លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន បានព្រមទទួលស្គាល់កំហុស ពាក់ព័ន្ធនឹងការបាញ់ធ្លាក់យន្តហោះដឹកអ្នកដំណើររបស់ប្រទេសអាស៊ែរបៃហ្សង់ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្ស៣៨នាក់បានបាត់បង់ជីវិត។

នៅក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីអាស៊ែរបៃហ្សង់ នៅប្រទេសតាជីគីស្ថាន លោកពូទីន បានបង្ហាញការសោកស្តាយ ដោយសន្យានឹងផ្តល់សំណង ឱ្យស្មើនឹងតម្លៃដែលបានរងការខូចខាតពីឧប្បត្តិហេតុនេះ។

លោកពូទីន ក៏បានបន្ទោសអ៊ុយក្រែន ដោយសារតែពេលនោះរុស្សុី ចាប់បានដ្រូនរបស់អ៊ុយក្រែន៣គ្រឿង ហោះសម្តៅមកវាយប្រហារដែនអាកាសរុស្ស៊ី។

ក្រោយចាប់សញ្ញបាន រុស្សុីបានបាញ់មីស៊ីលចំនួន២គ្រាប់ តែដោយសារបញ្ហាបច្ចេកទេស វាក៏បានសម្តៅទៅរកយកហោះដឹកអ្នកដំណើរវិញ។

គួរបញ្ជាក់ថា ឧប្បត្តិហេតុនេះ កើតឡើងនៅថ្ងៃទី២៥ខែធ្នូឆ្នាំ២០២៤ ជិតទីក្រុង Grozny នៃប្រទេសរុស្ស៊ី បណ្តាលឱ្យមនុស្ស៣៨នាក់ស្លាប់ និង២៩នាក់រងរបួស៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ គឺជាថ្ងៃដែលកងទ័ពថៃដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យកម្ពុជាជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីតំបន់ភូមិណងចាន់ (ទល់មុខភូមិជោគជ័យ) និងតំបន់ភូមិណងយ៉ាកែវ (ទល់មុខភូមិព្រៃចាន់) បើមិនដូច្នោះទេ កងទ័ពថៃនឹងចាត់វិធានការពីស្រាលទៅធ្ងន់ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចាកចេញពីភូមិទាំង២ ។ នៅថ្ងៃដដែលនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិជជែកពីបញ្ហាសន្តិសុខ និងស្តាប់ពីផែនការសម្ងាត់របស់កងទ័ពក្នុងការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មានក្រោយធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ លើកទី១៣ ថា ថៃត្រៀមខ្លួនគ្រប់ផ្នែក ហើយលោកជ្រាបផែនការកងទ័ពថៃពីការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ភូមិណងចាន់ (ទល់មុខភូមិជោគជ័យ) និងតំបន់ភូមិណងយ៉ាកែវ (ទល់មុខភូមិព្រៃចាន់) ប៉ុន្តែពុំអាចនិយាយជាសាធារណៈបានទេ វាជាផែនការសម្ងាត់បំផុត ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Standard ។

កិច្ចប្រជុំបានពិភាក្សាពីបញ្ហាសន្តិសុខជាតិ ប៉ុន្តែលោកពុំអាចនិយាយឱ្យដឹងពេលនេះទេ ត្រូវរង់ចាំស្តាប់ព័ត៌មានលម្អិតពីអគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ និងនាយករងមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ លោកនឹងចុះពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍ភូមិណងចាន់ និងភូមិណងយ៉ាកែវដោយផ្ទាល់នៅពេលណាមួយ ។

ក្រៅពីនេះ លោកទទួលបានផែនការសម្ងាត់របស់កងទ័ពពីការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ភូមិណងចាន់ និងតំបន់ភូមិណងយ៉ាកែវ ។ ភាគីថៃបានត្រៀមខ្លួនគ្រប់ផ្នែក ប៉ុន្តែលោកពុំអាចប្រាប់ជាសាធារណៈ ពីព្រោះវាជាផែនការសម្ងាត់បំផុតពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសជាតិ ។

ចំណែកលោក ឆាត់ឆ័យ បាងឈួត អគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិបាននិយាយពីលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ ដែលមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីធ្វើជាប្រធាន ថា កិច្ចប្រជុំបានពិភាក្សាពីការតាមដានស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើគោលជំហរ៤ចំណុចតាមការលើកឡើងរបស់លោក អនុថីន រួមមាន ៖ ១-កម្ពុជាត្រូវដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីព្រំដែន ២-ដោះមីន ៣-សហការបង្ក្រាបបទល្មើសឆ្លងដែន និង៤-គ្រប់គ្រងព្រំដែននៅតំបន់មានបញ្ហា ។

