ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាវៀតណាម បានស្នើឱ្យអនុវត្តឲ្យបានលឿននូវផលិតផលបច្ចេកវិទ្យាយុទ្ធសាស្រ្តចំនួន ៣ ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ផលិតផលទាំងនេះនឹងត្រូវជ្រើសរើសចេញពីបញ្ជីបច្ចេកវិទ្យាដែលមានអាទិភាពចំនួន ៦ រួមមាន៖ ឧបករណ៍បណ្តាញទូរស័ព្ទចល័ត 5G ប្រើស្តង់ដារ Open Radio Access Network (Open RAN) គំរូភាសាវៀតណាមជាធំ និងជំនួយការនិម្មិត (virtual assistants) មនុស្សយន្តចល័តដោយស្វ័យប្រវត្តិ វេទិកាដានដើមកំណើត (traceability) ដោយប្រើ blockchain យានជំនិះគ្មានមនុស្សបើក (UAVs) និងកាមេរ៉ា Edge AI។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក VnExpess ។

បញ្ជី ៦ នេះ ត្រូវបានដាក់ស្នើរួចរាល់ហើយទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីដើម្បីអនុម័ត។ យ៉ាងណាមិញ វាក៏ត្រូវបានជ្រើសរើសចេញពីបញ្ជីក្រុមបច្ចេកវិទ្យាចំនួន ១១ និងក្រុមផលិតផលយុទ្ធសាស្រ្តចំនួន ៣៥ ដែលបានកំណត់កាលពីខែមិថុនាផងដែរ។

ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយកាលថ្ងៃអង្គារ (ទី៥ ខែសីហា) លោក Hoang Anh Tu អនុប្រធានដេប៉ាតឺម៉ង់វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា និងវិស្វកម្ម បាននិយាយថា យុទ្ធសាស្រ្តនេះនឹងជាកម្មវិធីសាកល្បង ដែលផ្តល់បទពិសោធន៍សម្រាប់គម្រោងអនាគត បង្កើនការច្នៃប្រឌិត និងបញ្ជាក់ពីសមត្ថភាពរបស់វៀតណាមក្នុងការគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យាជាស្នូល។ នៅពេលកំណត់ផលិតផលទាំង ៣ រួច ក្រសួងនឹងដំណើរការផែនការអភិវឌ្ឍសម្រាប់ផលិតផលទាំងនេះ រួមទាំងគោលដៅផលិតកម្ម កាលកំណត់ ប្រាក់ថវិកា និងគោលនយោបាយដើម្បីគាំទ្រគ្រប់ដំណាក់កាល ចាប់ពីការស្រាវជ្រាវ ការអភិវឌ្ឍន៍ និងឈានទៅដល់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មផងដែរ។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា ក្រសួងបានប្រឹក្សាជាមួយសហគ្រាស ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ និងសាកលវិទ្យាល័យនៅហាណូយ ព្រមទាំងទីក្រុងហូជីមិញ ដើម្បីកំណត់បច្ចេកវិទ្យា វាយតម្លៃទំហំនៃការវិនិយោគ និងវាយតម្លៃភាពរួចរាល់ក្នុងការអភិវឌ្ឍ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រសួងក៏បានប្រកាសផែនការផ្តល់ថវិកា ដោយអញ្ជើញអង្គការ បុគ្គល និងសហគ្រាស ដើម្បីដាក់ស្នើគម្រោងអភិវឌ្ឍផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា មូលនិធិជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យាកំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរការរៀបចំឡើងវិញ ដើម្បីសម្រួលនីតិវិធី និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពមូលនិធិឡើងវិញ។ លោក Tu បាននិយាយថា “នៅពេលដែលភារកិច្ចត្រូវបានអនុម័ត និងប្រគល់ឱ្យអង្គការដែលមានសមត្ថភាព មូលនិធិនឹងចេញថវិកាភ្លាមៗសម្រាប់អនុវត្តគម្រោង ដោយមិនចាំបាច់រង់ចាំថវិកាប្រចាំឆ្នាំឡើយ”។

គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យា លោក Nguyen Manh Hung បានបញ្ជាក់ជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងកិច្ចប្រជុំថា វៀតណាមកំពុងផ្លាស់ប្តូរពីប្រទេសប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានាំចូល ទៅជាប្រទេសដែលកាន់កាប់ និងដឹកនាំបច្ចេកវិទ្យាយុទ្ធសាស្រ្តផងដែរ។
សូមរំលឹកថា វិធីសាស្រ្តនេះនឹងចាប់ផ្តើមពីការកំណត់បញ្ហា និងយុទ្ធសាស្រ្ត ហើយនឹងបន្តទៅការបង្កើតផលិតផលយុទ្ធសាស្រ្ត បន្ទាប់មកកសាងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា ហើយនៅចុងក្រោយនឹងវិលត្រឡប់ទៅការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្រ្តមូលដ្ឋានវិញ៕

ប្រទេសនូវែលសេឡង់ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ នាវាចម្បាំងជប៉ុនបានបើកមកចតនៅកំពង់ផែ Wellington របស់នូវែលសេឡង់ជាលើកដំបូងក្រោយខកខានជិត៩០ឆ្នំាំ ដើម្បីចូលរួមធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពជើងទឹកជាមួយនូវែលសេឡង់ អូស្ត្រាលី និងប្រទេសផ្សេងៗនៅខែសីហានេះ ។ វាជាការព្យាយាមរបស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយប្រទេសនានានៅប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង ។

ជប៉ុនបានបញ្ជូននាវាចម្បាំងចំនួន២គ្រឿងមកនូវែលសេឡង់ រួមមាន ៖ នាវាចម្បាំង JS Ise និង JS Suzunami ដែលមាននាវិកជាង៥០០នាក់ បានចូលចតនៅកំពង់ផែ Wellington ដែលមាននាវាចម្បាំង HMNZS Canterbury របស់កងទ័ពជើងទឹកនូវែលសេឡង់ចតនៅក្បែរនោះ ។ កងទ័ពជើងទឹកជប៉ុននឹងចូលរួមធ្វើសមយុទ្ធជាមួយកងទ័ពជើងទឹកនូវែលសេឡង់ អូស្ត្រាលី និងកងទ័ពជើងទឹកប្រទេសផ្សេងៗនៅខែសីហា ។

ការបង្ហាញខ្លួនរបស់នាវាចម្បាំងជប៉ុននៅនូវែលសេឡង់លើកនេះមានគោលបំណងសំខាន់ គឺពង្រឹងកិច្ចសហការផ្នែកសន្តិសុខស្របតាមគំនិត «ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហ» ដោយសារជប៉ុនមានសម្ព័ន្ធមិត្តសន្ធិសញ្ញាជាមួយប្រទេសតែមួយគត់ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក ។ ហេតុនេះ ជប៉ុនបានពង្រឹងកិច្ចសហការកងទ័ពជាមួយនូវែលសេឡង់ អូស្ត្រាលី និងប្រទេសក្នុងប្រជុំកោះប៉ាស៊ីហ្វិក ។

កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែសីហា រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីបានប្រកាសឱ្យ Mitsubishi Heavy Industries របស់ជប៉ុនឈ្នះការដេញថ្លៃលើការផលិតនាវាចម្បាំងថ្មីជំនួសការស្នើពីអាល្លឺម៉ង់ ។ នេះជាកិច្ចព្រមព្រៀងផ្នែកឧស្សាហកម្មការពារប្រទេសដ៏សំខាន់បំផុតរវាងប្រទេសអូស្ត្រាលី និងជប៉ុន ។

ចំណែកនូវែលសេឡង់ក៏បានព្យាយាមកសាងទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្រ និងកងទ័ពនៅអាស៊ីផងដែរ ដែលវាជាផ្នែកមួយនៃការកែសម្រួលគោលនយោបាយការបរទេស ហើយរដ្ឋាភិបាលនូវែលសេឡង់បានផ្តល់ភាពសំខាន់លើកិច្ចសហការប៉ាស៊ីហ្វិក ។

កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋាភិបាលនូវែលសេឡង់បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងផ្នែកភស្តុភារការពារជាតិជាមួយជប៉ុន ដើម្បីឱ្យកងទ័ពប្រទេសទាំងពីរងាយស្រួលធ្វើការជាមួយគ្នា ។ នាវាចម្បាំងជប៉ុនបានបើកមកចតនៅកំពង់ផែ Wellington របស់នូវែលសេឡង់លើកចុងក្រោយកាលពីឆ្នាំ១៩៣៦ និងបានចតនៅទីក្រុង Auckland នៅឆ្នាំ២០១៦ ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនឱ្យដឹងនាដើមខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ចំនួនពលរដ្ឋស្លា.ប់ និងអត្រាកំណើតនៅប្រទេសជប៉ុនមានគម្លាតគ្នាយ៉ាងខ្លាំងរហូតជិត១លាននាក់ ដែលនេះជាការធ្លាក់ចុះចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនច្រើនបំផុតតាំងពីការចាប់ផ្តើមកត់ត្រាដោយរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនកាលពីឆ្នាំ១៩៦៨ ។ បើទោះជារដ្ឋាភិបាលជប៉ុនព្យាយាមប្រើប្រាស់គ្រប់វិធីសាស្ត្រដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យយុវជនបង្កើតគ្រួសារ ប៉ុន្តែនៅតែពុំទទួលបានលទ្ធផល ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Shigeru Ishiba បានហៅការកើនឡើងនៃចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុច្រើន ថាជាបញ្ហាប្រឈមដោយស្ងៀមស្ងាត់ ហើយលោកសន្យាអនុវត្តគោលនយោបាយផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់គ្រួសារ ដូចជា ៖ ការថែទាំកុមារពុំគិតថ្លៃ និងបង្កើនម៉ោងការងារអាចបត់បែនបាន ។ ប៉ុន្តែការព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះនៅជប៉ុនស្ទើរតែពុំទទួលបានលទ្ធផលឡើយ ។

ក្រសួងកិច្ចការផ្ទៃក្នុង និងទំនាក់ទំនងជប៉ុនបានផ្សព្វផ្សាយទិន្នន័យ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ថា ពលរដ្ឋជប៉ុនធ្លាក់ចុះចំនួន៩០៨,៥៧៤នាក់ កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ។ ជប៉ុនមានអត្រាកំណើតចំនួន៦៨៦,០៦១នាក់ ដែលធ្លាក់ចុះខ្លាំងបំផុតតាំងពីការកត់ត្រាទិន្នន័យកាលពីឆ្នាំ១៨៩៩ ខណៈពលរដ្ឋជប៉ុនស្លាប់ស្មើជិត១លាន៦សែននាក់ ហើយនេះជាឆ្នាំទី១៦ ដែលចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះ ។

ដោយឡែក ចំនួនជនបរទេសស្នាក់នៅជប៉ុនបានកើនឡើងខ្ពស់ រហូតដល់៣លាន៦សែននាក់ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ស្មើជិត៣% នៃចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុន ។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានទទួលយកជនបរទេសមកធ្វើការតាមរយៈទិដ្ឋាការ Digital Nomad និងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញ ប៉ុន្តែអន្តោប្រវេសន៍នៅតែជាបញ្ហានយោបាយនៅជប៉ុន ។

ចំណែកពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុចាប់ពី៦៥ឆ្នាំឡើង ស្មើជិត៣០% នៃចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនសរុប ដែលជាចំនួនខ្ពស់លំដាប់ទី២ លើពិភពលោក បន្ទាប់ពីប្រទេសម៉ូណាកូ ។ លំនៅឋានជិត៤លានខ្នងត្រូវបានបោះបង់ចោលក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ដោយសារគ្មានមនុស្សរស់នៅ ។ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនប្រឹងប្រែងបង្កើនអត្រាកំណើតពលរដ្ឋតាមវិធីជាច្រើន ដូចជា ៖ ផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភថ្លៃស្នាក់នៅ រហូតដល់ការសុំច្បាប់ការងារមកថែទាំកូន និងទទួលប្រាក់ខែដូចមុន ប៉ុន្តែឧបសគ្គវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចនៅតែចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅក្នុងគំនិតពលរដ្ឋជប៉ុន ។

ក្រៅពីនេះ ការចំណាយផ្សេងៗក្នុងការរស់នៅ ប្រាក់ខែតិច និងការរឹតបន្តឹងនៅកន្លែងធ្វើការ គឺជាឧបសគ្គចម្បងធ្វើឱ្យយុវជនជប៉ុនជាច្រើនពុំហ៊ានបង្កើតគ្រួសារ ។ អត្រាកំណើតនៅជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះតាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ មកម៉្លេះ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកជំនាញដាស់តឿនថា អាចចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំទៀតក្នុងការព្យាយាមធ្វើឱ្យអត្រាកំណើតកើនឡើងវិញ ៕

