ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីសមត្ថកិច្ចថៃប្រព្រឹត្តអំពើហិ.ង្សា និងប្រើប្រាស់អាវុ.ធគ្រប់ប្រភេទមកលើពលរដ្ឋ និងព្រះសង្ឃខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋខ្មែររងរបួស និងសន្លប់ជាច្រើននាក់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន និយាយថា កងទ័ពថៃមានអំណាចសម្រេចចិត្តលើបញ្ហាព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ទោះជាសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាសុំការគាំទ្រពីប្រធានអាស៊ាន និងថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោក ដើម្បីជំរុញការអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពក្តី ប៉ុន្តែថៃត្រូវតែរក្សាផលប្រយោជន៍ជាតិ ។

នៅសភាពាណិជ្ជកម្ម នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មានថា កងទ័ពថៃជាអ្នកចាត់វិធានការនៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ហើយគ្មានការបើកព្រំដែនឡើយ ។ លោកសន្យាថា រដ្ឋាភិបាលនឹងស្តាប់មតិកងកម្លាំងនៅព្រំដែន បើទោះជាសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាសុំការគាំទ្រពីប្រធានអាស៊ាន និងថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោក ឱ្យជំរុញការអនុវត្តបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃក្តី ពីព្រោះថៃត្រូវតែរក្សាផលប្រយោជន៍ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Top News នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោកបន្តថា កងទ័ពជាអ្នកចាត់វិធានការ និងរាយការណ៍ពីបញ្ហានៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ខណៈច្បាប់អាជ្ញាសឹកបានប្រកាសនៅតំបន់នេះរួចហើយ ដូច្នេះ អំណាចសម្រេចចិត្ត គឺស្ថិតនៅលើកងទ័ព ។ បច្ចុប្បន្ន លោកពុំទាន់គ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាលជាផ្លូវការទេ ប៉ុន្តែលោកសន្យាជាមួយពលរដ្ឋ និងផ្នែកទទួលខុសត្រូវសន្តិសុខថា បើរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកចូលមកគ្រប់គ្រងប្រទេសជាផ្លូវការ គឺរដ្ឋាភិបាលនឹងស្តាប់ពីបញ្ហាសន្តិសុខនៅព្រំដែនដោយផ្ទាល់ ខណៈការបើកព្រំដែនឡើងវិញ គឺពុំទាន់បើកនៅឡើយទេ ។

ចំណែកសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាសុំការគាំទ្រពីប្រធានអាស៊ាន និងថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោក ឱ្យជំរុញការអនុវត្តបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ លោក អនុថីន និយាយថា មេដឹកនាំគ្រប់ប្រទេសត្រូវតែរក្សាផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួន គឺដូចគ្នានឹងមេដឹកនាំថៃ ក៏ត្រូវរក្សាផលប្រយោជន៍ អធិបតេយ្យ និងសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋថៃ ហើយលោកនឹងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលជំហរនេះមិនផ្លាស់ប្តូរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កងទ័ពថៃកាន់តែបញ្ចេញសណ្តានព្រៃផ្សៃឱ្យពិភពលោកបានឃើញច្បាស់ ក្រោយពីពួកគេប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាដោយការប្រើប្រាស់កាំភ្លើងគ្រាប់ជ័រ គ្រាប់បែកផ្សែង ឧបករណ៍បំពងសំឡេង ជំពាមកៅស៊ូគ្រាប់ឃ្លី ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក ខែល និងកាំភ្លើងវែងខ្លី មកលើពលរដ្ឋខ្មែរកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា នៅភូមិព្រៃចាន់ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ។ ក្រៅពីនេះ កងទ័ពថៃថែមទាំងចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ថា កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីជាបន្តបន្ទាប់ ក៏ដូចជាចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យខ្លួននៅខេត្តត្រាត ។

កម្ពុជាស្នើឱ្យភាគីថៃចៀសវាងសកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលនាំទៅដល់ការកើនឡើងនូវភាពតានតឹង និងពង្រីកតំបន់ជម្លោះ ដោយខិតខំធ្វើយ៉ាងណា បង្កបរិយាកាសអំណោយផលដល់ការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឱ្យបានពេញលេញ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ក្នុងនោះរួមទាំងការព្រមព្រៀងទាំងឡាយដែលភាគីទាំងពីរសម្រេចបានក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ កម្ពុជា-ថៃ (GBC) និងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ(RBC) ទាំងអស់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ និងខ្ជាប់ខ្ជួន ។ ឆ្លៀតឱកាសនេះ កម្ពុជាបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តសហការជាមួយភាគីថៃនៅគ្រប់កម្រិតដើម្បីលើកកម្ពស់សន្តិភាព ស្ថិរភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់ប្រទេស និងពលរដ្ឋទាំងពីរ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាំងពីឆ្នាំ២០២៤ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន សេដ្ឋកិច្ចថៃកាន់តែដុនដាបខ្លាំងឡើងក្រោយពីវិនិយោគិនបរទេសផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផលិតទំនិញចេញពីប្រទេសថៃជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបណ្តាលឱ្យរោងចក្រនានាបិទទ្វារភ្លាមៗ ពលរដ្ឋថៃបាត់បង់ការងារធ្វើ បាត់ប្រាក់ចំណូល ។ អ្វីគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងនោះ គឺចំនួនពលរដ្ឋថៃមានជីវភាពក្រីក្របានកើនឡើងរហូតដល់ជាង៣លាននាក់កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ។

