ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ភីថា លីមចារើនរ៉ាត់ អតីតមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃបានសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកផេកថា បច្ចុប្បន្ន មេបញ្ជាការកងទ័ពថៃកំពុងប្រកាសជ្រើសរើសកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តបន្ថែមទៀត ហើយសំណួរដំបូង គឺតើពលរដ្ឋថៃគិតថា ហេតុអ្វីយើងត្រូវជ្រើសរើសកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តបន្ថែម ស្របពេលថៃមានកងទ័ពរាប់សែននាក់រួចហើយ? ឬព័ត៌មានដែលខ្ញុំទទួលបាននោះគឺជាការពិត ដែលថាកងទ័ពថៃស្លា.ប់រាប់រយនាក់?

តាមព័ត៌មានដែលខ្ញុំទទួលបានពីកងទ័ពថៃនៅសមរភូមិមុខក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ រយៈពេល២ ទៅ៣ថ្ងៃមុន ដែលកងទ័ពថៃរូបនេះជាអ្នកគាំទ្រគណបក្សខ្ញុំ (គណបក្សកាវក្លៃ) ប្រាប់ថា កងទ័ពថៃនៅតំបន់ភ្នំទ្រព្យបានចុះចាញ់យុទ្ធសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា ហើយកងទ័ពថៃស្លាប់មិនតិចជាង៣០០នាក់ ។ នេះជាចំនួនសាកសពកងទ័ពថៃដែលអាចប្រមូលបាន រីឯសាកសពដែលត្រូវបាញ់ដោយអាវុធ BM-21 រហូតដល់ខ្ទេចសាកសពរកពុំឃើញ គឺស្មើប្រមាណ៥០នាក់ វាជាព័ត៌មានពិតប្រាកដដែលកងទ័ពថៃប្រាប់ខ្ញុំ ។

លោក ភីថា លីមចារើនរ៉ាត់ អតីតមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃបានប្រាប់ពលរដ្ឋថៃឈប់ជឿជាក់លើពាក្យសម្តីរបស់កងទ័ព ជាពិសេស កុំជឿពាក្យសម្តីលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ។ មនុស្សអសមត្ថភាពដូចលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មានតែនាំពលរដ្ឋថៃទៅស្លាប់ ហើយនាំប្រទេសថៃទៅរកការខាតបង់ បាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិស្មើទឹកប្រាក់រាប់សែនបាត ។ ហេតុនេះ សូមពលរដ្ឋថៃជឿជាក់លើលោក ភីថា លីមចារើនរ៉ាត់ លោកនឹងនាំប្រទេសថៃទៅរកភាពរីកចម្រើនរុងរឿង និងក្លាយជាប្រទេសមានអំណាចក្នុងតំបន់អាស៊ី ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា កន្លងមក លោក ភីថា លីមចារើនរ៉ាត់ បានសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកផេកថា ពេលថៃប៉ះទង្គិចជាមួយកម្ពុជាឃើញថា បាត់ខ្លួនលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ដោយលោកបណ្តោយឱ្យកងទ័ពថៃទទួលបន្ទុកធ្វើសង្គ្រាមគ្មានមេបញ្ជាការបញ្ជា ដែលបណ្តាលឱ្យកងទ័ពថៃស្លាប់រាប់រយនាក់ពេញព្រៃ ។ តើនេះជាការដឹកនាំកងទ័ពរបស់មេបញ្ជាការមែនទេ? បើលោកដឹកនាំកងទ័ពរបៀបនេះ កងទ័ពថៃនឹងស្លាប់កាន់តែច្រើន ។

មុននេះ នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា លោក ភីថា លីមចារើនរ៉ាត់ បានសូមឱ្យពលរដ្ឋថៃគ្រប់រូប ជាពិសេស កងទ័ព និងក្រុមគ្រួសារកងទ័ព សូមពិចារណាឱ្យច្បាស់លាស់ កុំទៅស្លាប់តាមបទបញ្ជារបស់មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ពីព្រោះលោកពូកែតែនិយាយ និងអួតអាងប៉ុណ្ណោះ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង គ្មានសមត្ថភាពបញ្ជាកងទ័ពក្នុងសមរភូមិទេ ។