កិច្ចប្រជុំក៏បានពិភាក្សាពីការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនភាគខាងត្បូង ដោយបង្កើតក្រុមការងារពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលមានតួនាទីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋាភិបាលជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដោយសាររដ្ឋាភិបាលរបស់លោក អនុថីន មានពេលវេលាត្រឹមតែ៤ខែ ឬមិនលើស១ឆ្នាំ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃនៅតែដាក់លក្ខខណ្ឌ៤ចំណុចឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តតាម ហើយស្នើឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បញ្ចុះបញ្ចូលកម្ពុជាឱ្យយល់ព្រមតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ខ្លួន ទើបថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅម៉ាឡេស៊ី នាចុងខែតុលា ។ នៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ថៃបានបញ្ជូនកម្លាំងទ័ព និងទូរកុងទឺន័រមកតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ព្រមទាំងប្រកាសដោះមីន ខណៈកម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធីឈរលើយន្តការបច្ចេកទេសនិងច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយចាត់ទុកថា ការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនបានឡើយ ៕

ប្រទេសហ្វីលីពីន ៖ ការិយាល័យអង្កេតភូមិសាស្ត្រអាមេរិករាយការណ៍ថា មានគ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត៧.៤រិចទ័រ នៅតំបន់មាត់សមុទ្រភាគអាគ្នេយ៍កោះមិនដាណៅ ប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលចំណុចកណ្តាលគ្រោះរញ្ជួយដីស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទីក្រុងតាវៅ ប្រមាណ១២៣គីឡូម៉ែត្រ និងមានជម្រៅជាង៥៨គីឡូម៉ែត្រ ។ ហេតុការណ៍នេះបណ្តាលឱ្យអគារមួយចំនួនខូចខាត ប៉ុន្តែគ្មានសេចក្តីរាយការណ៍ពីមនុស្សរងរបួស ឬស្លា.ប់ទេ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ក្រោយគ្រោះរញ្ជួយដី អាជ្ញាធរក្នុងតំបន់បានប្រកាសអាសន្នអាចមានរលកយក្សស៊ូណាមិបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតមនុស្ស ហេតុនេះ ពលរដ្ឋហ្វីលីពីនរស់នៅតំបន់មាត់សមុទ្រក្នុងខេត្តទាំង៧ ត្រូវជម្លៀសចេញពីតំបន់ហានិភ័យជាបន្ទាន់ ។ នៅតំបន់ខ្លះរបស់ហ្វីលីពីន រលកសមុទ្រមានកម្ពស់ចាប់ពី១ម៉ែត្រ ទៅ៣ម៉ែត្រ ខណៈតំបន់មាត់សមុទ្រមួយចំនួននៅឥណ្ឌូណេស៊ី រួមទាំងប្រជុំកោះប៉ាឡៅ រលកសមុទ្រមានកម្ពស់១ម៉ែត្រ ។

គ្រោះរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងក្លានេះបានកើតឡើងរយៈពេល២សប្តាហ៍ក្រោយ បន្ទាប់ពីហ្វីលីពីនរងគ្រោះដោយសាររញ្ជួយដីខ្លាំងបំផុតក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំ កម្រិត៦.៩រិចទ័រ ដែលបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋហ្វីលីពីននៅកោះសេប៊ូ បាត់បង់ជីវិតរហូតដល់៧២នាក់ ។ មន្ត្រីឧតុនិយម និងបង្ការគ្រោះមហន្តរាយហ្វីលីពីនបានប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋនៅតំបន់មាត់សមុទ្រតាមដានស្ថានការណ៍យ៉ាងដិតដល់ និងត្រៀមជម្លៀស ។

ប្រទេសហ្វីលីពីនតែងតែមានបន្ទុះភ្នំភ្លើង និងគ្រោះរញ្ជួយដីខ្លាំងក្លាជាញឹកញាប់ ដោយសារមានទីតាំងស្ថិតនៅលើបន្ទាត់ភ្លើងប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលជាតំបន់ភ្នំភ្លើង និងរញ្ជួយដីសកម្មបំផុតក្នុងពិភពលោក ។ បន្ទាត់ភ្លើងនេះមានប្រវែងរហូតដល់៤ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រព័ទ្ធជុំវិញមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលជាប្រភព¬ភ្នំភ្លើងជាងពាក់កណ្តាលនៃពិភពលោក ។

