ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃ Khaosod រាយការណ៍ថា ព្រះមហាក្សត្រថៃប្រកាសឱ្យកងទ័ពប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកលើខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត ជាប់ដែនសមុទ្រកម្ពុជា ដើម្បីផ្តល់អំណាចឱ្យកងទ័ពថៃបញ្ជាទ័ពក្នុងកម្រិតថ្នាក់ជាតិ ។ សេចក្តីប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះ ចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការដោយលោកឧត្តមនាវី អភិឆាត សាប់ប្រាសឺត មេបញ្ជាការការពារព្រំដែនខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត និងចូលជាធរមានចាប់ពីយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា បញ្ជាការដ្ឋានការពារព្រំដែនខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត បានចេញសេចក្តីប្រកាសពីការប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងតំបន់មួយចំនួនរបស់ខេត្តទាំង២ ស្របតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រុមប្រឹក្សាកំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យក្រោមរបបប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានព្រះមហាក្សត្រថៃជាប្រមុខ ចុះតាំងពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៦ ។

ការប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះ កងទ័ពថៃចោទប្រកាន់ថា ដោយសារកម្ពុជាប្រើប្រាស់កម្លាំង និងអាវុធឈ្លានពានចូលទឹកដីរបស់ខ្លួននៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ ហេតុនេះ វាជាការចាំបាច់ និងពុំអាចចៀសវាងបានដែលថៃត្រូវតែប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព សមត្ថកិច្ច រហូតដល់ពលរដ្ឋថៃគ្រប់រូបរួមគ្នាការពារប្រទេសពីការគំរាមកំហែងនៅក្រៅប្រទេស ។

កងទ័ពថៃបានបញ្ជាក់ពីការប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកដើម្បីរក្សាអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី រហូតដល់ការពារអាយុជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋ ។ ថៃអាចចាំបាច់ប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងតំបន់មួយចំនួនបន្ថែមទៀត ស្របតាមច្បាប់ចែងក្នុងមាត្រា១៧៦ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ រួមទាំងមាត្រា៤ នៃច្បាប់អាជ្ញាសឹក ឆ្នាំ១៩១៤ ។

ការប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកកំណត់ឱ្យប្រើប្រាស់ក្នុងតំបន់ដូចខាងក្រោមនេះ ៖

១-ខេត្តចាន់បុរី រួមមាន ៖ ស្រុកមឿងចាន់បុរី ស្រុកថាម៉ៃ ស្រុកម៉ាខាម ស្រុកឡែមស៊ីង ស្រុកគេងហាងមែវ ស្រុកណាយ៉ាយអាម និងស្រុកខោឃីតឆាគូ
២-ខេត្តត្រាត រួមមាន ៖ ស្រុកខោសៈមីង ។

សេចក្តីប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹក គឺចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការដោយលោកឧត្តមនាវី អភិឆាត សាប់ប្រាសឺត មេបញ្ជាការការពារព្រំដែនខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត និងចូលជាធរមានចាប់ពីយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព្រះមហាក្សត្រថៃប្រកាសឱ្យកងទ័ពប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកលើខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត ជាប់ដែនសមុទ្រកម្ពុជា មានន័យថា តំបន់របស់ខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត ត្រូវស្ថិតក្រោមច្បាប់គ្រាអាសន្ន ។ ថៃអះអាងថា ស្ថានការណ៍ព្រំដេនបានឡើងកំដៅខ្លាំង និងអំពាវឱ្យកងទ័ព សមត្ថកិច្ច ក៏ដូចជាពលរដ្ឋរួមគ្នាការពារបូរណភាពទឹកដី ។

ហេតុនេះ សូមកងទ័ពខ្មែរយើងដែលការពារទឹកដីពីសត្រូវឈ្លានពាន សូមប្រុងប្រយ័ត្ននៅគ្រប់សមរភូមិប្រយុទ្ធទាំងអស់ ដោយសារថៃអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកជាផ្លូវការ ហើយកងទ័ពថៃនឹងបញ្ជាទ័ពក្នុងកម្រិតថ្នាក់ជាតិ ៕

