ប្រទេសថៃ ៖ លោក ឆ័យឆាណុក ឈិតឆប សមាជិកសភាខេត្តបុរីរាំ និងជាអគ្គលេខាធិការគណបក្សភូមិចៃថៃ បានស្នើរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ដោយសារលោកយល់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះគ្មានផលប្រយោជន៍សម្រាប់ថៃ និងបារម្ភពីទំនាស់ផលប្រយោជន៍ ។ អ្នកនយោបាយរូបនេះសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្តាប់សំឡេងពលរដ្ឋ ព្រមទាំងជំរុញធ្វើប្រជាមតិដើម្បីតម្លាភាព និងមានការទទួលយកពីពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេស ។

សារព័ត៌មានថៃ Daily News រាយការណ៍ថា នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ឆ័យឆាណុក ឈិតឆប សមាជិកសភាខេត្តបុរីរាំ និងជាអគ្គលេខាធិការគណបក្សភូមិចៃថៃ បានស្នើរដ្ឋាភិបាលលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជា ដោយប្រាប់មូលហេតុថា ស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន គ្មានផលប្រយោជន៍សម្រាប់ថៃ និងមានទំនាស់ផលប្រយោជន៍ ។

ការរក្សាទុកកិច្ចព្រមព្រៀងនេះអាចធ្វើឱ្យមានបញ្ហាជម្លោះទឹកដីនាថ្ងៃអនាគត ហើយគណបក្សភូមិចៃថៃបានតាមដានកិច្ចព្រមព្រៀងនេះយ៉ាងដិតដល់ ។ លោក ឆ័យឆាណុក យល់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងទាំង២ច្បាប់នឹងប៉ះពាល់ព្រំដែន ដោយលោកចោទប្រកាន់ថា ថៃកំពុងរងការល្មើសព្រំដែន ខណៈមតិខ្លះចង់រក្សាទុកកិច្ចព្រមព្រៀងព្រោះយល់ថា ចាំបាច់សម្រាប់ការចរចារវាងជាមួយកម្ពុជា ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់លោកវិញ បើគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ កម្ពុជា-ថៃនៅតែអាចចរចាទ្វេភាគីបាន ។

លោកបន្តថា កិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ គឺជាអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាស្តីពីការបង្កើតបង្គោលព្រំដែនគោកដែលជាតំបន់ជម្លោះរវាងកម្ពុជា-ថៃ ។ រីឯកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០១ គឺពាក់ព័ន្ធនឹងការបែងចែកដែនសមុទ្រដែលសម្បូរធនធាន ជាពិសេស ឧស្ម័នធម្មជាតិ ដូច្នេះ នេះជាពេលវេលាសមស្របបំផុតដែលរដ្ឋាភិបាលថៃគួរលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងទាំង២ច្បាប់ ។ លោកចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាពុំគោរពច្បាប់ និងបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនលើក ហើយមានតែថៃទេដែលគោរព ។

បច្ចុប្បន្ន មានបញ្ហាពុំទុកចិត្តរដ្ឋាភិបាលថៃ និងបញ្ហាកិច្ចព្រមព្រៀងទាំង២ច្បាប់ ដែលពុំផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសថៃ ។ ហេតុនេះ លោកចង់ឱ្យបង្កើតគណៈកម្មការពិចារណាការពិត និងរកដំណោះស្រាយសមស្រប ។ បើចាំបាច់ ថៃគួរធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីច្បាស់លាស់ជាងមុន ហើយរដ្ឋាភិបាលគួរស្តាប់សំឡេងពលរដ្ឋ ខណៈលោកស្នើឱ្យធ្វើប្រជាមតិរឿងនេះដើម្បីតម្លាភាព និងមានការទទួលយកពីពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេស ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនយោបាយថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែសីហា អ្នកនាំពាក្យគណបក្សផ្លាំងប្រាឆារ៉ាត់ ក៏បានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ដែរ ដោយសារបារម្ភខ្លាចថៃបាត់បង់ទឹកដី និងដែនទឹកនៅកោះគុត ពីព្រោះមានអតីតអ្នកនយោបាយថៃចុះហត្ថលេខាទទួលស្គាល់ផែនទីដែលខុសគ្នាពីផែនទីថៃ ។

