ប្រទេសថៃ ៖ រយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ពលរដ្ឋថៃរិះគ.ន់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើអ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ីប គឺជាគ្រូទាញដ៏ល្បីល្បាញនៅប្រទេសថៃ ដែលទាយថា២ថ្ងៃទៀតនឹងមានសង្គ្រាមនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃខ្លាំងជាងមុន ដោយការប្រើប្រាស់អាវុធត្រៀមទុកមានកម្លាំងខ្លាំង ។ ការទស្សន៍ទាយនេះត្រូវបានពលរដ្ឋថៃចែកចាយយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម និងចង់ដាក់ពាក្យប្តឹងអ្នកស្រី ដោយសារធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃភ័យខ្លាច ពុំហ៊ានត្រឡប់មកផ្ទះសម្បែងវិញ ។

លើសពីនេះ ការទស្សន៍ទាញរបស់អ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ីប ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋថៃរស់នៅជម្រកបណ្តោះអាសន្នដែលបម្រុងត្រឡប់មកផ្ទះសម្បែង ហើយពួកគេពុំហ៊ានត្រឡប់មកផ្ទះវិញទេ ។ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននិយាយថា បើការទស្សន៍ទាយនេះពុំត្រឹមត្រូវ ហើយកម្ពុជា-ថៃគ្មានសង្គ្រាមជាថ្មីទេនោះ តើគួរតែប្តឹងចាប់គ្រូទាយដែរឬទេ?

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋថៃបានចែកចាយការទស្សន៍ទាយរបស់អ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ីប ក្នុង TikTok ដែលអ្នកស្រីនិយាយថា នឹងមានសង្គ្រាមខ្លាំងជាងមុនរវាងកម្ពុជា-ថៃរយៈពេល១ថ្ងៃ ឬ២ថ្ងៃនេះ ហើយអ្នកស្រីប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋថៃបារម្ភពីខ្លួនឯងជាមុន កុំទាន់បារម្ភរឿងផ្ទះសម្បែង ។ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ នឹងមានការធ្វើឱ្យប្រទេសទាំងពីរបញ្ចប់សង្គ្រាម ពីព្រោះប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងការទូតប្រទេសផ្សេងៗ ។

អ្នកស្រីពុំចង់ឱ្យការទស្សន៍ទាយរបស់ខ្លួនកើតឡើងពិតប្រាកដទេ ហើយអ្នកស្រីក៏ពុំចង់ឱ្យកើតរលកយក្សស៊ូណាមិនៅប្រទេសថៃដែរ ។ លោកស្រីសូមឱ្យការប៉ះទង្គិចគ្នាពេលនេះជំនួសការផ្ទុះភ្នំភ្លើង ពីព្រោះពលរដ្ឋថៃនឹងជួបគ្រោះភ្នំភ្លើង ។

ពលរដ្ឋថៃនិយាយថា ការទស្សន៍ទាយបែបនេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋភ័យខ្លាច បើសង្គ្រាមពុំកើតឡើងពិតប្រាកដ តើគ្រូទាយនឹងទទួលខុសត្រូវដូចម្តេច? ពីព្រោះការទស្សន៍ទាយរបស់អ្នកស្រីធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវចិត្ត ខណៈអ្នកខ្លះទៀតថា អ្នកស្រីគ្មានចំណេះដឹងក្នុងខ្លួន ។ បើអ្នកស្រីទាយបែបនេះ ពលរដ្ឋនឹងដាក់ពាក្យប្តឹងពីបទនិយាយមិនពិតក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រមិនខាន ។

