ប្រទេសថៃ៖ ក្រោយរដ្ឋាភិបាលប្រកាសឲ្យកាន់ទុក្ខរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ និងកំណត់ឲ្យពលរដ្ឋត្រូវស្លៀកពាក់ពណ៌ខ្មៅ បន្ទាប់ពីការចូលទិវង្គត់របស់ព្រះមហាក្សត្រីយានីស៊ីរីគិត ពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនបានចេញមកប្រតិកម្ម និងសម្ដែងការមិនពេញចិត្តចំពោះការបង្គាប់បញ្ជារនេះ ដោយពួកគេលើកឡើងថា វានឹងប៉ះពាល់ដល់របររកសុី និងការងាររបស់ពួកគេ ពិបាកក្នុងការរកលុយ ព្រោះកាន់ទុក្ខយូរថ្ងៃពេក។

យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុករបស់ថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា កន្លងទៅ បានឲ្យដឹងថា ប្រទេសថៃចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី២៦ តុលានេះតទៅ នឹងត្រូវកាន់ទុក្ខជាផ្លូវការរយៈពេលមួយឆ្នាំ ចំពោះការចូលទិវង្គតរបស់ព្រះមហាក្សត្រីយានីស៊ីរីគិត ព្រះមាតារបស់មហាក្សត្រថៃបច្ចុប្បន្ន ដោយព្រះសពរបស់ទ្រង់ត្រូវតម្កល់ទុកមួយឆ្នាំ ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រជាជនថៃទាំងអស់ត្រូវបានស្នើឲ្យស្លៀកពាក់ពណ៌ខ្មៅ ហើយគេកម្រិតមិនឲ្យមានពិធីជួបជុំសប្បាយៗជាសាធារណៈឡើយ។

ជាមួយការប្រកាសខាង ពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនក៏បានបញ្ចេញមតិប្រតិកម្ម ដ្បិតយល់ថាការកំណត់តាមប្រពៃណីសៃរាជវង្សបែបនេះ ប្រៀបដូចជាការបង្ខិតបង្ខំពួកគេឲ្យកើតទុក្ខតាមគ្រួសារអ្នកដទៃដែលមិនជាប់សាច់ឈា.មគ្នា និងថែមទាំងត្រូវប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបររកសុីចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ពួកគេផងដែរ។

យោងតាមការបង្ហោះរបស់ពលរដ្ឋថៃម្នាក់ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋដែលមិនពេញចិត្តជាច្រើនផ្សេងទៀតបានលើកឡើងថា «អ្នកក៏អាចស្លា.ប់បានដែរ តែសូមកុំធ្វើទុក្ខដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។ មនុស្សគ្រប់គ្នាមានការងារត្រូវធ្វើ។» ចំណែកពលរដ្ខម្នាក់ទៀតបានពោលថា «បើស្លា.ប់ហើយ ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់អ្នកដទៃ នោះជាអំពើបាបហើយ។ អ្នកស្លា.ប់ហើយអាចរង់ចាំចាប់ជាតិវិញបាន តែម្ចាស់បំណុលខ្ញុំគេអត់ចាំបានទេ» «មនុស្សតែម្នាក់គត់ស្លា.ប់ តែធ្វើឲ្យរវល់មួយប្រទេស។ ពលរដ្ឋគ្រប់គ្នាត្រូវការរកលុយចិញ្ចឹមជីវិតណា។» និងនៅមានការលើកឡើងខុសៗគ្នាជាច្រើនផ្សេងទៀត ដោយពួកគេម្នាក់ៗសុទ្ធតែខឹ.ងសម្បារនឹងការកំណត់ដ៏តឹងរឹងនៃរបបរាជានិយមរបស់ថៃ។

