រដ្ឋធានីមូស្គូ៖ ប្រភពចារកម្មរបស់អឺរ៉ុប បានរាយការណ៍ អំពីវិមានក្រឹមឡាំងរបស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី កំពុងតែព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង អំពីការវាយប្រហារដោយដ្រូន និងការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារ ចាប់តាំងពីខែមីនា រហូតមក។

សារព័ត៌មាន i24 News បានផ្សាយ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ថា រុស្ស៊ី បានបង្កើនសន្តិសុខ សម្រាប់លោកប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ចំពេលមានការភ័យខ្លាច កាន់តែខ្លាំងឡើង អំពីការធ្វើឃាត ដោយសេវាការពារសហព័ន្ធន៍ បានរឹតបន្តឹងយ៉ាងខ្លាំង នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែកន្លងទៅថ្មីៗនេះ ខណៈលោកពូទីន ចំណាយពេលកាន់តែច្រើន នៅក្នុងលេណដ្ឋានក្រោមដី និងពង្រីកការផ្តាច់ខ្លួន កាន់តែខ្លាំងពីកិច្ចការស៊ីវិល។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន មានអាយុកាលជាង១០០ឆ្នាំរបស់អង់គ្លេស Financial Times (FT) ។

បើតាមប្រភពស្និទ្ធនឹងទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អឺរ៉ុប ដែលបានដកស្រង់ ដោយ FT បានឲ្យដឹង ថា ការព្រួយបារម្ភរបស់វិមានក្រឹមឡាំង ជុំវិញការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារ នាពេលខាងមុខ ឬការប៉ុនប៉ងធ្វើឃាត ជាពិសេស ពាក់ព័ន្ធនឹងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកឬដ្រូននោះ បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង គិតចាប់ពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ រហូតមក។ ភាពតក់ស្លុត សម្រាប់ប្រតិបត្តិការដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ឬដ្រូនរបស់អ៊ុយក្រែន Spiderweb នៅតែមានបុគ្គលម្នាក់ដែលស្គាល់លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន បានប្រាប់កាសែត ដោយសំដៅលើការវាយប្រហារ ដោយដ្រូនរបស់អ៊ុយក្រែន ពីលើអាកាសយានដ្ឋានរុស្ស៊ី ហួសពីរង្វង់អាកទិក កាលពីឆ្នាំមុន។ ការភ័យខ្លាចផ្នែកសន្តិសុខ ត្រូវបានជំរុញបន្ថែមទៀត ក្រោយពេលកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក បានឆ្មក់ចាប់មេដឹកនាំវេណេហ្ស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ (Nicolás Maduro) កាលពីខែមករា។

ជាការឆ្លើយតបនឹងការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាពនោះ លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន បានកាត់បន្ថយដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់គាត់ និងរឹតបន្តឹងការត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខ សម្រាប់អ្នកចូលជួបគាត់ដោយផ្ទាល់។ គាត់ និងគ្រួសាររបស់គាត់ បានឈប់ទៅលេងគេហដ្ឋានរបស់ពួកគេ នៅតំបន់មូស្គូ និងភាគពាយព្យ នៃវ៉ាល់ដាយ (Valdai) ហើយឥឡូវនេះលោក ពូទីន កំពុងចំណាយពេលយូរ នៅក្នុងលេណដ្ឋាន រួមទាំងនៅតំបន់ក្រាស្នូដា (Krasnodar) នៅភាគខាងត្បូង នៃប្រទេសរុស្ស៊ី ខណៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ ប្រើប្រាស់វីដេអូ ដែលបានថតទុកមុន សម្រាប់ការចាក់ផ្សាយ។ បុគ្គលិកនៅជុំវិញរបស់គាត់ រួមទាំងចុងភៅ អ្នកថតរូប និងអង្គរក្ស ត្រូវហាមឃាត់ មិនឱ្យប្រើប្រាស់ការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ ទូរស័ព្ទដៃ ឬឧបករណ៍ដែលប្រើអ៊ិនធើរណេត នៅក្នុងពេលមានវត្តមានរបស់គាត់ ហើយប្រព័ន្ធឃ្លាំមើល ត្រូវបានដំឡើងនៅក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេថែមទៀតផង។

