ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ គណៈកម្មការការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងបណ្តាញជូនដំណឹងពីគ្រោះថ្នា.ក់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំកម្ចា.ត់សត្វល្អិតលើបន្លែ-ផ្លែឈើប្រទេសថៃ (Thai-PAN) បានចេញសេចក្តីប្រកាសពីការពិនិត្យរកកាកសំណល់ថ្នាំកម្ចា.ត់សត្វល្អិតលើបន្លែ-ផ្លែឈើចិន ដែលនាំចូលថៃតាមច្រកឈៀងខង ស្រុកឈៀងខង ខេត្តឈៀងរ៉ៃ ។ លទ្ធផលការពិនិត្យបង្ហាញថា មានបន្លែ-ផ្លែឈើចិន៧មុខ ក្នុងចំណោម១០មុខ ផ្ទុកកាកសំណល់ថ្នាំកម្ចា.ត់សត្វល្អិតខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកបរិភោគកើតជំងឺមហារីក បើស្ត្រីមានផ្ទៃពោះបរិភោគនឹងបណ្តាលឱ្យទារកក្នុងផ្ទៃពិការខួរក្បាល ។

គណៈកម្មការការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធបានចុះតាមតំបន់ប្រមូលបន្លែ-ផ្លែឈើចិន ចំនួន១០មុខ ដែលនាំចូលប្រទេសថៃតាមច្រកឈៀងខង ខេត្តឈៀងរ៉ៃ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមេសា មកត្រួតពិនិត្យ រួមមាន ៖ ផ្លែក្រូច សាឡាត់ ស្ពៃក្តោប ឆៃថាវ និងបន្លែជាច្រើនទៀត ដែលបានដាំដុះនៅចិន ។ លទ្ធផលការត្រួតពិនិត្យឃើញថា បន្លែ-ផ្លែឈើ ៧០% ផ្ទុកថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិតលើសស្តង់ដារ ហើយលើសពីចំនួនដែលបណ្តាញ Thai-PAN ពិនិត្យឃើញជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។

ក្រៅពីនេះ បន្លែ-ផ្លែឈើចិនមានផ្ទុកសារធាតុ Chlorpyrifos ក្នុងបរិមាណខ្ពស់ ដែលសារធាតុនេះប្រទេសថៃបានហាមប្រើប្រាស់ ហាមផលិត ហាមនាំចូល និងហាមនាំចេញ ដោយសារវាប៉ះពាល់សុខភាព ជាពិសេស ប៉ះពាល់ប្រព័ន្ធប្រសាទ ។ បើស្ត្រីមានផ្ទៃពោះបរិភោគបន្លែ-ផ្លែឈើផ្ទុកសារធាតុ Chlorpyrifos នឹងធ្វើឱ្យទារកក្នុងផ្ទៃពិការខួរក្បាល ។

គណៈកម្មការការពារអ្នកប្រើប្រាស់បានពិភាក្សាជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅខេត្តឈៀងរ៉ៃ និងភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងស្តង់ដារបន្លែ-ផ្លែឈើទាំងផ្នែកកសិករ និងក្រសួងសុខាភិបាល គឺប្រទេសថៃខ្វះខាតឧបករណ៍ត្រួតពិនិត្យគុណភាពបន្លែ-ផ្លែឈើ ហើយនៅព្រំដែនគ្មានបន្ទប់ពិសោធន៍ទទួលស្គាល់តាមស្តង់ដារ ISO ទេ មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យដឹកបន្លែ-ផ្លែឈើចិនចូលថៃ ។

គណៈកម្មការការពារអ្នកប្រើប្រាស់រំពឹងថា នឹងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងទប់ស្កាត់ការនាំចូលបន្លែ-ផ្លែឈើចិន ឬនាំចូលពីប្រទេសផ្សេង ដែលបង្កផលប៉ះពាល់សុខភាព ។ បើថៃអាចត្រួតពិនិត្យគុណភាពចំណីអាហារច្បាស់លាស់ វានឹងជួយដល់កសិករថៃដែលដាំបន្លែ-ផ្លែឈើគ្មានសារធាតុគីមី អាចប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារបាន ។

ចំណែកក្រុមហ៊ុនថៃ ឬឈ្មួញនាំចូលបន្លែ-ផ្លែឈើ គួរតែចូលរួមត្រួតពិនិត្យចំណីអាហារដោយខ្លួនឯង ។ បើរកឃើញថា ចំណីអាហារ ឬបន្លែ-ផ្លែឈើមានផ្ទុកសារធាតុគីមី ត្រូវតែជូនដំណឹងទៅពលរដ្ឋ ឬប្រមូលចំណីអាហារត្រឡប់មកវិញ ៕

ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាមានជំនាញផ្នែកទិន្នន័យចរាចរណ៍លើពិភពលោក នៅប្រទេសហូឡង់ បានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ទីក្រុងស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក ប្រចាំឆ្នាំ២០២៤-ឆ្នាំ២០២៥ ចំនួន១០ទីក្រុង ក្នុងនោះទីក្រុង Mexico របស់ម៉ិកស៊ិក ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១, ទីក្រុងបាងកក របស់ថៃ ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី២ និងទីក្រុង Davao របស់ហ្វីលីពីន ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាទីក្រុងចំនួន១០ ដែលស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក រួមមាន ៖

១-ទីក្រុង Mexico ប្រទេសម៉ិកស៊ិក
២-ទីក្រុង Bangkok ប្រទេសថៃ
៣-ទីក្រុង Davao ប្រទេសហ្វីលីពីន
៤-ទីក្រុង Kumamoto ប្រទេសជប៉ុន
៥-ទីក្រុង Bucharest ប្រទេសរ៉ូម៉ានី
៦-ទីក្រុង Plovdiv ប្រទេសប៊ុលហ្គារី
៧-ទីក្រុង Lodz ប្រទេសប៉ូឡូញ
៨-ទីក្រុង Bandung ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី
៩-ទីក្រុង Lima ប្រទេសប៉េរូ និង
១០-ទីក្រុង Dublin ប្រទេសអៀរឡង់ ។

ទិន្នន័យនៅឆ្នាំ២០២៤ បង្ហាញ ទីក្រុងស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក គឺទីក្រុង Mexico ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ដោយចំណាយពេលជាមធ្យម ស្មើ៣១នាទី និង៥៣វិនាទី សម្រាប់ការធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្នុងចម្ងាយផ្លូវ១០គីឡូម៉ែត្រ ។ Mexico ជាទីក្រុងមានមនុស្សរស់នៅច្រើន និងមានរថយន្តយ៉ាងច្រើនតាមផ្លូវ ទើបធ្វើឱ្យស្ទះចរាចរណ៍ជាប្រចាំ ។

ចំណែកការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់នៅឆ្នាំ២០២៥ គឺទីក្រុងបាងកក របស់ថៃ បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ជាទីក្រុងស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក ដោយចំណាយពេលជាមធ្យម ស្មើ២១នាទី និង៥១វិនាទី សម្រាប់ការធ្វើដំណើរក្នុងចម្ងាយផ្លូវ១០គីឡូម៉ែត្រ ដោយសារបាងកក មានរថយន្ត និងម៉ូតូនៅតាមផ្លូវយ៉ាងច្រើន ។ ក្រៅពីនេះ ផ្លូវមួយចំនួនតូចចង្អៀតពិបាកធ្វើដំណើរ ទើបធ្វើឱ្យស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំង ។

ដោយឡែក ទីក្រុង Kumamoto របស់ជប៉ុន បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ ជាទីក្រុងស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងបំផុត រីឯមូលហេតុធ្វើឱ្យទីក្រុងនេះស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំង ដោយសារវាជាទីក្រុងទេសចរណ៍ មានប្រាសាទ Kumamoto, ហាងលក់ទំនិញ និងមិនសម្បូរផ្លូវធំ ។ ពលរដ្ឋជប៉ុន និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសនិយមធ្វើដំណើរមកកម្សាន្តនៅទីនេះ ទើបធ្វើឱ្យផ្លូវក្នុងទីក្រុងចង្អៀតខ្លាំងពេលព្រឹក និងល្ងាច ហើយមនុស្សម្នានិយមជិះរថយន្ត ។

មូលហេតុមួយទៀត គឺទីក្រុង Kumamoto ធ្លាប់កើតគ្រោះរញ្ជួយដីកាលពីឆ្នាំ២០១៦ ទើបរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនជួសជុលផ្លូវ និងសាងសង់អគារជាច្រើនកន្លែង ដែលបណ្តាលឱ្យផ្លូវតូចចង្អៀត រថយន្តពិបាកបើកបរ ។ ការដ្ឋានសំណង់ទាំងនេះ គឺជាមូលហេតុធ្វើឱ្យស្ទះចរាចរណ៍កាន់តែខ្លាំង ។