អ្នកនាំពាក្យគណបក្សផ្លាំងប្រាឆារ៉ាត់ លោក ពិយៈ តាវិឆៃ បាននិយាយពីគោលជំហររបស់គណបក្សចំពោះស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា ស្ថានការណ៍ពេលនេះ ប្រទេសថៃចាំបាច់ត្រូវសាមគ្គីគ្នា និងរក្សាទឹកដី ។ គណបក្សផ្លាំងប្រាឆារ៉ាត់គាំទ្រការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ពីព្រោះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះធ្វើឱ្យថៃបាត់បង់ទឹកដីបន្ថែម ។

លោកថា មានអតីតអ្នកនយោបាយថៃបានចុះហត្ថលេខាលើឯកសារទទួលស្គាល់ផែនទី ដែលខុសគ្នាពីផែនទីរបស់ថៃប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្ន ។ បើថៃនៅតែទទួលស្គាល់កិច្ចព្រមព្រៀងទាំង២ច្បាប់ ថៃនឹងបាត់បង់ទឹកដី លើកទី១៦ ។ ក្រៅពីនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០១ នឹងធ្វើឱ្យថៃប្រឈមការបាត់បង់ដែនទឹកនៅកោះគុត និងបាត់បង់ដែនទឹកមួយផ្នែកក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា លោក ទុល ប្រាសឺតស៊ីន ប្រធានអង្គការប្រឆាំងអំពើពុករលួយខេត្តខនគែន ព្រមទាំងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធជាច្រើននាក់បានរួមគ្នាដាក់ពាក្យប្តឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នៅស្ថានីយប៉ូលិសខនគែន ពីបទបង្កការខូចខាតដល់ប្រទេសជាតិក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។

លោក ទុល ប្រាសឺតស៊ីន ប្រធានអង្គការប្រឆាំងអំពើពុករលួយខេត្តខនគែន និយាយថា មូលហេតុដាក់ពាក្យបណ្តឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី លោក ភូមិថាំ ដោយសារបញ្ហាឯករាជ្យ និងអធិបតេយ្យជាតិ ដែលជាបញ្ហាសំខាន់បំផុត ។ ប៉ុន្តែលោក ភូមិថាំ បែរជាធ្វេសប្រហែសក្នុងការបំពេញតួនាទី គឺបណ្តោយឱ្យប្រទេសជិតខាងឈ្លានពានថៃ ធ្វើឱ្យថៃបាត់បង់ឯករាជ្យ ។ បើពិចារណាពីភារកិច្ចរបស់កងទ័ពថៃ គឺកងទ័ពបានដណ្តើមតំបន់ចំនួន១១ នេះបង្ហាញថា កន្លងមក ថៃបាត់បង់ឯករាជ្យ ។

លើសពីនេះ កងទ័ពថៃរងរបួសបាក់ជើង ពលរដ្ឋស្លាប់ និងបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ គឺជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរដែលមេដឹកនាំថៃត្រូវការពារកុំឱ្យកើតឡើង ប៉ុន្តែមេដឹកនាំថៃបែរជាកាន់ជើងសត្រូវ ជាពិសេស កម្ពុជា ។ នេះជាកំហុសធ្ងន់ធ្ងរណាស់ ទើបយើងដាក់ពាក្យប្តឹងឱ្យសមត្ថកិច្ចចាត់វិធានការយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីបទល្មើសតាមមាត្រា១៥៧, ១១៩, ១២០ និង១២៤ ជាពិសេស ពេលលោក ភូមិថាំ ផ្តល់សម្ភាសន៍ពីប្រធានបទផ្សេងៗ លោកតែងតែនិយាយកាន់ជើងសត្រូវ ។ ការប្រព្រឹត្តខុសមាត្រា១១៩ មានទោសធ្ងន់រហូតដល់ប្រហារជីវិត ឬជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ។