គួរបញ្ជាក់ថា អ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ីប ត្រូវបានពលរដ្ឋថៃទទួលស្គាល់ថា ការទស្សន៍ទាយរបស់អ្នកស្រីត្រឹមត្រូវស្ទើរទាំងអស់ ដោយសារកន្លងមក អ្នកស្រីធ្លាប់បានទាយពីគ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើងនៅប្រទេសថៃ និងគ្រោះធម្មជាតិផ្សេងៗ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon កាលពីថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា ប្រធានគណបក្សនយោបាយមួយរបស់ថៃបានណែនាំកងទ័ពខ្លួនដណ្តើមប្រាសាទតាក្របីរបស់កម្ពុជាដោយពុំចាំបាច់ប្រើប្រាស់កម្លាំង គឺការបញ្ជូនសមត្ថកិច្ចថៃទៅឡាមព័ទ្ធផ្លូវ និងរារាំងការបញ្ជូនស្បៀងឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាឈរជើងនៅប្រាសាទតាក្របី ដើម្បីឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាដាច់ពោះស្លា.ប់ ។ ប្រធានគណបក្សនយោបាយជឿជាក់ថា វិធីនេះនឹងធ្វើឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាដែលឈរជើងនៅប្រាសាទតាក្របីយល់ព្រមចុះចាញ់ ។

លោក សេរីផិសូត តេមីយ៉ាវេត ប្រធានគណបក្សសេរីរួមថៃ និងជាអតីតអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិបាននិយាយលើវេទិកាក្នុងពេលក្រុមរួមកម្លាំងការពារអធិបតេយ្យប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្មនៅទីក្រុងបាងកក ថា លោកបានចូលនិវត្តន៍ពីការងារ១៨ឆ្នាំហើយ ប៉ុន្តែនៅតែបារម្ភពីប្រទេសជាតិ ។ លោកឃើញការធ្វើការរបស់រដ្ឋាភិបាល និងការលំបាករបស់ពលរដ្ឋថៃ ទើបលោកសម្រេចចិត្តឡើងនិយាយលើវេទិកា ។

លោកថា បច្ចុប្បន្ន ថៃមានរដ្ឋាភិបាល គឺដូចជាគ្មានអីចឹង ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលថៃពុំគិតធ្វើអ្វីឡើយ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីទាំងឡាយបានឡើងកាន់តំណែងដោយសារការទិញ អ្នកណាមានប្រាក់ គឺយកទៅប្រគល់ឱ្យលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដែលមានកូនស្រី គឺលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ រហូតដល់គណបក្សភូមិចៃថៃដកខ្លួន គណបក្សផ្សេងៗក៏នៅបន្ត ។ ហេតុនេះ ការលក់តួនាទីក្នុងរដ្ឋាភិបាល គឺរដ្ឋមន្ត្រីជាច្រើនរូបគ្មានធ្វើអ្វីទេ តើឱ្យទៅទប់ទល់ជាមួយកម្ពុជាដូចម្តេច?

ខ្ញុំជាមនុស្សដំបូងដែលបានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលពុំចាំបាច់ជជែកជាមួយកម្ពុជាទេ គឺត្រូវវាយយករាជធានីភ្នំពេញតែម្តង ។ មនុស្សខ្លះគាំទ្រនឹងការលើកឡើងបែបនេះ ខណៈអ្នកខ្លះទៀតពុំគាំទ្រ ពីព្រោះមនុស្សម្នាក់ៗគិតពុំដូចគ្នា ។ ពេលមានជម្លោះរវាងកម្ពុជា-ថៃ ខ្ញុំថា កងកម្លាំងកម្ពុជាពុំអាចប្រៀបធៀបជាមួយថៃបានទេ ទើបខ្ញុំប្រាប់ឱ្យវាយយករាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃបណ្តែតបណ្តោយរហូតដល់មានការប៉ះទង្គិចតាមព្រំដែន ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងលោក Trump ក៏ស្នើឱ្យកម្ពុជា-ថៃធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ។