ការស្ទះចរាចរណ៍ពុំត្រឹមតែធ្វើឱ្យខាតពេលវេលា និងប្រេងឥន្ធនៈប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបង្កបញ្ហាផ្សេងៗផងដែរ ដូចជា ៖ ភាពតានតឹង និងខ្យល់ពុល ។ ទីក្រុងនានាលើពិភពលោក ព្យាយាមរកវិធីកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍ ដោយជំរុញឱ្យពលរដ្ឋធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្រុង រថភ្លើង និងជិះកង់ រួមទាំងកែតម្រូវពេលវេលាភ្លើងចរាចរណ៍ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI ៕

ប្រទេសថៃ ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ លោក Phumtham Wechayachai បានបញ្ជាទៅកាន់មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក ដែលចុះទៅតំបន់ប៉ះទង្គិចនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហាមប្រឈមមុខគ្នា និងប្រើប្រាស់អំពើហិ.ង្សា ដោយលោកបញ្ជាក់ថា សូមប្រញាប់ដោះស្រាយស្ថានការណ៍ កុំនិយាយពីទឹកដី ដើម្បីកុំឱ្យបញ្ហាកាន់តែវែងឆ្ងាយ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា កន្លងមក នៅទីស្នាក់ការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន លោក Phumtham Wechayachai ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃបានផ្តល់សម្ភាសន៍ទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន ស្តីពីស្ថានការណ៍តានតឹងនៅបរិវេណព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ថា នេះជារឿងយល់ខុសរបស់ភាគីទាំងសងខាង គឺភាគីនីមួយៗអះអាងថា ភាគីមួយទៀតជាអ្នករំលោ.ភចូលទឹកដី កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ។ លោកបានជជែកពីបញ្ហានេះជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា ហើយប្រទេសទាំងពីរពុំចង់ប្រឈមមុខគ្នា និងពុំចង់ឱ្យនិយាយពីរឿងទឹកដី នាពេលនេះទេ ។

លោក Phumtham បានជជែកជាមួយលោកឧត្តមសេនីយ៍ ផាណា ផ្លែវផ្លតធុក អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃរួចហើយអំពីបញ្ហាការប៉ះទង្គិចនៅព្រំដែន ហើយសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក៏បានពិភាក្សាជាមួយលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃផងដែរ ។ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា មេបញ្ជាការកងទ័ពទាំងពីរប្រទេសបានណាត់ជជែកគ្នា នាវេលាម៉ោង៣រសៀល ។

ភាគីទាំងពីរបានសម្រេចដកថយកងទ័ពចេញពីតំបន់ប្រឈមមុខគ្នាក្នុងចម្ងាយ២០០ម៉ែត្រម្នាក់ ហើយលោកឧត្តមសេនីយ៍ ផាណា ផ្លែវផ្លតធុក នឹងទៅពិនិត្យមើលនៅតំបន់ជាក់ស្តែងជាមុនសិន ។ ហេតុនេះ បើភាគីទាំងពីរនិយាយពីរឿងផែនទី វានឹងលំបាក ពីព្រោះជាស្ថានការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងអារម្មណ៍ ដោយសារកងទ័ពកម្ពុជាបាត់បង់ជីវិត ។

ចំណែកសមាគមអ្នកសារព័ត៌មានទាំងពីរប្រទេសមិនចង់ឱ្យបញ្ហានេះរីករាលដាល ដោយសារប្រទេសទាំងពីរបានជជែកគ្នារួចហើយ ដោយចាប់ផ្តើមពីការបង្កើតសន្តិភាព មិនចង់ឱ្យប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា ។ រីឯមេបញ្ជាការភូមិភាគទី២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ក៏បានជ្រាបដែរ ក្រោយពីលោកហាមធ្វើអ្វីដាច់ខាត ដោយសារស្ថានការណ៍កំពុងពុះកញ្ជ្រោលទាំងសងខាង បើពុំដូច្នោះទេ ពុំអាចបញ្ឈប់បញ្ហាបានទេ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Phumtham ។

ពេលអ្នកសារព័ត៌មានសួរថា បើភាគីទាំងពីរធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងរួចហើយ ស្រាប់តែភាគីណាមួយពុំអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀង តើថៃនឹងមានវិធានការបែបណាបន្តទៀត? លោក Phumtham និយាយថា ត្រូវពិនិត្យមើលសិនថា តើបញ្ហាវាកើតឡើងដូចម្តេច? លោកបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ហើយទៅកាន់មេបញ្ជាការកងទ័ព គឺហាមប្រឈមមុខ កុំឱ្យអំពើហិង្សាកើតឡើង ។ ប្រទេសទាំងពីរមានគោលនយោបាយរកដំណោះស្រាយរួម ហើយហេតុការណ៍ដែលកើតឡើង សូមសារព័ត៌មានកុំផ្សព្វផ្សាយនាំបង្កបញ្ហា ៕