រដ្ឋាភិបាលថៃក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ប្រកាសនៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ថា នឹងបង្ហាញគោលនយោបាយ៥ចំណុចទៅកាន់រដ្ឋសភានៅថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ក្នុងនោះមានគោលនយោបាយដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដោយសន្តិវិធី និងអនុវត្តយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ។ ទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃកំណត់គោលនយោបាយច្បាស់លាស់ក៏ដោយ ក៏កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុ.ធថៃនៅតែធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់ដដែលៗលើទឹកដីកម្ពុជា ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាននានានៅប្រទេសថៃ បន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin ដឹកនាំសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីចំនួន៣៥រូប ធ្វើសច្ចាប្រណិធាននៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា គឺជំហ៊ានបន្ទាប់ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងបង្ហាញគោលនយោបាយចំនួន៥ចំណុចទៅកាន់រដ្ឋសភា ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែមេសា បន្ទាប់ពីរដ្ឋសភាទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលថៃបំពេញតួនាទីជាផ្លូវការ ។

គោលនយោបាយទាំង៥ចំណុចនេះមានការយល់ស្របពីគណបក្សនយោបាយចំនួន១៦ ដែលដឹកនាំដោយគណបក្សភូមិចៃថៃ រួមមាន ៖ ១-គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច ២-គោលនយោបាយការបរទេស និងសន្តិសុខ ៣-គោលនយោបាយសង្គម ៤-គោលនយោបាយប្រឆាំងគ្រោះមហន្តរាយ និងបរិស្ថាន និង៥-គោលនយោបាយរដ្ឋបាលសាធារណៈ និងកំណែទម្រង់ច្បាប់ ។

ក្នុងនោះ គោលនយោបាយទី២ គោលនយោបាយការបរទេស និងសន្តិសុខ គឺរដ្ឋាភិបាលថៃបានកំណត់ការលើកកម្ពស់សន្តិសុខនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ដោយព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដោយសន្តិវិធី និងអនុវត្តយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងពន្លឿនការសិក្សាពីការលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) រវាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងថៃ ។

ផ្ទុយទៅវិញ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានបន្តធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនជាប់កម្ពុជា ដែលផ្ទុយនឹងគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា គឺកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់កើតឡើងដដែលៗនៅតំបន់ដែលកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ក្នុងឃុំស្រអែម ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានធ្វើសកម្មភាពឈូសឆាយដីក្បែរតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ភាគខាងជើងវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ។ កងទ័ពថៃក៏រាយលួសបន្លាប្រវែងប្រមាណ ១០០ម៉ែត្រ និងដាក់ពង្រាយរថពាសដែកនៅតំបន់បុស្សស្បូវ-ជាំតែ ផងដែរ ។

សកម្មភាពទាំងនេះ មិនមែនជាការការពារខ្លួនទេ ហើយក៏មិនស្របតាមសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណ:កម្មការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នាថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នោះដែរ ។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះការប៉ុនប៉ងណាមួយធ្វើឱ្យខូចស្ថានការណ៍ ដោយបង្កើតការកាន់កាប់លើដីជាក់ស្ដែង និងតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពទាំងឡាយដែលរំលោភអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ក្រោមអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៧ ។ សកម្មភាពទាំងនេះផ្ទុយនឹងវិធានការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ដែលមានចែងក្នុងសេចក្តីប្រកាសរួមរបស់គណ:កម្មការព្រំដែនទូទៅ ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់បន្ទាត់ព្រំដែន ឬការទាមទារទឹកដីដោយឯកតោភាគីពីប្រទេសថៃទេ ហើយសកម្មភាពថ្មីៗនេះមិនត្រូវធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិស្របច្បាប់របស់កម្ពុជាទាក់ទងនឹងព្រំដែនអន្តរជាតិឡើយ ៕

លឺច្រើនដងហើយ ប៉ុន្តែមិនឃើញមានអ្វីល្អប្រសើរ! រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ីកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ បានដាស់តឿនអាមេរិកតាមបែបការទូតថា សហរដ្ឋអាមេរិកគួរតែ «បោះបង់ចោល ឬបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ពាក្យឱសានវាទដាក់អ៊ីរ៉ង់តទៅទៀត ដោយរុស្ស៊ីយល់ឃើញថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងឡាយក្នុងការបន្ធូរបន្ថយជម្លោះនៅអ៊ីរ៉ង់នឹងទទួលបានជោគជ័យ ប្រសិនបើគ្មានការកំណត់ទាំងនោះ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Reuters ។

តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី លោក Sergei Lavrov រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស បានការបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមថាសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់អាចនឹងបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងជុំវិញសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដោយលោកបានគូសបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកគួរតែបោះបង់ចោលការដាក់ឱសានវាទឱ្យអ៉ីរ៉ង់ ដើម្បីកែប្រែស្ថានការណ៍ឱ្យត្រឡប់ទៅរកផ្លូវចរចាវិញ។

ការចេញសេចក្តីអត្ថាធិប្បាយបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក Sergei Lavrov បានជួបសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៉ីរ៉ង់ លោក Abbas Araqchi កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។ ភាគីទាំងពីរអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដេីម្បីបញ្ចៀសសកម្មភាពណា ដែលអាចបំផ្លាញឱកាសជំរុញផ្នែកនយោបាយ និងការទូតដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិនេះ រួមទាំងនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ បើតាមការអះអាងរបស់មន្រ្តីអ៊ីរ៉ង់បានឲ្យដឹងថា រុស្ស៊ីគាំទ្រជានិច្ចនៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង «ក្នុងបុព្វហេតុនៃការធ្វើឱ្យស្ថានភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ាមានលក្ខណៈធម្មតាឡើងវិញរយៈពេលវែង និងប្រកបដោយចីរភាព ដែលនឹងត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបោះបង់ចោលភាសានៃឱសានវាទ និងនាំស្ថានការណ៍ត្រឡប់ទៅរកផ្លូវចរចាជំនួសឲ្យការបន្តសង្រ្គាម»។
គួរជម្រាបថា ប្រតិកម្មរបស់ទីក្រុងមូស្គូ កើតឡើងក្រោយលោកត្រាំចេញឱសានវាទថ្មីទៀតដល់ភាគីអ៊ីរ៉ង់ឲ្យទទួលយកកិច្ចព្រមព្រៀងជាបន្ទាន់ មុនផុតឱសានវាទចាស់ដែលលោកផ្តល់ជូន១០ថ្ងៃ។ តាមការសង្កេត ការដាក់ឱសានវាទនេះ មិនត្រឹមតែមិនអាចធ្វើឲ្យអ៊ីរ៉ង់ខ្លាចនោះទេ ប៉ុន្តែវារឹតតែធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍កាន់តែអា.ក្រក់ខ្លាំងឡើងៗ។

ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបរុស្ស៊ីយល់ឃើញថា វោហារសាស្រ្តដាក់ឱសានវាទរបស់មេដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលធ្លាប់មានក្នុងពេលកន្លងមកមិនគួរបន្តធ្វើទៀតឡើយ បើចង់ឲ្យស្ថានការណ៍មានភាពល្អប្រសើរដែលអាចឈានដល់ការបញ្ចប់សង្រ្គាម៕

ស្របពេលតម្លៃហ្គាសកើនឡើងខ្ពស់ និងខ្វះខាតនៅប្រទេសថៃ ហាងបញ្ចូលហ្គាសនៅតាមខេត្តនានាបានឆ្លៀតឱកាសកេងចំណេញ ដោយបញ្ចូលហ្គាសមិនពេញធុងតាមការកំណត់ ។ បន្ទាប់ពីមើលឃើញបញ្ហានេះកើតឡើងជាច្រើន មន្ត្រីនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុងថៃបានប្រកាសពិន័យប្រាក់ចាប់ពី១ម៉ឺនបាត ទៅ២ម៉ឺនបាត (ឬពីជាង៣០០ដុល្លារ ទៅជាង៦០០ដុល្លារ) សម្រាប់ហាងណាបញ្ចូលហ្គាសមិនគ្រប់លីត្រលក់ឱ្យអតិថិជន ពីព្រោះជាការឆ្លៀតឱកាសកេងចំណេញធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកាន់តែលំបាកខ្លាំងឡើង ។

នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុងប្រទេសថៃ (DIT) បានចុះត្រួតពិនិត្យការបញ្ចូលហ្គាសនៅតាមហាងតូច-ធំតាមបណ្តាខេត្ត បន្ទាប់ពីទទួលបានពាក្យបណ្តឹងពីពលរដ្ឋថា ហាងបញ្ចូលហ្គាសមិនពេញធុងបណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវិតរស់នៅ ។ ការត្រួតពិនិត្យនេះដើម្បីកុំឱ្យហាងបញ្ចូលហ្គាសកេងចំណេញ និងជំរុញការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មដោយស្មើភាពក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់ពលរដ្ឋ ។

