ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ គណបក្សប្រជាជនបានប្រកាសពីគោលជំហរគាំទ្រលោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន ប្រធានគណបក្សភូមិចៃថៃ កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ទី៣២ របស់ថៃ និងទាត់ចោលគណបក្សភឿថៃ ខណៈលោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី បានដាក់ញត្តិទៅព្រះមហាក្សត្រសុំរំលាយសភា ពីព្រោះគណបក្សភឿថៃពុំទទួលបានការគាំទ្រពីគណបក្សប្រជាជនឱ្យបង្កើតរដ្ឋាភិបាល ។

លោក ភូមិថាំ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីបានដាក់ញត្តិទៅព្រះមហាក្សត្រសុំរំលាយសភា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ក្រោយពីគណបក្សភឿថៃពុំទទួលបានការគាំទ្រពីគណបក្សប្រជាជន (ឬគណបក្សប្រឆាំង) ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាល ។ លោក ភូមិថាំ និយាយថា ចលាចលនយោបាយ បញ្ហាផ្សេងៗ និងការល្មើសអធិបតេយ្យ គឺជាកត្តាធ្វើឱ្យគណបក្សភឿថៃសម្រេចចិត្តរំលាយសភាដើម្បីឱ្យប្រទេសថៃរៀបចំការបោះឆ្នោតឡើងវិញ និងប្រគល់អំណាចឱ្យពលរដ្ឋជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ។

បើព្រះមហាក្សត្រថៃសម្រេចរំលាយសភាចោល មានន័យថា ប្រទេសថៃនឹងមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ដោយប្រគល់អំណាចឱ្យពលរដ្ឋជាអ្នកសម្រេចចិត្ត ហើយលោក អនុថីន នឹងពុំអាចកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីទេ ។ ការដាក់ញតិ្តសុំរំលាយសភារបស់លោក ភូមិថាំ ទទួលបានការគាំទ្រពីពលរដ្ឋដែលស្រឡាញ់គណបក្សភឿថៃ ប៉ុន្តែមន្ត្រីគណបក្សភូមិចៃថៃមិនពេញចិត្ត និងថាលោក ភូមិថាំ គ្រាន់តែជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី គ្មានអំណាចដាក់ញត្តិសុំរំលាយសភា ។

ការដាក់ញត្តិរំលាយសភាធ្វើឱ្យប្រទេសថៃមានភាពចលាចលនយោបាយកើតឡើង ដោយសារគណបក្សភឿថៃមើលឃើញតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងប្រឆាំងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលរបស់គណបក្សផ្សេង ។ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា លោក ស៊ុផាឆ័យ ចៃសមុទ្រ ប្រធានក្រុមការងារផ្នែកច្បាប់របស់គណបក្សភូមិចៃថៃ បានដាក់ពាក្យប្តឹងលោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី ពីបទបំពេញភារកិច្ចមិនត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ពីព្រោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីគ្មានអំណាចដាក់ញត្តិទៅព្រះមហាក្សត្រសុំរំលាយសភាទេ ។

មន្ត្រីគណបក្សភូមិចៃថៃថា លោក ភូមិថាំ បានដាក់ញត្តិដោយខុសច្បាប់ ។ ផ្អែកតាមការលើកឡើងរបស់លេខាធិការការិយាល័យក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ លោក នីល ប្រាផាន់ គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីគ្មានអំណាចដាក់ញត្តិសុំសុំរំលាយសភាទេ ដែលនេះជាទង្វើមិនសមរម្យ និងអាចធ្វើឱ្យព្រះមហាក្សត្រខ្ញាល់ ។ ហេតុនេះ លោក ស៊ុផាឆ័យ ចៃសមុទ្រ ប្រធានក្រុមការងារផ្នែកច្បាប់របស់គណបក្សភូមិចៃថៃបានប្តឹងលោក ភូមិថាំ ពីបទបំពេញតួនាទីពុំត្រឹមត្រូវ និងសុំឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតបន្ថែមដើម្បីចាត់វិធានការមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធតាមច្បាប់ ។