លោក សេរីផិសូត តេមីយ៉ាវេត ប្រធានគណបក្សសេរីរួមថៃ បន្តថា សង្គ្រាម៥ថ្ងៃ កងទ័ពថៃបានវាយដណ្តើមគ្រប់គ្រងតំបន់ស្ទើរទាំងអស់ លើកលែងតែប្រាសាទតាក្របី ដោយសារមានកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់បន្ទាន់នៅយប់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ។ លោកចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាបានបង្កប់គ្រាប់មីននៅតំបន់ប្រាសាទតាក្របី ហើយលោកធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ចង់ណែនាំថា គួរតែបញ្ជូនសមត្ថកិច្ចថៃទៅឡាមព័ទ្ធផ្លូវ និងរារាំងការបញ្ជូនស្បៀងឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាឈរជើងនៅប្រាសាទតាក្របី ដើម្បីឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាដាច់ពោះស្លាប់ ។ ពេលនោះ កងទ័ពកម្ពុជានឹងយល់ព្រមចុះចាញ់ ហើយថៃនឹងអាចដណ្តើមប្រាសាទតាក្របីបានដោយពុំចាំបាច់ប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ព ។

ប្រធានគណបក្សនយោបាយរូបនេះនិយាយបំភ្លឺការពិតថា ប្រាសាទតាក្របី ឬប្រាសាទតាខ្វាយ គឺជារបស់ថៃ ពីព្រោះតាខ្វាយ ជាឈ្មោះតាមភាសាថៃ ។ ហេតុនេះ លោកជឿជាក់ថា ថៃនឹងអាចយកប្រាសាទតាក្របីពីកម្ពុជា កងទ័ពថៃអាចពិភាក្សាជាមួយលោកបានពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ ៕

គូឡាឡាំពួរ៖ ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីនឹងធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏សំខាន់មួយទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ី ដើម្បីជួបជាមួយប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ខណៈដែលប្រទេសទាំងពីរសម្លឹងមើលការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ចំពេលមានការផ្លាស់ប្តូរជាសកល។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន CNA។

ព្រះរាជវាំងបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា ដំណើររបស់ស្តេចស៊ុលតង់ Ibrahim Sultan Iskandar នឹងធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃអង្គារ (ថ្ងៃទី ៥ ខែសីហា) ដល់ថ្ងៃទី ១០ ខែសីហា គឺតាមការអញ្ជើញរបស់ពូទីន ដែលមានទីតាំងនៅវិមានក្រឹមឡាំងក្នុងទីក្រុងមូស្គូ។ វានឹងក្លាយជាដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋលើកដំបូងរបស់ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ីចាប់តាំងពីទំនាក់ទំនងការទូតត្រូវបានបង្កើតឡើងរវាងប្រទេសទាំងពីរក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧។

លោក Istana Negara បាននិយាយថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់រាជាធិបតេយ្យម៉ាឡេស៊ី ក្នុងការជំរុញការទូតរបស់ប្រទេសនេះផងដែរ”។ លោក បន្ថែមថា វាក៏អាចបើកផ្លូវថ្មីសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យនានា រួមទាំងពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងការអប់រំឧត្តមសិក្សាផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ វិមានក្រឹមឡាំងបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា ការអភិវឌ្ឍន៍បន្ថែមទៀតនៃទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី-ម៉ាឡេស៊ី ក៏ដូចជា “បញ្ហាអន្តរជាតិ និងតំបន់មួយចំនួន” នឹងស្ថិតនៅក្នុងរបៀបវារៈក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចចរចនេះ។

យ៉ាងណាមិញ ក្នុងនាមជាប្រធានសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ានបច្ចុប្បន្ន) ម៉ាឡេស៊ីក៏នឹងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាយុទ្ធសាស្ត្រ ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃឋានៈរបស់រុស្ស៊ីជាដៃគូសន្ទនាអាស៊ានចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៦ មក។ គួររំលឹកថា ដំណើរទស្សនកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្ត្រនាពេលខាងមុខរបស់ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការផ្លាស់ប្តូរថ្មីៗរវាងប្រទេសទាំងពីរ រួមទាំងដំណើរទស្សនកិច្ច និងការបំពេញទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Anwar Ibrahimផងដែរ។ លោក Anwar បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​បី​លើក​ទៅ​រុស្ស៊ី​ក្នុងរួចមកហើយ ដោយ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចុងក្រោយ​របស់​លោក​គឺ​នៅ​ក្នុង​ខែ​ឧសភា។

