្អិន ។ ហេតុនេះ បើក្តៅខ្លួនខ្លាំង ឈឺសាច់ដុំ ហើយធ្លាប់មានប្រវត្តិបរិភោគ ឬប៉ះពាល់សាច់ជ្រូកឆៅ ចូរប្រញាប់ទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យក្បែរផ្ទះជាបន្ទាន់ ព្រមទាំងប្រាប់គ្រូពេទ្យពីពេលវេលាបរិភោគសាច់ជ្រូកឆៅ ពីព្រោះជំងឺនេះនឹងធ្វើឱ្យត្រចៀកស្តាប់លែងឮអស់មួយជីវិត ។

ចំណែកលោក វីរៈសាក់ ដាំរុងផុង គ្រូពេទ្យនៅខេត្តព្រែ ឱ្យដឹងថា ជំងឺប៉េស្តជ្រូក បានឆ្លងរាតត្បាតគ្រប់ស្រុករបស់ខេត្តព្រែ តាំងពីខែមេសា កន្លងមក ហើយជំងឺនេះឆ្លងពីសត្វមកមនុស្ស ដោយសារការបរិភោគសាច់ជ្រូក ឈាមជ្រូក គ្រឿងក្នុងជ្រូកមិនឆ្អិន និងចំណីអាហារធ្វើពីសាច់ជ្រូក ។ វាក៏ឆ្លងមកមនុស្សតាមរយៈការប៉ះពាល់សាច់ជ្រូកពេលដៃមានដំបៅ និងមានរោគសញ្ញា ដូចជា ៖ ក្តៅខ្លួន ក្អួត ឈឺក្បាល ឈឺសាច់ដុំ រាគរូស និងចេញឈាមតាមស្បែក ។

កន្លងមក ជំងឺអង់ត្រាក់ បានឆ្លងរាតត្បាតនៅខេត្តមុកដាហាន គឺពលរដ្ឋក្នុងខេត្តនេះឆ្លងជំងឺចំនួន៣នាក់ និងស្លាប់ម្នាក់ ។ ក្រៅពីនេះ មានពលរដ្ឋម្នាក់បានសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមុកដាហាន និងម្នាក់ទៀតព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យដនតាល ។ រីឯពលរដ្ឋថៃទូទាំងប្រទេសប្រឈមនឹងការកើតជំងឺអង់ត្រាក់ គឺស្មើ៦៣៦នាក់ ក្នុងនោះពលរដ្ឋ៥៣៨នាក់ បានឆ្លងផុតដំណាក់កាលតាមដានជំងឺ ក្រោយពីគ្រូពេទ្យតាមដានលទ្ធផលពិនិត្យស្បែក និងការរំលាយអាហារ៧ថ្ងៃ ខណៈពលរដ្ឋ៩៨នាក់ ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលតាមដានជំងឺស្បែក និងការរំលាយអាហារ ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋទាំងអស់បានទទួលថ្នាំ Doxycycline ជាបន្តបន្ទាប់រយៈពេល៧ថ្ងៃដើម្បីការពារជំងឺ ។

ក្រសួងសុខាភិបាលបានជំរុញឱ្យនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងជំងឺ និងសុខភាពសាធារណៈខេត្ត តាមដានជំងឺអង់ត្រាក់ឱ្យបានដិតដល់រហូតដល់ស្ថានការណ៍ធូរស្រាល ឬពលរដ្ឋអស់កង្វល់ ហើយក្រសួងសុខាភិបាលក៏បានទំនាក់ទំនងទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធឱ្យជួយតាមដានតំបន់មានជំងឺឆ្លងរាតត្បាត ។ ជំងឺអង់ត្រាក់ ពុំទាន់មានរបាយការណ៍ការឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សទេ គឺវាឆ្លងពីសត្វទៅមនុស្ស ហើយជំងឺនេះនៅក្នុងដី និងទឹក ហើយវាធន់ទាំងអាកាសធាតុក្តៅ និងត្រជាក់ ។ វានៅតែឆ្លងទោះជាពេលវេលាកន្លងផុតទៅរាប់សិបឆ្នាំក្តី ជាពិសេស ដីមានសត្វងាប់ដោយសារជំងឺអង់ត្រាក់ ។