លោក ភូមិថាំ ធ្លាប់និយាយជាមួយសារព័ត៌មានថា កម្ពុជាពុំបានតាំងចិត្តបាញ់ថៃ មានន័យថា លោក ភូមិថាំ ទទួលស្គាល់ការឈ្លានពានក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ និងអាចក្លាយជាឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម ។ លោកថែមទាំងនិយាយថា កម្ពុជាពុំបានតាំងចិត្តបាញ់មន្ទីរពេទ្យថៃ ដែលរឿងនេះគួរកម្ពុជាជាអ្នកនិយាយ មិនមែនថៃនិយាយទេ លោក ភូមិថាំ និយាយបែបនេះ ដូចគ្នានឹងនិយាយជំនួសកម្ពុជា ។

លោក ភូមិថាំ គ្មានតួនាទីកាត់ក្តីថា កម្ពុជាបានតាំងចិត្ត ឬមិនតាំងចិត្តបាញ់មន្ទីរពេទ្យថៃទេ ។ លើសពីនេះ លោក ភូមិថាំ ប្រាប់កងទ័ពថា ការល្បាតនៅព្រំដែនរងរបួសដាច់ជើងជាគ្រោះថ្នាក់ប៉ុណ្ណោះ យើងក្នុងនាមជាពលរដ្ឋថៃពុំដឹងនិយាយថាម៉េចទេ ។ យើងដាក់ពាក្យប្តឹងលោក ភូមិថាំ តាមឯកសារភ្ជាប់មកជាមួយ និងជាបំណងរួមរបស់អ្នកតវ៉ាទាំងអស់ដើម្បីការពារឯករាជ្យ និងអធិបតេយ្យ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ទុល ប្រាសឺតស៊ីន ប្រធានអង្គការប្រឆាំងអំពើពុករលួយខេត្តខនគែន ។

គួរបញ្ជាក់ថា ភាគីថៃបានចោទប្រកាន់កងទ័ពកម្ពុជាបាញ់សំដៅមកលើមន្ទីរពេទ្យនៅព្រំដែន និងតំបន់ស៊ីវិល ប៉ុន្តែភាគីថៃពុំបានលើកឡើងពីកងទ័ពរបស់ខ្លួនឈ្លានពានកម្ពុជា ដោយប្រើប្រាស់អាវុធគ្រប់ប្រភេទមានទាំងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក F-16, Gripen រថក្រោះ, កាំភ្លើងធំ, គ្រាប់បែកចង្កោម ដ្រូនទម្លាក់គ្រាប់បែក និងផ្សែងពុលនោះទេ ៕

សម្តេចសង្ឃ ដាឡៃ ឡាម៉ា (Dalai Lama) ទី១៤ ឈ្មោះ Tenzin Gyatso ត្រូវបានប្រទេសចិនចាត់ទុកជាអ្នកនៅពីក្រោយចលនាបំបែករដ្ឋទីបេ។

រដ្ឋាភិបាលចិន បានចាត់ទុកតំបន់ទីបេ ស្ថិតក្នុងដែនអធិតេ្យភាពរបស់ខ្លួន ដូចដែលពួកគេចាត់ទុកកោះតៃវ៉ាន់។

ចិន បានចូលគ្រប់គ្រងតំបន់ទីបេនៅឆ្នាំ១៩៥០ ដោយបានរឹតត្បិតខ្លាំងលើសិទ្ធិសេរីភាពសាសនា និងអភិរក្សវប្បធម៌។

ប្រជាជនទីបេ យល់ឃើញថាខ្លួនកំពុងក្លាយជាជនជាតិភាគតិចនៅលើទឹកដីកំណើតខ្លួន ដោយរងការឈ្លានពានពីជនជាតិហាន ដែលជាជនជាតិចិនបច្ចុប្បន្ន។