ក្រោយកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារ របស់ក្រុមប្រឹក្សា សន្តិសុខ អង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប.) កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដាបានបញ្ចប់តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានជួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន និងឆ្លើយតបនឹងសំណួរជាសាធារណៈយ៉ាងច្បាស់លាស់ជុំវិញការផ្ទុះសង្គ្រាមនៅព្រំដែន ខណៈតំណាងភាគីថៃឯណោះវិញបានគេចខ្លួនចេញ ដោយមិនឆ្លើយសំណួរអ្វីឡើយជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន ។

យោងតាមប្រសាសន៍របស់លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានឲ្យដឹងថា ក្រោយកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារ របស់ក្រុមប្រឹក្សា សន្តិសុខ អង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប.) កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលពិភាក្សា ស្ដីពីស្ថានការណ៍តានតឹង និងការវាយប្រហារ ដែលកំពុងកើតឡើងនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍ របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ប្រចាំនៅ អ.ស.ប. បានជួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន នៅទីស្នាក់ការអង្គការ សហប្រជាជាតិ និងឆ្លើយតបនឹងសំណួរ ជាសាធារណៈយ៉ាងច្បាស់លាស់ ជុំវិញការផ្ទុះសង្គ្រាម នៅព្រំដែន ។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា ប៉ុន្តែបើតាមអ្វីដែលជាការគួរឲ្យកត់សម្គាល់ គឺតំណាងអចិន្ត្រៃយ៍ របស់ប្រទេសថៃប្រចាំ អ.ស.ប. បែរជាបានគេចខ្លួនចេញពីកិច្ចប្រជុំបាត់សម្រោល ដោយមិនបានឆ្លើយសំណួរណាមួយទៅកាន់សារព័ត៌មានឡើយ។

គួរបញ្ជាក់ថា សម្រាប់លទ្ធផលក្រោយបញ្ចប់ការប្រជុំនេះ គឺក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ នៃអង្គការសហប្រជាជាតិបានដាក់ចេញនូវ៣ ចំណុចសម្រាប់ភាគីទាំងពីររួមមាន៖ ១. អំពាវនាវឲ្យកម្ពុជា និង ថៃ ប្រកាន់យកការអត់ធ្មត់ជាអតិបរមា។ ២. បញ្ឈប់ហិង្សាប្រដាប់អាវុ.ធ។ ៣. ដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី។ ប៉ុន្តែចំពោះការអនុវត្តជាក់ស្ដែង គឺមានតែរង់ចាំមើលបន្តទៀត ព្រោះភាគីថៃបានទាមទារឲ្យកម្ពុជាបញ្ឈប់ការវា.យប្រហារមុន និងស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយការចរចាទ្វេភាគី មិនទទួលយកការសម្របសម្រួលបញ្ចប់ជម្លោះដោយភាគីទី៣ជាដាច់ខាត៕

យុទ្ធសាស្រ្តមួយដែលមានឈ្មោះថា “ចក្រាផុង ភវ៉ាណាត” (Chakrabongse Bhuvanath) កំពុងទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីអគ្គមេបញ្ជាការថៃបានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពភូមិភាគទី១ និងទី២ រួមជាមួយនឹងអង្គភាពផ្សេងទៀត ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់ការអនុវត្តភ្លាមៗនៅពេលកងទ័ពថៃបើកការវាយប្រ.ហារមុនមកលើកងទ័ពកម្ពុជា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី ២៤ ខែកក្កដា។
ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជា ថាបានលូចបង្កប់គ្រាប់បែកធ្វើឲ្យទាហានថៃរងរបួសធ្ងន់ស្រាលជាច្រើនអ្នក ដល់ទៅពីរលើក ដែលតំបន់នោះស្ថិតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។

បន្ទាប់ពីមេបញ្ជាការថៃបញ្ជាឱ្យប្រើប្រាស់ យុទ្ធសាស្ត្រចក្រាផុង ភូវ៉ាណាត ធ្វើឱ្យទាំងភាគីកម្ពុជា និងថៃមានចម្ងល់ជាខ្លាំង ហើយចោទសួរថាតើអ្វីទៅជាយុទ្ធសាស្ត្រ “ចក្រផុង ភូវ៉ាណាត” ដែលថៃអួតក្ដែងៗថា ធ្លាប់បានយកឈ្នះលើកម្ពុជា?