ទីភ្នាក់ងារសេវាកម្មការពារសហព័ន្ធន៍ (Federal Protective Service) ហៅកាត់FSO ឥឡូវនេះកំពុងតែឆែកឆេរទ្រង់ទ្រាយធំ ដោយប្រើប្រាស់សត្វឆ្កែ ហើយត្រូវបានឈរជើងនៅតាមបណ្តោយច្រាំងទន្លេមូស្គូ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហារ ដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកឬដ្រូន។ សារព័ត៌មាន FT ក៏រាយការណ៍ផងដែរ ថា ការបិទអ៊ិនធើរណេត នៅក្នុងទីក្រុងមូស្គូ កាលពីពេលថ្មីៗ ក៏នៅមានយ៉ាងហោចណាស់ មានផែ្នកទំនាក់ទំនងទៅនឹងវិធានការការពារសន្តិសុខ និងប្រឆាំងនឹងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់ពូទីន ផងដែរ៕

បើទោះជាបច្ចេកវិទ្យាជឿនលឿនយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែការបំពេញការងារដោយកម្លាំងមនុស្សពិតនៅតែជាអទិភាពខ្ពស់! ថ្មីៗនេះតុលាការនៅទីក្រុងហាំងចូវ ប្រទេសចិន បានអនុម័តច្បាប់ថ្មីមួយដោយកំណត់ថា ការបញ្ឈប់បុគ្គលិកជាមនុស្សពិត រួចជំនួសតួនាទីវិញដោយបច្ចេកវិទ្យា AI ដើម្បីសន្សំសំចៃថ្លៃចំណាយលើបុគ្គលិក ត្រូវបានចាត់ទុកថាជារឿងខុសច្បាប់។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ The Business Times កាលពីថ្មីៗនេះបានឲ្យដឹងថា ប្រទេសចិនបានដាក់ចេញនូវច្បាប់ថ្មីដែលមានគោលបំណងការពារសិទ្ធិអ្នកធ្វើការ តាមរយៈការធ្វើឲ្យវាក្លាយជារឿងខុសច្បាប់សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន ក្នុងការបញ្ឈប់បុគ្គលិកដែលជាមនុស្ស រួចជំនួសពួកគេវិញដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ឬ AI ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមទៅលើប្រាក់ខែរបស់បុគ្គលិក។

សេចក្តីសម្រេចនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានករណីក្រុមហ៊ុនមួយបានព្យាយាមបញ្ឈប់បុគ្គលិកផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាម្នាក់ដោយលើកឡើងថា AI អាចបំពេញការងារបានដោយមានមានប្រសិទ្ធភាព និងតម្លៃកម្លាំងពលកម្មទាបជាងការជួលមនុស្សពិតមកធ្វើការ។ បន្ទាប់ពីដាក់ពាក្យបណ្ដឹងតវ៉ាតាមផ្លូវច្បាប់ បុគ្គលិករូបនោះទទួលបានការកាតសេចក្ដីឲ្យឈ្នះ ដោយតុលាការបានគូសបញ្ជាក់ថា បច្ចេកវិទ្យា AI គឺជាឧបករណ៍ជំនួយដល់ផលិតភាពនៃការងាររបស់មនុស្ស ប៉ុន្តែមិនអាចយកវាមកធ្វើជាលេសដើម្បីលុបបំបាត់តួនាទីរបស់មនុស្សបានឡើយ។ បន្ថែមលើនោះ តុលាការក៏បានបង្ខំឱ្យក្រុមហ៊ុនដែលបញ្ឈប់បុគ្គលិកដោយខុសច្បាប់នោះ ត្រូវផ្តល់សំណង ឬទទួលបុគ្គលិកឱ្យចូលបម្រើការងារវិញផងដែរ។

វិធានការនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក អំពីស្វ័យប្រវត្តិកម្ម និងឥទ្ធិពលរបស់ AI ទៅលើការងាររបស់មនុស្ស។ ក្នុងនោះវាបានបង្ហាញឲ្យឃើញថា ក្រៅពីអាចជំរុញផលិតភាពការងារ AI ក៏បង្កើនការភ័យខ្លាចចំពោះភាពអត់ការងារធ្វើទ្រង់ទ្រាយធំផងដែរ ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យផលិតកម្ម សេវាកម្មអតិថិជន និងរដ្ឋបាល។

ទោះជាយ៉ាងណា ចំពោះវិធីសាស្រ្តអនុម័តច្បាប់ថ្មីរបស់ប្រទេសចិន បានក្លាយជាគំរូមួយសម្រាប់បណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀត ដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងការរីកចម្រើនយ៉ាងរហ័សនៃ AI នៅក្នុងកន្លែងធ្វើការ។ វាសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា ទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យាអាចធ្វើការងារបានច្រើន និងថោកជាងក៏ដោយ ប៉ុន្តែតម្លៃនៃ ពលកម្មមនុស្ស និង កិច្ចសន្យាការងារ នៅតែមានទម្ងន់ផ្លូវច្បាប់ដែលត្រូវគោរព៕

សង្ឃឹមថានេះមិនមែនជាឱកាសក្នុងការសម្រុកនាំចេញមកកម្ពុជាទៅចុះ! ទុរេន Ri6 ដែលជាពូជ«ស្ដេចទុរេន»លេខ១របស់វៀតណាម បានធ្លាក់ចុះតម្លៃដល់កម្រិតទាបបំផុតមិនធ្លាប់មានជាប្រវត្តិសាស្រ្ត ដោយសល់មិនដល់ ១ដុល្លារផងក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ កត្តានេះត្រូវបានគេមើលឃើញថា បណ្ដាលមកពីជ្រៀតចូលទីផ្សាររបស់ទុរេនថៃ និងបញ្ហាការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារចិន ដោយសារទុរេនវៀតណាមមានផ្ទុកនូវសារធាតុគីមីច្រើនលើសលប់។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់បណ្ដាញសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកវៀតណាម VNExpress បានឲ្យដឹងថា នៅដើមរដូវប្រមូលផលផ្លែទុរេន ដែលគេរំពឹងថានឹងលក់បានក្នុងតម្លៃថ្លៃ តម្លៃផ្លែទុរេន Ri6 បែរជាធ្លាក់តម្លៃមកនៅត្រឹមតែ ២០,០០០–៣៥,០០០ ដុង (៣,០០០ – ជាង ៥,០០០រៀល) ប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ជាមួយនឹងតម្លៃនេះ កសិករវៀតណាមមិនត្រឹមតែមិនចំណេញ ឬរួចថ្លៃដើមនោះទេ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវខាតបង់លើថ្លៃជី កម្លាំងពលកម្ម និងថ្នាំកសិកម្មផងដែរ។

ការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុករបស់ Ri6 នៅពេលនេះត្រូវបានគេមើលឃើញយ៉ាងទូលំទូលាយថាបណ្ដាលមកពីការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងរបស់ទុរេនថៃ ដែលហូរចូលក្នុងប្រទេសវៀតណាមយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ចំពេលដែលប្រជាជនវៀតណាមមានការពេញចិត្តចំពោះពូជទុរេន ម៉ាន់ថង របស់ថៃ ដែលមានសាច់ច្រើន និងគ្រាប់តូចជាងពូជទុរេន Ri6 ដែលដាំដុះនៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន។

