ប្រទេសថៃ ៖ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីធ្វើសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានលើកឡើងពីលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំ ដោយលោកនឹងដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ចំនួន៣ចំណុច រួមមាន ៖ បញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ការធ្វើប្រជាមតិលើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយលោកប្រកាន់យកគោលជំហរការពារផលប្រយោជន៍ និងសន្តិសុខជាតិជាចម្បង ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Post Today កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក អនុថីន និយាយថា លោកជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ថៃ មិនមែនជានាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសផ្សេងទេ ដូច្នេះ លោកនឹងការពារផលប្រយោជន៍ប្រទេសថៃជាចម្បង ។ លោកពុំព្រមចាញ់ប្រៀបកម្ពុជា ពុំព្រមឱ្យថៃបាត់បង់ទឹកដី និងមិនបណ្តោយឱ្យពលរដ្ឋថៃមានគ្រោះថ្នាក់ដាច់ខាត រីឯការបើកព្រំដែនត្រូវតែពិភាក្សា និងទទួលការឯកភាពពីប្រទេសទាំងពីរដើម្បីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ និងជាតិ ។ លោកនិយាយបែបនេះក្រោយពីពលរដ្ឋថៃប្រឆាំងការបើកព្រំដែនឡើងវិញជាមួយកម្ពុជាដើម្បីសម្រួលការដឹកទំនិញ និងគ្រោងធ្វើបាតុកម្មដូចប្រទេសនេប៉ាល់ បើនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ានបើកព្រំដែន ។

លោក អនុថីន បន្តថា ការដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច គឺរដ្ឋាភិបាលមានផែនការបន្តគម្រោង «ទិញទំនិញទូទាត់ប្រាក់ត្រឹមពាក់កណ្តាល» មានន័យថា ពលរដ្ឋអាចទិញទំនិញ និងចំណីអាហារផ្សេងៗនៅតាមបណ្តាហាងលក់ទំនិញតូច-ធំ ដែលបានសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលចូលរួមក្នុងគម្រោងនេះ ហើយពលរដ្ឋទូទាត់ថ្លៃទំនិញត្រឹមពាក់កណ្តាលប៉ុណ្ណោះ ដែលគម្រោងនេះនឹងផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ពលរដ្ឋ និងសេដ្ឋកិច្ច ។ រដ្ឋាភិបាលនឹងពន្លឿនការអនុវត្តគោលនយោបាយដើម្បីផ្តល់ទំនុកចិត្ត និងអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតដល់ពលរដ្ឋគ្រប់រូប ។

ប្រទេសថៃពុំទាន់បើកព្រំដែនទេ គឺលោកស្តាប់តាមមតិពលរដ្ឋ ពីព្រោះការបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវមានការព្រមព្រៀងគ្នាជាច្រើនទៀត រួមទាំងការចរចាផ្នែកកងទ័ព និងសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋដោយគ្មានការប្រើប្រាស់អាវុធ ប៉ុន្តែថៃក៏ពុំអាចឈ្លោះគ្នាជាមួយកម្ពុជារហូតទេ ។ ថៃពុំអាចប្រើប្រាស់វិធានការតែម្យ៉ាង ឬគ្មានការចរចាសោះជាមួយកម្ពុជា ដូច្នេះ ថៃត្រូវប្រើប្រាស់ទាំងការចរចាការទូត ប្រើប្រាស់កងទ័ព ដាក់សម្ពាធ និងកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹង ប៉ុន្តែលោកពុំព្រមឱ្យថៃចាញ់ប្រៀបទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃមានគម្រោងបើកព្រំដែនឡើងវិញជាមួយកម្ពុជា គឺចាប់ផ្តើមបើកនៅខេត្តចាន់បុរី និងខេត្តត្រាតមុនគេសម្រាប់រថយន្តដឹកទំនិញ ពីព្រោះខេត្តទាំងពីរនេះគ្មានភាពតានតឹង បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនប្រឆាំងដាច់ខាត និងដាក់សម្ពាធឱ្យរដ្ឋាភិបាលបិទព្រំដែនបន្តទៀត ។ ពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែន ក៏ដូចជាក្នុងបណ្តាញសង្គមពុំគាំទ្រឱ្យបញ្ជូនទំនិញមកកម្ពុជា ពួកគេពុំត្រូវការឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរប្រើប្រាស់ទំនិញថៃទេ ។