អ្នកស្រី យ៉ានី ស៊ីម៉ានី អគ្គនាយករងនៃនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុងឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន ការចំណាយលើការទិញទំនិញផ្សេងៗរបស់ពលរដ្ឋបានកើនឡើងតាមតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ ហើយពួកគេមកជួបនឹងបញ្ហាបញ្ចូលហ្គាសមិនពេញធុង ដែលធ្វើឱ្យកាន់តែលំបាកខ្លាំងឡើង ។ ហេតុនេះ នាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុងបានចុះត្រួតពិនិត្យបរិមាណហ្គាសក្នុងធុង ពីព្រោះលក់ក្នុងតម្លៃថ្លៃ ត្រូវតែបញ្ចូលហ្គាសឱ្យពេញ កុំឆ្លៀតឱកាសកេងចំណេញ ។

តាមការចុះត្រួតពិនិត្យ គឺការបញ្ចូលហ្គាស LPG នៅស្រុកមឿង ខេត្តណុនថាក់បុរី មិនពេញធុងតាមការកំណត់ ហើយនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុងបានពិន័យប្រាក់ ព្រមទាំងកំណត់ឱ្យបញ្ចូលហ្គាសពេញធុងដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ជីវភាពពលរដ្ឋ ។ ក្រៅពីនេះ មន្ត្រីនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុងក៏បានរកឃើញភាពខុសប្រក្រតីនេះនៅខេត្តអយុធ្យាផងដែរ គឺបញ្ចូលហ្គាសមិនពេញធុង ចំនួន៥៧ធុង ហើយបញ្ជូនពួកគេទៅកាន់ស្ថានីយប៉ូលិសចាត់ការតាមច្បាប់ ។

នៅខេត្តយាក់សូថន ខនកែន និងឈុនបុរី ក៏មានហាងជាច្រើនបញ្ចូលហ្គាសមិនពេញដែរ ដែលចាត់ទុកជាទង្វើខុសច្បាប់ ទើបនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុង ពិន័យប្រាក់តាមចំនួន២ម៉ឺនបាត (ជាង៦០០ដុល្លារ) ដោយរឹបអូសធុងហ្គាស និងកំណត់ឱ្យហាងទាំងអស់ឈប់ធ្វើបែបនេះ ។ រីឯខេត្តប៉ាធុមថានី ឆាក់ឈើងសៅ និងសាទូន ក៏មានបញ្ហាដូចគ្នា នាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុងបានពិន័យប្រាក់ចំនួន១ម៉ឺនបាត ។

អ្នកស្រី យ៉ានី ស៊ីម៉ានី បន្តថា ការចុះត្រួតពិនិត្យ និងពិន័យប្រាក់ហាងបញ្ចូលហ្គាស ក្នុងបំណងឱ្យពលរដ្ឋទទួលបានបរិមាណហ្គាសគ្រប់ចំនួនតាមទឹកប្រាក់ដែលបង់ ហើយនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុងនឹងចុះត្រួតពិនិត្យបន្តទៀតនៅទូទាំងប្រទេស ។ អ្នកស្រីបានផ្តាំផ្ញើប្រសិនបើពលរដ្ឋប្រទះឃើញករណីកេងចំណេញ ឬសង្ស័យថា ហ្គាសមិនពេញធុង ដូចជា ៖ ប្រើឆាប់អស់ អាចផ្តល់ដំណឹងមកកាន់នាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មផ្ទៃក្នុងតាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ ឬវែបសាយ ដោយភ្ជាប់ជាមួយរូបភាព ឬវីដេអូ ដើម្បីឱ្យមន្ត្រីចុះត្រួតពិនិត្យ និងចាត់ការតាមច្បាប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃប្រឈមនឹងបញ្ហាតម្លៃហ្គាសកើនឡើងខ្ពស់ និងខ្វះខាតបណ្តាលមកពីសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដូចគ្នានឹងប្រទេសនានាក្នុងតំបន់ដែរ ដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពពលរដ្ឋយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស អ្នកលក់ចំណីអាហារតាមផ្លូវ និងភោជនីយដ្ឋាន ៕