បើតាមសារព័ត៌មានថៃ The Nation បានឲ្យដឹងថា យុទ្ធសាស្ត្រចក្រាផុង ភូវ៉ាណាត ដាក់ឈ្មោះតាមព្រះអង្គ Chakrabongse Bhuvanath ដែលជាអ្នកធ្វើទំនើបកម្មយោធាដ៏សំខាន់ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអតីតមេទ័ពថៃ អំឡុងឆ្នាំ ២០១១ ដែលជាផែនការយុទ្ធសាស្រ្តដែលកងទ័ពថៃបានរៀបចំឡើងដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងសន្តិសុខតំបន់ព្រំដែន នៅពេលមានការគំរាមកំហែងពីប្រទេសជិតខាង ជាពិសេសតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ។

យុទ្ធសាស្ត្រនេះ ផ្ដោតទៅលើទិសដៅចម្បងចំនួន ៥ រួមមាន៖

១.ការរៀបចំមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោកថៃ ត្រូវបញ្ជាឱ្យអង្គភាពពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសកងទ័ពភូមិភាគទី១ និងកងទ័ពទី២ ត្រៀមលក្ខណៈឱ្យបានពេញលេញ ទាំងកម្លាំងទាហាន និងសម្ភារៈសព្វាវុធត្រៀមសម្រាប់ដាក់ពង្រាយភ្លាមៗ ពេលមានបទបញ្ជា។

២.ការសម្របសម្រួលស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ជាផ្នែកមួយនៃការបណ្តុះបណ្តាលការការពារជាតិ អង្គភាពស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ នឹងត្រូវបានអនុវត្តដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យអំពីស្ថានភាព និងវាយតម្លៃការគំរាមកំហែងដែលអាចកើតមាន។

៣.យន្តការឆ្លើយតបកងទ័ពត្រូវធានាថា ធនធាន និងសមត្ថភាពដែលមានស្រាប់ទាំងអស់ ត្រូវបានត្រៀមខ្លួនយ៉ាងពេញលេញ ដើម្បីការពារកម្លាំងយោធា និងពលរដ្ឋ ប្រសិនបើមានស្ថានការណ៍ចាំបាច់។

៤.ប្រតិបត្តិការវាយតម្លៃស្ថានភាព និងការបញ្ជូនកម្លាំងមេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់ រួមទាំងមេបញ្ជាការកងទ័ព អាចធ្វើដំណើរចុះទៅតំបន់ ដើម្បីដឹកនាំការប្រតិបត្តិការ និងត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍យ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ វាជួយឲ្យមានការវាយតម្លៃបានយ៉ាងហ្មត់ចត់ និងសម្រេចចិត្តបានយ៉ាងឆ្លាតវៃ ស្របតាមក្របខណ្ឌប្រតិបត្តិការដែលសមស្រប។

៥ ការឆ្លើយតបប្រសិនបើចាំបាច់ថ្វីបើផែនការនេះផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ក៏ដោយក៏កងទ័ពថៃបានបញ្ជាក់ថា នឹងប្រើធនធានទាំងអស់ដែលមានស្រាប់ ដើម្បីការពារខ្លួន នៅពេលមានតម្រូវឲ្យឆ្លើយតបជាចាំបាច់។

គួរបញ្ជាក់ថាកាលពីឆ្នាំ ២០១១ អតីតមេបញ្ជាការថៃបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រនេះមកលើកម្ពូជា អំឡុងពេលមានភាពតានតឹងខ្លាំងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា ថៃ ជាពិសេសជុំវិញតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលបានបណ្ដាលឲ្យមានការប្រើកម្លាំងយោធា បាញ់ប្រហារទៅវិញមក និងមានមនុស្សរងរបួសជាច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ ២០១៣ កម្ពុជាបានឈ្នះដោយស្របច្បាប់ តាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលារការអន្តរជាតិ(ICJ) ថាប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជុំវិញជាកម្មសិទ្ធរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៕

សង្ឃឹមថាអន្តរជាតិមើលឃើញពីចរឹកឈ្លានពាន និងថ្កោលទោ.សចំពោះភាពគ្មានមនុស្សធម៌របស់ថៃ ដែលបានប្រើប្រាស់សព្វាវុ.ធធន់ធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងគ្រាប់បែ.កចង្កោមផងដែរ។ ក្រោយមកកងទ័ពភូមិន្ទថៃបានទទួលស្គាល់ថាខ្លួនបានប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមក្នុងជម្លោះប្រដាប់អាវុ.ធជាមួយកម្ពុជាមែន ប៉ុន្តែថៃអះអាងថាអនុសញ្ញាស្តីពីគ្រាប់បែកចង្កោម (CCM)នេះ ថៃមិនបានយល់ស្របជាមួយនោះទេ ដូច្នេះវាគ្មានចំណងផ្លូវច្បាប់អ្វីចំពោះប្រទេសថៃឡើយ។

