យោងតាម CNA ឲ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី ២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥ ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី និងចិន បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងនិងកិច្ចសហការរវាងគ្នា ក្នុងកិច្ចប្រជុំផ្លូវការមួយដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុងហ្សាការតា។ កិច្ចជួបជុំនេះមានការចូលរួមពីនាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន លោក លី ឈាង និងប្រធានាធិបតីថ្មីនៃប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ប្រាបូវ៉ូ ស៊ូបៀនតូ។ កិច្ចប្រជុំនេះក៏បានស្ថិតនៅក្នុងបរិបទនៃការរៀបចំសន្និសីទកំពូលអាស៊ានដែលនឹងមកដល់ផងដែរ។

ក្នុងកិច្ចពិភាក្សារនេះ មេដឹកនាំទាំងពីរបានលើកឡើងពីការចង់ឲ្យមានសហការដ៏ជ្រៅជាងមុននៅក្នុងវិស័យជាច្រើន ដូចជា សេដ្ឋកិច្ច ជំនួញ វិនិយោគ សុខាភិបាល បច្ចេកវិទ្យា ទេសចរណ៍ ការអប់រំ និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន។ ពួកគេបានអះអាងថា ការសហការទាំងនេះនឹងជួយបង្កើនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ស្ថិរភាពនយោបាយ និងសន្តិភាពក្នុងតំបន់។

លោកលី ឈាង បានលើកឡើងថា ចិនចង់បន្តធ្វើជាដៃគូសំខាន់ជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ី ដោយពិចារណាថាឥណ្ឌូណេស៊ីជាប្រទេសធំមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានសក្តានុពលក្នុងការជម្រុញការអភិវឌ្ឍន៍ទាំងតំបន់។ លោកបាននិយាយថា ចិនចង់ចូលរួមសាងសង់ពិភពលោកដែលមានភាពច្រើនប៉ូលា មានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគី និងមានភាពស្មើភាពក្នុងការជួញដូរ។

ចំណែកលោកប្រាបូវ៉ូ ស៊ូបៀនតូ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការជួបជុំជាមួយមិត្តភាពនិងការយល់ដឹងគ្នាជាមួយចិន នឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ី និងសង្គមអាស៊ានទាំងមូល។ លោកបានបន្តថា ឥណ្ឌូណេស៊ីគាំទ្រដល់ពាណិជ្ជកម្មដោយសេរី និងការចងក្រងទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រប់ប្រទេសដោយស្មើភាព។

ក្រោយពេលកិច្ចប្រជុំ បណ្តាប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើន ដើម្បីជំរុញការសហការនាពេលអនាគត។ អាជ្ញាធរនៅឥណ្ឌូណេស៊ីបាននិយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីៗនឹងធ្វើឲ្យមានការវិនិយោគច្រើនពីចិន និងបង្កើនការបង្កើតការងារថ្មីនៅក្នុងប្រទេស។

គួរបញ្ជាក់ថា កិច្ចសហការនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាជំហានសំខាន់ក្នុងការចងខ្សែទំនាក់ទំនងយូរអង្វែង និងជួយឲ្យតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍មានសុខសន្តិភាព និងការរីកចម្រើនប្រកបដោយចីរភាព៕

ហុងកុងកំពុងផ្តល់ការគាំទ្រដល់និស្សិតដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយការសម្រេចចិត្តដ៏ធំមួយពីរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការហាមឃាត់សាកលវិទ្យាល័យ Harvard មិនឱ្យទទួលយកនិស្សិតអន្តរជាតិសម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា ២០២៤-២០២៦ ។ អាមេរិកនិយាយថា ការហាមប្រាមនេះគឺដោយសារតែមានការព្រួយបារម្ភអំពីការកើនឡើងនៃការប្រឆាំងនឹងសាសនានៅក្នុងបរិវេណសាលា និងការចោទប្រកាន់ពីទំនាក់ទំនងរវាង Harvard និងបក្សកុម្មុយនិស្តចិន។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន រ៉យទ័រ ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥។