ពលរដ្ឋនៅខេត្តស៊ីសាកេត បានសំណូមពរកុំឱ្យរដ្ឋាភិបាលបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយសារកងទ័ពថៃពុំទាន់ដណ្តើមបានតំបន់ព្រំដែននៅភូមិណងចាន់ ខេត្តស្រះកែវ (ទល់មុខភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ) និងពុំទាន់ដណ្តើមបានតំបន់ជាច្រើនទៀត ដែលពួកគេថា ប្រទេសទាំងពីរពុំកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែនច្បាស់លាស់ ។ លើសពីនេះ ពលរដ្ឋថៃថែមទាំងចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កើនកម្លាំងទ័ពនៅព្រំដែនជាបន្តបន្ទាប់ និងលាក់បាំងពីទង្វើឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃមកលើកម្ពុជា ។

ពលរដ្ឋថៃដែលមានគំនិតជ្រុលនិយមបានស្ទីបន្ទោសខ្លាំងៗដល់មន្ត្រីស្ថានទូតជប៉ុនដែលសំណូមពរឱ្យបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ថាពុំគួរជ្រៀតជ្រែកបញ្ហារបស់ប្រទេសទាំងពីរ ពីព្រោះជប៉ុនពុំដឹងរឿង ដឹងតែពីផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ។ កន្លងមក អ្នកជំនាញនានា និងសមាជិកសភាគណបក្សប្រជាជននៅប្រទេសថៃបានលើកឡើងពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច គឺថៃបាត់បង់ចំណូលរាប់លានដោយសារការបិទព្រំដែន ប៉ុន្តែត្រូវបានពលរដ្ឋស្តីបន្ទោសពេញបណ្តាញសង្គម ដោយសារអ្នកជំនាញ និងអ្នកនយោបាយហ៊ាននិយាយការពិត ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ ប្រទេសជប៉ុនមានពលរដ្ឋចេះទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ចំពោះបរិស្ថាន ពុំបោះចោលសំរាមផ្តេសផ្តេសនៅតាមទីសាធារណៈបានធ្វើឱ្យជប៉ុនរក្សានូវបរិយាកាសល្អ និងការរស់នៅប្រកបដោយអនាម័យទាំងតាមជនបទ និងទីក្រុងតូក្យូ ។ ជប៉ុនក៏ជាប្រទេសមួយដែលសម្បូរពលរដ្ឋអាយុវែង ឬអាយុលើសពី១០០ឆ្នាំច្រើនជាងគេលើពិភពលោក ហើយចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុវែងនឹងកើនឡើងបន្តបន្ទាប់ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនដែលមានអាយុលើស១០០ឆ្នាំ បានកើនឡើងរយៈពេល៥៥ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ។ បើតាមទិន្នន័យចុងក្រោយបង្អស់បង្ហាញថា បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុលើសពី១០០ឆ្នាំ កើនឡើងរហូតដល់៩៩,៧៦៣នាក់ (ឬជិត១០ម៉ឺននាក់) ហើយជប៉ុនសន្និដ្ឋានថា ចំនួននេះនឹងកើនឡើងបន្ថែមទៀត ។

ទិន្នន័យរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ការងារ និងសុខុមាលភាពជប៉ុនបង្ហាញថា ចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនមានអាយុចាប់ពី១០០ឆ្នាំឡើងទៅ បានកើនឡើងចំនួន៤,៦៤៤នាក់ បើគិតចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ហើយបច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុលើស១០០ឆ្នាំ កើនឡើងរហូតដល់៩៩,៧៦៣នាក់ ក្នុងនោះស្ត្រីស្មើ៨៧,៧៨៤នាក់ ឬស្មើ៨៨% និងបុរសស្មើ១១,៩៧៩នាក់ ។ ការបង្ហាញទិន្នន័យចំនួនពលរដ្ឋអាយុវែងរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលជប៉ុន ស្របពេលទិវាមនុស្សចាស់នៅជប៉ុនមកដល់ គឺថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ។