លើសពីការសម្លឹងមើលការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី លោកក៏បាននិងកំពុងជំរុញការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងរុស្ស៊ី និងអាស៊ានផងដែរ។ ដូចគ្នានេះ លោក Anwar បានអញ្ជើញលោក Putin ឱ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានក្នុងខែតុលាផងដែរ ប៉ុន្តែនៅមិនច្បាស់ទេថា តើមេដឹកនាំរុស្ស៊ីនឹងទទួលបានដីកាចាប់ខ្លួនដោយតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) ដែរឬទេ ប្រសិនបើលោកធ្វើដំណើរមកចូលរួម។ ទោះជាយ៉ាងណា ម៉ាឡេស៊ីមិនមែនជាប្រទេសហត្ថលេខីរបស់ ICC ទេ។

អ្នកវិភាគពីមុនបានប្រាប់សារព័ត៌មាន CNA ថាការសម្រេចចិត្តរបស់លោក អាន់វ៉ា ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងអាស៊ាន-រុស្ស៊ី អាចធ្វើឱ្យប្រទេសសមាជិក និងដៃគូសន្ទនាមួយចំនួន មានការធូរស្បើយ រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសលោកខាងលិចផ្សេងទៀត៕

នៅវេលាម៉ោង១១ព្រឹក ថ្ងៃទី០៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ថៃបានបញ្ជូនកម្លាំងប្រដាប់ដោយអាវុធគ្រប់ដៃ និងគ្រឿងចក្រ ចូលក្នុងតំបន់អានសេះ និងតំបន់ផ្សេងទៀត ដែលជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ហើយថែមទាំងបានរាយបន្លាលួស បើទោះបីជាត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់កងកម្លាំងកម្ពុជាក៏ដោយ។ តើនេះឬ? ជាការគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បា.ញ់ និងត្រូវការសន្តិភាពដែលថៃនិយាយ?

គួររំលឹកថា កម្ពុជាទើបតែបានរៀបចំនូវដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អនុព័ន្ធយោធាបរទេស ប្រចាំនៅកម្ពុជា ទៅកាន់ទីកន្លែងនោះកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលនោះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ទីនោះគឺជាដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា។ ទង្វើរបស់ថៃនេះ គឺជាការរំលោភបំពានដល់បទឈប់បាញ់យ៉ាងគឃ្លើន និងបានបង្កការគំរាមកំហែងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរចំពោះសន្តិភាព និងសន្តិសុខនៅតាមតំបន់បណ្តោយព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។

ដោយឡែកនៅមុននេះបន្តិច មេទ័ពភូមិភាគ២ថៃ លោក Boonsin Padklang បានបញ្ជាក់ប្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃថា យោធាថៃនឹងនៅតែប្រកាន់ជំហរការពារអធិបតេយ្យភាព និងមិនព្រមដកថយជាដាច់ខាត។

ស្របពេលដែលមេទ័ពរូបនេះប្រកាសពីការរក្សាជំហរមិនដកថយទ័ព ខណៈពេលដែលយោធាថៃចាប់ផ្ដើមបញ្ជូនកម្លាំងប្រដាប់ដោយអាវុធគ្រប់ដៃ គ្រឿងចក្រ និងរាយបន្លាលួស ចូលមកកាន់ទឹកដីកម្ពុជាបែបនេះ តើជាការរក្សាជំហរការពារអធិបតេយ្យភាពថៃ ឬជាការរក្សាជំហរឈ្លានពានកម្ពុជាឲ្យប្រាកដ?