ការផ្លាស់ប្តូរនេះបានប៉ះពាល់ដល់និស្សិតអន្តរជាតិរាប់រយនាក់ ជាពិសេសមកពីប្រទេសចិន។ នៅឆ្នាំ ២០២៤ និស្សិតចិនមានចំនួនប្រហែល ២០% នៃចំនួននិស្សិតអន្តរជាតិរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Harvard ។ ពួកគេជាច្រើនត្រូវបានទទួលយកទៅសាកលវិទ្យាល័យរួចហើយ ឬកំពុងរៀបចំដាក់ពាក្យ។

ជាការឆ្លើយតប ការិយាល័យអប់រំរបស់ហុងកុងកំពុងអំពាវនាវឱ្យសាកលវិទ្យាល័យក្នុងស្រុកបើកទ្វាររបស់ពួកគេសម្រាប់និស្សិតទាំងអស់នេះ និងផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវជម្រើសសិក្សាជំនួសវោញ។ រដ្ឋាភិបាលកំពុងលើកទឹកចិត្តឱ្យសាកលវិទ្យាល័យផ្តល់កន្លែងស្នាក់នៅ អាហារូបករណ៍ និងការគាំទ្រផ្សេងទៀតដើម្បីជួយសិស្សទាំងនេះបន្តការសិក្សារបស់ពួកគេដោយមិនពន្យារពេល។

ការិយាល័យអប់រំហុងកុងបាននិយាយថា “យើងចង់ធ្វើឱ្យប្រាកដថាសិស្សមិនត្រូវបានទុកចោលដោយសារតែនយោបាយអន្តរជាតិឡើយ” ។ “ហុងកុងនៅតែប្តេជ្ញាធ្វើជាមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំអន្តរជាតិ និងជាកន្លែងដែលស្វាគមន៍អ្នកមានទេពកោសល្យកំពូលមកពីជុំវិញពិភពលោក”។

បន្ថែមពីនេះ ការិយាល័យដដែល ក៏បានទាក់ទងទៅ Harvard Club of Hong Kong ដើម្បីជួយកំណត់អត្តសញ្ញាណសិស្សដែលរងផលប៉ះពាល់។ សាកលវិទ្យាល័យមួយចំនួននៅក្នុងទីក្រុង រួមទាំងសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យាហុងកុង បានប្រកាសរួចហើយថាពួកគេនឹងផ្តល់នូវការផ្ដល់ជូនដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ និងការចូលរៀនរហ័សសម្រាប់និស្សិតដែលមានសមត្ថភាព។

គួររំលឹកថា ការផ្លាស់ប្តូរនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកាន់តែទូលំទូលាយរបស់ហុងកុងដើម្បីពង្រឹងជំហររបស់ខ្លួនជាមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំពិភពលោក។ ជាមួយនឹងសាកលវិទ្យាល័យចំនួន ៥ ដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងចំណោមសាកលវិទ្យាល័យល្អបំផុតនៅអាស៊ី ទីក្រុងហុងកុងមានបំណងទាក់ទាញនិស្សិតអន្តរជាតិបន្ថែមទៀតដែលអាចនឹងកំពុងពិចារណាឡើងវិញនូវផែនការរបស់ពួកគេដើម្បីសិក្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

អ្នកនាំពាក្យសាកលវិទ្យាល័យបាននិយាយថា៖ «យើងមើលឃើញថានេះជាទំនួលខុសត្រូវ និងជាឱកាស។ “និសិ្សតទាំងនេះមានភាពឈ្លាសវៃ និងឧស្សាហ៍ព្យាយាម ហើយយើងចង់ធ្វើឱ្យប្រាកដថាពួកគេអាចបន្តការសិក្សារបស់ពួកគេក្នុងបរិយាកាសដែលមានសុវត្ថិភាព និងការគាំទ្រ”។

គួរបញ្ជាក់ថា និស្សិតដែលរងផលប៉ះពាល់កំពុងត្រូវបានជំរុញឱ្យទាក់ទងសាកលវិទ្យាល័យក្នុងស្រុកសម្រាប់ជំនួយ។ ផែនការលម្អិតបន្ថែមទៀត និងនីតិវិធីនៃការដាក់ពាក្យ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងត្រូវបានប្រកាសក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ៕