ស្ត្រីជប៉ុនមានអាយុច្រើនបំផុត គឺលោកយាយ ឈិង៉េកុ ខាកាវ៉ាក អាយុ១១៤ឆ្នាំ រស់នៅទីក្រុងយ៉ាម៉ាតុខូរិយ៉ាម៉ាក់ ខេត្តណារ៉ាក់ ។ រីឯបុរសជប៉ុនអាយុច្រើនបំផុត គឺលោកតា ឃិយ៉ូថាកាក់ មិឈុណុ អាយុ១១១ឆ្នាំ រស់នៅទីក្រុងអ៊ីវ៉ាតាក់ ខេត្តឈិឈុអូកាក់ ។

ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋជប៉ុនចំនួន១០ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះមានពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ ស្មើជាង៨០នាក់ ហើយខេត្តឈិម៉ាណិ មានពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ រយៈពេល១៣ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ។ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋចំនួន១០ម៉ឺននាក់ រស់នៅខេត្តឈិម៉ាណិ ក្នុងនោះមានពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ ចំនួន១៦៨នាក់ ។

ប្រទេសជប៉ុនចាប់ផ្តើមកត់ត្រាចំនួនពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ តាំងពីឆ្នាំ១៩៦៤ ដែលពេលនោះ ជប៉ុនមានពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ ត្រឹមតែ១៥៣នាក់ប៉ុណ្ណោះ ។ បន្ទាប់មក ចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុលើស១០០ឆ្នាំ បានកើនឡើងដល់១,០០០នាក់ នៅឆ្នាំ១៩៨១ និងកើនឡើងដល់១ម៉ឺននាក់ នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ។ អាយុជាមធ្យមរបស់ពលរដ្ឋជប៉ុនក៏កើនឡើងដែរ បើតាមទិន្នន័យកាលពីឆ្នាំ២០២៤ គឺស្ត្រីមានអាយុជាមធ្យម៨៧ឆ្នាំ រីឯបុរសមានអាយុជាមធ្យម៨១ឆ្នាំ ។

ពលរដ្ឋជប៉ុនមានអាយុវែងជាងគេលើពិភពលោកដោយសារកត្តាបរិស្ថានរស់នៅស្អាត ពលរដ្ឋជប៉ុនចូលចិត្តហាត់ប្រាណជាប្រចាំ សម្រាកគ្រប់គ្រាន់ បរិភោគត្រីច្រើនកុំឱ្យធាត់ខ្លាំងលើសទម្ងន់ និងបរិភោគសាច់គោ សាច់ជ្រូកក្នុងបរិមាណតិច ។ ពលរដ្ឋជប៉ុនពុំទទួលទានអាហារឆ្អែតខ្លាំងពេកទេ ហើយចូលចិត្តទទួលទានដំឡូងជ្វា តៅហ៊ូ និងសណ្តែកសៀង ទោះជាពលរដ្ឋជប៉ុនចូលនិវត្តន៍ពីការងារក្តី ក៏ពួកគេនៅតែធ្វើការងារស្ម័គ្រចិត្តគ្មានចំណូល និងដាំបន្លែក្រោយផ្ទះដើម្បីឱ្យរាងកាយមានសុខភាពល្អ ៕

ហានូយ៖ ក្រសួងអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលវៀតណាម បានដាក់ស្នើសាលារៀនទូទាំងប្រទេសឲ្យចាប់ផ្តើមបង្រៀនភាសាឡាវ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៦ តទៅ ដើម្បីជាការបន្តអនុវត្តកម្មវិធីបង្រៀនភាសាបរទេសដែលមានរួចទៅហើយ សម្រាប់ភាសាប្រទេសជិតខាង ដូចជា ភាសាខ្មែរ ថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ី ក៏ដូចជាការផ្លាស់ប្ដូរវប្បធម៌ផងដែរ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក VnExpess ។

