កូរ៉េខាងត្បូង៖ ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានពិភាក្សាអំពីជម្លោះរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ ជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដោយបានបញ្ជាក់ពីតួនាទីរបស់ចិនក្នុងការលើកកម្ពស់សន្តិភាពក្នុងអំឡុងពេលនៃការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែននាពេលថ្មីៗនេះ។

នៅក្នុងជំនួបពិភាក្សាការងារជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញ ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានលើកឡើងពីបញ្ហាជម្លោះថ្មីៗនេះរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ បន្ទាប់ពីប្រទេសទាំងពីរទើបតែបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរួមគ្នា នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី 26 ខែតុលា ដោយលោក ត្រាំ ក៏បានចុះហត្ថលេខាធ្វើជាសាក្សីលើឯកសារនេះផងដែរ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Bloomberg ខណៈពេលដែលការថ្លែងសុន្ទរកថាបើកកិច្ចប្រជុំបែបនេះជាធម្មតាតែងផ្ដោតលើការស្វាគមន៍ប្រកបដោយសុជីវធម៌ និងផ្ដោតលើគោលការណ៍ទូលំទូលាយ ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ស៊ី ក្នុងការលើកយកពីបញ្ហានេះឡើងមក គឺជាជំហានដោយចេតនារបស់ចិនក្នុងការលើកកម្ពស់សន្តិភាព ជាពិសេសឆ្លុះបញ្ចាំងពីសារៈសំខាន់របស់វា ដែលទាមទារឲ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីគ្រប់ភាគីទាំងអស់។

ជាមួយគ្នានេះ លោក ស៊ី ជីនពីង បានថ្លែងតាមរយៈអ្នកបកប្រែថា “លោកប្រធានាធិបតី ឯកឧត្តម បានផ្តល់សារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងដល់សន្តិភាពពិភពលោក ហើយមានបំណងចង់ដោះស្រាយបញ្ហានៅក្នុងតំបន់ទាន់នៅក្តៅ។ ខ្ញុំក៏សូមកោតសរសើរចំពោះការចូលរួមយ៉ាងសំខាន់របស់លោកនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បា.ញ់នៅតំបន់ហ្គាហ្សាថ្មីៗនេះផងដែរ។

លោក សុី បានថ្លែងបន្តថា ក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់លោក ត្រាំ ទៅកាន់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី លោកបានចូលរួមជាសាក្សីក្នុងការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសរួមស្តីពីសន្តិភាពតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហើយលោកបានផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការចរចាដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រទេសចិនក៏បានជួយសម្របសម្រួលកម្ពុជា និងថៃតាមវិធីផ្ទាល់ខ្លួនរបស់យើង ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែន ហើយយើងបន្តលើកកម្ពស់កិច្ចចរចាសន្តិភាពដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់”៕

ប្រទេសថៃ ៖ កម្ពុជា និងថៃបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាសាក្សី ។ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនេះទទួលបានការសាទរពីប្រទេសជាច្រើនដែលចង់ឃើញកម្ពុជា-ថៃស្តារទំនាក់ទំនងការទូតល្អឡើងវិញ ប៉ុន្តែបែរជាពលរដ្ឋថៃ ជាពិសេស អ្នកខេត្តសុរិន្ទពុំរីករាយទេ ថែមទាំងប្រាប់ឱ្យកងទ័ពចាត់ការយកប្រាសាទតាក្របីមកគ្រប់គ្រង ។

ពលរដ្ឋនៅខេត្តសុរិន្ទប្រាប់ថា មិនទុកចិត្តកម្ពុជា បើទោះជាមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ និងនាំគ្នារៀបចំលេណដ្ឋានសម្រាប់លាក់ខ្លួនពេលមានហេតុការណ៍បន្ទាន់កើតឡើង ពួកគេចង់ឱ្យកងទ័ពចាត់ការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់យកប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មួយចំនួននៅព្រំដែនមកគ្រប់គ្រង ពីព្រោះនឹងជួបការលំបាក បើស្ថានការណ៍ជម្លោះរវាងប្រទេសទាំងពីរនៅតែអូសបន្លាយ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath នៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