សូមពលរដ្ឋថៃកុំស្លាប់ដោយឥតប្រយោជន៍ ដោយសារការជឿពាក្យសម្តីរបស់មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ដែលខ្វះសមត្ថភាព សូមឱ្យពលរដ្ឋរួមគ្នាធ្វើបាតុកម្មតវ៉ាទម្លាក់លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ចេញពីតំណែង ៕

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim បាននិយាយមកកាន់សមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រថា កម្ពុជា និងថៃ ស្នើឱ្យម៉ាឡេស៊ីបំពេញតួនាទីជាអ្នកសម្របសម្រួលជម្លោះព្រំដែនបន្តទៀត បើទោះជាម៉ាឡេស៊ីនឹងឈប់ធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០២៦ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim និយាយថា ម៉ាឡេស៊ីនឹងបំពេញតួនាទីជាអ្នកសម្របសម្រួលជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រហូតដល់ស្ថានការណ៍ល្អប្រសើរទាំងស្រុង ។ ការសម្របសម្រួលនេះមិនមែនមានរយៈពេលត្រឹមតែម៉ាឡេស៊ីជាប្រធានអាស៊ានប៉ុណ្ណោះទេ ពីព្រោះប្រទេសទាំងពីរស្នើឱ្យម៉ាឡេស៊ីសម្របសម្រួលជម្លោះបន្តទៀត រហូតដល់មានដំណោះស្រាយផ្សេងៗ ។

បើតាមនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី គឺជំហ៊ានដំបូង ម៉ាឡេស៊ីបានកំណត់គោលដៅដំណោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រយៈពេល៣ខែ ទោះជាការចរចាផ្សេងៗពុំអាចកំណត់ពេលវេលាច្បាស់លាស់ក្តី ។ ចំណុចសំខាន់ គឺការធានាឱ្យបាននូវការឈប់បាញ់ និងប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

លោក Anwar Ibrahim ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ពីសារៈសំខាន់នៃតួនាទីសម្របសម្រួលជម្លោះរបស់ម៉ាឡេស៊ីសម្រាប់ជម្លោះផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។ លោកនិយាយថា ការសង្កេតការណ៍ផ្សេងៗនាថ្ងៃអនាគត ឬវត្តមានកងកម្លាំងរក្សាសន្តិសុខនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គួរតែជាតំណាងមកពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ហើយការចរចានេះនៅតែចាប់ផ្តើមដោយអាស៊ាន ។

ចំណែកការគាំទ្រផ្នែកឡូជីស្ទិកពីប្រទេសផ្សេងៗ ដូចជា ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន អាចត្រូវបានទទួលយក លុះត្រាតែប្រទេសទាំងនេះប្រកាន់គោលជំហរកណ្តាល ។ ក្រៅពីនេះ លោក Anwar Ibrahim ក៏បានអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជា-ថៃអត់ធ្មត់ចំពោះការញុះញង់ផ្សេងៗ ដែលអាចរារាំងដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរកសន្តិភាពនាពេលបច្ចុប្បន្ន ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Nation Weekend នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋថៃសាមគ្គីជាធ្លុងមួយ កុំឈ្លោះគ្នាឯង ពីព្រោះប្រទេសជិតខាងកំពុងតាមដានថៃ ។ ប្រសិនបើថៃពុំអាចទទួលយកលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ថៃនឹងចរចាបន្តទៀត ។

នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានយករបស់របរប្រើប្រាស់ចាំបាច់ និងស្បៀងដែលបានពីការបរិច្ចាគរបស់ពលរដ្ឋ ដូចជា ៖ អង្ករ អាហារក្រៀម សម្លៀកបំពាក់ និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភមកប្រគល់ឱ្យកងទ័ពនៅខេត្តនគរាជសីមា ព្រមទាំងប្រគល់សម្ភារៈឱ្យកងទ័ពរងរបួសដោយសារការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា ។

អ្នករួមដំណើរជាមួយលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង រួមមាន ៖ ព្រះចៅអធិការវត្តពោកៅតុន នៅស្រុកបាងរ៉ាក់ចាន់ ខេត្តសីងបុរី ព្រមទាំងពលរដ្ឋជាង២០នាក់ មកពីស្រុកបាងរ៉ាក់ចាន់ ដែលស្លៀកពាក់ឈុតបុរាណសម័យក្រុងស្រីអយុធ្យា បានយករបស់របរប្រើប្រាស់ចាំបាច់ រួមទាំងក្រណាត់យន្តចំនួន៥០០ដុំ និងក្រណាត់មន្តអាគម ១,៥០០ដុំ មកប្រគល់ឱ្យកងទ័ពថៃនៅព្រំដែន ហើយពលរដ្ឋថៃទាំងនេះបានផ្តល់កម្លាំងចិត្តឱ្យកងទ័ពរបស់ខ្លួនការពារទឹកដី ។

ព្រះចៅអធិការវត្តពោកៅតុន បានឱ្យពរលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មានសុវត្ថិភាព បន្ទាប់មក លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ក៏ពាក់អាវយន្ត និយាយថា សូមពលរដ្ឋថៃកុំឈ្លោះគ្នាឯង ពលរដ្ឋថៃត្រូវសាមគ្គីគ្នាជាធ្លុងមួយ ពីព្រោះប្រទេសជិតខាង (កម្ពុជា) កំពុងតាមដានថៃ ។ លោកប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋថៃមើលប្រវត្តិសាស្ត្រឡើងវិញនៅសម័យក្រុងស្រីអយុធ្យាបែកបាក់ ប៉ុន្តែបើពលរដ្ឋថៃសាមគ្គីគ្នា គឺប្រទេសមហាអំណាចធំបំផុតលើពិភពលោក ក៏ពុំអាចហាមឃាត់ថៃបានដែរ នៅថ្ងៃមួយ ពលរដ្ឋថៃត្រូវតែក្រោកឡើងតស៊ូរួមគ្នា ។

ក្រៅពីនេះ លោកក៏បានអរគុណពលរដ្ឋថៃដែលរួមគ្នាយករបស់របរប្រើប្រាស់ប្រគល់ឱ្យកងទ័ពនៅព្រំដែន ហើយលោកប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋតាមដានលទ្ធផលការចរចាកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កម្ពុជា-ថៃ ដែលនឹងដឹងលទ្ធផលនៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា នេះ ។ ប្រសិនបើអាចទទួលយកលទ្ធផល GBC ថៃនឹងព្រមទទួលយក ប៉ុន្តែបើទទួលយកលទ្ធផល GBC មិនបានទេ ថៃនឹងចរចាបន្តទៀត ។

កងទ័ពថៃបានត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ខណៈរឿងការបង្ហោះដ្រូនបង្កភាពចលាចលនៅខេត្តជាច្រើន សូមឱ្យពលរដ្ឋជួយគ្នាតាមដានសង្កេតមើល ។ រីឯអ្នកមានចំណេះដឹងផ្នែកសញ្ញាប្រេកង់ សូមមកជួយសហការផងដែរ ៕

សង្ស័យវង្វេងដូនតាហើយមើលទៅ! ជនជាតិថៃមួយក្រុមដែលមានទាំងសាស្រ្តាចារ្យ ព្រះសង្ឃ និងអ្នកមានចំណេះដឹងខាងអបិយជំនឿ បាននាំគ្នាសាងសង់រូបសំណាក់ស្ដេចមួយអង្គ ដែលពួកគេបានហៅថាជា «ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧» នៅក្នុងសារមន្ទីរមួយក្នុងខេត្តនគររាជសីមា រួចក៏នាំគ្នារៀបចំពិធីគោរពថ្វាយបង្គំ ព្រមទាំងបំពាក់គ្រឿងពិសិដ្ឋលម្អលើព្រះកាយរូបសំណាក់នោះ ដើម្បីទទួលបានពរជ័យ។

បើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន ថៃរ៉ាត់ កាលពីថ្ងៃទី4 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 បានឲ្យដឹងថា អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Korn Thuppharangsri បានដឹកនាំពិធីដ៏អធិកអធមមួយនេះ ដែលបានប្រារព្ធឡើងដើម្បីថ្វាយបង្គំដល់រូបសំណាកព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលជាព្រះមហាក្សត្រដ៏មានភាពអង់អាចបំផុតមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ពិធីនេះត្រូវបានប្រព្រឹត្តទៅនៅទីតាំងសារមន្ទីរជាតិភីម៉ៃ ស្រុកភីម៉ៃ ខេត្តនគរាជសីមា ដែលមានការចូលរួមពីព្រះសង្ឃ ថ្នាក់ដឹកនាំសាសនា និងអបិយជំនឿ រួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋានផងដែរ។

តាមប្រភពដដែលបានឲ្យដឹងថា ពិធីនេះមានការថ្វាយតង្វាយ និងតម្កល់គ្រឿងលម្អយ៉ាងល្អិតល្អន់លើរូបសំណាក ដែលជាសញ្ញានៃការគោរព និងបូជាជូនចំពោះព្រះមហាក្សត្រពីសម័យបុរាណ។ អ្នកប្រារព្ធ និងចូលរួមពិធីនេះជឿថា ទង្វើនេះនឹងនាំមកនូវពរជ័យ ភាពចម្រុងចម្រើន និងការការពារដោយវិញ្ញាណផ្លូវក្នុងមកលើប្រទេសរបស់ពួកគេ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏មានការបង្ហាញជាផ្លូវការនូវសម្លៀកបំពាក់ព្រះរាជា និងគ្រឿងតុបតែងលម្អក្នុងព្រះរាជពិធី។ ចំណែកគ្រឿងតង្វាយទាំងឡាយជានិមិត្តរូបដែលធ្វើឡើងចំពោះរូបសំណាកព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ពិធីនេះក៏រួមបញ្ចូលទាំងការបួងសួង និងបុណ្យឧទ្ទិសដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធទាហានដែលបានដួលរលំដែលបានការពារមាតុភូមិថៃ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ព្រះអង្គ ជាក្សត្រខ្មែរដ៏ខ្លាំងពូកែមួយព្រះអង្គដែលល្បីល្បាញថាមានភាពខ្លាំងពូកែខាងធ្វើសឹក។ នៅក្នុងសម័យកាលរបស់ព្រះអង្គ ទ្រង់បានលើកកម្ពស់ផ្នែកសាសនា សុខមាលភាពប្រជារាស្រ្ត និងបានដឹកនាំកសាងប្រាសាទបុរាណដ៏អស្ចារ្យជាច្រើន ធ្វើឲ្យអាណាចក្រខ្មែរមានភាពរុងរឿងដល់កម្រិតកំពូល។

ដោយឡែក ខណៈដែលខាងយោធាថៃកំពុងធ្វើទុក្ខបុ.កម្នេញកម្ពុជាឥតឈប់ឈរ ខាងក្រុមអ្នកកាន់សាសនាទាំងនេះ បែរជាធ្វើការប្រារព្ធពិធីថ្វាយបង្គំ និងបំពាក់គ្រឿងព្រះរាជាជូនរូបសំណាក់របស់ព្រះអង្គដើម្បីសុំពរជ័យ និងសេចក្ដីសុខជូនស្រុករបស់ខ្លួនទៅវិញ។ តើពួកគេដឹងឬធ្វើមិនដឹងឲ្យប្រាកដ? ឬមួយនេះជាចេតនាចង់យកអតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ទៅធ្វើជាដូនតារបស់ខ្លួន?