រដ្ឋាភិបាលចិន បានអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ទីបេ ដោយប្រយោជន៍ភាគច្រើនឱ្យទៅពួកហាន ជាងពួកទីបេ ដែលជាម្ចាស់ទឹកដី។

មកទល់សពថ្ងៃនេះ ការបះបោរបំបែករដ្ឋទីបេនៅតែបន្តមាន ក៏ប៉ុន្តែហាក់មិនមានសំលេងគាំទ្រខ្លាំងដូចពីមុននោះទេ។

សម្តេចសង្ឃ ដាឡៃ ឡាម៉ា (Dalai Lama) ទី១៤ មិនជំទាស់នឹងការដាក់តំបន់ទីបេឱ្យបន្តស្ថិតជាតំបន់ស្វ័យយ័តទេ ក៏ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលចិនផ្តល់សិទ្ធស្វ័យភាពពិតប្រាកដ ពិសេសការគោរពសិទ្ធិសេរីភាពសាសនា និងការថែរក្សាវប្បធម៌របស់ប្រជាជនទីបេ៕

បាងកក៖ ព្រះនាង Bajrakitiyabha Narendira Debyavati របស់ប្រទេសថៃបានធ្លាក់ព្រះកាយប្រឈួនធ្ងន់ធ្ងរជាមួយនឹងជំងឺច្រើនមុខ ហើយខណៈនេះស្ថិតនៅក្រោមការតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់ក្រុមគ្រូពេទ្យ នៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ Chulalongkorn ក្នុងទីក្រុងបាងកក។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងដោយការិយាល័យរាជវាំងនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ។

នៅថ្ងៃសុក្រ ទី15 ខែសីហា ឆ្នាំ 2025 ការិយាល័យរាជវាំងបានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងទៅដល់សាធារណជនទាំងអស់ឲ្យបានជ្រាបថា ព្រះនាងម្ចាស់ Bajrakitiyabha Narendira Debyavati បុត្រីនៃព្រះមហាក្សត្រ Rajasarini Siribajra Maha Vajiralongkorn បានដួលសន្លប់ភ្លាមៗដោយសារបញ្ហាបេះដូង ហើយបានចូលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 15 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2022។

ក្រុមគ្រូពេទ្យដែលកំពុងផ្តល់ការព្យាបាលព្រះនាងបានរាយការណ៍បន្ថែមថា បច្ចុប្បន្នគ្រូពេទ្យបាននិងកំពុងផ្តល់ឱសថ និងឧបករណ៍ជំនួយដល់ដំណើរការនៃសួត និងគ្រលានរបស់ទ្រង់។ ក្រុមគ្រូពេទ្យក៏បានប្រទះឃើញថា មានការជ្រៀតចូលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៃមេរោគចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធសសៃឈាមរបស់ព្រះអង្គ ដែលតម្រូវឲ្យគ្រូពេទ្យត្រូវប្រើប្រាស់ឱសថប្រភេទអង់ទីប៊ីយោទិច ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងទាំងនេះ ក៏ដូចជាថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺលើសឈាមរបស់ទ្រង់ ដើម្បីធ្វើឱ្យសម្ពាធឈាមមានស្ថេរភាព ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 9 ខែសីហា ឆ្នាំ 2025មក។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី15 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 នេះក្រុមគ្រូពេទ្យកំពុងបន្តផ្តល់ការថែទាំយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ និងតាមដានស្ថានភាពរបស់ព្រះអង្គយ៉ាងដិតដល់។

គួរជម្រាបថា ព្រះនាង Bajrakitiyabha Narendira Debyavati បច្ចុប្បន្នមានព្រះជន្ម 46 ព្រះវស្សា គឺជាបុត្រីច្បងរបស់ព្រះបាទ Maha Vajiralongkorn ត្រូវបានរាជវាំងប្រកាសថាបានចូលសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ 2022 បន្ទាប់ពីសន្លប់បាត់បង់ស្មារតីដោយសារជំងឺបេះដូង ប៉ុន្តែស្ថានភាពទ្រង់ហាក់មិនទាន់មានការធូរស្បើយនៅឡើយទេរហូតមកដល់ឆ្នាំ2025នេះ៕