សារព័ត៌មាន Thairath រាយការណ៍ថា នៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលានេះ នៅសាលារៀនភូមិណូនសុវណ្ណ ស្ថិតនៅឃុំខូកតាខៀន ស្រុកកាបឈើ ខេត្តសុរិន្ទ ពលរដ្ឋបាននាំគ្នារៀបចំលេណដ្ឋានសម្រាប់ឱ្យកូនសិស្សលាក់ខ្លួនពេលមានហេតុការណ៍បន្ទាន់កើតឡើង ដែលថវិការៀបចំលេណដ្ឋានជាថវិការបស់រដ្ឋ ។

លោក ប៊ុនយន់ ឡាហួថូន អាយុ៧៣ឆ្នាំ ដែលមកជួយរៀបចំលេណដ្ឋាននិយាយថា ទោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ប៉ុន្តែនៅតែមិនទុកចិត្ត និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាកុហក ទើបនាំគ្នារៀបចំលេណដ្ឋានសម្រាប់កូនសិស្សលាក់ខ្លួនពេលកើតហេតុការណ៍បន្ទាន់ ។ បុរសនេះមិនចង់ឱ្យបើកព្រំដែនឡើងវិញទេ និងផ្តាំផ្ញើទៅកងទ័ពឱ្យចាត់ការយកប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មួយចំនួននៅព្រំដែនមកគ្រប់គ្រង ព្រោះជឿថា ការចរចាគ្មានអាវុធ កម្ពុជានឹងមិនដកថយ ។ ម្យ៉ាងទៀត បើស្ថានការណ៍ជម្លោះអូសបន្លាយបែបនេះ នឹងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃលំបាក ។

ចំណែកអតីតមេភូមិណូនសុវណ្ណ លោក មិត ផាន់ថាម៉ាស់ និយាយថា លេណដ្ឋានជាគម្រោងរបស់រដ្ឋាភិបាល ខ្លួនមិនទុកចិត្តស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្នទេ ពលរដ្ឋត្រៀមខ្លួនគ្រប់ពេលវេលា ។ ពលរដ្ឋមិនជឿជាក់លើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងចង់ឱ្យថៃចាត់វិធានការម៉ឺងម៉ាត់ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះឆាប់ៗ ដោយសារមិនទុកចិត្តកម្ពុជាព្រមដកថយកងកម្លាំង ហើយមិនដឹងថា មេដឹកនាំប្រទេសថៃមានអ្វីលាក់បាំងក្នុងការចុះហត្ថលេខាសន្តិភាព ។

គួរបញ្ជាក់ថា ហ្វេសប៊ុកផេកផ្សេងៗរបស់ពលរដ្ឋខេត្តសុរិន្ទបានបង្ហោះសារទាមទារតកប្រាសាទតាក្របីរបស់កម្ពុជា និងទាមទារយកតំបន់ជាច្រើនទៀតនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រួមទាំងប្រឆាំងការបើកព្រំដែន ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ។ ថ្មីៗនេះ ក្រុមជ្រុលនិយមថៃ និងប្រធានគណបក្សនយោបាយខ្លះបានគំរាមលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul បើហ៊ានបើកព្រំដែនឡើងវិញ ពួកគេនឹងនិរទេសចេញពីប្រទេស ខណៈបុគ្គលជ្រុលនិយមខ្លះថា បើរដ្ឋាភិបាលបើកព្រំដែនពេលណា នឹងញុះញង់ឱ្យពលរដ្ឋធ្វើបាតុកម្មដូចនេប៉ាល់ ៕

ប្រទេសថៃ៖ នាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មបរទេសរបស់ថៃ បានបង្ហាញថា ពាណិជ្ជកម្មព្រំដែនរបស់ប្រទេសថៃ ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ2025 នេះបានធ្លាក់ចុះ 22.2% ដែលស្មើនឹងការថយចុះទឹកប្រាក់ប្រមាណ 141,694 លានបាត ( ប្រហែល 3.87 ពាន់លានដុល្លារ) ដោយសារការបីតព្រំដែនរបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation កាលពីថ្ងៃទី29 ខែតុលា។