យ៉ាងណាមិញ ការក្លាហានហ៊ានចេញរិះគន់ចំៗរបស់ពលរដ្ឋថៃខាងលើទាំងនោះ ក៏ត្រូវបានពលរដ្ឋថៃផ្សេងទៀតដែលមានកាគោរពចំពោះរបបរាជានិយម ធ្វើការជេ.រប្រទិ.ចយ៉ាងខ្លាំងក្លាតបទៅវិញ។ ក្នុងនោះពួកគេភាគច្រើនបានខម្មិនថា «បើមិនចង់កាន់ទុក្ខ ក៏មិនបាច់មកបង្ហោះបែបហ្នឹងដែរ វាបង្ហាញថាអ្នកគ្មានខួរក្បាល» និងពាក្យសំដីដៀលថាជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលធ្វើឲ្យវាបានក្លាយជាសង្រ្គា.មពាក្យសំដីរវាងថៃនិងថៃគ្នាឯង។

យ៉ាងក៏ដោយគួរបញ្ជាក់ថា បើតាមការអះអាងរបស់លោក អនុទីន នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃបានឲ្យដឹងថា ថាកាន់ទុក្ខព្រះបរមសព ព្រះមហាក្សត្រីយានី សុីរិគិត នេះមិនដាក់កំហិតដាច់ខាតពេកនោះទេ ប៉ុន្តែលោកសូមជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តដល់ពលរដ្ឋថៃទាំងអស់ឲ្យអនុវត្តបែបនេះ ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋរស់នៅលើទឹកដីដែលមានព្រះមហាក្សត្រ និងឲ្យចាត់ទុកការសោយទិវង្គត់របស់ព្រះមហាក្សត្រីយានី ជាការបាត់បង់ចាស់ទុំដ៏គួរឲ្យគោរពម្នាក់ទៅបានហើយ បើទោះជាមិនសូវពេញចិត្តក្ដី៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump នៅតែមិនបោះបង់គំនិតកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាណត្តិទី៣ ទោះជាផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញក្តី ។ ប៉ុន្តែលោកនឹងមិនប្រជែងយកតំណែងអនុប្រធានាធិបតីដើម្បីឈានទៅកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីបន្តទេ ដោយលោកថា អនុប្រធានាធិបតី លោក JD Vance និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក Marco Rubio សុទ្ធតែមានសមត្ថភាពអាចឈរឈ្មោះជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកនាថ្ងៃអនាគត ខណៈអតីតអ្នកធ្វើការផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រថា ផែនការត្រូវបានរៀបចំរួចហើយដើម្បីឱ្យលោក Trump អាចធ្វើជាប្រធានាធិបតីម្តងទៀត ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump នៅតែមិនបោះបង់ចោលគំនិតរកវិធីដើម្បីឱ្យខ្លួនលោកក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកអាណត្តិទី៣ បើទោះជារដ្ឋធម្មនុញ្ញបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកមិនអាចកាន់តំណែងចំនួន៣អាណត្តិទេ ប៉ុន្តែលោក Trump ចង់កាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីយ៉ាងខ្លាំង ។

ទោះជាលោក Trump ចង់ធ្វើជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកអាណត្តិទី៣ ប៉ុន្តែលោកនិយាយថា នឹងមិនឈរឈ្មោះជាអនុប្រធានាធិបតីពេលបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៨ តាមគំនិតរបស់អ្នកគាំទ្រលោកមួយចំនួនទេ ។ ការមិនឈរឈ្មោះនេះដើម្បីទុកឱកាសឱ្យបេក្ខជនមកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ (Republican) ឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីមួយអាណត្តិទៀត ។ លោក Trump បាននិយាយពីតំណែងប្រធានាធិបតីអាមេរិក គឺបន្ទាប់ពីពេលកន្លងមក លោកធ្លាប់និយាយរឿងនេះនៅទីសាធារណៈ និងចែកមួកដែលមានអក្សរថា «Trump 2028» នៅសេតវិមាន ។

មតិមួយចំនួនបានផ្តល់យោបល់ទៅលោក Trump ដើម្បីកុំឱ្យខុសរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាមេរិក គឺឱ្យលោកឈរឈ្មោះជាអនុប្រធានាធិបតី ខណៈបេក្ខជនផ្សេងៗឈរឈ្មោះជាប្រធានាធិបតីពេលបោះឆ្នោតអាណត្តិក្រោយ បើប្រធានាធិបតីអាមេរិកថ្មីលាលែងពីតំណែង គឺលោក Trump ដែលមានតួនាទីជាអនុប្រធានាធិបតីនឹងអាចឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីម្តងទៀត ប៉ុន្តែមតិខ្លះថា វិធីនេះខុសច្បាប់ ។

យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាមេរិកដែលបានធ្វើវិសោធនកម្មលើកទី២២ គឺហាមប្រធានាធិបតីអាមេរិកឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីចំនួន៣អាណត្តិ រីឯការលុបចោលសេចក្តីប្រកាសក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ លុះត្រាតែទទួលបានសំឡេងគាំទ្រពីសភាតំណាងរាស្ត្រ និងព្រឹទ្ធសភា រហូតដល់២សំឡេងក្នុងចំណោម៣សំឡេង ដែលពលរដ្ឋអាមេរិកយល់ថា ការលុបចោលសេចក្តីប្រកាសក្នុងរដ្ឋធមនុញ្ញមិនអាចកើតឡើងទេ ។

បច្ចុប្បន្ន គ្មានភាពច្បាស់លាស់ពីលោក Trump ថាតើនឹងប្រើប្រាស់វិធីណាដើម្បីកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកអាណត្តិទី៣ ប៉ុន្តែនាពេលថ្មីៗនេះ លោក Steve Bannon អតីតអ្នកធ្វើការផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្ររបស់លោក និយាយថា ផែនការត្រូវបានរៀបចំរួចហើយដើម្បីឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក អាយុ៧៩ឆ្នាំរូបនេះអាចឡើងកាន់តំណែងមួយអាណត្តិទៀត ៕

នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងថៃបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម (Joint Declaration) កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ជាផ្លូវការក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៧ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ចុះហត្ថលេខាជាសាក្សី ។ ក្នុងឱកាសនោះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករីករាយដែលបានធ្វើសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខា លោកចាត់ទុកជាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងប្រកាសឱ្យថៃដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ថៃមិនទាន់ដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជានៅឡើយទេ ។

ក្រោយពីឃើញថៃមិនទាន់ដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨រូបក្រោយចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar ធ្វើជាសាក្សី មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកជាន់ខ្ពស់នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនប្រាប់ឱ្យថៃដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំងអស់ជាបន្ទាន់ ពីព្រោះថៃបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរួចហើយ ។ រីឯរដ្ឋាភិបាលថៃថា មិនទាន់ដោះលែងទេ លុះត្រាតែកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌ៤ចំណុចក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមជាមុន រួមទាំងដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីតំបន់ព្រំដែន និងសហការជាមួយថៃបង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញ ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មានបរទេសពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិក គឺមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកជាន់ខ្ពស់បាននិយាយពីកម្ពុជា-ថៃចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថៃនឹងសហការជាមួយកម្ពុជាបញ្ចប់ជម្លោះ និងបង្កើតសន្តិភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយការដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨រូបភ្លាមៗ ក្រោយប្រទេសទាំងពីបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ។

ទោះជារដ្ឋាភិបាលអាមេរិកអំពាវនាវឱ្យថៃដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨រូបជាបន្ទាន់ក្តី ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ថៃមិនទាន់ដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទេ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃនៅតែប្រកាន់គោលជំហរដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨រូប លុះត្រាកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌ៤ចំណុចក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមជាមុន ទើបថៃដោះលែង បន្ទាប់មក ប្រទេសទាំងពីរនឹងចាប់ផ្តើមស្តារទំនាក់ទំនងល្អឡើងវិញក្នុងឋានៈជាប្រទេសជិតខាង ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា-ថៃបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា កន្លងមក កម្ពុជាបានកែសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងអាវុធធុនធ្ងន់មួយផ្នៃកនៃជំហ៊ានទី១ ជានិមិត្តរូបរបស់កងទ័ពកម្ពុជានិងថៃ ក្រោមការសង្កេតការណ៍របស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពស្មោះត្រង់របស់កម្ពុជាក្នុងការបញ្ចប់ជម្លោះ និងស្តារទំនាក់ទំនងឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព ។ រីឯភាគីថៃពុំទាន់ដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាដែលថៃចាប់ខ្លួនដោយខុសច្បាប់ដើម្បីបង្ហាញពីភាពស្មោះត្រង់របស់ខ្លួនទេ ក្រោយប្រទេសទាំងពីរចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែលជាឯកសារសន្តិភាព ។

បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ មានរយៈពេល៩១ថ្ងៃហើយដែលវីវកងទ័ពកម្ពុជាចំនួន១៨រូបត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងដាក់ឱ្យស្ថិតក្រោមការឃុំគ្រងរបស់កងទ័ពថៃ ។ កម្ពុជាសូមអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃដោះលែងកងទ័ពទាំងអស់ត្រឡប់មកវិញឱ្យបានឆាប់រហ័សជាទីបំផុត ដើម្បីអាចត្រឡប់មកជួបជុំក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួនប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាព ស្របតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ៕

ក្នុងជំនួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានស្នើវៀតណាមងាកមករឹតចំណងមិត្តភាពជំនួសឱ្យការប្រកួតប្រជែងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃក៏បានថ្លែងអំណរគុណរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមដែលមើលការខុសត្រូវក្រុមហ៊ុនឯកជនថៃទៅវិនិយោគនៅវៀតណាម ។ រីឯនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមចាត់ទុកថៃជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មកំពូលបានជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមឱ្យរីកចម្រើន ។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និសីទ KLCC ទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី លោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយលោក Pham Minh Chinh នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម អំពីកិច្ចសហការរវាងថៃ-វៀតណាម ក្រោយពីមេដឹកនាំប្រទេសទាំង២រូបបានជជែកគ្នាតាមទូរស័ព្ទកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែតុលា ។ ក្នុងឱកាសនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមបានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ចំពោះថៃដែលចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ថាជាការឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព និងសុវត្ថិភាព ខណៈនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថា ថៃ-វៀតណាមជាប្រទេសមានសក្តានុពល លោកចង់អញ្ជើញវៀតណាមសហការគ្នាក្នុងឋានៈជាមិត្តជំនួសឱ្យការប្រកួតប្រជែងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ។

ក្រៅពីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin ក៏បានថ្លែងអំណរគុណវៀតណាមផងដែរ ដែលបានគាំទ្រក្រុមហ៊ុនឯកជនថៃចូលទៅវិនិយោគនៅវៀតណាម និងមើលការខុសត្រូវក្រុមហ៊ុនថៃយ៉ាងល្អ ។ លោកបានអញ្ជើញនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមធ្វើទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសថៃជាផ្លូវការក្នុងកិច្ចប្រជុំសហការទន្លេមេគង្គ-ឡានឆាង ដែលថៃនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខ ។

ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក Pham ចាត់ទុកថៃជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មកំពូល និងជាវិនិយោគិនបរទេសលំដាប់ទី២ នៅវៀតណាម ដោយការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនឯកជនថៃបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម ។ លោកត្រៀមខ្លួនជួបជជែកពិភាក្សាជាមួយវិនិយោគិន និងម្ចាស់អាជីវកម្មថៃ ដើម្បីជ្រាបពីបញ្ហា និងសំណើផ្សេងៗរបស់ពួកគេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែតុលា កន្លងមក នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin បានជជែកតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក Pham ដើម្បីបង្ហាញក្តីរីករាយក្នុងឱកាសឡើងកាន់តំណែង ។ លោក Anutin បង្ហាញការជឿជាក់លើកិច្ចសហការរវាងថៃ-វៀតណាម ដែលលោកចាត់ទុកប្រទេសទាំងពីរមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនក្នុងអនុតំបន់ទន្លេមេគង្គ គឺកិច្ចសហការនឹងក្លាយជាកត្តាសំខាន់ឈានទៅជំរុញសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍក្នុងតំបន់ឱ្យរីកចម្រើនប្រកបដោយនិរន្តរភាព ។