គួរបញ្ជាក់ថា គ្រោះរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងក្លានេះបានគ្របដណ្ដប់ផ្នែកខ្លះរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីផងដែរ ហើយឥណ្ឌូណេស៊ីប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនប្រុងប្រយ័ត្នរលកយក្សស៊ូណាមិ ដែលអាចកើតឡើងនៅតំបន់ស៊ុឡាវេស៊ីខាងជើង និងតំបន់ប៉ាពួ ស្ថិតនៅឆ្ងាយពីចំណុចកណ្តាលនៃគ្រោះរញ្ជួយដីជាង៣០០គីឡូម៉ែត្រ ៕

តូក្យូ៖ ប្រទេសជប៉ុនកំពុងអភិវឌ្ឍ រថភ្លើងល្បឿនលឿនប្រភេទ Maglev (Magnetic Levitation) ថ្មី ដើម្បីភ្ជាប់ទីក្រុង តូក្យូ ដែលនៅភាគខាងកើតនៃកោះហុងស៊ូ និងទីក្រុងណាហ្គូយ៉ា នៅកណ្ដាលប្រទេសជប៉ុន ដែលមានចម្ងាយប្រហែល ២៨៥ គីឡូម៉ែត្រ ពីគ្នា។ រថភ្លើងថ្មីនេះប្រើបច្ចេកវិទ្យា Magnetic Levitation ដើម្បីឲ្យរថភ្លើងរត់លើផ្លូវដែកដោយមិនប៉ះផ្ទាល់ ធ្វើឲ្យចលនារលូន និងស្ងាត់ជាងមុន។

រថភ្លើង Maglev នេះអាចឆ្លងកាត់ចម្ងាយបានលឿនជាងរថភ្លើងល្បឿនលឿន Shinkansen ផ្សេងទៀត ជាពិសេស ល្បឿនរបស់វាអាចលឿនដល់ទៅជិត ៥០០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងឯណោះ ដែលជួយកាត់បន្ថយពេលវេលាធ្វើដំណើររវាងតូក្យូ និងណាហ្គូយ៉ា ច្រើនជាងមួយម៉ោងបើប្រៀបធៀបនឹងរថភ្លើងល្បឿនលឿនបច្ចុប្បន្ន។

ចំណុចសំខាន់មួយនៃរថភ្លើងថ្មីនេះគឺ កៅអីរបស់វាមិនអាចបត់ត្រឡប់បានឡើយ (non-reclining seats)។ ការរចនាកៅអីនេះមានគោលបំណង បង្កើនកន្លែងសម្រាប់ជង្គង់ និងផ្តល់បទពិសោធន៍ងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកដំណើរ ខណៈពេលធ្វើដំណើរអាចប្រហែល ៤០នាទី។ ក្រៅពីកៅអីច្នៃប្រឌិត រថភ្លើង Maglev ថ្មីនេះក៏មាន ផ្ទៃក្នុងធំទូលាយ ទំនើប និងមានសំឡេងស្ងាត់ល្អទៀតផង ដែលផ្តល់ឲ្យអ្នកដំណើរមិនមានអារម្មណ៍រំខាន និងស្ងប់ស្ងាត់។

គួរបញ្ជាក់ថា រថភ្លើង Maglev គឺជាផ្នែកមួយនៃផែនការរបស់ជប៉ុនក្នុងការកែលម្អប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងភ្ជាប់ទីក្រុងធំៗជាមួយគ្នា។ អ្នកជំនាញព្យាករណ៍ថា រថភ្លើងនេះនឹងកាត់បន្ថយពេលវេលារវាងតូក្យូ និងណាហ្គូយ៉ា និងផ្តល់បទពិសោធន៍ការធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើងល្បឿនលឿនប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងស្រួលសម្រាប់ប្រជាជន។

សូមរំលឹកថា គម្រោង Chūō Shinkansen Maglev បានរៀបចំ និងគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុន JR Central (Central Japan Railway Company) ដោយចាប់ផ្តើមតាំងពី ឆ្នាំ ២០១៤ មកម្លេះ នឹងរំពឹងថានឹងបើកដំណើរការនៅ ឆ្នាំ ២០២៧។ ប៉ុន្តែដោយសារបញ្ហាបរិស្ថាន និងការអនុញ្ញាតសំណង់នៅតំបន់ភ្នំ Shizuoka គេរំពឹងជាថ្មីថា ការបើកដំណើរការនឹងអាចផ្លាស់ទៅឆ្នាំ ២០៣០ ឬក្រោយនោះបន្តិច៕