យោងតាមអ្នកនាំពាក្យកងទ័ព ឧត្តមសេនីយ Winthai Suvaree នៅថ្ងៃទី 25 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2025 បានបំភ្លឺករណីទាក់ទងនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កម្ពុជាអំពីការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមរបស់ភាគីថៃ ដោយបញ្ជាក់ថា កងទ័ពភូមិន្ទថៃនឹងពិចារណាការប្រើប្រាស់របស់ខ្លួនជាចាំបាច់ប្រឆាំងនឹងគោលដៅយោធា ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពកម្ទេចគោលដៅ។ នៅពេលដែលគ្រាប់កាំភ្លើងធំប៉ះចំគោលដៅ គ្រាប់រំសេវដែលមានក្នុងនឹងបំផ្ទុះជាបន្តបន្ទាប់។ គ្រាប់មីនបែបនេះមិនមែនជាគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សទេ ហើយមិនមានផលប៉ះពាល់យូរអង្វែងដល់ជនស៊ីវិលបន្ទាប់ពីការប្រើប្រាស់វាដែរ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពរូបនេះបានបន្ថែមថា ទាក់ទងនឹងអនុសញ្ញាស្តីពីគ្រាប់បែកចង្កោម (CCM) ដែលហាមមិនឲ្យប្រើប្រាស់ ផលិត ឬស្តុកទុកអាវុធប្រភេទនេះ វាមិនជាប់កាតព្វកិច្ចជាមួយប្រទេសថៃទេ ព្រោះប្រទេសថៃមិនមែនជាភាគីនៃអនុសញ្ញានោះ ដូចទៅនឹងប្រទេសជាច្រើនទៀត ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី និងប្រទេសដទៃទៀតជាដើម។

កងទ័ពភូមិន្ទថៃបញ្ជាក់ថា ប្រតិបត្តិការយោធារបស់ខ្លួនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ “សមាមាត្រ” ដែលគ្រាប់បែកចង្កោមនឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពបំផ្ទុះគ្រាប់បែកប្រឆាំងនឹងគោលដៅយោធាតែប៉ុណ្ណោះ។

គួររម្លឹកថា កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៥ កក្កដា ម្សិលមិញ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា លោកជំទាវឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា បានថ្លែងនៅចំពោះមុខសន្និសីតសារព័ត៌មានថា កម្ពុជាសូមធ្វើការថ្កោលទោ.សយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះសកម្មភាពឈ្លានពានយ៉ាងសា.ហា.វព្រៃ.ផ្សៃរបស់ថៃ រួមទាំងការប្រើប្រាស់អាវុ.ធធនធ្ងន់ទាំងឡាយ។ មួយវិញទៀត ការប្រើប្រាស់នូវអាវុធបែបនេះ មិនត្រឹមតែឃោឃៅ និងគ្មានមនុស្សធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យអន្តរជាតិមើលឃើញថា ថៃគ្មានខ្លាចក្រែងចំពោះច្បាប់មនុស្សធម៌ អន្តរជាតិនោះឡើយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Amarin News រាយការណ៍ថា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃស្តីទីបាននិយាយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ស្នើសុំដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះរវាងកម្ពុជា និងថៃ និងឱ្យប្រទេសទាំងពីរងាកមកចរចាគ្នាដោយសន្តិវិធី ។ លោកថា ថៃនឹងចរចា ប៉ុន្តែកម្ពុជាត្រូវតែឈប់បា.ញ់ជាមុនសិន និងត្រូវទទួលខុសត្រូវ ។

នៅក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃស្តីទីបាននិយាយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ផ្ញើសារមកលោកតាមហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ថា លោក Anwar បានជជែកជាមួយលោក និងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា អំពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ បន្ទាប់មក នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានទូរស័ព្ទមកជជែកជាមួយលោកសុំដោះស្រាយបញ្ហា ហើយលោកឆ្លើយតបទៅវិញថា គួររកវិធីបញ្ឈប់ការប៉ះទង្គិច និងប្រឈមមុខ ។