ភាគីទាំងពីរបានប្តេជ្ញាបន្ត និងពន្លឿនកិច្ចសហការលើគ្រប់វិស័យ ជាពិសេស វិស័យសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក ស្របពេលភាគីទាំងពីរកំពុងបង្កើនទំនាក់ទំនងជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រទូលំទូលាយ ។ មេដឹកនាំទាំង២រូបសង្ឃឹមថា ថៃ-វៀតណាមនឹងបង្កើនការវិនិយោគទៅវិញទៅមកក្នុងផ្នែកឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងការផលិតទំនិញ ៕

ទីក្រុងបាងកក៖ នៅតែចចេសខ្លាចគេថាអន់! នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោក អនុទីន ឆាន់វីរៈគុល បាន បញ្ជាក់ថា ការបើកច្រកព្រំដែនឡើងវិញជាមួយនឹងភាគីកម្ពុជានឹងក្លាយជាជម្រើសចុងក្រោយ ដោយថៃត្រូវរង់ចាំមើលទង្វើរបស់កម្ពុជាជាមុនសិន។ ការថ្លែងរបស់លោក អនុទីន បែបនេះធ្វើឡើងស្របពេលដែលអាជីវកម្មនៅថៃ កំពុងទាមទារដ្ឋាភិបាលឲ្យចាត់វិធានការសង្គ្រោះជាបន្ទាន់ ជុំវិញបញ្ហាព្រំដែនដែលធ្វើឲ្យខាតបង់ដល់សេដ្ឋកិច្ចថៃប្រមាណ ៤៥៨ លានដុល្លារក្នុងមួយខែៗ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃកាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី២៧ តុលាម្សិលមិញនេះ បានឲ្យដឹងពីគោលជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ បន្ទាប់ពីចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជារួចថា «ការបើកច្រកព្រំដែនឡើងវិញជាមួយនឹងភាគីកម្ពុជា នឹងក្លាយជាជម្រើសចុងក្រោយ នៅក្នុងការសម្រេចចិត្តរបស់ថៃ ដោយលោកត្រូវប្រាកដចិត្តជាមុនសិនថា កម្ពុជានឹងលែងបង្កការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខជាតិរបស់ថៃ»។ នេះបើតាមពាក្យសម្ដីរបស់លោក អនុទីន ប្រាប់ទៅកាន់អ្នកកាសែត។

បន្ថែមពីលើនោះ លោក អនុទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ការបើកឡើងវិញអាស្រ័យលើសកម្មភាពរបស់កម្ពុជា ក្នុងការអនុវត្តសេចក្តីប្រកាសរួមដែលលោកបានចុះហត្ថលេខាជាមួយសម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា។ លោកថា ប្រទេសថៃនឹងចាំវាយតម្លៃពីសកម្មភាពរបស់កម្ពុជា មុននឹងបន្តទៅជំហានបន្ទាប់នៅក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀង។ លោកថែមទាំងគូសបញ្ជាក់ទៀតថា «ប្រទេសថៃមិនមែនជាប្រទេសដែលបំពានលក្ខខណ្ឌបទឈប់បាញ់នោះទេ ដូច្នេះរាល់សកម្មភាពត្រូវតែចាប់ផ្តើមពីប្រទេសកម្ពុជា។ មានតែបន្ទាប់ពីបញ្ហាទាំងអស់ដែលប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិត្រូវបានដោះស្រាយ យើងនឹងចាប់ផ្តើមការពិភាក្សាដើម្បីធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងដូចដើម។ ច្រកព្រំដែនអាចបើកឡើងវិញបន្ទាប់ពីនោះ»។

ការលើកឡើងទាំងទទឹងទិសរបស់លោក អនុទីន ធ្វើឡើងចំពេលដែលអាជីវកម្មថៃកំពុងទាមទារសុំជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកដោយព្រមានថា ការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដែលកំពុងបន្តអូសបន្លាយ អាចបង្កការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចថៃ ដោយពួកគេទាមទារឱ្យមានវិធានការសង្គ្រោះជាបន្ទាន់។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារ Bloomberg News កាលពីសប្ដាហ៍មុនបានបង្ហាញថា បន្ទាប់ពីការបិទច្រកព្រំដែនគោករវាងប្រទេសថៃជាមួយកម្ពុជា ធុរកិច្ចថៃបានខាតបង់ប្រមាណ ១៥ ពាន់លានបាត (៤៥៨ លានដុល្លារ) ក្នុងមួយខែ។ របាយការណ៍នេះបានគណនាទុកមុនថា ការខាតបង់សរុបអាចនឹងឈានដល់ ១០០ ពាន់លានបាត (៣.១ ពាន់លានដុល្លារ) ប្រសិនបើព្រំដែននៅតែបន្តបិទរហូតដល់ចុងឆ្នាំ។

ទោះជាយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលថៃនៅតែប្រកាន់គោលជំហរមិនចុះញម ចង់ឲ្យកម្ពុជាជាអ្នកបន្ទន់ឥរិយាបថទៅស្នើសុំខ្លួនចរចាដើម្បីបើកច្រកព្រំដែនឡើវិញ ទាំងដែលបញ្ហានេះថៃជាបានផ្ដួចផ្ដើមឡើងដោយឯកតោភាគីកាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ។ ការចង់ឈ្នះដោយមិនខ្វល់ពីការខាតបង់នេះ កំពុងធ្វើឲ្យអ្នកធុរកិច្ច សហគ្រិន និងអាជីវករថៃរងផលប៉ះពាល់កាន់តែខ្លាំងឡើង ខណៈដូចបានដឹងកន្លងមកហើយថា ទាក់ទងនឹងពាណិជ្ជកម្មតាមព្រំដែន ភាគីថៃគឺជាអ្នកនាំចេញមកកម្ពុជាច្រើន ដែលបានន័យថាថៃជាអ្នកដែលទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើនជាងកម្ពុជា ដូច្នេះមិនមានអ្វីចម្លែកនោះទេដែលបន្ទាប់ពីការបិទព្រំដែន ថៃខាតបង់ច្រើនជាងកម្ពុជានោះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានរងការវា.យប្រ.ហារពាក្យសម្តីពីសំណាក់ពលរដ្ឋថៃក្រោយនិយាយថា តំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលលោកចាត់ទុកជាតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាមានការល្មើសអធិបតេយ្យទាំងសងខាង គឺកម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យថៃ ហើយថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជា ។ ហេតុនេះ បើចង់បានភាពយុត្តិធម៌ ត្រូវតែយុត្តិធម៌ទាំងសងខាង ពលរដ្ឋថៃដែលរស់នៅលើទឹកដីកម្ពុជាត្រូវត្រឡប់មកវិញ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងស្វែងរកទីលំនៅថ្មីឱ្យពលរដ្ឋថៃដែលរស់នៅទឹកដីកម្ពុជា ខណៈកម្ពុជាក៏ត្រូវដកថយដែរ ។

ពលរដ្ឋថៃក្នុងបណ្តាញសង្គមបានរិះគន់ពាក្យសម្តីនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួនថា យកផែនទីមកបង្ហាញឱ្យពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេសមើលជាបន្ទាន់ ហេតុអ្វីលោក Anutin ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបែរជានិយាយពីពលរដ្ឋខ្លួនលើសអធិបតេយ្យកម្ពុជាទៅវិញ ឬលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា? ពលរដ្ឋថៃមិនពេញចិត្តនឹងពាក្យនេះ ជួយបកស្រាយផង តើថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជានៅតំបន់ណា ពីព្រោះការនិយាយបែបនេះធ្វើឱ្យថៃខាតបង់ ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិយាយបែបនេះទៅកើត នឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជាយកពាក្យសម្តីរបស់លោកចែកចាយ និងធ្វើភស្តុតាងប្រាប់ពិភពលោក ។ មិនគួរឱ្យទុកចិត្តនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី មិនខុសគ្នាពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាស់ទេ ។

ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរងការរិះគន់ពីសំណាក់ពលរដ្ឋ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក Siripong Angkasakulkiat បានបកស្រាយនៅថ្ងៃដដែល គឺលោក Anutin មិនបាននិយាយថា ថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជាទេ គ្រាន់តែប្រៀបធៀបពីការគ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែនដោយយុត្តិធម៌ ។ ពលរដ្ឋថៃមិនយល់ពីលោក Anutin ផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានពីការអនុវត្តតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែលចុះហត្ថលេខាដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា-ថៃ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ គឺកម្ពុជាត្រូវអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌ៤ចំណុច រួមមាន ៖ ១-ដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីតំបន់ព្រំដែន ២-ដោះមីន ៣-បង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញ និង៤-ការគ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែនរួមគ្នា ។

ការគ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែនរួមគ្នាដែលមានបញ្ហា គឺលោក Anutin បាននិយាយពីតំបន់ដែលថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជាក៏មានដែរ វាជាការនិយាយប្រៀបធៀបក្នុងការគ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែនប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពីអ្នកសារព័ត៌មានសួរនាំពីការគ្រប់គ្រងតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នា ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចង់ប្រៀបធៀបថា បើពលរដ្ឋថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជា គឺត្រូវត្រឡប់មកថៃវិញ រដ្ឋាភិបាលថៃស្វែងរកទីលំនៅថ្មីឱ្យ ខណៈពលរដ្ឋកម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យថៃ គឺរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវស្វែងរកទីលំនៅថ្មីដូចគ្នា ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin បាននិយាយពីតំបន់ព្រំដែនអាចមានពលរដ្ឋកម្ពុជាចូលនៅដីថៃ ហើយពលរដ្ឋថៃក៏ចូលនៅដីកម្ពុជាដូចគ្នា បើមានការព្រមព្រៀងហើយត្រូវឱ្យអ្នកដែលចូលរស់នៅខុសនោះរើចេញទាំងសងខាង រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរនឹងរកដីឱ្យពលរដ្ឋរៀងៗខ្លួន គឺចង់សំដៅលើការគ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែនដោយភាពយុត្តិធម៌ លោកមិនបាននិយាយថា ថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជានៅតំបន់ណាមួយទេ ហើយការដោះស្រាយបញ្ហាត្រូវផ្អែកលើការពិត ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក Anutin បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានក្រោយការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ពីការគ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែន ជាពិសេស នៅភូមិណងចាន់ ភូមិណងយ៉ាកែវ (ទល់មុខភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់) ថា តំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាកម្ពុជា-ថៃល្មើសអធិបតេយ្យទាំងសងខាង បើមានការរើចេញពីតំបន់ល្មើសអធិបតេយ្យទាំងសងខាងដោយយុត្តិធម៌នោះ បញ្ហាអសន្តិសុខក្នុងប្រទេសថៃនឹងកាត់បន្ថយ រួចហើយប្រទេសទាំងពីរចាប់ផ្តើមស្តារទំនាក់ទំនងការទូត ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន ថៃបានកោះហៅឯកអគ្គរាជទូតថៃនៅកម្ពុជាត្រឡប់មកប្រទេសវិញ ។

ក្រៅពីនេះ លោកសង្កត់ធ្ងន់ពីការអនុវត្ត គឺកម្ពុជាចាប់ផ្តើមអនុវត្តមុន ដូចជា ៖ ការដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីតំបន់ព្រំដែន បើកម្ពុជាដកអាវុធពីព្រំដែន ថៃក៏ដកអាវុធដូចគ្នាដើម្បីឈានទៅរកការចរចា ដោយចាប់ផ្តើមពិភាក្សាថ្នាក់កងទ័ពប្រទេសទាំងពីរធ្វើការដកអាវុធពីព្រំដែនទាំងសងខាងជាបន្តបន្ទាប់ក្រោមការសង្កេតការណ៍របស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន ។ ជំហ៊ានបន្ទាប់ ថៃនឹងអនុវត្តការដោះមីនក្រោមការពិនិត្យមើលរបស់ក្រុមសង្កេតការណ៍អាស៊ានផងដែរ ហើយកម្ពុជានឹងមិនរារាំងពីព្រោះបានព្រមព្រៀងរួចហើយ ក៏ដូចជាសហការបង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញ ៕