គួរឲ្យដឹងថា នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃ កម្មវិធីបង្រៀនភាសាបរទេសរយៈពេល ១០ ឆ្នាំ(២០២៦-២០២៣៥) ដែលបានប្រកាសកាលពីចុងសប្តាហ៍មុន។ ក្នុងនោះ ក្រសួងមានផែនការបង្រៀនភាសាខ្មែរនៅឆ្នាំ ២០២៨ និងភាសាថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ីចាប់ពីឆ្នាំ ២០៣០ ដើម្បីជួយសម្របសម្រួលកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការណ៍ជាមួយប្រទេសជិតខាង។

លោក Nguyen Kim Son រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំវៀតណាម បានលើកឡើងថា កិច្ចប្រឹងប្រែងនេះត្រូវបានពិភាក្សាកាលពីដើមខែមិថុនា ជាមួយលោក Khamphao Ernthavanh ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំប្រទេសឡាវ។ យ៉ាងណាមិញ កម្មវិធីនេះនឹងចាប់ផ្តើមសាកល្បងនៅតំបន់ជាប់ព្រំដែនឡាវ ហើយនឹងពង្រីកបន្ថែមនៅពេលមានគ្រូបង្រៀនគ្រប់គ្រាន់។ សព្វថ្ងៃនេះមានសិស្សជាង ១៤ លាននាក់ មកហើយដែលក្នុងនោះចាប់ពីថ្នាក់ទី១ ដល់ទី១២ ដែលបានជ្រើសរើសភាសាបរទេសសម្រាប់រៀន រួមមាន អង់គ្លេស រុស្ស៊ី បារាំង ចិន អាល្លឺម៉ង់ ជប៉ុន និងកូរ៉េជាដើម។

ភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានបង្រៀនគ្រប់ខេត្ត-ក្រុង ហើយមាន ៤០ ខេត្តក្នុងចំណោម ៦៣ បានបញ្ចូលកម្មវិធីនេះជាផ្លូវការ ចាប់តាំងពីខែកក្កដាមក។ ខណៈដែលភាសាបារាំងមានចំនួនសិស្សច្រើនបំផុត ៣០,៧០០ នាក់, ជប៉ុន ២០,៨០០ នាក់ និងចិន ១៤,៤០០ នាក់។ សិស្សទាំងនេះរួមមានអ្នកចុះឈ្មោះក្នុងកម្មវិធីសិក្សា ៧ និង១០ឆ្នាំ, អ្នករៀនភាសាបរទេសទីពីរ និងអ្នកនៅក្នុងកម្មវិធីសាកល្បង។

គួរបញ្ជាក់ថា ដើម្បីបន្ថែមភាសាបន្ថែម និងលើកកម្រិតការបង្រៀនភាសាបរទេស ក្រសួងអប់រំវៀតណាមមានផែនការជួលគ្រូបន្ថែម រួមទាំងគ្រូជនជាតិដើមផងដែរផង។ ក្រៅពីនេះ កម្មវិធីនេះក៏មានគោលបំណង ពង្រឹងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងវេទិកាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ក្នុងការសិក្សាផងដែរ៕

ភ្នំពេញ៖ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅលើបណ្ដាញសង្គមនាពេលថ្មីៗនេះបានធ្វើការរិះគ.ន់យ៉ាងចាស់ដៃលើនាងប៊ូម ប៉ាណាដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិថៃជាថ្មីម្ដងទៀត ក្រោយនាងបាននិយាយនៅចំពោះមុខអ្នកកាសែតថៃថា នៅក្នុងអំឡុងពេលមកប្រជុំGBCនៅកម្ពុជា នាងមិនហ៊ានសូម្បីផឹកទឹកដែលកម្ពុជារៀបចំឲ្យ ព្រោះខ្លាចមានអ្វីមិនប្រក្រតីនៅក្នុងនោះ។