លោកបន្តថា ការឈប់បាញ់គ្នាពេលណា ត្រូវតែមានភាពច្បាស់លាស់ពីកម្ពុជា ពីព្រោះថៃព្យាយាមចរចារហូតមក ប៉ុន្តែគ្មានលទ្ធផល ហើយលោកចោទប្រកាន់កម្ពុជាបាញ់មុនមកលើកងទ័ពថៃ ។ ប្រទេសទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នាហាមយកអាវុធឡើងប្រាសាទតាមាន់ធំ ប៉ុន្តែកម្ពុជានាំកងកម្លាំងឡើងមកជាមួយអាវុធ ទើបថៃត្រូវការភាពច្បាស់លាស់ និងស្មោះត្រង់ ។

ពេលនេះ ថៃបានឱ្យកងទ័ពរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ដោយសារនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានទូរស័ព្ទមកលោកកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ប៉ុន្តែហេតុការណ៍កើតឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា នៅខេត្តបុរីរាំ សុរិន្ទ ស៊ីសាកេត និងឧប៊ុនរ៉ាជថានី គឺលោកពុំអាចទទួលយកបានទេ ហើយលោកថ្កោលទោសកម្ពុជាយ៉ាងខ្លាំង ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃស្តីទីបានអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាទទួលខុសត្រូវ ហើយលោកចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាបាញ់ពុំចំគោលដៅកងទ័ពថៃ ដោយកម្ពុជាបាញ់មកលើតំបន់ស៊ីវិល និងបាញ់លើហាងលក់ទំនិញនៅស្ថានីយប្រេង PTT ។ លោកចោទទៀតថា កងទ័ពកម្ពុជាបាញ់មកមន្ទីរពេទ្យថៃបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋថៃស្លាប់ជាង២០នាក់ និងរងរបួសជាច្រើន ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃព្យាយាមកុហកប្រាប់ពិភពលោកថា ខ្លួនពុំបានបាញ់មុនមកកងទ័ពកម្ពុជាទេ និងប្រឹងផ្សាយព័ត៌មានបំភ្លៃកុហកប្រទេសនានាថាខ្លួនរងគ្រោះ ប៉ុន្តែការពិត កងទ័ពថៃបានប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើមូលដ្ឋានកងទ័ពកម្ពុជា និងពលរដ្ឋស្លូតត្រង់ ដែលនេះជាការរំលោភបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងទិញ-លក់ចុងក្រោយ (End-user agreements ឬ EUA) របស់អាមេរិកទាំងស្រុង ពីព្រោះរាល់ការកុម្ម៉ង់ទិញគ្រឿងសព្វាវុធពីអាមេរិកតែងតែភ្ជាប់ជាមួយនូវលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ដើម្បីការពារសិទ្ធិមនុស្ស ដូចជា ៖

១-មុនបញ្ចេញយន្តហោះចម្បាំង F-16 ថៃត្រូវសុំការអនុញ្ញាតពីយោធាអាមេរិក
២-ហាមប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ដើម្បីប្រតិបត្តិការឈ្លានពាន
៣-ត្រូវប្រាកដថា ប្រទេសជម្លោះជាក្រុមភេរវករ និងក្រុមបះបោរ ។ បើប្រទេសណារំលោភលើគោលការណ៍ EUA អាមេរិកនឹងបញ្ឈប់ការលក់អាវុធ និងឈានដល់ការដាក់ទណ្ឌកម្ម ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃបានបំពានមកលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ដោយបា.ញ់ប្រ.ហារមុនមកលើកងទ័ពកម្ពុជាដែលកំពុងឈរជើងការពារដែនអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី ហើយកងទ័ពកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួនក្នុងដែនអធិបតេយ្យប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃ ។ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា នេះ កងទ័ពឈ្លានពានថៃបានបា.ញ់គ្រាប់បែកចង្កោមមកលើទឹកដីកម្ពុជា ដែលជាការបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ និងអនុសញ្ញាស្តីពីគ្រាប់បែកចង្កោម ហើយនេះជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ។

ការផ្ទុះអាវុធនៅតាមតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជារស់នៅខេត្តជាប់ព្រំដែនត្រូវជម្លៀសចេញពីផ្ទះសម្បែងដើម្បីសុវត្ថិភាព ខណៈពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនក៏បានជម្លៀសដែរ ។ ពលរដ្ឋថៃនៅតាមព្រំដែនស្តីបន្ទោសអ្នកនៅទីក្រុងបាងកក ដែលចូលចិត្តញុះញង់ឱ្យកងទ័ពថៃវាយប្រហារកម្ពុជា រហូតដល់កងទ័ពថៃបើកឆាកបាញ់មុនមកលើកងទ័ព និងពលរដ្ឋកម្ពុជា ហើយធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃរស់នៅព្រំដែនប្រឈមមុខនឹងសង្គ្រាម ។

