ភ្នំដងរែក គឺជាដែនធម្មជាតិខណ្ឌព្រំដែនរវាងប្រទេសកម្ពុជានិងថៃ ដែលលាតសន្ធឹងឆ្លងកាត់ខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងខេត្តព្រះវិហារ។ ភ្នំនេះមានសារៈសំខាន់ទាំងផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងធម្មជាតិ ដោយមានសំណង់ប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យមានអាយុកាលជាង១ពាន់ឆ្នាំ លើកំពូលភ្នំដ៏ខ្ពស់ ព្រមជាមួយទេសភាពធម្មជាតិដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុត ស័ក្តិសមនឹងពាក្យមួយឃ្លាដែលបានសរសេនៅលើកំពូលភ្នំនោះថា «ដួងព្រលឹងជាតិខ្មែរ រះខ្ពស់ត្រដែតលើខ្នងភ្នំដងរែក»។
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEidqq1OPQr6wL-oCvkh89zTh6Gx34UCqGhV6N4q2lPsB5tx9z-ua6x8B9ff6casL1WzhZY87cmWFmzZ1H1OMqjhUkKyh9UH7TucDIKXDgk4kclrLYABcMr9JsRdFIsHjLqAuPw5IHQulDz4UDhL9xSs71EZAxzJRIEqfo4dWcPJY6rMXJm2pakQbJkYTyuX/s1377/image_2025-06-03_08-29-34.png
ភ្នំនេះ គឺជាជួរភ្នំមួយដែលមានបណ្ដារភ្នំតូចធំជាច្រើន និងមានសំណង់ប្រាសាទបុរាណជាច្រើន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នប្រាសាទខ្លះត្រូវបានកាត់ចូលទឹកដីថៃ រីឯប្រាសាទដែលនៅសល់លើទឹកដីខ្មែរមានចំនួន៤រួមមាន ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទតាក្របី ប្រាសាទតាមមាន់ធំ និងប្រាសាទតាមាន់តូច។ ភ្នំនេះមានកម្ពស់ពីនីវ៉ូទឹកសមុទ្ររហូតដក់កំពូលគឺជិត ៧០០ម៉ែត្រ ចំពោះចំណុចដែលខ្ពស់ជាងគេបំផុតគឺស្ថិតនៅចំទីតាំងប្រាសាទព្រះវិហារ។

សណ្ឋានដីភ្នំដែលមានខ្ពស់ដូចនេះ បានផ្ដល់នូវលក្ខខណ្ឌដ៏អំណោយផលកាលពីសម័យកាលមហារនគរក្នុងការធ្វើសឹក ដែលនាំឲ្យកម្ពុជានាសម័យនោះ មានវិសាលភាពទឹកដីធំធេងក្រៃលែង។ ហេតុផលទាំងនេះហើយ ទើបដូនតាខ្មែរបានសាងសង់ប្រាសាទ និងបុរាណដ្ឋាន ដែលទុកជាទីសក្ការៈសម្រាប់គោរពជាច្រើននៅលើភ្នំនេះ និងភ្នំដែលនៅក្បែរៗនោះ។

បរទេស និងពិភពលោកទាំងមូលដែលបានស្គាល់ប្រទេសកម្ពុជា បាននាំគ្នាស្ញប់ស្ញែងបុព្វបុរសខ្មែរក្នុងការជ្រើសរើសទីតាំងសាងសង់ប្រាសាទ និងកោតសរសើពីបច្ចេកទេសលើកដាក់ថ្មទម្ងន់រាប់សិបតោនមកឡើងមកលើភ្នំ និងរចនាប្រាសាទឲ្យមានរូបរាងល្អឯក ព្រមទាំងអាចឈររឹងមាំ កាត់ខ្យល់ កាត់ភ្លៀង បានជាង១ពាន់ឆ្នាំយ៉ាងអស្ចារ្យ។ ស័ក្តិសមនឹងពាក្យមួយឃ្លាថា «ដួងព្រលឹងជាតិខ្មែរ រះខ្ពស់ត្រដែតលើខ្នងភ្នំដងរែក» ធ្វើឲ្យប្រទេសក្បែរខាងមិនថាក្នុងសម័យកាលណា តែងប្រាថ្នាចង់បានសម្បត្តិទាំងអស់នេះ។

ជាងនេះទៅទៀត មិនមែនត្រឹមតែប្រាសាទបុរាណប៉ុណ្ណោះទេ នៅតំបន់ភ្នំដងរែក ក៏មានព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រៃឈើធម្មជាតិ សត្វព្រៃ និងលក្ខខណ្ឌទេសភាពប្លែកភ្នែក ដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តដើរឡើងភ្នំ និងស្វែងយល់ពីធម្មជាតិ។

គ្រាន់តែធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទីនេះទេ អ្នកនឹងទទួលបានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយជាមួយទិដ្ឋភាពធម្មជាតិដែលមាននៅអមសងខាងផ្លូវ។ ហើយប្រសិនជាបានឡើងមកដល់កំពូលភ្នំទៀត នោះអ្នកប្រាកដជារឹតតែពេញចិត្តជាមួយនឹងទេសភាព ដែលភ្នំនិងពពកស្ថិតនៅជាមួយគ្នា មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងខ្យល់ត្រជាក់ ប្រៀបបាននឹងស្ថានសួគ៌ដ៏អាថ៌កំបាំង ប៉ុន្តែមានពិតមែននៅលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា។