ម៉ាឡេសុី៖ នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដែលជាប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ាន នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា បានលើកឡើងថា ម៉ាឡេស៊ី បានប្រើប្រាស់ផ្កាយរណប ដើម្បីតាមដានបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា និងថៃ។ ទន្ទឹមនេះ ប្រធានអាស៊ាន ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជា និងថៃ បានឯកភាពឱ្យអនុព័ន្ធយោធាម៉ាឡេស៊ី និងសមភាគីអាស៊ានផ្សេងទៀត តាមដានពីចម្ងាយផងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Bernama។

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ បានអះអាងថា ម៉ាឡេស៊ី ត្រូវបានប្រគល់សិទ្ធិក្នុងការជួយសម្របសម្រួលជម្លោះព្រំដេនរវាងកម្ពុជា និងថៃ រហូតដល់ជម្លោះត្រូវបានដោះស្រាយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកអាន់វ៉ា ទំនងបានន័យថា ម៉ាឡេស៊ី នៅតែជួយសម្របសម្រួលប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំងពីរ បើទោះជាលោកលែងជាប្រធានផ្លាស់វេនក៏ដោយ។

ជាងនេះទៅទៀត ទាក់ទងនឹងសំណួរ ពីការបញ្ជូនក្រុមតាមដាន, លោក Ibrahim បានថ្លែងថា ម៉ាឡេស៊ីបានត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ដើម្បីសម្របសម្រួល កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការតាមដានស្ថានការណ៍ នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ប្រសិនបើប្រទេសទាំងពីរស្នើសុំ។ ទោះជាយ៉ាងណា ស្ថានការណ៍ជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ នៅពេលនេះ គឺនៅអាចគ្រប់គ្រងបានទេ បើទោះបីជាមានភាពតានតឹងក៏ដោយ។

លោក Ibrahim Anwar មានប្រសាសន៍ថា៖ “រហូតមកដល់ពេលនេះ យើងមានការត្រួតពិនិត្យ តាមផ្កាយរណប ហើយភាគីកម្ពុជា-ថៃ បានយល់ព្រមថា អនុព័ន្ធយោធារបស់ម៉ាឡេស៊ី រួមជាមួយសមភាគីអាស៊ាន នឹងសម្របសម្រួល កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងឃ្លាំមើលពីចម្ងាយបាន។” នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bernama។

គួរជម្រាបថា ការប្រកាសតាមដានបទឈប់បា.ញ់រវាងកម្ពុជា និង ថៃ តាមរយៈផ្កាយរណបដោយប្រទេសម៉ាឡេសុីនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងចំពេលដែលថៃបានចល័តកម្លាំងប្រដាប់អាវុ.ធគ្រប់ដៃ រាយបន្លាលួស និងប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រឈូសឆាយផ្លូវ រុករុលចូលទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងគឃ្លើន ដោយបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការមិនគោរពបទឈប់បា.ញ់ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា កាលពីថ្ងៃទី28 ខែកក្កដា ឆ្នាំ2025 កន្លងទៅទាល់តែសោះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Amarin News រាយការណ៍ថា កងទ័ពថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាទុកសាកសពកងទ័ពចោលនៅសមរភូមិក្រោយពីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់ និងចោទប្រកាន់ទៀតថា កម្ពុជាទុកសាកសពកងទ័ពរបស់ខ្លួនឱ្យស្អុយរលួយនៅព្រំដែន ដែលថៃចាត់ទុកជាទង្វើអមនុស្សធម៌ និងរំលោ.ភច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។

អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោក វិថៃ ឡៃផុមយ៉ា បានចេញមុខថ្កោលទោសកងទ័ពកម្ពុជា ដែលទុកចោលសាកសពកងទ័ពនៅសមរភូមិ និងពុំប្រមូលសាកសព ។ លោកចាត់ទុកថា នេះជាទង្វើអមនុស្សធម៌ និងរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។ លោកចោទប្រកាន់ថា ការទុកចោលសាកសាកកងទ័ពនៅសមរភូមិបែបនេះ គឺជាការពុំផ្តល់កិត្តិយសដល់អ្នកពលីជីវិត និងធ្វើឱ្យក្រុមគ្រួសារកងទ័ពដែលស្លាប់ឈឺចាប់ ។

