សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ តាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump បានកំណត់ឱ្យស្ថានទូតអាមេរិកនៅទូទាំងពិភពលោក ផ្អាកការណាត់ជួបនិស្សិតបរទេសមកស្នើសុំទិដ្ឋាការជាបណ្តោះអាសន្ន រួមទាំងមានវិធានការត្រួតពិនិត្យការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមរបស់និស្សិតបរទេសដែលសុំទិដ្ឋាការមករៀននៅអាមេរិកផងដែរ ។

ក្នុងខ្លឹមសារសេចក្តីប្រកាសផ្ញើទៅកាន់ស្ថានទូតអាមេរិកជុំវិញពិភពលោក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស លោក Marco Rubio បញ្ជាក់ថា ការផ្អាកណាត់ជួបជាមួយនិស្សិតបរទេសដែលស្នើសុំទិដ្ឋាការនៅស្ថានទូតអាមេរិក នឹងអនុវត្តរហូតដល់មានសេចក្តីប្រកាសបន្ថែម ។ សេចក្តីប្រកាសសរសេរថា ការពិនិត្យមើលទិន្នន័យការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមរបស់និស្សិតបរទេសដែលសុំទិដ្ឋាការមករៀននៅអាមេរិកនឹងកាន់តែតឹងរ៉ឹង ។

ការផ្អាកណាត់ជួបជាមួយនិស្សិតបរទេស គឺស្របពេលមានភាពតានតឹងរវាងលោក Trump ជាមួយសាកលវិទ្យាល័យឈានមុខជាច្រើននៅអាមេរិក ដោយលោក Trump ចោទប្រកាន់ថា សាកលវិទ្យាល័យឈានមុខមានគំនិតឆ្វេងជ្រុល និងមានគោលការណ៍ទទួលយកនិស្សិតចូលរៀនដោយគ្មានភាពយុត្តិធម៌ ។ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ស្ថានទូតអាមេរិកនៅទូទាំងពិភពលោក ត្រូវបានកំណត់ឱ្យលុបការណាត់ជួបនិស្សិតបរទេសដែលមកសុំទិដ្ឋាការ លើកលែងតែនិស្សិតដែលទទួលបានការបញ្ជាក់រួចហើយ ។

ក្រៅពីនេះ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកនឹងពិនិត្យមើលបណ្តាញសង្គមរបស់និស្សិតបរទេសដែលសុំទិដ្ឋាការទាំងអស់ ប៉ុន្តែពុំបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ថា តើនឹងពិនិត្យមើលខ្លឹមសារ និងការបង្ហោះប្រភេទណាខ្លះ? ជាទូទៅ និស្សិតបរទេសដែលមានគោលបំណងបន្តការសិក្សានៅអាមេរិក ចាំបាច់ត្រូវណាត់ជួបសម្ភាសន៍ជាមួយមន្ត្រីស្ថានទូតអាមេរិកក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន មុនពេលស្ថានទូតអនុម័តទិដ្ឋាការ ។ រីឯសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើននៅអាមេរិកទទួលបានចំណូលពីនិស្សិតបរទេស ដែលត្រូវបង់ថ្លៃសាលាខ្ពស់ជាងនិស្សិតអាមេរិក ។

រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Trump ធ្លាប់ឱ្យផ្អាកថវិការាប់លានដុល្លារដែលបែងចែកទៅឱ្យសាកលវិទ្យាល័យ និងព្យាយាមបណ្តេញនិស្សិតបរទេស រួមទាំងលុបចោលទិដ្ឋាការសិក្សារបស់និស្សិតបរទេសរាប់ពាន់នាក់ ។ កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបានដកហូតសិទ្ធិរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Harvard ដោយពុំអនុញ្ញាតឱ្យទទួលនិស្សិត និងអ្នកស្រាវជ្រាវបរទេស ប៉ុន្តែតុលាការអាមេរិកបានរារាំងការដកហូតសិទ្ធិនេះ ។ បើតុលាការអាមេរិកពុំរារាំងទេ វាអាចប៉ះពាល់ដល់សាកលវិទ្យាល័យ Harvard ដែលមាននិស្សិតបរទេសកំពុងសិក្សាជាង២៥% ក្នុងចំណោមនិស្សិតបរទេសសរុប ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ បច្ចុប្បន្ន អាមេរិកមានបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងសង្គម ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកកាន់តែច្រើនស្វែងរកទីលំនៅថ្មីនៅក្រៅប្រទេស ក្នុងនោះព័រទុយហ្គាល់ បានក្លាយជាប្រទេសមួយទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីពលរដ្ឋអាមេរិកដែលចង់ផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅ ដោយសារការចំណាយក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃនៅព័រទុយហ្គាល់ ថោកជាងអាមេរិក រហូតដល់៤០% និងជាប្រទេសមានសុវត្ថិភាពបំផុត ។ រីឯការចំណាយប្រចាំថ្ងៃនៅអាមេរិកខ្ពស់ បើទោះជាអត្រាអតិផរណាអាមេរិកចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះ ប៉ុន្តែតម្លៃទំនិញ និងសេវាកម្មកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ។

មូលហេតុមួយទៀតជំរុញឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកចាកចេញពីប្រទេសរបស់ខ្លួន ដោយសារការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលនៅអាមេរិកគ្មានប្រសិទ្ធភាព ទោះជារដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបានចំណាយថវិកាលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលច្រើនជាងប្រទេសនានា ប៉ុន្តែអាមេរិកបែរជាប្រឈមនឹងបញ្ហាការគ្រប់គ្រងសុខាភិបាល ។ ការស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Harvard បញ្ជាក់ថា អាមេរិកទទួលបានពិន្ទុទាបបំផុតផ្នែកការទទួលយកសេវាព្យាបាលសុខភាពរបស់ពលរដ្ឋ អត្រាធ្វើអត្តឃាត និងការស្លាប់របស់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ហើយចំណុចសំខាន់ គឺពលរដ្ឋអាមេរិកបានចំណាយប្រាក់ច្រើនក្នុងការថែទាំសុខភាព បែរជាទទួលបានសេវាថែទាំសុខភាពមិនល្អ ។

ការរកការងារធ្វើនៅអាមេរិកក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាដែរ ដោយសារពលរដ្ឋអាមេរិកស្មើ៥៤% ឬប្រមាណ១៣០លាននាក់ មានសមត្ថភាពអានអក្សរស្មើកូនសិស្សរៀនថ្នាក់បឋមសិក្សាទី៦ ។ លើសពីនេះ អាមេរិកគ្មានច្បាប់បង្ខំឱ្យនិយោជកផ្តល់ប្រាក់ឱ្យបុគ្គលិកពេលឈប់សម្រាកលំហែមាតុភាព និងឈប់សម្រាប់រដូវក្តៅ ដែលខុសគ្នាពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នានា ។

ចំណែកការចំណាយផ្សេងៗក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃនៅព័រទុយហ្គាល់ ដែលជាប្រទេសស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងតំបន់អឺរ៉ុប គឺទាបជាងអាមេរិករហូតដល់៤០% ទើបធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមកប្រទេសនានា ក៏ដូចជាពលរដ្ឋអាមេរិកចង់មករស់នៅព័រទុយហ្គាល់ ។ ក្រៅពីនេះ ព័រទុយហ្គាល់ មានអាកាសធាតុល្អ ហើយស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសមានសុវត្ថិភាពបំផុតក្នុងចំណោម១០ប្រទេសនៅលើពិភពលោក ដែលស្ត្រីអាចធ្វើដំណើរម្នាក់ឯងនៅទីសាធារណៈដោយគ្មានគ្រោះថ្នាក់ ។

រដ្ឋាភិបាលព័រទុយហ្គាល់មានគោលនយោបាយទទួលជនបរទេសជាច្រើនមករស់នៅ តាមរយៈការផ្តល់ទិដ្ឋាការសម្រាប់ពលករប្រទេសជិតខាង និងផ្តល់ទិដ្ឋាការដល់ជនបរទេសដែលមានចំណូលទៀងទាត់អាចប្តូរទីលំនៅមករស់នៅព័រទុយហ្គាល់បាន ។ កត្តាទាំងនេះបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពលរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងខ្លាំង ដែលចង់គេចខ្លួនពីភាពពុំប្រាកដប្រជា និងបញ្ហាប្រឈមនានានៅអាមេរិក ៕

ប្រទេសបារាំង ៖ រដ្ឋាភិបាលបារាំងបានពិចារណាពីការបង្កើតច្បាប់ហាមរើសអើ.ងកុមារ ដោយសារសណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋានជាច្រើនបានដាក់ស្លាកសញ្ញា «No Kids» ដើម្បីហាមឃាត់ការនាំកុមារចូលសណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋាន ។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលជាន់ខ្ពស់និយាយថា ការរើសអើ.ងកុមារក្រោមស្លាកសញ្ញា «No Kids» អាចបង្កើតឱ្យមានភាពបែកបាក់ក្នុងសង្គម ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ទោះជាគេស្គាល់ថា ប៉ារីស គឺជាទីក្រុងមិត្តភាពជាមួយកុមារក្តី ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន គេសង្កេតឃើញថា មានសណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋានជាច្រើននៅប្រទេសបារាំង បែរជាពុំស្វាគមន៍កុមារ ពីព្រោះកុមារតែងតែធ្វើទង្វើ និងបង្កសំឡេងរំខានប៉ះពាល់ដល់បរិយាកាសរបស់អតិថិជនជាមនុស្សពេញវ័យ ។