ទាំងនេះអាចសបញ្ចាក់ឲ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា «ភ្នំដងរែក» គឺជាតំបន់ធម្មជាតិ និងប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏អស្ចារ្យ ព្រោះបានលាយបញ្ចូលរវាងជំនឿបុរាណជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រាសាទ និងធម្មជាតិទាំងឡាយដែលមាននៅលើភ្នំ បង្កើតបានជាសម្បត្តិវប្បធម៌ អរិយធម៌ និងធម្មជាតិដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់មនុស្សសម័យទំនើប។ ដូចនេះក្នុងនាមជាកូនខ្មែរ យើងគួរស្រលាញ់ និងការពារអ្វីដែលជារបស់ដូនតាខ្មែរបានបន្សុលទុក និងធានាឲ្យបាននូវបូរណភាពទឹកដី ដើម្បីទុកជាសម្បត្តិសម្រាប់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយៗទៀត៕

រាជធានីភ្នំពេញ ៖ មិននៅស្ងៀមនោះទេ! ក្រៅពីត្រៀមដាក់ពាក្យបណ្ដឹ.ងទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន ពេលនេះក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ក៏បានសម្តែងការតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងប្រឆាំងការវា.យប្រហារដោយអាវុធរបស់កងទ័ពថៃយ៉ាងអយុត្តិធម៌ ដោយបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពនេះគឺជាការរំលោ.ភលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា។

នៅក្នុងសេចក្ដីកំណត់ទូតមួយដែលបានផ្ញើទៅកាន់ស្ថានទូតថៃប្រចាំនៅកម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធនឹងអរិភាពដោយប្រដាប់អា.វុ.ធ នៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ នៅវេលាម៉ោង ៥:៣០នាទីព្រឹក កងកម្លាំងថៃបានបើកការបា.ញ់ប្រហារដោយខុសច្បាប់លើលេណដ្ឋានមួយកន្លែង ស្ថិតនៅភូមិតេជោមរកត ឃុំមរកត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលបណ្ដាលឲ្យមានការសម្លា.ប់ទាហានខ្មែរយ៉ាងអយុត្តធម៌។

ក្រសួងការបរទេស បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្តែងការតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការវា.យប្រហារនេះ និងអះអាងថានេះ ជាការរំលោ.ភលើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាពីភាគីកងទ័ពថៃ និងទាមទារឳ្យមានការស៊ើបអង្កេតជាបន្ទាន់ និងដោយម៉ត់ចត់ចំពោះបញ្ហានេះ ដោយត្រូវយកបុគ្គលដែលបានបា.ញ់ប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជាទៅផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ឲ្យខានតែបាន។

ជាក់ស្ដែង នៅក្នុងកំណត់ទូតខាងលើ ក្រសួងការបរទេសក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ទីតាំងដែលកងទ័ពកម្ពុជាបានឈរជើងនោះ គឺស្ថិតនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា ដែលបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នាស្តីពីការវាស់វែង និងការបោះបង្គោលព្រំដែនគោករវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលថៃតាំងពីឆ្នាំ២០០០ មកម្ល៉េះ មិនមែនជាការតាំងទីឈរជើងរំលោ.ភលើអធិបតេយ្យភាពថៃ ដូចអ្វីដែលក្រុមជ្រុលនិយមថៃមួយចំនួនតូចបានលើកឡើងឡើយ។

អាស្រ័យហេតុនេះ កម្ពុជានឹងនៅតែប្រកាន់ជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការស្នើសុំឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតជាបន្ទាន់ និងស្វែងរកបុគ្គលដែលបានប្រព្រឹត្តិអំពើដ៏សា.ហាវមួយនេះ មកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ឲ្យបានម៉ត់ចត់។ ហើយកម្ពុជាក៏នឹងនៅតែរក្សាភាពអត់ធ្មត់ជាអតិបរមា និងដោះស្រាយបញ្ហានេះ និងបញ្ហាព្រំដែនទាំងអស់ តាមរយៈមធ្យោបាយសន្តិភាព និងការទូត ក្នុងគោលបំណងកសាងព្រំដែនសន្តិភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងមិត្តភាពជាមួយប្រទេសថៃ ក៏ដូចជាប្រទេសជិតខាងដទៃទៀត៕

ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី១ នៃគណៈកម្មាធិការសមាជរដ្ឋសភានិងព្រឹទ្ធសភា នៅព្រឹកថ្ងៃទី២ មិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានចាត់ទុកបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជានិងថៃ ជាវិបត្តិរុាំរៃដែលដោះស្រាយ២៥ឆ្នាំ មិនទាន់មានលទ្ធផល។

ប្រធានព្រឹទ្ធសភា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានថ្លែងថា៖” បញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បើមិនបានដោះស្រាយតាមរយៈតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិនោះទេ អាចនឹងនាំទៅរកស្ថានភាពដូច Gaza ដែលអ៊ីស្រាអែល និងប៉ាឡេស្ទីនប្រយុទ្ធគ្នាដោយគ្មានទីបញ្ចប់”។

បន្ថែមពីនេះ សម្តេចតេជោ បានសង្កតធ្ងន់ថា៖”ការបបួលថៃយកបញ្ហាព្រំដែនទៅកាន់ក្តីនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ គឺជាការទុកមុខទុកមាត់ឱ្យភាគីថៃ។ ប្រសិនបើភាគីថៃបដិសេធ វាបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ថៃមានរបៀបវារៈលាក់កំបាំងនៅពីក្រោយខ្នង”។

គួរបញ្ជាក់ថា អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ ២០០០ មិនអាចធ្វើបានទៀតទេ ដោយសារតែវាមានរយៈពេល ២៥ឆ្នាំហើយ នៅតែគ្មានដំណោះស្រាយ ហើយថែមទាំងថ្មីៗនេះមានការប៉ះទង្គិចគ្នាបណ្ដាលឱ្យស្លាប់ទាហានខ្មែរម្នាក់ថែមទៀតផង៕