ប្រទេសវៀតណាម ៖ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងដោយសារឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះម៉ាតម៉ូ (Matmo) បានធ្វើឱ្យនៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ តំបន់ជាច្រើនក្នុងទីក្រុងហាណូយលិចលង់ យន្តហោះជាច្រើនគ្រឿងដែលចេញ-ចូលអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Noi Bai ត្រូវពន្យារពេលហោះហើរ ខណៈវៀតណាមទើបតែរងឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះប៊ួឡូយ ។ តាមការប្រកាសរបស់ឧតុនិយម គឺតំបន់ខាងជើងនឹងមានភ្លៀងធ្លាក់កាន់តែខ្លាំង ហើយវៀតណាមនឹងរងឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះចំនួន៣ បន្តបន្ទាប់ទៀត ។

ភ្លៀងធ្លាក់បណ្តាលឱ្យផ្លូវនានាក្នុងទីក្រុងហាណូយលិចលង់ រថយន្ត និងម៉ូតូជាច្រើនគ្រឿងកកស្ទះកណ្តាលផ្លូវ ខណៈពលរដ្ឋដើរឆ្លងកាត់ទឹកជ្រៅ ។ វាមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យកកស្ទះយានជំនិះតាមផ្លូវប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធលូបង្ហូរទឹកក្នុងទីក្រុងក៏ខូចខាតដែរ ដោយសារបរិមាណទឹកភ្លៀងច្រើន ។ ពលរដ្ឋនៅទីក្រុងហាណូយប្រាប់ថា ភ្លៀងធ្លាក់ និងមានទឹកលិចផ្លូវជាញឹកញាប់ធ្វើឱ្យពួកគេរស់នៅក្រោមព្យុះភ្លៀងរៀងរាល់ថ្ងៃ និងបារម្ភពីទីក្រុងរងឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះបន្ថែមទៀត ។

ចំណែកសាលារៀនជាច្រើនកន្លែងនៅទីក្រុងហាណូយបានបិទទ្វារដោយបង្រៀនសិស្សតាមអនឡាញ ខណៈយន្តហោះជាច្រើនគ្រឿងដែលចេញ-ចូលអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Noi Bai បានពន្យារពេលហោះហើរដោយសារខ្យល់ព្យុះ ។

កាលពីដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ មានទឹកជំនន់ខ្លាំងនៅទីក្រុងហាណូយដោយសាររងឥទ្ធិលខ្យល់ព្យុះប៊ូឡូយ ដែលបានសម្លាប់ពលរដ្ឋវៀតណាមយ៉ាងហោចណាស់៥១នាក់ និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិស្មើទឹកប្រាក់ប្រមាណ៦០០លានដុល្លារ ។ ក្រុមគ្រួសារជាច្រើនទើបតែសម្អាតភក់ និងកំទេចកំទីក្នុងផ្ទះពេលផុតព្យុះប៊ួឡូយ បែរជាមកជួបព្យុះម៉ាតម៉ូ និងមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងម្តងទៀត ។

តាមការព្យាកររបស់ឧតុនិយមវៀតណាម គឺមានភ្លៀងធ្លាក់ ផ្គររន្ទះនៅទីក្រុងហាណូយនៅព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ដោយឧតុនិយមបានដាស់តឿនពលរដ្ឋពីទឹកជំនន់នៅតំបន់ទំនាប ថែមទាំងមានខ្យល់ព្យុះ៣ទៀតបោកបក់លើប្រទេសវៀតណាមមុនដំណាច់ឆ្នាំ២០២៥ ។

ដោយឡែក តាមការផ្សាយរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ខ្យល់ព្យុះម៉ាតម៉ូមានឥទ្ធិពលខ្សោយមកលើរបបខ្យល់មូសុងនិរតីដែលបក់លើសមុទ្រអាដាម៉ាន់ ឈូងសមុទ្រថៃ អាងទន្លេមេគង្គ សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងលើកម្ពុជា ។ គន្លងផ្លូវរបស់ខ្យល់ព្យុះនេះពុំមានឥទ្ធិពលខ្លាំងមកកម្ពុជានោះទេ ៕

ដើម្បីថែរក្សាកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ ៥០C អោយស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អប្រសើរ ក្រោយទឹកទន្លេស្រកចុះ និងបង្ការកុំអោយមានគ្រោះថ្នាក់កើតឡើងជាយថាហេតុ មន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានសម្រេចបិទការធ្វើដំណើរលើកំណាត់ផ្លូវខាងលើ ជាបណ្ដោះអាសន្នរហូតមានការជូនដំណឹងជាថ្មី។

បើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់មន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនខេត្តកំពង់ឆ្នាំង នាថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បានបញ្ជាក់ថា ចាប់ពីថ្ងៃជូនដំណឹងនេះតទៅ មន្ទីរបានសម្រេចបិទការធ្វើចរាចរណ៍លើកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ ៥០C ជាផ្លូវតភ្ជាប់ពីស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ទៅកាន់ផ្លូវជាតិលេខ ៦ ខេត្តកំពង់ធំជាបណ្តោះអាសន្នហើយ។

ក្នុងនោះចាប់ពីគ.ម ០០+០០០ ដល់គ.ម ១៤+២០០ ជាកំណាត់ផ្លូវ ស្ថិតក្នុងភូមិកង្កែប ឃុំច្រណូក ស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងក៏ត្រូវរងនូវការជនលិចដោយទឹកទន្លេផងដែរ។

វិធានការខាងលើ ក៏ជាចំណែកមួយជួយថែរក្សាកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ ៥០C អោយស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អប្រសើរ ក្រោយទឹកទន្លេស្រកចុះ និងបង្ការកុំអោយមានគ្រោះថ្នាក់កើតឡើងជាយថាហេតុទៀតផង។

ចំពោះការប្រកាសបើកអោយមានការធ្វើចរាចរណ៍ឡើងវិញ និងត្រូវធ្វើឡើងក្រោយមានការចេញនូវសេចក្តីជូនដំណឹងជាថ្មី។

សូមរម្លឹកថា គម្រោងសាងសង់ផ្លូវជាតិលេខ ៥០C ធ្លាប់ត្រូវបាននាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃប្រទេសកម្ពុជា ចាត់ទុកថា ជាគម្រោងអាទិភាពប្រចាំឆ្នាំ២០២៤។ ដោយផ្លូវមួយខ្សែនេះ ជាផ្លូវប្រវត្តិសាស្ត្រមិនធ្លាប់មាន ឆ្លងកាត់កណ្តាលប្រទេសកម្ពុជា ដែលអាចបំព្រួញចម្ងាយធ្វើដំណើរពីជាង ១០០គីឡូម៉ែត ឲ្យមកនៅសល់ត្រឹមតែ ៥៨ គីឡូម៉ែត គិតពីទីរួមខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មកកាន់ផ្លូវជាតិលេខ៦ នៃក្រុងស្ទឹងសែនខេត្តកំពង់ធំ។

គម្រោងផ្លូវនេះមានសារៈសំខាន់ ក្នុងការតភ្ជាប់ពីក្រុងកំពង់ឆ្នាំង ឆ្លងកាត់ស្រុកកំពង់លែង នៃខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ឆ្ពោះទៅក្រុងស្ទឹងសែន នៃខេត្តកំពង់ធំ មានប្រវែង ៥៨ គីឡូម៉ែត្រ ដែលចំណាយថវិកាសាងសង់អស់ប្រមាណ ១៥០ លានដុល្លារអាមេរិក៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីមានជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនមានគំនិតជ្រុលនិយមខ្លាំងចង់បានទឹកដីរបស់កម្ពុជាឥតអៀនខ្មាស់ ថែមទាំងគាំទ្រកងទ័ពខ្លួនធ្វើសង្គ្រា.មឆាប់ៗ ។ ពលរដ្ឋថៃបានស្តីបន្ទោសរដ្ឋាភិបាលតាមបណ្តាញសង្គម ហេតុអ្វីមិនបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ព្រំដែនភូមិណងចាន់ ដែលពួកគេអះអាងជាទឹកដីថៃ បើរដ្ឋាភិបាលមិនបណ្តេញទេ ពលរដ្ឋនឹងប្រមូលផ្តុំគ្នាបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរដោយខ្លួនឯង ។

ឆ្លើយតបនឹងពលរដ្ឋថៃជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ព្រំដែនភូមិណងចាន់ ខេត្តស្រះកែវ ត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោក អនុថីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថា នេះគ្រាន់តែជាការកំណត់ពេលវេលារបស់អភិបាលខេត្តស្រះកែវប៉ុណ្ណោះ ។ ភាគីទាំងពីរត្រូវចរចា និងអនុវត្តវិធានការផ្លូវច្បាប់ច្រើន មិនមែនបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញភ្លាមៗកម្ពុជា-ថៃកំពុងប្រឈមមុខគ្នាទេ ។