អ្នកស្រី Sarah EI Hairy ទទួលខុសត្រូវការងារផ្នែកសិទ្ធិកុមារ បានស្នើឱ្យបញ្ឈប់ការរើសអើងកុមារជាបន្ទាន់ ដោយអ្នកស្រីយល់ឃើញថា ការហាមឃាត់កុមារចូលក្នុងទីកន្លែងនានា មិនត្រឹមតែរំលោភសិទ្ធិកុមារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបានដាក់សម្ពាធដល់ឪពុក-ម្តាយ និងបង្កការបែកបាក់ក្នុងសង្គម ។

ហេតុនេះ រដ្ឋាភិបាលបារាំងបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំជាមួយអ្នកតំណាងក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ និងដឹកជញ្ជូន ដើម្បីពិភាក្សាពីការបញ្ឈប់រើសអើងកុមារ ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកពីគណបក្សសង្គមនិយម លោកស្រី Laurence Rossignol បានធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ហាមក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មបដិសេធកុមារ ដោយលោកស្រីបញ្ជាក់ថា កុមារពុំមែនជាបន្ទុកទេ ប៉ុន្តែកុមារជាមួយផ្នែកមួយរបស់សង្គម ដែលគួរតែព្រមទទួលស្គាល់ ។

លោកស្រី Laurence Rossignol បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលជំរុញការបង្កើតវិធានការ និងយកប្រធានបទនេះទៅពិចារណាក្នុងរដ្ឋសភា ដើម្បីឱ្យទីកន្លែងនានាស្វាគមន៍កុមារដោយគ្មានការរើសអើង ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ មហាសេដ្ឋីអាមេរិក និងជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន Tesla លោក Elon Musk បានសម្រេចចិត្តលាឈប់ពីការងារទាំងអស់ក្នុងរដ្ឋាភិបាលអាមេរិករបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ក្រោយពីលោកបានបានគ្រប់គ្រងក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋាភិបាល (DOGE) រហូតបង្កបញ្ហាដល់ពលរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែលោកនៅតែពុំអាចកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលតាមគោលដៅ ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ។

មន្ត្រីសេតវិមានម្នាក់បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មាន Reuters កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ថា លោក Elon Musk នឹងដកខ្លួនចេញពីការងារទាំងអស់ក្នុងរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក នៅចុងខែឧសភានេះ ។ លោក Elon Musk បានសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គម X នាពេលកន្លងមក ដោយលោកបានអរគុណលោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ដែលឱ្យលោកបំពេញតួនាទីជាមន្ត្រីពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីគ្រប់គ្រងក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋាភិបាល (DOGE) ។

លោក Elon Musk បានលាឈប់ពីការងារក្នុងរដ្ឋាភិបាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយគ្មានការរៀបចំពិធីអ្វីទាំងអស់ ហើយលោកបានពុំជជែកជាផ្លូវការជាមួយលោក Trump មុនពេលលាឈប់ពីការងារទេ ដែលនេះគ្រាន់តែជាការសម្រេចចិត្តរួមគ្នារវាងលោក Elon Musk និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ប៉ុណ្ណោះ ។ ទោះជាការលាឈប់ពីនេះគ្មានភាពច្បាស់លាស់ ប៉ុន្តែលោកបានលាឈប់១ថ្ងៃ ក្រោយលោករិះគន់ច្បាប់ថវិកា «One Big Beautiful Bill» របស់លោក Trump ថា ចំណាយថវិកាច្រើនពេក ហើយច្បាប់នេះជាឧបសគ្គដល់ការធ្វើការរបស់លោកនៅក្រសួង DOGE ។

ពេលរកសំឡេងឆ្នោត លោក Elon Musk និយាយថា ក្រសួង DOGE នឹងអាចកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល យ៉ាងហោចណាស់ ២លានលានដុល្លារ និងអាចលុបចោលសិទ្ធិពិសេសការធ្វើការពីផ្ទះ (Work From Home) ក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាលដាល ។ ក្រៅពីនេះ លោកនឹងធ្វើឱ្យមន្ត្រីរាជការអាមេរិកលាឈប់ពីការងារដោយខ្លួនឯង ។

ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះ លោក Elon Musk និយាយថា តួនាទីរបស់លោកក្នុងរដ្ឋាភិបាលនឹងឈានដល់ទីបញ្ចប់ឆាប់ៗ ហើយលោកខកចិត្តជាច្រើនលើក ដោយសារពុំអាចកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលតាមគោលដៅ ។ ការប្រជុំរបស់ក្រុមហ៊ុន Tesla កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា កន្លងមក លោក Elon Musk បញ្ជាក់ថា នឹងកាត់បន្ថយតួនាទីយ៉ាងច្រើនក្នុងរដ្ឋាភិបាលដើម្បីត្រឡប់មកគ្រប់គ្រងការងារ Tesla ។

លោក Elon Musk បានបំពេញតួនាទីជាមន្ត្រីពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាលមេរិករយៈពេល១៣០ថ្ងៃ ដោយលោកនឹងឈប់ពីការងារទាំងអស់នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ។ រីឯមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ក្រសួង DOGE នៅតែមានភារកិច្ចរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធឡើងវិញ និងកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មាន Thairath រាយការណ៍ថា កងទ័ពថៃបានពង្រឹងកម្លាំងនៅបរិវេណព្រំដែនជាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្រោយពីមានការប៉ះទង្គិចដោយគ្រាប់កាំភ្លើ.ង ប្រមាណជាង១០នាទី រវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងកងទ័ពថៃ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ នៅភូមិតេជោមរកត ឃុំមរកត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ជាប់ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជធានី ប្រទេសថៃ ។ ការប៉ះទង្គិចនេះពុំបណ្តាលឱ្យកងទ័ពថៃណាម្នាក់រងរបួស និងស្លា.ប់ទេ បច្ចុប្បន្ន ស្ថានការណ៍ធូរស្រាលហើយ ដោយភាគីទាំងពីរនឹងចរចាគ្នា ។

លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ Winthai Suvaree អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃនិយាយថា បានទទួលសេចក្តីរាយការណ៍ពីកងទ័ពថៃ អំពីស្ថានការណ៍ប៉ះទង្គិចនៅបរិវេណព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជធានី កាលពីវេលាម៉ោង៥និង៣០នាទីព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា កន្លងមក ។

កងទ័ពថៃរាយការណ៍ថា កងទ័ពកម្ពុជាចូលមកពង្រាយកម្លាំងនៅតំបន់ដែលថៃអះអាងជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ដោយពុំគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀង ។ ដូច្នេះ ភាគីថៃក៏បញ្ជូនក្រុមសម្របសម្រួលដើម្បីចរចាជាមួយកម្ពុជាដូចដែលធ្លាប់អនុវត្តកន្លងមក ប៉ុន្តែពេលក្រុមសម្របសម្រួលថៃមកដល់តំបន់នោះ ស្រាប់តែកងទ័ពកម្ពុជាយល់ខុស ហើយចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់អាវុធមុន ទើបកងទ័ពថៃប្រើប្រាស់អាវុធវិញ ហើយការប៉ះទង្គិចនេះប្រព្រឹត្តទៅប្រមាណជាង១០នាទី ។

បន្ទាប់មក នៅវេលាម៉ោង៥និង៥៥នាទីថ្ងៃដដែល មេបញ្ជាការកងទ័ពកម្ពុជាបានទូរស័ព្ទមកកាន់លោកវរសេនីយ៍ឯក ប៊ុនសើម ប៊ុនបំរ៉ុង មេបញ្ជាការរងកងកម្លាំងសុរ៉ាណារីថៃ ដើម្បីឱ្យកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃឈប់ប៉ះទង្គិចគ្នា ។ ហេតុនេះ ភាគីទាំងពីរក៏បានព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ និងរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ក្នុងតំបន់ ។

ភាគីទាំងពីរនឹងចរចារកដំណោះស្រាយបញ្ហានៅតំបន់នេះ និងកំណត់គោលការណ៍អនុវត្តដោយសន្តិវិធីយោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់ ។ កងទ័ពជើងគោកថៃបញ្ជាក់ថា កងទ័ពថៃមានសុវត្ថិភាព គ្មានកងទ័ពថៃណាម្នាក់រងរបួស ឬស្លាប់ក្នុងហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចជាមួយកងទ័ពកម្ពុជាទេ ហើយកងទ័ពថៃនឹងរាយការណ៍ស្ថានការណ៍បន្ថែមដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋជ្រាប ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ គឺប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ មានជម្លោះទឹកដីជាយូរមកហើយ ជាពិសេស នៅបរិវេណជុំវិញប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដោយអង្គការយូណេស្កូ កាលពីឆ្នាំ២០០៨ ហើយតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិនៃអង្គការសហប្រជាជាតិបានប្រគល់អធិបតេយ្យភាពតំបន់នេះទៅឱ្យកម្ពុជា ៕