ដូចគ្នានេះ សមាជិកសភាមកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យថ្មី និងសកម្មជននយោបាយ ក៏បានដាក់ពាក្យប្តឹងលោក ភូមិថាំ ដូចគ្នាដែរ ពីបទលោកប្រព្រឹត្តទង្វើខុសពីមាត្រា១១២ ។ ការទូលសុំព្រះមហាក្សត្ររំលាយសភាជាទង្វើពុំសមរម្យ ពីព្រោះលោក ភូមិថាំ គ្មានអំណាចតួនាទី និងចង់យកអំណាចព្រះមហាក្សត្រមកធ្វើជាឧបករណ៍នយោបាយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា គណបក្សភឿថៃ (អាវក្រហម) បានសុំសំឡេងគាំទ្រពីគណបក្សប្រជាជនដែលជាគណបក្សប្រឆាំង ដើម្បីឱ្យបេក្ខជនគណបក្សភឿថៃ គឺលោក ឆ័យក្សេម និទិស៊ិរិ កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ប៉ុន្តែត្រូវបានគណបក្សប្រជាជនបដិសេធ ហើយទៅគាំទ្រលោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន ប្រធានគណបក្សភូមិចៃថៃ ឱ្យកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ដោយកំណត់លក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ៕

បន្ទាយមានជ័យ៖ អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឯកឧត្តមអ៊ុ រាត្រី បានផ្ញើលិខិតមួយច្បាប់ទៅកាន់អភិបាលខេត្តស្រះកែវ នៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ ដើម្បីស្នើសុំកិច្ចសហការដោះស្រាយបញ្ហាដីនិងផ្ទះរបស់ប្រជាជនកម្ពុជានៅភូមិសាស្រ្តស្រុកអូជ្រៅ ក្រោយភិបាលខេត្តថៃរូបនេះបានប្រកាសឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅតំបន់ខាងលើ ធ្វើការរុះរើផ្ទះនិងចាកចេញឲ្យអស់ក្នុងរយៈពេល២ខែ មុនអាជ្ញាធរថៃចាត់វិធានការក្ដៅ។

នៅក្នុងលិខិតរបស់រដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលចុះនៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ បានឲ្យដឹងថា បញ្ហាខាងលើនេះគឺជាបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងការគ្រប់គ្រងព្រំដែន និងការងារវាស់វែង ខណ្ឌសីមានិងបោះបង្គោលព្រំដែន ដែលជាសមត្ថកិច្ចរបស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែន ទូទៅកម្ពុជា-ថៃ(GBC) និងគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក(JBC) នៃប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជា-ថៃ ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការព្រំដែន ចុះថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៥ និងអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ស្តីពីការវាស់វែង ខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកកម្ពុជា-ថៃ ឆ្នាំ២០០០ (MOU ២០០០)។

ការធ្វើសកម្មភាពដោយឯកតោភាគីណាមួយ ប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុង រស់នៅ និងអាស្រ័យផលក្នុងតំបន់នោះ ជាការបំពានដល់ MOU ២០០០, កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ រវាងកម្ពុជា និងថៃ នាថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ និងស្មារតីនៃកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញនៃគណៈកម្មាធិការ ព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ(GBC) នាថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ព្រមទាំងស្មារតីនៃ កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ (RBC) រវាងប្រទេសទាំងពីរ នាថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥។

ដូច្នេះការចេញលិខិតរបស់អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យខាងលើនេះ គឺមានគោលដៅស្នើទៅកាន់ អភិបាលខេត្តស្រះកែវ សហការរក្សាស្ថានភាពព្រំដែន និងទុកកិច្ចការនេះជូនទៅ GBC និង JBC ដើម្បីជាអ្នកកាត់សេចក្ដីនិងដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ឯកឧត្ត អ៊ំ រាត្រី សង្ឃឹមថាភាគីថៃនឹងចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាខាងលើនេះ ប្រកបដោយសន្តិវិធី ឈរលើគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC និង JBC នាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ៕

នៅក្នុងក្បួនព្យុហយាត្រា ដើម្បីអបអរខួបលើកទី៨០នៃជ័យជម្នះនៃសង្គ្រាមប្រជាជនចិនប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានរបស់ជប៉ុន ប្រទេសចិន បានសម្ញែងមីស៊ីលនុយក្លេអ៊ែរឆ្លងទ្វីបប្រភេទ DF-5C។

DF-5C មានប្រវែង ៣២.៦ ម៉ែត្រ និងទម្ងន់ ១៨៣ ០០០ គីឡូក្រាម អាចបាញ់បានក្នុងរយៈចម្ងាយ១៣០០០ ទៅ១៦០០០ គីឡូម៉ែត្រ ពោលគឺអាចបាញ់ចេញពីប្រទេសចិន ទៅកាន់បណ្តាប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោក។

វាជាប្រភេទមីសុីលពិសេស ដែលអាចបំពាក់ទៅដោយក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ១២គ្រាប់ក្នុងពេលតែមួយ ឬមីស៊ីលធម្មតាក៏បាន។

លើសពីនេះ វាក៏បានបំពាក់មកជាមួយបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ជំនាន់ចុងក្រោយ ដែលអាចគេចពីប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលបានផងដែរ។