ពលរដ្ឋថៃនៅតាមព្រំដែននិយាយថា អ្នករស់នៅទីក្រុងបាងកកចូលចិត្តណាស់ខាងញុះញង់ក្នុងបណ្តាញសង្គមឱ្យកងទ័ពថៃធ្វើសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា ប៉ុន្តែពេលកងទ័ពថៃផ្ទុះអាវុធជាមួយកម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា បាត់មុខអ្នកញុះញង់ គឺពួកគេពុំបានលំបាកដូចអ្នករស់នៅតាមព្រំដែនទេ ។ អ្នកនៅបាងកករស់នៅស្រួល ដេកស្រួល ធ្វើការធម្មតា ពុំដឹងពីការលំបាក ។

បុរសថៃម្នាក់រស់នៅព្រំដែនបានបង្ហោះវីដេអូក្នុង TikTok ថា ពេលនេះ កងទ័ពកម្ពុជា-ថៃប៉ះទង្គិចគ្នាហើយនៅខេត្តស៊ីសាកេត បុរីរាំ និងឧប៊ុនរ៉ាជថានី តើពួកញុះញង់ទាំងឡាយសប្បាយចិត្តហើយឬនៅ ពេលឃើញប្រទេសកើតសង្គ្រាម? ពួកអ្នកចង់ឱ្យកងទ័ពថៃវាយកម្ពុជា ដូច្នេះ ពួកអ្នកគួរតែមកចូលរួមប្រយុទ្ធជាមួយកងទ័ពថៃនៅព្រំដែន ។

ចំណែកបុរសថៃម្នាក់ទៀតបានអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំបាញ់សំដៅទៅទីក្រុងបាងកក ពីព្រោះអ្នកនៅទីក្រុងបាងកកតែងតែញុះញង់ឱ្យផ្ទុះសង្គ្រាម រីឯអ្នកនៅព្រំដែនពុំត្រូវការសង្គ្រាមទេ ។ បុរសរូបនេះនិយាយថា កម្ពុជា-ថៃបានប៉ះទង្គិចគ្នា ហើយអ្នកនៅខេត្តស៊ីសាកេត ឧប៊ុនរ៉ាជថានី និងសុរិន្ទ ក្បែរព្រំដែនបានជម្លៀសពីផ្ទះសម្បែង ខណៈក្រុម Influencer ជំរុញឱ្យថៃធ្វើសង្គ្រាម និងថតវីដេអូបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គមដើម្បីរកចំណូលធ្វើឱ្យអ្នកនៅព្រំដែនលំបាកដោយសារសង្គ្រាម ។

លោកសួរថា ហេតុអ្វីកម្ពុជាពុំបាញ់កាំភ្លើងធំសំដៅទៅទីក្រុងបាងកកដោយផ្ទាល់ ពីព្រោះអ្នកនៅបាងកកពូកែញុះញាង់ឱ្យថៃបង្កសង្គ្រាម ប៉ុន្តែអ្នកនៅព្រំដែនពុំញុះញង់ទេ ។ អ្នកបាងកកនិយាយថា បើថៃពុំធ្វើសង្គ្រាម បញ្ហានឹងពុំបញ្ចប់ ហើយអ្នកបាងកកគាំទ្រឱ្យថៃធ្វើសង្គ្រាម រីឯលោកវិញគាំទ្រឱ្យកម្ពុជាបាញ់ទៅគោលដៅក្រុងបាងកកដោយផ្ទាល់ ។