ប្រទេសឥណ្ឌា ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ថា លោកនឹងពុំបោះបង់ផលប្រយោជន៍របស់កសិករទេ បើទោះជាអាមេរិកឱ្យឥណ្ឌាបង់ពន្ធទំនិញខ្ពស់យ៉ាងណាក៏ដោយ ។ នេះជាការឆ្លើយតបរបស់ឥណ្ឌាលើកដំបូងក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump កំណត់ឱ្យមន្ត្រីដំឡើងពន្ធទំនិញឥណ្ឌារហូតដល់៥០% ដែលជាអត្រាពន្ធខ្ពស់ជាងបណ្តាប្រទេសដៃគូពាណិជ្ជកម្មរបស់អាមេរិក ។

លោក Narendra Modi នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាបាននិយាយនៅទីក្រុងញូវដេលីថា ៖ «ការរស់នៅល្អប្រសើររបស់កសិករឥណ្ឌា គឺសំខាន់បំផុតសម្រាប់យើង ។ ឥណ្ឌានឹងពុំបោះបង់ផលប្រយោជន៍របស់កសិករ អ្នកចិញ្ចឹមគោយកទឹកដោះ និងអ្នកនេសាទទេ ខ្ញុំដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា ឥណ្ឌានឹងបង់ពន្ធទំនិញនាំចូលអាមេរិកខ្ពស់» ។

អាមេរិក និងឥណ្ឌាបានចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយគ្នារហូតដល់៥លើក ប៉ុន្តែពុំទទួលជោគជ័យ ដោយសារអាមេរិកអំពាវនាវឱ្យឥណ្ឌាបើកទីផ្សារទិន្នផលកសិកម្ម និងទឹកដោះគោ ព្រមទាំងឈប់ទិញប្រេងឥន្ធនៈពីរុស្ស៊ី ។ ប៉ុន្តែឥណ្ឌានៅតែបន្តទិញប្រេងឥន្ធនៈរុស្ស៊ី ដោយសារចង់ឱ្យកសិករឥណ្ឌាបានប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈតម្លៃថោក ។

លោក Trump ថ្លែងថា អត្រាពន្ធថ្មីស្មើ៥០% នឹងអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ដែលនេះការដាក់ទោសដោយសារឥណ្ឌានៅតែទិញប្រេងឥន្ធនៈពីរុស្ស៊ី ។ រីឯក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌាថ្លែងថា ការសម្រេចចិត្តរបស់អាមេរិកជារឿងគួរឱ្យសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ឥណ្ឌានឹងអនុវត្តគ្រប់វិធានការចាំបាច់ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ជាតិ ។

អាមេរិកបានប្រកាសដំឡើងពន្ធទំនិញចិនផងដែរ ដោយសារចិននៅតែបន្តនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈរុស្ស៊ី ។ អាមេរិកយល់ព្រមជាមួយចិនកន្លងមក ដោយសារចិនមានរ៉ែផ្សេងៗសម្រាប់ចរចាជាមួយអាមេរិក ខណៈឥណ្ឌាគ្មានរ៉ែសម្រាប់ចរចាជាមួយអាមេរិកទេ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញ ។

លោក Dammu Ravi លេខាធិការទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចនៃក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌានិយាយថា អាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញឥណ្ឌារហូតដល់៥០% គ្មានហេតុផលសមស្របសោះ នេះជាបញ្ហាបណ្តោះអាសន្នដែលឥណ្ឌាត្រូវប្រឈម ហើយមិនយូរទេ នឹងមានដំណោះស្រាយ ។ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបានស្វែងរកដៃគូពាណិជ្ជកម្មថ្មីដើម្បីទប់ទល់នឹងអត្រាពន្ធរបស់លោក Trump ហើយជាមូលហេតុធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក-ឥណ្ឌាតានតឹងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ។

លោក Narendra Modi គ្រោងធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅចិនដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពជាថ្មី ស្របពេលមិត្តភាពរវាងឥណ្ឌាជាមួយអាមេរិកធ្លាក់ចុះ ។ រីឯប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីល លោក Lula da Silva គ្រោងប្រជុំជាមួយមេដឹកនាំក្រុមប្រទេស BRICS ដើម្បីពិភាក្សារកដំណោះស្រាយការដំឡើងពន្ធរបស់លោក Trump ហើយលោកបានទូរស័ព្ទមកកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា, ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង និងមេដឹកនាំប្រទេសផ្សេងៗ ៕