ចុងក្រោយ លោក ស៊ុមសាក់ បញ្ជាក់ថា មុនបរិភោគសាច់សត្វ គួរតែចម្អិនឱ្យឆ្អិនល្អមានអនាម័យ ចៀសវាងការបរិភោគសាច់ឆៅ ឬស្ទើរឆ្អិន ស្ទើរឆៅ ព្រមទាំងតាមដានការផ្សព្វផ្សាយជំងឺពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ពលរដ្ឋអាមេរិកមួយចំនួនមិនសូវពេញចិត្តនឹងដ្រូនបំពាក់ដោយកាមេរ៉ា មកហោះហើរលើដំបូលផ្ទះរបស់ពួកគេជាច្រើនលើកទេ រហូតដល់ហ៊ានបា.ញ់ទម្លាក់ដ្រូនទៀតផង ។ កន្លងមក មានយុវជនម្នាក់នៅរដ្ឋផ្លរីដា បានប្រើប្រាស់កាំជ្រួចបា.ញ់ដ្រូនដឹកជញ្ជូនទំនិញរបស់ផ្សារ Walmart ធ្លាក់ចុះមកក្រោម និងត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចា.ប់ខ្លួន ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋនៅរដ្ឋផ្លរីដា ដែលបា.ញ់ដ្រូន នឹងពុំត្រូវសមត្ថកិច្ចចា.ប់ខ្លួនទៀតទេ ដោយសាររដ្ឋនេះគ្រោងអនុវត្តច្បាប់ថ្មីហាមដ្រូនហោះហើរលើដំបូលផ្ទះពលរដ្ឋ និងទីកន្លែងមួយចំនួន ចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

បច្ចុប្បន្ន បច្ចេកវិទ្យារីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងធ្វើឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្ម និងហាងលក់ទំនិញជាច្រើនបានប្រើប្រាស់ដ្រូនដឹកជញ្ជូនទំនិញទៅឱ្យអតិថិជនដល់ផ្ទះ ដោយសារវាមានភាពងាយស្រួល និងឆាប់រហ័ស ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋអាមេរិកខ្លះបែរជាពុំពេញចិត្តឱ្យដ្រូនដឹកទំនិញហោះហើរទៅមកលើដំបូលផ្ទះទេ ដោយសារពួកគេចាត់ទុកថា នេះជាការរំលោភភាពឯកជន ហើយដ្រូននីមួយៗសុទ្ធតែបំពាក់កាមេរ៉ាថតរូប ។

កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ព្រឹទ្ធសភារដ្ឋផ្លរីដា សហរដ្ឋអាមេរិក បានធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ SB1422 ដើម្បីកំណត់តំបន់គ្មានការហោះហើររបស់ដ្រូន ដូចជា ៖ ហាមដ្រូនហោះហើរលើពន្ធនាគារ និងអាកាសយានដ្ឋាន ព្រមទាំងហាមដ្រូនហោះលើដំបូលផ្ទះពលរដ្ឋនៅរដ្ឋផ្លរីដា ផងដែរ ។

យោងតាមខ្លឹមសារសេចក្តីព្រាងច្បាប់បញ្ជាក់ថា បើមានដ្រូនហោះហើរលើដំបូលផ្ទះ គឺម្ចាស់ផ្ទះអាចចាត់វិធានការដើម្បីការពារមិនឱ្យដ្រូនហោះលើដំបូលផ្ទះ ដែលជាការបំពានភាពឯកជនរបស់ម្ចាស់ផ្ទះ ។ ក្រៅពីនេះ ដ្រូនត្រូវហោះក្នុងកម្ពស់ទាបជាង១,៥០0ម៉ែត្រពីដី ប្រសិនបើដ្រូនហោះខ្ពស់ជាងនេះ ឬហោះលើដំបូលផ្ទះពលរដ្ឋ គឺម្ចាស់ផ្ទះអាចចាត់វិធានការដ្រូនយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះបានឆ្លងកាត់ការអនុម័តពីគណៈកម្មការជាច្រើនរួចហើយ ព្រមទាំងបញ្ជូនឱ្យព្រឹទ្ធសភាអនុម័តច្បាប់ ។ ប្រសិនបើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ត្រូវបានអនុម័តរួចរាល់នោះ គឺរដ្ឋផ្លរីដា នឹងអនុវត្តច្បាប់នេះចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ តទៅ ។

ប៉ុន្តែរដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍ជាតិអាមេរិក (FAA) ពុំឯកភាពនឹងច្បាប់កំណត់តំបន់ហោះហើររបស់ដ្រូនទេ ។ មន្ត្រី FAA និយាយថា តាមធម្មតា បើពលរដ្ឋអាមេរិកណាម្នាក់បាញ់ទម្លាក់ដ្រូន គឺនឹងមានទោសជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល២០ឆ្នាំ ឬបង់ប្រាក់ពិន័យមិនលើស២៥ម៉ឺនដុល្លារ ។

ហេតុនេះ យើងនឹងរង់ចាំតាមដានព័ត៌មានបន្តទៀតថា តើរដ្ឋផ្លរីដា នឹងអនុវត្តច្បាប់នេះនៅខែតុលា ដែរឬយ៉ាងណា ដោយសារមានការជំទាស់ពីរដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍ជាតិអាមេរិក ៕