លោកនិយាយថា ទង្វើនេះជាការបំពានអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវ (Geneva Conventions) និងល្មើសច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ (International Humanitarian Law) ដែលបានកំណត់ឱ្យប្រទេសមានសង្គ្រាមត្រូវប្រមូលសាកសពដោយក្តីគោរព និងផ្តល់កិត្តិយស ។ ផ្ទុយទៅវិញ ថៃបានយកចិត្តទុកដាក់លើការផ្តល់សុខុមាលភាពស្មើៗគ្នាដល់កងទ័ពគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ជាពិសេស កងទ័ពនៅសមរភូមិដែលពលីជីវិតដើម្បីជាតិ ហើយលោកថា ថៃអនុវត្តយ៉ាងតឹងរ៉ឹងតាមគោលការណ៍អន្តរជាតិពេលបញ្ចប់សង្គ្រាម ឬស្ថានការណ៍ធូរស្រាល ។

ថៃបានស្វែងរកមនុស្សរងរបួស និងស្លាប់ភ្លាមៗស្របតាមគោលការណ៍ពេទ្យកងទ័ព ដោយបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណសាកសពច្បាស់លាស់ និងរៀបចំពិធីបុណ្យសពកងទ័ពតាមកិត្តិយស ព្រមទាំងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់គ្រួសារសាកសព ។ លើសពីនេះ ក៏មានការថែទាំក្រុមគ្រួសារសាកសពជាបន្តបន្ទាប់ ទាំងការសិក្សារបស់កូនៗ និងផ្តល់សិទ្ធិប្រយោជន៍ផ្សេងៗដើម្បីឱ្យក្រុមគ្រួសារសាកសពអាចរស់នៅបន្តទៀត ខណៈថៃបញ្ជូនកងទ័ពរងរបួសទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យកងទ័ព និងថែទាំរហូតជាសះស្បើយ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោក វិថៃ ។

ការធ្វើបែបនេះពុំគ្រាន់តែធ្វើតាមតួនាទីនោះទេ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញពីការគោរពដល់កងទ័ពគ្រប់រូបដែលពលីជីវិតក្នុងសមរភូមិដើម្បីការពារអធិបតេយ្យជាតិ ។ អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោក វិថៃ សូមអំពាវនាវឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាគិតពីទំនួលខុសត្រូវអន្តរជាតិ និងទទួលខុសត្រូវចំពោះកងទ័ពរបស់ខ្លួន ដោយអនុវត្តតាមគោលការណ៍មនុស្សធម៌ ពុំគួរទុកសាកសពកងទ័ពចោលនៅសមរភូមិបែបនេះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នេះជាការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់កងទ័ពថៃមកលើកម្ពុជា និងពុំទទួលស្គាល់ថា សាកសពទាំងនេះគឺជាសាកសពកងទ័ពថៃនៅព្រំដែន ដោយសារកងទ័ព និងរដ្ឋាភិបាលថៃព្យាយាមលាក់បាំងព័ត៌មានការស្លាប់របស់កងទ័ព ពុំហ៊ានប្រាប់ការពិតដល់ក្រុមគ្រួសារកងទ័ព ពីព្រោះខ្លាចរងការអាម៉ាស់ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ បានបញ្ជាឱ្យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរៀបចំពាក្យបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌ និងរដ្ឋប្បវេណីប្រឆាំងកម្ពុជាទៅកាន់អន្តរជាតិ ដោយលោកចោទប្រកាន់កម្ពុជាចាប់ផ្តើមបា.ញ់ប្រ.ហារថៃមុន ។ លោករំពឹងថា អន្តរជាតិនឹងកាត់ទោសកម្ពុជា និងទាមទារសំណងការខូចខាត ព្រមទាំងប្រគល់តួនាទីឱ្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល ទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ។

នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា នេះ លោក ជិរ៉ាយុ ហួងសាប់ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃនិយាយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ បានបញ្ជាឱ្យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកំណត់វិធានការដូចខាងក្រោម ៖

១-ចាត់វិធានការតាមច្បាប់ករណីកម្ពុជាប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព និងអាវុធឈ្លានពានអធិបតេយ្យថៃ រហូតបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋថៃស្លាប់ និងបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ក៏ដូចជាបាត់បង់ជីវិតកងទ័ព និងមន្ត្រីរាជការជាច្រើន ។ ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធត្រូវចាត់វិធានការផ្នែកច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌ និងរដ្ឋប្បវេណីទាំងនៅប្រទេសថៃ និងអន្តរជាតិ រួមទាំងច្បាប់ផ្សេងៗ ។

ការិយាល័យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិត្រូវប្រជុំជាមួយសស្ថាប័នរងការខូចខាត ដូចជា ៖ កងទ័ពជើងគោក ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងផ្សេងៗ ដោយអញ្ជើញអគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋចូលរួមប្រជុំដើម្បីណែនាំផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីចាត់វិធានការតាមច្បាប់ឱ្យបានឆាប់បំផុតដើម្បីដាក់ទោសកម្ពុជា និងទាមទារសំណងខូចខាត ព្រមទាំងជូនដំណឹងដល់ពលរដ្ឋថៃឱ្យដឹងពីសិទ្ធិប្តឹងកម្ពុជាទាមទារសំណង ។

២-នៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានឈប់បាញ់គ្នាហើយ ពេលនេះ ប្រទេសទាំងពីរកំពុងប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នៅម៉ាឡេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ប៉ុន្តែមានភារកិច្ចជាច្រើនដែលថៃត្រូវចាត់វិធានការ គឺការដោះគ្រាប់ដែលកងទ័ពកម្ពុជាបាញ់មកសេសសល់នៅទីប្រជុំជន និងបរិវេណលំនៅឋានពលរដ្ឋ ។ សូមឱ្យភ្នាក់ងារដោះគ្រាប់ធ្វើការដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និងគិតពីសុវត្ថិភាពខ្លួនឯង រួមទាំងពលរដ្ឋ ។

៣-ការពារ និងដោះស្រាយបញ្ហាការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយដែលកើនឡើង និងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ជាពិសេស ព័ត៌មានក្នុងបណ្តាញសង្គមពេលស្ថានការណ៍ព្រំដែនពុំទាន់មានសន្តិសុខគ្រប់គ្រាន់ ។ លោកចោទប្រកាន់ថា ថៃរងការវាយប្រហារព័ត៌មានក្នុងបណ្តាញសង្គមពីកម្ពុជា ដែលព្យាយាមធ្វើឱ្យបែកបាយក្នុងសង្គមថៃ ។ ក្រៅពីនេះ សូមក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយក្នុងបណ្តាញសង្គមដែលមានប្រភពពីក្រៅប្រទេស ដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋយល់ខុស ។

គួរបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន មានសារព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គមថៃ ដែលសរសេរចោទប្រកាន់ និងលាបពណ៌កម្ពុជាមិនឈប់ឈរ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានការផ្សាយព័ត៌មានបំភ្លៃ ដែលមានប្រភពចេញពីសារព័ត៌មាននានារបស់ថៃ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលថៃគ្មានវិធានការទប់ស្កាត់ បែរជាមកចោទប្រកាន់កម្ពុជាផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយទៅវិញ ។ លើសពីនេះ ថៃរៀបចំដាក់ពាក្យបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌ និងរដ្ឋប្បវេណីប្រឆាំងកម្ពុជាទៅអន្តរជាតិ ដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាចាប់ផ្តើមបា.ញ់ថៃមុន ៕