តាមរយៈវីដេអូផ្ដល់ការសម្ភាសន៍ដល់អ្នកសារព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសថៃពាក់ព័ន្ធនឹងការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC នៅខេត្តកោះកុងក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កាលពីថ្មីកន្លងទៅ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិថៃថ្មីថ្មោង នាងប៊ូម ប៉ាណាដា បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ នាងបានកាន់ដងទឹកសុទ្ធCAMBODIA នៅនឹងដៃ ហើយអ្នកនៅក្បែរខ្លួននាងបានប្រាប់ថា កុំផឹកទឹកនោះអីក្រែងមានអីមិនប្រក្រតីនៅក្នុងនោះ។ ហើយនាងក៏បានធ្វើតាម ដោយមិនផឹក ឬបរិភោគអ្វីដែលខាងកម្ពុជារៀបចំទទួលនោះទេ។

អ្វីដែលកាន់តែធ្វើប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាស្ដាប់ហើយហួសចិត្តនោះគឺនាងបាននិយាយយ៉ាងអស់សំណើចថា នាងស្រេចទឹកខ្លាំងណាស់ទម្រាំចប់ប្រជុំ ហើយបានទៅដល់ប្រទេសថៃវិញ ព្រោះនាងមិនហ៊ានផឹកទឹកនោះ។

ពាក្យសំដី និងឥរិយាបថរបស់អ្នកនាំពាក្យថៃរូបនេះ បានបង្ហាញពីការគិតយ៉ាងអគតិមកលើកម្ពុជា មានចេតនារើសអើងជាតិសាសន៍ ព្រមទាំងជាការមើលងាយផលិតផលកម្ពុជាថាគ្មានគុណភាព មិនដូចផលិតផលថៃដែលមានពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួននៅតែទុកចិត្តហើយចង់ប្រើប្រាស់នោះទេ។

ទង្វើរបស់នាងប៊ូម ប៉ាណាដា គឺជារឿងដែលប្រជាជនកម្ពុជាមិនអាចទទួលយកបានជាដាច់ខាត ដ្បិតកាលពីកន្លងទៅថ្មីៗនេះ នាងក៏ទើបតែបង្ហាញការមិនគោរពដល់កិច្ចប្រជុំGBC តាមរយៈការចុចទូរស័ព្ទថតវីដេអូ និងប្រកាសស្វែងរកវត្តមានរបស់លោកជំទាវ ម៉ាលី សុជាតា ថាមិនឃើញមកចូលរួម ស្របពេលដែលកិច្ចប្រជុំកំពុងតែដំណើរការ។

អាកប្បកិរិយារបស់នាង គឺប្រៀបបាននឹងការមិនគោរពដល់កិច្ចប្រជុំ(GBC)កម្ពុជា-ថៃ នៅខេត្តកោះកុង ដោយសម្ដែងចេញនូវឥរិយាបថគ្មានការអប់រំ គ្មានវិជ្ជាជីវៈ និងរៀបឫកពារមិនស័ក្តិសមជាមួយតួនាទីក្នុងនាមជាមន្រ្តីដែលបម្រើការក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលទាល់តែសោះ៕

ថ្មីៗនេះ សិង្ហបុរី បានដាក់បញ្ចូលបារីអេឡិចត្រូនិកក្នុងបញ្ជីគ្រឿងញៀនថ្នាក់C និងបន្ថែមការដាក់ពិន័យលើអ្នកនាំចូល និងអ្នកប្រើប្រាស់។

សិង្ហបុរី បានរឹតត្បិតខ្លាំងលើបារីអេឡិចត្រូនិកនេះ ដោយអ្នកនាំចូលនឹងត្រូវជាប់ពន្ធនាគារចាប់ពី៣ឆ្នាំ ដល់២០ឆ្នាំ ខណៈអ្នកចាកចែយបន្ត ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ ចាប់ពី២ឆ្នាំដល់១០ឆ្នាំ។

ចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់វិញអាចរងពិន័យពី ៣០០ដុល្លារសិង្ហបុរី (ប្រមាណ២៣៤ដុល្លារអាមេរិក) ទៅ៧០០ដុល្លារ(ប្រមាណ៥៤៦ដុល្លារអាមេរិក)។