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែតុលា លោក អនុថីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃបាននិយាយពីការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ព្រំដែនខេត្តភូមិណងចាន់ ខេត្តស្រះកែវ ដែលថៃកំណត់ត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ហើយសារព័ត៌មានកម្ពុជាផ្សាយថា គ្មានការជម្លៀសពលរដ្ឋខ្មែរចេញ ។ លោកនិយាយបំភ្លៃថា វាជាតំបន់របស់ថៃ ថៃមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកគ្មានសញ្ជាតិថៃរស់នៅឡើយ ។ ការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ជម្លោះត្រូវតែអនុវត្តវិធានការច្បាប់ច្រើន ពលរដ្ឋខ្មែរជាជនសាមញ្ញ ថៃត្រូវប្រព្រឹត្តចំពោះពួកគេតាមវិធីមួយ ប៉ុន្តែមិនធ្វើឱ្យពួកគេលំបាក ថៃនឹងមិនអនុវត្តវិធីបណ្តេញដោយបង្ខំ ប៉ុន្តែនឹងអនុវត្តវិធីផ្លូវច្បាប់ និងជជែកច្រើនបំផុត ។

អភិបាលខេត្តស្រះកែវបានកំណត់ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចាកចេញពីតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ប៉ុន្តែការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរ គឺយើងត្រូវមើលទស្សនៈជាច្រើន បច្ចុប្បន្ន បញ្ហា និងគ្រោះថ្នាក់ស្ថិតនៅព្រំដែន ។ យើងត្រូវពិនិត្យមើលពីការប៉ះទង្គិច និងការត្រៀមខ្លួនរបស់យើង រីឯការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរអាចជាផ្នែកមួយនៃការចរចា បើមានការដកអាវុធធុនធ្ងន់ ដោះមីន និងដកថយកម្លាំង យើងនឹងចរចារឿងនេះ ។

កម្ពុជាត្រូវស្វែងរកទីកន្លែងរស់នៅថ្មីលើទឹកដីកម្ពុជាសម្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន មិនមែនថៃបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញភ្លាមៗក្នុងពេលប្រទេសទាំងពីរកំពុងប្រឈមមុខគ្នា គឺត្រូវអនុវត្តតាមដំណាក់កាល ។ ហេតុនេះ ថៃពុំអាចកំណត់ពេលវេលាឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចាកចេញនៅថ្ងៃនេះ ឬថ្ងៃនោះ ពីព្រោះលោកពុំបានកំណត់ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចាកចេញនៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ទេ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក អនុថីន ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ យោធភូមិភាគទី៥កម្ពុជាបានទទួលលិខិតឆ្លើយតបពីកងទ័ពភូមិភាគទី១ថៃ ដោយខ្លឹមសារបញ្ជាក់ថា លុះត្រាតែយោធភូមិភាគទី៥កម្ពុជារៀបចំផែនការជម្លៀសពលរដ្ឋខ្មែរដែលស្ថិតនៅតំបន់ឈមបរិវេណភូមិណងចាន់ និងភូមិណងយ៉ាកែវ ស្រុកខូកស៊ូង ខេត្តស្រះកែវ និងភូមិតាដាក់យ៉ា ស្រុកតាដាក់យ៉ា ខេត្តស្រះកែវ សរុបចំនួន៣តំបន់ ជាមុនសិន ទើបកងទ័ពភូមិភាគទី១ថៃយល់ព្រមចូលរួមប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ (RBC) ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ តាមសំណើរបស់កម្ពុជា ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន ព្រមទាំងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធជាច្រើនរូបបានធ្វើដំណើរទៅពិនិត្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងសួរសុខទុក្ខកងទ័ពនៅស្រុកភ្នំដងរ៉ាក់ ខេត្តសុរិន្ទ ហើយលោកប្រាប់ទៅកងទ័ពថៃយកឈ្នះឱ្យបាន កុំចុះចាញ់ដាច់ខាត ។ បើកងទ័ពថៃបំពេញភារកិច្ចនៅព្រំដែនជោគជ័យ លោកនឹងអនុញ្ញាតឱ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញឆាប់ៗ និងយកអធិបតេយ្យទៅជូនពលរដ្ឋ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod ។