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងបានចាប់ខ្លួនមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បួននាក់ បន្ទាប់ពីបរាជ័យក្នុងការបាញ់បង្ហោះនាវាចម្បាំងថ្មីទម្ងន់ ៥,000 តោន។ នាវាកងទ័ពជើងទឹកនេះបានក្រឡាប់ និងរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុងអំឡុងពេលការបាញ់បង្ហោះចេញពីកន្លែងផលិតកប៉ាល់។ មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន បានហៅឧបទ្ទវហេតុនេះថាជា “អំពើឧក្រិដ្ឋកម្ម” ដែលនាំឱ្យ “ប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងកិត្តិយសរបស់ប្រទេសជាតិ”។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានBBC។

មន្រ្តីដែលមានតួនាទីខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមអ្នកត្រូវបានចាប់ខ្លួនគឺ លោក រី ហ្យុង សុន (Ri Hyong-son) ដែលជាអនុប្រធាននាយកដ្ឋានឧស្សាហកម្មយោធានៃគណបក្សកម្មករ និងជាសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការយោធាជាន់ខ្ពស់។ ខណៈពេលដដែលនោះ មន្រ្តីបីនាក់ផ្សេងទៀតមកពីកន្លែងផលិតកប៉ាល់នៅទីក្រុងចុងជីន (Chongjin shipyard) ដែលនាវាចម្បាំងត្រូវបានសាងសង់ ក៏ត្រូវបានចាប់ខ្លួនផងដែរ ដូចជា ប្រធានវិស្វករ ប្រធានគ្រប់គ្រងសំណង់ និងមន្ត្រីរដ្ឋបាល។

លោក គីម ជុងអ៊ុន បានស្តីបន្ទោសការបរាជ័យនេះ លើការធ្វើផែនការមិនល្អ គ្មានទំនួលខុសត្រូវ និងវិធីសាស្រ្តគ្មានវិទ្យាសាស្រ្ត។ លោកបានចោទប្រកាន់អ្នកដែលទទួលបន្ទុកថាជាអ្នកធ្វេសប្រហែស និងមិនអើពើនឹងស្តង់ដារវិស្វកម្មទំនើប។ លោកថា សកម្មភាពរបស់ពួកគេមិនត្រឹមតែជាការបរាជ័យផ្នែកបច្ចេកទេសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការអាម៉ាស់ផ្នែកនយោបាយ និងជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដែរ។

គួរបញ្ជាក់ថា វាកម្រណាស់សម្រាប់កូរ៉េខាងជើងក្នុងការលាតត្រដាងជាសាធារណៈនូវការបរាជ័យក្នុងគម្រោងយោធារបស់ខ្លួន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រតិកម្មរហ័ស និងឃោរឃៅពីរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសការចាប់ខ្លួនមន្ត្រីកំពូលៗ បង្ហាញថាតើរបបនេះកំពុងចាត់វិធានការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរប៉ុណ្ណា។ អ្នកវិភាគជឿថា ទង្វើនេះគូសបញ្ជាក់អំពីភាពបន្ទាន់ដែលកំពុងកើនឡើងរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងក្នុងការពង្រឹងកងទ័ពជើងទឹក ព្រមទាំងពង្រីកអំណាចយោធារបស់ខ្លួនផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា បច្ចុប្បន្ននាវាចម្បាំងដែលរងការខូចខាតកំពុងស្ថិតក្រោមការជួសជុល។ ត្រឹមតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុនការបាញ់បង្ហោះដែលបរាជ័យ កូរ៉េខាងជើងបានបង្ហាញនាវាពិឃាតស្រដៀងគ្នានេះ ដែលលោក Kim បានសរសើរថាជារបកគំហើញក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ពជើងទឹក។ នាវានោះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងត្រូវដាក់ពង្រាយនៅដើមឆ្នាំ២០២៦។

អ្នកជំនាញនិយាយថា កូរ៉េខាងជើងកំពុងបង្កើនការផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការកសាងកម្លាំងយោធារបស់ខ្លួនទាំងនៅលើដី ផ្លូវអាកាស និងសមុទ្រ ហើយឧបទ្ទវហេតុនេះ(ទោះបីជាមានការថយក្រោយក៏ដោយ) បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រទេសនេះក្នុងការពង្រីកសមត្ថភាពការពាររបស់ខ្លួន៕