កត្តាដែលសំខាន់មួយទៀត គឺប្រទេសចិនដែលជាទីផ្សារធំជាងគេ និងគ្របដណ្ដប់ប្រមាណពី ៩០-៩៧% សម្រាប់ការនាំចេញទុរេនរបស់វៀតណាមត្រូវបានរឹតបន្តឹង ក្រោយអាជ្ញាធរចិនបានត្រួតពិនិត្យឃើញសារធាតុគីមីពណ៌លឿងហាមឃាត់ និងសារធាតុ Cadmium នៅក្នុងផ្លែទុរេនដែលនាំចូលពីវៀតណាម។ ដោយសារតែការដកដង្ហើមតាមច្រមុះរបស់ចិនបែបនេះហើយ ទើបនៅពេលដែលចិន រឹតបន្តឹងគុណភាព នៅច្រកព្រំដែន តម្លៃទុរេននៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម (ដូចជា Ri6) ធ្លាក់ចុះភ្លាមៗនិងសល់គពេញចម្ការតែម្តង។

បច្ចុប្បន្នអាជ្ញាធរវៀតណាមកំពុងចាត់វិធានការមួយចំនួនដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះជាបន្ទាន់ រួមមានការរឹតបន្តឹងលើគុណភាពដាំដុះ, ហាមឃាត់កសិករមិនឲ្យប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី, ជំរុញប្រជាជនឲ្យគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុក, សម្របសម្រួលជាមួយគយចិន និងពង្រីកទីផ្សារថ្មីដើម្បីគាំទ្រដល់យុទ្ធសាស្រ្តរយៈពេលវែង។

ទោះជាយ៉ាងណាយើងសង្ឃឹមថា ការថយចុះនៃតម្លៃរបស់ទុរេនវៀតណាមនៅទីផ្សារក្នុងស្រុកដូចខាងលើ ពុំមែនជាឱកាសក្នុងការសម្រុកចូលមកកម្ពុជាទៅចុះ ដ្បិតកម្ពុជាយើងក៏មានពូជទុរេនល្អៗ និងកំពុងឈានដល់រដូវការប្រមូលផលឆាប់ៗនេះផងដែរ៕

ឆ្នាំ២០២៥នេះ វៀតណាមវ៉ាដាច់ប្រទេសផ្សេងៗក្នុងតំបន់ទាំងមូល ដោយបានឈរក្នុងលេខរៀងទី១៨ ក្នុងចំណោម៣០ប្រទេសនៅលើពិភពលោក ដែលនាំចេញទំនិញលក់ទៅបរទេសបានច្រើនបំផុត ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យចុងក្រោយបំផុតរបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) ។

តាមទិន្នន័យចុងក្រោយរបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) វៀតណាមបានឡើងមកឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី១៨ ក្នុងចំណោមប្រទេសនាំចេញទំនិញច្រើនបំផុតទាំង៣០ប្រទេសនៅលើពិភពលោកសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារកត្តាចម្បងៗជាច្រើន ។ រីឯចិននៅតែជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១ គឺជាប្រទេសនាំចេញទំនិញច្រើនបំផុតលើពិភពលោក, សហរដ្ឋអាមេរិក ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី២ និងអាល្លឺម៉ង់ ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ ។

យោងតាមទិន្នន័យរបស់គេហទំព័រ Statista វៀតណាមបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១៨ គឺជាប្រទេសនាំចេញទំនិញច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដោយការនាំចេញទំនិញរបស់វៀតណាមក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ស្មើទឹកប្រាក់រហូតដល់ជិត៤សែន ៧ម៉ឺន ៣ពាន់លានដុល្លារ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ។

ការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់របស់គេហទំព័រ Statista ដែលបានពីការប្រមូលទិន្នន័យចុងក្រោយពីអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) បង្ហាញថា ក្នុងចំណោមប្រទេសនាំចេញទំនិញច្រើនលើពិភពលោកទាំង៣០ប្រទេស ក្នុងនោះមានប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីចំនួន១១ប្រទេសបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់នេះ រួមទាំងប្រទេសសិង្ហបុរីផងដែរបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១៤ ។