នាវេលាម៉ោង២រសៀល ថ្ងៃទី៣ ខែតុលា លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ព្រមទាំងលោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ, លោក អាឌុន ប៊ុនថាំចារើន អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ រួមទាំងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធជាច្រើនរូប បានធ្វើដំណើរទៅពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ព្រមទាំងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពថៃនៅស្រុកភ្នំដងរ៉ាក់ ខេត្តសុរិន្ទ ។ បន្ទាប់មក នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃក៏បានចូលរួមបរិភោគអាហារថ្ងៃត្រង់ជាមួយកងទ័ពព្រំដែនដើម្បីបង្កើនភាពស្និទ្ធស្នាល ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបាននិយាយមកកាន់កងទ័ពថា លោកគាំទ្រការបំពេញភារកិច្ចកងទ័ពឱ្យទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត និងដោះស្រាយគ្រប់បញ្ហាក្នុងជីវិតរបស់កងទ័ព ក៏ដូចជាពលរដ្ឋថៃឱ្យមានសុវត្ថិភាព ។ លោកបានពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ និងអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ ហើយសង្ឃឹមថា ភាពជិតស្និទ្ធ និងការទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋាភិបាលជាមួយកងទ័ព គឺជាផលប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតក្នុងការបំពេញភារកិច្ចរបស់កងទ័ព ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបន្តថា កងទ័ពថៃត្រូវតែឈ្នះក្នុងការបំពេញភារកិច្ចនៅព្រំដែន និងទន្ទេញឱ្យចាំមាត់ កងទ័ពថៃមិនចុះចាញ់ដាច់ខាត ពីព្រោះមានកងទ័ពតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលទទួលបានកិត្តិយសខ្ពស់បំផុតដើម្បីការពារទឹកដីថៃអស់មួយជីវិត ហើយខ្ញុំមានកិត្តិយសដែលបានចូលរួមក្នុងការបំពេញភារកិច្ចកងទ័ពឱ្យទទួលបានជោគជ័យ ។ ខ្ញុំពុំធ្លាប់គិតថា កងទ័ពថៃចុះចាញ់ទេ ខ្ញុំនឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាងឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីឱ្យកងទ័ពនៅព្រំដែនបានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញឆាប់ៗ និងនាំមកនូវជ័យជម្នះ អធិបតេយ្យជាតិជូនពលរដ្ឋ ។

ក្រៅពីនេះ លោក អនុថីន ក៏បានសន្យាផ្តល់ប្រាក់សំណងដល់ពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការប៉ះទង្គិចនៅព្រំដែនផងដែរ ដោយសារពលរដ្ឋមួយចំនួនធំពុំទាន់ទទួលបានប្រាក់សំណងពីរដ្ឋាភិបាលនៅឡើយទេ ៕

ប្រទេសថៃ៖ តំបន់កងទ័ពភូមិទី១ របស់ថៃ បានចេញការព្រមា.នយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា៖ ខ្លួននឹងមិនចូលរួមកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនភូមិភាគថៃ-កម្ពុជា (RBC) នាពេលខាងមុខនេះឡើយ លុះត្រាតែយោធភូមិភាគទី៥ របស់កម្ពុជា បង្ហាញជាផ្លូវការនូវផែនការជម្លៀសជនស៊ីវិលកម្ពុជាចេញពីភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ច្បាស់លាស់ជាមុនសិន។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation កាលពីថ្ងៃចន្ទទី6 ខែតុលា។

នៅក្នុងរបាយការណ៍ស្ថានភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី 6 ខែតុលា កងទ័ពភូមិភាគ1ថៃ បានឲ្យដឹងថា កងទ័ពភូមិភាគទី1ថៃ បានស្នើសុំឱ្យយោធភូមិភាគទី៥កម្ពុជា រៀបចំផែនច្បាស់លាស់ស្ដីពីការបណ្តេញជនស៊ីវិលកម្ពុជាចេញពី Ban Nong Chan និង Ban Nong Ya Kaeo ក្នុងស្រុក Khok Sung និង Ban Khlong Phaeng នៅស្រុក Ta Phraya ខេត្តស្រះកែវ មុនពេលចូលរួមកិច្ចប្រជុំ RBC មកដល់។