ប្រទេសរុស្ស៊ី ៖ វ៉ាក់សាំងmRNA ប្រភេទថ្មី កំពុងបង្ហាញសញ្ញាពីភាគរយដែលអាចទៅរួចខ្ពស់ ក្នុងការចូលទៅជួយប្រព័ន្ធភាពស៊ាំក្នុងរាងកាយដើម្បីទទួលយក និងប្រឆាំងជាមួយកោសិកាមហារីក។ វាគឺជាការសន្យាដ៏អស្ចារ្យរបស់រុស្ស៊ី ក្នុងការបង្កើតថ្នាំទប់ស្កាត់ និងព្យាបាលជំងឺមហារីកនៅពេលអនាគត។ នេះបើយោងតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលរុស្ស៊ី ចេញផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន TASS។

តាមរយៈការសិក្សារបស់អ្នកវិទ្យាសសាស្រ្តជាច្រើនប្រទេស ក្នុងការប្រើប្រាស់សមាសធាតុ mRNA ដើម្បីបង្កើតជាឳសថផ្សេងៗបានឲ្យដឹងថា វាជាជំហានដ៏សំខាន់មួយក្នុងការព្យាបាលនូវជំងឺកាចសាហាវដូចជា «ជំងឺមហារីក» បន្ទាប់ពីគេអាចយកវាទៅផលិតជាវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺ COVID-19 កាលពីកន្លងមកនេះ។

ការសិក្សាពីបច្ចេកវិទ្យា mRNA ដំបូងកាលពី ឆ្នាំ 1990 របស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីក្រុមហ៊ុនដូចជា Moderna (សហរដ្ឋអាមេរិក) និង BioNTech (អាឡឺម៉ង់) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីអភិវឌ្ឍ ការព្យាបាលជំងឺផ្អែកលើ ការជំនួយដល់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ទប់ស្កាត់ការឆ្លងនៃមេរោគផ្សេង និងបំផ្លាញកោសិកាមិនល្អនានានៅក្នុងរាងកាយ។

នៅក្នុងឆ្នាំ 2020 ដោយសារការរីករាលដាលនៃជំងឺCOVID-19 ទូទាំងសកលលោក បានជំរុញឲ្យមានការអភិវឌ្ឍ mRNA ទៅជាវ៉ាក់សាំងសម្រាប់ការពារCOVID បានដោយជោគជ័យ។ ក្រៅពីនេះ វាក៏ត្រូវបានគេយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងបង្កើតជាវ៉ាក់សាំងនៃជំងឺផ្សេងទៀតរួមមាន៖ ជំងឺZika ដែលឆ្លងដោយសត្វមូស, Rabies Virus ដែលជាជំងឺឆ្កែឆ្កួត, ជំងឺ Cytomegalovirus (CMV) ដែលកើតមានចំពោះស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ និង បង្កើតជា Cancer vaccines សម្រាប់ការពារជំងឺមហារីក ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នវានៅមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ច្បាស់នៅឡើយទេ។

មានភស្តុតាងជាច្រើនដែលបង្ហាញពីលិទ្ធភាពរបស់ mRNA ក្នុងការកម្ចាត់កោសិកាមហាររីក ជាពិសេសទៅលើជំងឺមហារីកស្បែក (Melanoma), មហារីកសួត, មហារីកលំពែង និង ជំងឺមហារីក Colorectal ជាដើម។

បច្ចុប្បន្នក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី កំពុងព្យាយាមអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យានេះ ដើម្បីប្រើប្រាស់ mRNA ធ្វើជាវ៉ាក់សាំងការពារ និងថ្នាំព្យាបាលជំងឺមហារីក។ រុស្ស៊ីថែមទាំងបានសន្យាថា នៅពេលលទ្ធផលសាកល្បងជំហានបន្តបន្ទាប់ជោគជ័យ គេនឹងផ្ដល់ថ្នាំព្យាបាលនេះទៅកាន់ប្រជាជនរុស្ស៊ីទាំងអស់ដោយឥតគិតថ្លៃ។

គួរបញ្ជាក់ថា បើទោះជាពេលនេះវាមិនទាន់អាចដាក់ប្រើប្រាស់បានជាផ្លូវការក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញជឿជាក់ថា វ៉ាក់សាំងនេះអាចនឹងបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងធំដល់វិធីសាស្ត្រព្យាបាលមហារីកក្នុងពេលអនាគតសម្រាប់អ្នកជំងឺទូទាំងពិភពលោក៕