ចំណែកចិនជាប់ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១ ជាប្រទេសនាំចេញទំនិញច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ដោយការនាំចេញទំនិញរបស់ចិនកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ស្មើទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៣លាន ៨សែនលានដុល្លារ ដោយសារចិនមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយប្រទេសជាច្រើន ។

សហរដ្ឋអាមេរិកស្ថិតជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ដែលការនាំចេញទំនិញរបស់អាមេរិកទៅកាន់ពិភពលោក ស្មើទឹកប្រាក់ជាង២លាន ២សែនលានដុល្លារ ក្នុងនោះការនាំចេញភាគច្រើនរួមមាន ៖ រថយន្ត ប្រេងឥន្ធនៈ សណ្តែកសៀង និងឱសថ ។

រីឯចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ បានទៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ដោយការនាំចេញទំនិញអាល្លឺម៉ង់ទៅកាន់ពិភពលោក ស្មើប្រមាណ ១លាន ៨សែនដុល្លារ ។ ចំណាត់ថ្នាក់ជាបន្តបន្ទាប់ គឺប្រទេសហូឡង់ បាននាំចេញទំនិញស្មើ៩សែន ៨ម៉ឺន ៩ពាន់លានដុល្លារ, ហុងកុង ស្មើ៧សែន ៥ម៉ឺន ៤ពាន់លានដុល្លារ, ជប៉ុនស្មើ៧សែន ៣ម៉ឺន ៨ពាន់លានដុល្លារ, អ៊ីតាលី ស្មើ៧សែន ២ម៉ឺន ៦ពាន់លានដុល្លារ និងកូរ៉េខាងត្បូង ស្មើ៧០ម៉ឺន ៩ពាន់លានដុល្លារ ។

ការនាំចេញទំនិញវៀតណាមបានកើនឡើងស្មើទឹកប្រាក់ជិត៤សែន ៧ម៉ឺន ៣ពាន់លានដុល្លារ ជាលើកដំបូងកាលពីឆ្នាំ២០២៥ បន្ទាប់ពីការនាំចេញកើនឡើងជាង១៦% កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ហើយវៀតណាមមានអតិរេកពាណិជ្ជកម្ម (នាំចេញច្រើនជាងនាំចូល) ស្មើរហូតដល់ជាង២ម៉ឺនលានដុល្លារកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ដែលបានជួយជំរុញដល់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច ។ ការនាំចេញសំខាន់ៗរបស់វៀតណាម រួមមាន ៖ ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក, កុំព្យូទ័រ, ទូរស័ព្ទនិងគ្រឿងបន្លាស់, គ្រឿងចក្រ, ផលិតផលកសិកម្ម, ឈើ និងសម្ភារៈនេសាទ ។

ប្រាក់ចំណូលពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់វៀតណាមបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំមកនេះ គឺកើនឡើងពីចំនួន១សែនលានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មកស្មើរហូតដល់៩សែន ៣ម៉ឺនលានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ។ វៀតណាមរំពឹងថា ប្រាក់ចំណូលពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់ខ្លួននឹងកើនឡើងដល់ជិត១លានលានដុល្លារនាពេលឆាប់ៗ បន្ទាប់ពីប្រាក់ចំណូលពាណិជ្ជកម្មចាប់ពីដើមខែមករា រហូតដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ស្មើជិត៣សែនលានដុល្លារ ។

សូមរំឭកថា មូលហេតុចម្បងៗធ្វើឱ្យវៀតណាមសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលដ៏ត្រចះត្រចង់ ដោយឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី១៨ ក្នុងចំណោមប្រទេសនាំចេញទំនិញច្រើនបំផុតលើពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០២៥ មានដូចជា ៖ ការផ្លាស់ប្តូរហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផលិតកម្មទៅកាន់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់, ការទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTAs), ការហូរចូលការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI), តម្រូវការទីផ្សារសំខាន់ៗ រួមទាំងភាពរឹងមាំនៃវិស័យកសិកម្ម និងគ្រឿងចក្រ ៕