លោកសំណូមពរឱ្យអ្នកនៅបាងកកឈប់រស់នៅលើអគារខ្ពស់ៗ ហើយមកប្រចាំការនៅព្រំដែនដើម្បីការពារទឹកដីដោយខ្លួនឯង កុំស្នេហាជាតិតែក្នុងបណ្តាញសង្គម ពីព្រោះអ្នកព្រំដែនពុំញុះញាង់ដូចពួកអ្នកទេ អ្នកព្រំដែនត្រូវចាកចេញពីផ្ទះសម្បែង ។ ដូច្នេះ អ្នកនៅបាងកក និងបណ្តាខេត្តផ្សេងៗត្រូវមកប្រយុទ្ធខ្លួនឯង និងទទួលខុសត្រូវ វាល្អជាងអង្គុយស្តាប់ការរាយការណ៍ពីកងទ័ព និងជេររដ្ឋាភិបាល ។ អ្នកបាងកកដើរខ្សែលើអ្នកនៅព្រំដែន ពួកអ្នករស់នៅយ៉ាងមានក្តីសុខ ប៉ុន្តែអ្នកព្រំដែនត្រូវរត់គេចពីគ្រាប់កាំភ្លើង ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ PPTV រាយការណ៍ថា កងទ័ពភូមិភាគ២របស់ថៃបានអំពាវនាវមកកាន់កម្ពុជា ប្រសិនបើចង់ឈប់បា.ញ់គ្នា កម្ពុជាត្រូវឈប់យកតំបន់ជម្លោះទៅដោះស្រាយនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) និងងាកមកចរចាទ្វេភាគីជាមួយថៃ ។ កងទ័ពថៃចោទប្រកាន់កងទ័ពកម្ពុជាប្រើប្រាស់រងក្រោះ និងអាវុធបា.ញ់ចម្ងាយឆ្ងាយក្នុងការប៉ះទង្គិចជាមួយថៃ ។

មជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការកងទ័ពភូមិភាគ២ថៃ បានប្រកាសពីស្ថានការណ៍ប៉ះទង្គិចរវាងកងទ័ពកម្ពុជា-ថៃថា នៅវេលាម៉ោង៨និង៣០នាទី ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា កងទ័ពថៃបានបាញ់ទៅលើកងទ័ពកម្ពុជាដែលចូលក្បែរព្រំដែនដើម្បីការពារខ្លួន ។ កងទ័ពថៃចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាប្រើប្រាស់រថក្រោះ និងអាវុធបាញ់ចម្ងាយឆ្ងាយវាយប្រហារនៅខាងមុខ និងខាងក្រោយទីតាំងកងទ័ពថៃ ហើយកងទ័ពកម្ពុជាវាយប្រហារនៅតំបន់សាំតេ ឆងតាតៅ ប្រាសាទតាមាន់ធំ និងតំបន់មុំ៣ ។

កងទ័ពថៃបញ្ជាក់ថា ការបាញ់ប្រហារជាមួយកងទ័ពកម្ពុជានៅតំបន់ព្រំដែន គឺកងទ័ពថៃមានតួនាទីការពារអធិបតេយ្យ និងចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាល្មើសចូលទឹកដីថៃ ពុំមែនជាការល្មើស ឬឈ្លានពានពីសំណាក់កងទ័ពថៃតាមការអះអាងរបស់កម្ពុជា និងព្យាយាមបង្ហាញព័ត៌មានពុំត្រឹមត្រូវក្នុងក្រសែភ្នែកអន្តរជាតិ ។ ដូច្នេះ កងទ័ពថៃសូមអំពាវនាវទៅកម្ពុជាឈប់គ្រប់គ្រងតំបន់របស់ថៃ និងឈប់យកតំបន់ជម្លោះទៅដោះស្រាយនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) រួចហើយងាកមកចរចាទ្វេភាគីជាមួយថៃក្នុងនាមប្រទេសជាមិត្ត ។

គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃតែងតែគំរាមមកលើកម្ពុជាម្តងហើយម្តងទៀតដើម្បីឱ្យកម្ពុជាយល់ព្រមចរចាទ្វេភាគីជាមួយខ្លួន និងឱ្យកម្ពុជាដកពាក្យបណ្តឹងយកបញ្ហាប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មុំ៣ ទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ។ ថៃថា មានតែការចរចាទ្វេភាគីប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែន ។

ចំណែកកម្ពុជានៅតែប្រកាន់នូវគោលជំហរច្បាស់លាស់ដោះស្រាយបញ្ហានៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) កុំឱ្យមានបញ្ហាជម្លោះដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ ។ ហេតុនេះ ធ្វើឱ្យថៃប្រឹងប្រែងប្រើប្រាស់គ្រប់វិធីសាស្ត្រ ដូចជា ៖ ដាក់គំនាបសេដ្ឋកិច្ច បិទព្រំដែន ចោទកម្ពុជាជាទីតាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងចោទកម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី ដើម្បីថៃមានលេសឈ្លានពានបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ៕