ក្រុមប្រឹក្សាជាតិអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមថៃបានបង្ហាញទិន្នន័យកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ឬពេលប្រទេសថៃស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលគណបក្សភឿថៃ គឺចំនួនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រកើនឡើងរហូតដល់ជាង៣លាននាក់ (ឬស្មើ៣លាន៤សែន៣ម៉ឺននាក់) ដោយសារថៃប្រឈមនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងគ្រោះធម្មជាតិ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Spring News កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ក្រុមប្រឹក្សាជាតិអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមបានបង្ហាញរបាយការណ៍វិភាគស្តីពី «ស្ថានភាពក្រីក្រ និងវិសមភាពនៅប្រទេសថៃ ឆ្នាំ២០២៤» ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលគណបក្សភឿថៃ ដែលមានលោក ស្រេតថា ថាវីស៊ីន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បន្ទាប់មក លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ឡើងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ។ របាយការណ៍បញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋក្រីក្រនៅថៃកើនឡើងបន្ថែមទៀតជាង១លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យចំនួនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រសរុបកើនឡើងរហូតដល់៣លាន៤សែន៣ម៉ឺននាក់ ឬស្មើ៤.៨៩% នៃចំនួនពលរដ្ឋថៃសរុប ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ថៃមានពលរដ្ឋក្រីក្រចំនួន២លាន៣សែន៩ម៉ឺននាក់ ខណៈប្រាក់ចំណូលពលរដ្ឋថៃម្នាក់ស្មើត្រឹមតែ៣,០៧៨បាតប៉ុណ្ណោះក្នុង១ខែ (ឬស្មើ៩៦ដុល្លារក្នុង១ខែ) រីឯកំណើនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រភាគច្រើន គឺធ្វើការងារកសិកម្ម ។ ពលរដ្ឋថៃមានជីវភាពក្រីក្របំផុតបានកើនឡើងពីចំនួន៦សែន២ម៉ឺន៨ពាន់នាក់នៅឆ្នាំ២០២៣ មកស្មើនឹង៨សែន៩ម៉ឺននាក់នៅឆ្នាំ២០២៤ ឬស្មើ១.២៥% នៃចំនួនពលរដ្ឋថៃសរុប ។

ទោះជាស្ថានភាពក្រីក្ររបស់ពលរដ្ឋថៃល្អប្រសើរឡើងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក ប៉ុន្តែកំណើនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រកាលពីឆ្នាំ២០២៤ គឺជាសញ្ញាដាស់តឿនឱ្យថៃត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត ជាពិសេស ពេលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងសេដ្ឋកិច្ចថៃប្រឈមនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជាដោយសារកត្តាជាច្រើន ។ កត្តាចម្បងធ្វើឱ្យមានកំណើនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រ គឺបណ្តាលមកពីពលរដ្ឋថៃពុំទទួលបានការឧបត្ថម្ភសុខុមាលភាពពីរដ្ឋ គ្រោះធម្មជាតិ និងការប្រែប្រួលតម្លៃទំនិញកសិកម្ម ។

ស្ថានភាពក្រីក្ររបស់ពលរដ្ឋថៃនេះ គឺជាការជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រួតពិនិត្យការពង្រឹងវិធានការផ្សេងៗក្នុងសង្គម, ជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋងាយរងគ្រោះ និងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន ដើម្បីអាចអនុវត្តគោលនយោបាយកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ប្រទេសថៃរយៈពេលវែង ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋថៃក្រីក្រមួយចំនួនបានអង្គុយសុំទាននៅតាមទីប្រជុំជននានាក្នុងទីក្រុងបាងកក និងតាមបណ្តាខេត្តដើម្បីឱ្យសាធារណជន និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសអាណិតអាសូរ ខណៈរដ្ឋាភិបាលថៃ ក៏ដូចជាស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធព្យាយាមកាត់បន្ថយអ្នកសុំទានកុំឱ្យខូចមុខមាត់ប្រទេសថៃ ៕