ដោយឡែកមន្ត្រីរាជការ និងកងកម្លាំង ដែលរពាក់ព័ន្ធបារីអេឡិចត្រូនិក នឹងត្រូវទទួលទម្លាក់ឋានៈនិងបណ្តេញចេញពីក្របខណ្ឌ។

ក្រឡេកមកមើលកម្ពុជាវិញ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងចំណោមកុមារនិងយុវជន៕

ប្រទេសចិន ៖ កងទ័ពចិនបានដាស់តឿនហ្វីលីពីនឈប់បង្កហេតុឈានទៅបង្កើនភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាបន្ទាន់ រួមទាំងឈប់ដាក់ពង្រាយកម្លាំងកងទ័ពពីក្រៅប្រទេស ហើយចិនចាត់ទុកជាការប្រឹងប្រែងពុំទទួលបានលទ្ធផលរបស់ហ្វីលីពីន ។ ចិនមិនចង់ឱ្យហ្វីលីពីនបង្កហេតុរហូតឈានទៅប្រឈមមុខគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលកំពុងតានតឹងទេ គឺការដាស់តឿនរបស់ចិនក្រោយពីហ្វីលីពីនទើបធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពនៅសមុទ្រជាមួយអាមេរិក និងជប៉ុន ។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា កងទ័ពចិនបានដាស់តឿនហ្វីលីពីនឱ្យឈប់ធ្វើសកម្មភាព ពីព្រោះចិនចាត់ទុកថា បង្កហេតុឈានទៅប្រឈមមុខគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលកំពុងតានតឹង ខណៈបច្ចុប្បន្ន ខណៈមានការបន្តល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងអនុវត្តតាមផែនការដើម្បីគ្រប់គ្រងតំបន់នេះ ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពចិនដែលគ្រប់គ្រងនៅតំបន់ភាគខាងត្បូងបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ទៅហ្វីលីពីន ក្រោយពីហ្វីលីពីនធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពជាមួយអាមេរិក និងជប៉ុន ក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ចាប់ពីថ្ងៃទី១១ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍មានខ្លឹមសារថា ៖ «ចិនសូមដាស់តឿនហ្វីលីពីន ចូរឈប់បង្កហេតុបង្កើនភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាបន្ទាន់ រួមទាំងឈប់បង្កើនកម្លាំងកងទ័ពបរទេសក្នុងតំបន់ ពីព្រោះវាជាការប្រឹងប្រែងពុំទទួលលទ្ធផល» ។

ចំណែករដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពហ្វីលីពីន ពុំទាន់និយាយអ្វីពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កងទ័ពចិនទេ ប៉ុន្តែកន្លងមក មន្ត្រីអាមេរិកនិយាយថា ការធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពអាមេរិកជាមួយហ្វីលីពីន និងជប៉ុន គឺដើម្បីបង្ហាញឱ្យឃើញថា ប្រទេសទាំងអស់មានសិទ្ធិ និងសេរីភាពបើកកប៉ាល់ ឬយន្តហោះលើដែនអាកាសអន្តរជាតិដោយស្របច្បាប់ ។

សមុទ្រចិនខាងត្បូងជាតំបន់ជម្លោះដែលចិនអះអាងថាខ្លួនជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្ទើរទាំងអស់ ដែលធ្វើឱ្យចិនមានជម្លោះជាមួយប្រទេសជាច្រើននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា ៖ ហ្វីលីពីន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាម ដែលប្រទេសនេះបានអះអាងកម្មសិទ្ធិលើសមុទ្រចិនខាងត្បូងដូចគ្នា ពីព្រោះវាជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រដ៏សំខាន់ ។ នេះពុំមែនជាការដាស់តឿនលើកទី១ទេ គឺកងទ័ពចិនបានដាស់តឿនហ្វីលីពីនជាច្រើនលើកកន្លងមក ហើយកងទ័ពទាំងពីរធ្លាប់មានបញ្ហាជាមួយគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ ៕