ការទាមទារនេះ ត្រូវបានកម្ពុជាឆ្លើយតបវិញដោយបដិសេធថា កម្ពុជានឹងមិនយល់ព្រមក្នុងការរៀបចំផែនការបែបនេះទេ ហើយទទូចថាជម្លោះព្រំដែនគួរតែត្រូវបានដោះស្រាយតាមរយៈដំណើរការគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) ជំនួសវិញ។

ក្រោយសំណើរត្រូវបានច្រានចោលដោយកម្ពុជា មេទ័ពភូមិភាគ1ថៃ បានព្រ.មានវិញថា ដូច្នេះកិច្ចប្រជុំ RBC នឹងមិនអាចដំណើរការបានទេបើបញ្ហានេះមិនត្រូវបានបញ្ចូលរបៀបវារៈសំខាន់សម្រាប់កិច្ចប្រជុំ ហើយភាគីថៃថែមទាំងបដិសេធមិនចង់ចូលរួមប្រជុំជាមួយកម្ពុជាទៀតផង។

គិតមកដល់ពេលនេះ កងទ័ពភូមិភាគ១ថៃ បានកំណត់យកថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ជាថ្ងៃផុតកំណត់សម្រាប់កម្ពុជា ដើម្បីដាក់ផែនការបណ្តេញប្រជាជនចេញពីភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ដែលថៃបានអះអាងថាស្ថិតក្នុងអធិតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន និងរងការរំលោ.ភបំពានដោយកម្ពុជា។ ហើយប្រសិនបើនៅតែគ្មានការដោះស្រាយពីកម្ពុជា ថៃអាចនឹងរំលងកិច្ចប្រជុំ RBC នេះទាំងស្រុងតែម្ដង។

យ៉ាងណាមិញងាកមកខាងកម្ពុជា ជុំវិញបញ្ហានេះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក ឯក សំអូន មេបញ្ជាការភូមិភាគ៥ បានដាក់លិខិតឆ្លើយតបថា ៖”កម្ពុជាប្រកាន់ជំហរគោរពទៅតាមអ្វីដែលជាការព្រមព្រៀងគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ ពោលគឺត្រូវរង់ចាំលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំ JBC ចំពោះករណីនៅតំបន់ភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ដោយរួមទាំងតំបន់ដែលមានសំណង់ថៃ និងប្រជាជនថៃធ្វើសកម្មភាព ហួសបង្គោលព្រំដែនមួយចំនួនផង។ ក្នុងន័យនេះ កម្ពុជាក៏ជំរុញឱ្យមានកិច្ច ប្រជុំ JBC ឱ្យបានឆាប់ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ”។

មេបញ្ជាការភូមិភាគ៥រូបនេះ ក៏នបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖”ផ្អែកតាមការអង្កេតនៅលើដីជាក់ស្តែងបានបង្ហាញច្បាស់ថា នៅកន្លែងខ្លះក៏មានការកាន់កាប់ និង អាស្រ័យផលជាក់ស្តែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋថៃ ចូលក្នុងអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជាដែរ”៕

ប្រទេសថៃ ៖ លោក ណាថាផុង រឿងបញ្ញាវុធ ប្រធានគណបក្សប្រជាជនដែលជាគណបក្សប្រឆាំងនៅប្រទេសថៃបានជំរុញរដ្ឋាភិបាលលុបចោលគម្រោងធ្វើប្រជាមតិសួរយោបល់ពលរដ្ឋពីការបញ្ចប់អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជា ដោយលោកលើកឡើងពីលទ្ធផលការស្ទង់មតិរបស់ NIDA Poll បង្ហាញថា ពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនពុំយល់ដឹងពីខ្លឹមសារ MOU ។ រដ្ឋាភិបាលថៃមិនគួរដាក់បន្ទុកលើពលរដ្ឋ តើការផ្តល់សិទ្ធិឱ្យពលរដ្ឋសម្រេចចិត្តបញ្ចប់ MOU ជាការកេងចំណេញនយោបាយឬទេ?

កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅសាកលវិទ្យាល័យថាំម៉ាសេតថាព្រះច័ន្ទ លោក ណាថាផុង រឿងបញ្ញាវុធ ប្រធានគណបក្សប្រជាជន បាននិយាយពីរដ្ឋាភិបាលថៃផ្តល់សិទ្ធិឱ្យពលរដ្ឋសម្រេចចិត្តលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ថា តាមលទ្ធផលស្ទង់មតិរបស់ NIDA Poll គឺពលរដ្ឋថៃប្រមាណ៧០% មិនយល់ខ្លឹមសារលម្អិតក្នុង MOU ។ ការធ្វើប្រជាមតិបញ្ចប់ MOU លុះត្រាតែពលរដ្ឋយល់ច្បាស់ពី MOU ពីព្រោះវាល្អិតល្អន់ ស្មុគស្មាញ ខណៈរដ្ឋាភិបាលពុំអាចអប់រំពលរដ្ឋទាំងអស់ពី MOU នៅទីសាធារណៈ លោកបារម្ភពីការធ្វើប្រជាមតិ គឺលទ្ធផលទទួលបានមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈពិតប្រាកដរបស់ពលរដ្ឋ ។

គណបក្សប្រជាជនបានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃពិចារណាឡើងវិញពីការធ្វើប្រជាមតិបញ្ចប់ MOU រហូតមក លោកជឿថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន បានជ្រាបរឿងនេះពីលោក, អ្នកជំនាញ និងមតិនានាក្នុងសង្គម ។ តាមការស្ទង់មតិ គឺពលរដ្ឋមួយចំនួនចង់យល់ពីខ្លឹមសារ MOU ខណៈពលរដ្ឋខ្លះទៀតពុំគាំទ្រការធ្វើប្រជាមតិ ។ វាជាតួនាទីរបស់មេដឹកនាំដែលពលរដ្ឋជឿទុកចិត្តឱ្យធ្វើជាអ្នកសម្រេចនយោបាយអន្តរជាតិ រដ្ឋាភិបាលគួរទទួលខុសត្រូវ មិនគួរដាក់បន្ទុកឱ្យពលរដ្ឋ ពីព្រោះវាលម្អិត និងស្មុគស្មាញ ។

លោកបារម្ភពីការធ្វើប្រជាមតិបញ្ចប់ MOU នឹងបង្កើនបន្ទុកដល់ពលរដ្ឋពេលបោះឆ្នោត ដែលពលរដ្ឋត្រូវយល់ពីខ្លឹមសារ MOU លម្អិតជាច្រើនចំណុច ។ តើរដ្ឋាភិបាលធ្វើបែបនេះជាការកេងចំណេញនយោបាយដែរឬទេ ខណៈលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុថីន ដឹងច្បាស់ថា ៤ខែទៀតត្រូវរំលាយសភាដើម្បីរៀបចំការបោះឆ្នោត ។ គណបក្សប្រជាជនពុំយល់ស្របនឹងគម្រោងធ្វើប្រជាមតិបញ្ចប់ MOU ទេ ស្របពេលពលរដ្ឋបញ្ចេញមតិផ្ទុយគ្នានឹងការធ្វើប្រជាមតិ ប៉ុន្តែគណបក្សប្រជាជនគោរពតាមសំឡេងពលរដ្ឋ ។

បញ្ហាសំខាន់ បើពលរដ្ឋជំទាស់ការធ្វើប្រជាមតិ ហើយរដ្ឋាភិបាលមិនស្តាប់សំឡេងពលរដ្ឋ គឺវាជាតួនាទីរបស់គណបក្សប្រជាជន និងគ្រប់គណបក្សនយោបាយ ដែលត្រូវអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ឈប់ ។ ខ្លឹមសារ MOU មានភាពល្អិតល្អន់ពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចេកទេស ការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃដោយជោគជ័យ គឺមិនមែនឱ្យពលរដ្ឋសម្រេចចិត្តដោយគ្មានចំណេះដឹងគ្រប់គ្រាន់ខាងបច្ចេកទេស ដូចមន្ត្រីទូត ឬមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលទេ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃគួរប្រើប្រាស់វិធីត្រឹមត្រូវក្នុងការសម្រេចចិត្តយ៉ាងល្អិតល្អន់ ។

ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជា លោក សេង ឌីណា បានប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថា ថៃមិនអាចលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ឆ្នាំ២០០០ (ឬ MOU 2000) បានទេ ពីព្រោះវាជាឯកសារដែលមានតម្លៃច្បាប់ជាអន្តរជាតិ ។ ការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជា គឺបន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន និយាយថា រដ្ឋាភិបាលលោកនឹងមានការធ្វើប្រជាមតិសួរយោបល់ពលរដ្ឋ តើគួរ ឬមិនគួរលុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ៕