ថៃបំភ្លៃព័ត៌មានសារជាថ្មី ដើម្បីបិតបាំងទង្វើអាក្រ.ក់របស់ខ្លួន ដែលបានប្រើប្រាស់ការបង្រ្កាបបែបហិ.ង្សាយ៉ាងអមនុស្សធម៌លើបងប្អូនប្រជាជនខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ ដោយបង្វែរការចោ.ទប្រកាន់មកលើប្រជាជន និងកងកម្លាំងកម្ពុជាវិញថា ជាអ្នកព្យាយាមរំលោ.ភបំពាននិងឆ្លងដែនចូលអធិបតេយ្យថៃ ទើបទាហានថៃធ្វើការឆ្លើយតបដើម្បីការពារខ្លួន។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Nation របស់ថៃ។

ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងជនសុីវិលខ្មែរជាមួយកងកម្លាំងសន្តិសុខថៃដែលផ្ទុះឡើងកាលពីល្ងាចថ្ងៃពុធ ទី១៧ ខែកញ្ញា បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏ក្ដៅគគុកនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សារព័ត៌មានអន្តរជាតិជាច្រើនឲ្យចុះផ្សាយពីរឿងនេះផងដែរ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ថៃកំពុងព្យាយាមកែប្រែព័ត៌មានពិត ដោយទម្លាក់កំហុសគ្រប់យ៉ាងមកលើកម្ពុជា។

សារព័ត៌មានបានចុះផ្សាយថា ភាពតានតឹងដែលបានផ្ទុះឡើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីថ្ងៃពុធ គឺបណ្ដាលមកពីអ្នកភូមិខ្មែរដែលមានគ្នាច្រើននាក់ បានលើកគ្នាមករុះរើបន្លាលួស និងបំពានចូលទឹកដីថៃ នៅ Ban Nong Ya Kaeo ក្នុងខេត្តស្រះកែវ ដូច្នេះទើបកងកម្លាំងសន្តិសុខថៃធ្វើការឆ្លើយតបដើម្បីការពារខ្លួន និងបូរណភាពទឹកដី។ ហើយការប្រឈមមុខដាក់គ្នានេះ បានធ្វើឱ្យមន្ត្រីថៃជាច្រើននាក់រងរបួស ដោយសារក្រុមបាតុករបានប្រើជំពាមបា.ញ់ និងគប់វត្ថុដាក់ពួកគេ។

ប្រភពដដែលនេះបានប្តទៀតថា អង្គភាពគ្រប់គ្រងកុបកម្មរបស់ប្រទេសថៃបានឆ្លើយតបដោយការដាក់ពង្រាយឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក ប្រើកាំភ្លើងជ័រ និងឧបករណ៍បំពងសម្លេងចម្ងាយឆ្ងាយ ដើម្បីរុញហ្វូងហ្វូងមនុស្សត្រឡប់មកវិញ និងក្រោយមកបានរាយបន្លាលួស រួមជាមួយសំបកកង់បន្ថែមដើម្បីការពារការលុកលុយបន្ថែមទៀត។

លើសពីនេះ សារព័ត៌មានធំៗរបស់ថៃបានព្យាយាមលាបពណ៌កម្ពុជាទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិជាមួយនឹងការចុះផ្សាយព័ត៌មានថា ថ្នាក់ដឹកនាំ និងយោធាកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ជនសុីវិល និងសូម្បីតែព្រះសង្ឃមកធ្វើជាខែលការពារ នៅក្នុងសកម្មភាពឈ្លានពានចូលទឹកដីថៃ។

នេះគឺជាអះអាងទាំងបំភ្លៃការពិតពីសំណាក់ភាគីថៃ បន្ទាប់ពីបានរំលោ.ភបទឈប់បា.ញ់ មិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំទ្វេភាគីកន្លងមក ជាពិសេសចំណុចដែលបានឯកភាពថាមិនបង្កើន ឬពង្រីកជម្លោះឲ្យហួសពីតំបន់ជម្លោះប្រដាប់អាវុ.ធកន្លងមកនៅភូមិសាស្រ្តខេត្តព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ។

ជាមួយគ្នានេះ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដាក់លិខិតផ្លូវការមួយផ្ញើទៅកាន់ប្រធានអាស៊ានបច្ចុប្បន្ន និងថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោកនានារួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក ចិន បារាំង និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីឲ្យមេដឹកនាំទាំងនោះជំរុញការអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ និងរាលកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងអស់រវាងកម្ពុជា-ថៃឲ្យបានពេញលេញ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់៕