មីសុីល DF-5C ត្រូវបានចិនផលិតឡើង ដើម្បីវាយប្រហារតបតទៅលើគោលដៅយោធាណាមួយនៅលើពិភពលោក ដែលគំរាមប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរដាក់ចិន៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា ទីក្រុងតូយ៉ូអាកិ នៅខេត្តអៃជិ ប្រទេសជប៉ុន គ្រោងបង្កើតបទប្បញ្ញត្តិកំណត់ពេលវេលាលេងទូរស័ព្ទដៃរបស់ពលរដ្ឋគ្រប់វ័យត្រឹមតែ២ម៉ោងក្នុង១ថ្ងៃ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត ដោយសារតែការសម្លឹងមើលអេក្រង់ទូរស័ព្ទយូរពេកក្នុង១ថ្ងៃ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា កន្លងមក អភិបាលក្រុងតូយ៉ូអាកិ បានប្រកាសបទប្បញ្ញត្តិនេះជាផ្លូវការ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋក្នុងទីក្រុងលេងទូរស័ព្ទត្រឹមតែ២ម៉ោងក្នុង១ថ្ងៃ ។ ការកាត់បន្ថយពេលវេលាលេងទូរស័ព្ទនេះ គឺដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋចំណាយពេលច្រើនក្នុងការសម្លឹងមើលអេក្រង់ទូរស័ព្ទ រួមទាំងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត ដោយពលរដ្ឋនឹងអាចសម្រាកលក់ស្រួល យុវវ័យពុំគេចសាលា ក៏ដូចជាកាត់បន្ថយទង្វើពុំសមរម្យផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងការលេងទូរស័ព្ទច្រើន ។

អភិបាលក្រុងតូយ៉ូអាកិ លោក មាសាហ្វូម៊ិ ខូគិ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថា ការកំណត់ពេលវេលាលេងទូរស័ព្ទ មិនមែនមានន័យថា អាជ្ញាធរកំណត់សិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋ ឬបង្ខំពលរដ្ឋទេ ។ នេះជាឱកាសសម្រាប់គ្រួសារនីមួយៗពិចារណា និងជជែកគ្នាពីពេលលេងទូរស័ព្ទ រួមទាំងគិតពីពេលសមស្របក្នុងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក ។

ប៉ុន្តែមានពលរដ្ឋមួយចំនួនរិះគន់ក្នុងបណ្តាញសង្គមពាក់ព័ន្ធនឹងការកំណត់ពេលវេលាលេងទូរស័ព្ទ មតិខ្លះយល់ថា ការកំណត់ពេលវេលាត្រឹមតែ២ម៉ោងក្នុង១ថ្ងៃ គឺពុំអាចអនុវត្តបានទេ ។ ពលរដ្ឋសួរថា តើអភិបាលក្រុងមានសិទ្ធិអ្វីមកកំណត់សេរីភាពរបស់ពលរដ្ឋ ខណៈមតិមួយទៀតថា តើវាចាំបាច់កម្រិតណាដល់ថ្នាក់បង្កើតបទប្បញ្ញត្តិឱ្យពលរដ្ឋប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមបានត្រឹម២ម៉ោង គ្រាន់តែអានអត្ថបទ និងមើលរឿងភាគ ក៏មិនគ្រប់គ្រាន់ផង ។

បទប្បញ្ញត្តិកាត់បន្ថយពេលវេលាលេងទូរស័ព្ទនេះ នឹងបញ្ជូនទៅឱ្យគណៈកម្មការពិនិត្យ និងសម្រេច នាថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលជាថ្ងៃចុងក្រោយនៃសម័យប្រជុំសភា ។ បើទោះជាមានមតិរិះគន់ផ្សេងៗពីការកំណត់ពេលវេលាលេងទូរស័ព្ទនៅទីក្រុងតូយ៉ូអាកិ ប៉ុន្តែនេះការព្យាយាមរបស់អភិបាលក្រុងដើម្បីទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាច្រើនក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ។

ទីក្រុងតូយ៉ូអាកិ ក្នុងខេត្តអៃជិ ស្ថិតនៅភាគកណ្តាលប្រទេសជប៉ុន ដែលមានពលរដ្ឋរស់នៅចំនួន៦៩,០០០នាក់ ហើយស្នើកាត់បន្ថយពេលវេលាលេងទូរស័ព្ទរបស់ពលរដ្ឋ គឺកំពុងរង់ចាំការអនុម័តពីរដ្ឋសភា ។ ការកាត់បន្ថយពេលវេលានេះសម្រាប់តែពេលធ្វើការ និងរៀនសូត្រប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏គ្មានការបង្ខំឱ្យពលរដ្ឋអនុវត្តតាម ឬដាក់ទោសជនល្មើស ៕