យ៉ាងណាមិញ កម្ពុជាបានអំពាវនាវដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសប្រទេសដៃគូដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងជួយឱ្យសម្រេចបានបទឈប់បាញ់ដ៏លំបាកមួយនេះ ហើយសុទ្ធតែមានបំណងចង់ឃើញបទឈប់បាញ់មួយនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយពេញលេញ និងប្រកបប្រសិទ្ធភាព ទាមទារឱ្យថៃបញ្ឈប់ទង្វើឈ្លានពានរបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ និងគោរពឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់នូវច្បាប់អន្តរជាតិ ជាពិសេសអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា៕

(បាងកក)៖ អ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខ និងកិច្ចការបរទេសថៃ បានជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ បង្កើតក្រុមទំនាក់ទំនងឯកទេស និងធ្វើការឲ្យបានជិតស្និទ្ធជាមួយម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីគ្រប់គ្រងការចរចាររបស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ជាមួយប្រទេសកម្ពុជាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងមានតម្លាភាព។

យោងតាមសារព័ត៌មាន The Nation នាថ្ងៃទី4 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 នេះបានឲ្យដឹងថា អ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខ និងកិច្ចការអន្តរជាតិរបស់ថៃ លោកសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិត Panitan Wattanayagorn បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ បង្កើនយុទ្ធសាស្ត្របន្ថែមទៀត ក្នុងការដោះស្រាយព័ត៌មានមិនពិត ក្នុងអំឡុងពេលចរចាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។

លោក Panitan Wattanayagorn ចាត់ទុកព័ត៌មានភាគច្រើនដែលមានប្រភពមកពីកម្ពុជា ថាជារឿងមិនពិត ដូច្នេះលោកបានសង្កត់ធ្ងន់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ ធ្វើយ៉ាងណាក្រុមឯកទេសទំនាក់ទំនងមួយដើម្បីប្រឆាំងនឹងអ្វីដែលខ្លួនហៅថាជារឿងប្រឌិតនោះ ជៀសវាងការប៉ះពាល់ដល់កិច្ចពិភាក្សាគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC)។ អ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខរូបនេះក៏បានផ្តល់យោបល់ឱ្យអាជ្ញាធរថៃ ឲ្យធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចពិភាក្សានេះ ដើម្បីជួយរៀបចំរបៀបវារៈ និងគ្រប់គ្រងព័ត៌មានសំខាន់ៗ ដែលគួរចែកចាយទៅកាន់សាធារណៈជន និងសហគមន៍អន្តរជាតិ។

បន្ថែមពីនេះ លោកបានស្នើឱ្យមានការចូលរួមពីប្រទេសមហាអំណាចដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនជាអ្នកសង្កេតការណ៍ក្នុងការចរចា ដោយជឿថាវត្តមានរបស់ពួកគេនឹងផ្តល់នូវតុល្យភាព និងកាត់បន្ថយភាពលំអៀងដែលអាចកើតមាន។ អនុសាសន៍ទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើងដែលថាព័ត៌មានមិនពិតរបស់កម្ពុជាអាចនឹងមានឥទ្ធិពលលើមតិអន្តរជាតិ ឬលទ្ធផលការទូត ដែលអាចធ្វើឲ្យថៃក្លាយជាប្រទេសដែលលែងគួឲ្យទុកចិត្ត។
គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងខាងលើរបស់អ្នកជំនាញថៃរូបនេះ គឺជាការឆ្លុះបញ្ជាំងពីក្ដីបារម្ភរបស់ថៃក្នុងការចរចានៃកិច្ចប្រជុំពិភាក្សា GBC ដែលនឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី4 ដល់ទី7 សីហាខាងមុខ ដោយមានវត្តមានអាមេរិក ចិន និងម៉ាឡេសុីចូលរួមក្នុងនាមជាអ្នកសង្កេតការ ព្រោះយល់ថាប្រទេសទាំងបីអាចនឹងលំអៀងមកខាងកម្ពុជា៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក រិឆា សុខសុវ៉ាណុន និយាយថា ក្រោយកម្ពុជា និងថៃអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់បន្ទាន់ កងទ័ពថៃក៏បានចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជាចំនួន២០នាក់ និងបញ្ជូនមកឃុំឃាំង ដោយកងទ័ពថៃបានថែទាំកងទ័ពកម្ពុជាតាមគោលការណ៍មនុស្សធម៌ បន្ទាប់មក កងទ័ពថៃបានដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជា២នាក់ឱ្យត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ។ រីឯកងទ័ពកម្ពុជា១៨នាក់ទៀត កងទ័ពថៃនឹងដោះលែង លុះត្រាតែស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់ និងអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ទាំងស្រុង ។

ការចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជាត្រូវបានមហាជនចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ហើយអ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក រិឆា សុខសុវ៉ាណុន ចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាបានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទម្លាក់កំហុសលើថៃពាក់ព័ន្ធនឹងការចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជាមកធ្វើបាប ។ ហេតុនេះ កងទ័ពថៃសូមបញ្ជាក់ថា កងទ័ពកម្ពុជាទាំងអស់ដែលថៃចាប់ខ្លួន គឺទទួលបានការថែទាំតាមច្បាប់អន្តរជាតិក្នុឋានៈជាអ្នកទោសសង្គ្រាម ហើយថៃអនុវត្តតាមអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវ ឆ្នាំ១៩៤៩ ដែលកម្ពុជា និងថៃ គឺជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញានេះ ។

អ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពជើងគោកថៃបន្តថា ក្រោយការចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជាដែលថៃចាត់ទុកជាអ្នកទោសសង្គ្រាម គឺកងទ័ពថៃបានបញ្ជូនពួកគេចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ពីការប្រយុទ្ធទៅកាន់កន្លែងសុវត្ថិភាពក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់កងទ័ពភូមិភាគ២ ។ យើងបានផ្តល់អាហារ ទឹក សម្លៀកបំពាក់ដល់កងទ័ពកម្ពុជា រួមទាំងមានក្រុមគ្រូពេទ្យត្រួតពិនិត្យសុខភាព រួមទាំងអនុវត្តចំពោះកងទ័ពកម្ពុជាដោយគោរពតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ។

កាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា កងទ័ពថៃបានដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាដែលរងរបួសឱ្យត្រឡប់មកប្រទេសវិញតាមច្រកព្រំដែនឆងចម ខេត្តសុរិន្ទ (ទល់មុខច្រកព្រំដែនអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ) ក្រោយពីកងទ័ពទាំង២រូបទទួលបានការព្យាបាលពីភាគីថៃ ។ រីឯកងទ័ពកម្ពុជា១៨នាក់ទៀត គឺថៃនៅតែបន្តឃុំខ្លួនក្នុងឋានៈជាអ្នកទោសសង្គ្រាម ថៃនឹងដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ លុះត្រាតែស្ថានការណ៍ផ្ទុះអាវុធស្ងប់ស្ងាត់ ហើយកម្ពុជា-ថៃអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ទាំងស្រុងតាមការកំណត់ក្នុងអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពជើងគោកថៃ ។

ចំណែកកម្ពុជាអាចនឹងពឹងពាក់កាកបាទក្រហមអន្តរជាតិឱ្យជួយរំដោះកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ ដែលកងទ័ពថៃកំពុងឃុំឃាំង ។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាបានបង្ហោះសារក្នុងហ្វេសប៊ុកថា កម្ពុជាឈានទៅរកការពឹងពាក់លើកាកបាទក្រហមអន្តរជាតិដើម្បីជួយដល់កងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ដែលថៃចាប់ក្រោយបទឈប់បាញ់ ពីព្រោះថៃពុំទាន់បញ្ជូនមកឱ្យកម្ពុជាវិញ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជានេះ គឺជាការបំពានបទឈប់បាញ់របស់ភាគីថៃ ដែលខ្លួនបានព្រមព្រៀងជាមួយកម្ពុជាអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់បន្ទាន់ដោយឥតលក្ខខណ្ឌ ។ ហេតុអ្វីថៃរង់ចាំរហូតដល់ស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់ និងអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ទងស្រុង ទើបដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជា១៨នាក់ ឬមួយថៃមានល្បិចអ្វីម្យ៉ាង?