ទីក្រុងប៉េកាំង៖ ចិនបានបង្ហាញបច្ចេកវិទ្យាថ្មី ​ មនុស្សយន្ត antelope ដែលមានរូបរាងស្ទើរតែដូចទៅនឹងសត្វពិតៗ ដោយមានភ្នែកដូចសត្វ និងរោមព័ត៌ត្នោតក្រាស់។ វាត្រូវបានបំពាក់ដោយប្រព័ន្ធ 5G និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត​ AI សម្រាប់តាមដានសត្វកម្រ (antelope) នៅវាលខ្ពង់រាប Hoh Xil នៅតំបន់ទីបេ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានរ៉យទ័រ។

បង្កើតឡើងដោយ Xinhua បណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិន និង Deep Robotics ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង Hangzhou មនុស្សយន្ត antelope ត្រូវបានបំពាក់ដោយការតភ្ជាប់ 5G និងប្រព័ន្ធចក្ខុវិស័យបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យវាអាចត្រួតពិនិត្យពេលវេលាជាក់ស្តែង ការបរិភោគ និងអាកប្បកិរិយារបស់សត្វកម្រជិតផុតពូជផ្សេងទៀត នៅតំបន់សត្វចម្រុះទីបេ។

បច្ចេកវិទ្យា 5G ត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅទីបេចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៩ មក ហើយក្នុងឆ្នាំ ២០២២ មានអ្នកប្រើប្រាស់រហូតដល់ទៅលើស ១ លាននាក់។ នៅចុងឆ្នាំ ២០២៣ ការបើកស្ថានីយ៍ 5G នៅទីក្រុង Gogmo ត្រូវបានគ្របដណ្ដប់គ្រប់ស្រុកទាំងអស់ក្នុងតំបន់ទីបេ។

យ៉ាងណាមិញ ក្រៅពីការតាមដាន សត្វ antelope បណ្ដាញ 5G នៅទីបេក៏គាំទ្រកម្មវិធី AI ផ្សេងៗទៀត ដូចជា ដ្រូនសម្រាប់តំបន់ដែលរ៉ាដាមិនអាចទៅដល់ ការពិគ្រោះវេជ្ជសាស្រ្តតាមវីដែអូ ព្រំទាំងបច្ចេកវិទ្យាចិញ្ជឹមសត្វយ៉ាងឆ្លាតវ័យផងដែរ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរបស់ចិន។

ប្រទេសចិនបានបណ្តាក់ទុនយ៉ាងច្រើននៅទីបេ ដោយជំរុញតួនាទីក្នុងតំបន់ដែលនៅសេសសល់ក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ របស់ប្រធានាធិបតី Xi Jinping ដោយការពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនជាមួយអាស៊ីកណ្តាល ខណៈពេលដែលក៏រឹតបន្តឹងការឃ្លាំមើលលើចំនួនប្រជាជនរបស់ខ្លួន និងពង្រីកផ្លូវឌីជីថលរបស់ទីក្រុងប៉េកាំងឆ្ពោះទៅរកគូប្រជែងជិតខាងឥណ្ឌា។

ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកវិភាគ និងក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សបានចោទក្រុងប៉េកាំងពីការដាក់ពង្រាយកលល្បិច “តំបន់ប្រផេះ” ប៉ះពាល់នឹងប្រទេសជុំវិញតំបន់ខ្ពង់រាបទីបេ។ របាយការណ៍ខែកក្កដា ពីមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិ បានបង្ហាញថា ចិនប្រើប្រាស់បណ្តាញទូរគមនាគមន៍ក្នុងស្រុកដើម្បីឃ្លាំមើលអ្នកប្រឆាំងដែលរស់នៅជិតខាង ដូចជានេប៉ាល់ រួមជាមួយនឹងករណីចោរកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតផងដែរ៕