លោកស្រី Arada Fuangtong អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មបរទេស បានលើកឡើងថា គិតត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ2025 ការនាំចេញរបស់ថៃបានធ្លាក់ចុះមកសល់ត្រឹម 74,941 លានបាត (2.05 ពាន់លានដុល្លារ) ធ្លាក់ចុះ 1.,4% ខណៈដែលការនាំចូលមានតម្លៃ 66,753 លានបាត កើនឡើង 5.9% ដែលធ្វើឲ្យការនាំចេញមានទំហំទឹកប្រាក់តិចជាងការនាំចូល។

ទិន្នន័យនេះបានគូសបញ្ជាក់ថា ពាណិជ្ជកម្មព្រំដែនរបស់ប្រទេសថៃធ្លាក់ចុះ 22.2% នៅក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2025 ដោយសារតែបញ្ហាច្រកទ្វារព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា និងមីយ៉ាន់ម៉ា។ ជម្លោះព្រំដែនរវាងថៃនិងកម្ពុជា បានជំរុញឲ្យពាណិជ្ជកម្មព្រំដែនថៃ-កម្ពុជាបានធ្លាក់ចុះស្ទើតែ 99.9% ទោះបីជាមានការដោះស្រាយ ហើយព្រំដែនមួយចំនួនបានចាប់ផ្តើមធូរស្រាលក៏ដោយ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ពាណិជ្ជកម្មព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ាបានធ្លាក់ចុះ 39.0% ដែលថៃអះអាងថា ភាគច្រើនដោយសារតែមកពីការកំណត់របស់ខ្លួនលើការនាំចេញប្រេងឥន្ធនៈ និងផលិតផលពាក់ព័ន្ធដូចជាម៉ាស៊ីនភ្លើង បន្ទះសូឡា អាគុយ និងឧបករណ៍ទំនាក់ទំនងទៅកាន់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាតែប៉ុណ្ណោះ។

គួរឲ្យដឹងថា នៅពេលបច្ចុប្បន្ន ម្ចាស់អាជីវកម្មថៃជាច្រើនកំពុងទាមទារសុំជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនដោយព្រមានថា ការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដែលកំពុងបន្តអូសបន្លាយ អាចបង្កការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចថៃ ដោយពួកគេទាមទារឱ្យមានវិធានការសង្គ្រោះជាបន្ទាន់។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារ Bloomberg News កាលពីសប្ដាហ៍មុនបានបង្ហាញថា បន្ទាប់ពីការបិទច្រកព្រំដែនគោករវាងប្រទេសថៃជាមួយកម្ពុជា ធុរកិច្ចថៃបានខាតបង់ប្រមាណ ១៥ ពាន់លានបាត (៤៥៨ លានដុល្លារ) ក្នុងមួយខែ។ របាយការណ៍នេះបានគណនាទុកមុនថា ការខាតបង់សរុបអាចនឹងឈានដល់ ១០០ ពាន់លានបាត (៣.១ ពាន់លានដុល្លារ) ប្រសិនបើព្រំដែននៅតែបន្តបិទរហូតដល់ចុងឆ្នាំ។

ទោះជាយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលថៃនៅតែប្រកាន់គោលជំហរមិនបើកព្រំដែនវិញដោយងាយឡើយ ដោយចង់ឲ្យកម្ពុជាជាអ្នកបន្ទន់ឥរិយាបថទៅស្នើសុំខ្លួនចរចា និងអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌដែលខ្លួនបានកំណត់ទាំង៤ចំណុចជាមុនសិន ទាំងដែលបញ្ហានេះគឺថៃជាអ្នកផ្ដួចផ្ដើមឡើងដោយឯកតោភាគីកាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅក៏ដោយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ទោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានបកស្រាយពីការចុះហត្ថលេខាលើ MOU រ៉ែកម្រជាមួយអាមេរិកនឹងមិនធ្វើឱ្យថៃរងសម្ពាធ ដែលមុនពេលចុះហត្ថលេខា គឺបានឆ្លងកាត់ការអនុម័តពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងកុំឱ្យពលរដ្ឋបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដោយសារ MOU នេះ ពីព្រោះថៃនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងការបញ្ចុះពន្ធទំនិញក្រោម១៩% ហើយលោកជឿថា MOU នឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងថៃជាមួយចិនទេ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃនៅតែប្រឆាំងនឹងការចុះហត្ថលេខារ៉ែកម្រ ដោយធ្វើបាតុកម្មនៅមុខស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសថៃនៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យលុបចោល MOU វិញ ។

ការចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ស្តីពីរ៉ែកម្ររវាងថៃនិងអាមេរិកបានក្លាយជាប្រធានបទក្តៅជជែកវែកញែកពេញបណ្តាញសង្គមប្រទេសថៃ មិនថាសមាជិកសភាគណបក្សប្រឆាំង អ្នកនយោបាយ និងពលរដ្ឋ បានស្តីបន្ទោសលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin ថា ហេតុអ្វីចុះហត្ថលេខាស្ងាត់ៗមិនឆ្លងកាត់ការឯកភាពពីពលរដ្ឋ ។ ការចុះ MOU ជាមួយប្រទេសមហាអំណាចនឹងធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀបគ្រប់បែបយ៉ាង មិនអាចលុបចោលងាយៗទេ ថែមទាំងប៉ះពាល់បរិស្ថានដោយសារការជីកយករ៉ែ ។ ថៃធ្វើឱ្យខ្លួនក្លាយជាកូនអុកក្នុងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក-ចិន ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Matter នាវេលាម៉ោងប្រមាណ១១ព្រឹកនៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា មានពលរដ្ឋថៃ រួមទាំងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងបណ្តាញប្រជាជន បានធ្វើបាតុកម្មនៅមុខស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសថៃ ដើម្បីដាក់លិខិតប្រឆាំងការចុះហត្ថលេខាលើ MOU រ៉ែកម្ររវាងថៃ-អាមេរិក ។ ពួកគេអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ឈប់ MOU រ៉ែកម្រជាមួយអាមេរិកជាបន្ទាន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងអធិបតេយ្យជាតិ ក្រោមគំនិត «Thailand Is Not for Sale» ។

ក្រុមបាតុករដែលដាក់លិខិតប្រឆាំងការចុះហត្ថលេខារ៉ែកម្របាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មានថា សូមលុប MOU រ៉ែកម្រជាបន្ទាន់ ពីព្រោះប្រទេសថៃពុំទទួលបានផលប្រយោជន៍ និងប៉ះពាល់បរិស្ថាន ហេតុអ្វីថៃចាំបាច់ចុះហត្ថលេខារ៉ែកម្រជាមួយអាមេរិក? ខ្លឹមសារក្នុង MOU គឺផ្ទុយពីអ្វីដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin និយាយថា មិនប៉ះពាល់បរិស្ថានទេ និងស្ថិតក្រោមច្បាប់ថៃ ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋយល់ថា នេះជាគោលដៅយុទ្ធសាស្ត្ររបស់អាមេរិកដែលពុំចង់ពឹងផ្អែកលើរ៉ែកម្រចិន ដោយប្រើប្រាស់ប្រទេសថៃសម្រាប់នាំចេញរ៉ែកម្រទៅអាមេរិក ថែមទាំងជំរុញឱ្យមានការជីកយករ៉ែកាន់តែច្រើននៅថៃ ។ ហេតុអ្វីចាំបាច់ចុះហត្ថលេខារ៉ែកម្រ បើថៃចាញ់ប្រៀបអាមេរិក តើចុះហត្ថលេខាដើម្បីអ្វី ។

បើតាមបាតុករផ្សេងទៀត គឺ MOU រ៉ែកម្រនេះអាចបង្កើនការផលិតរ៉ែកម្រនៅប្រទេសថៃ ខណៈបច្ចុប្បន្ន ថៃកំពុងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការជីកយករ៉ែក្នុងតំបន់ជាច្រើន ដូចជា ៖ បញ្ហានៅទន្លេកក ខេត្តឈៀងរ៉ៃ ពុំទាន់មានការដោះស្រាយ ឬផ្តល់សំណងខូចខាតនៅឡើយទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា កន្លងមក លោក Anutin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៧ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ព្រមទាំងចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ។ ក្រៅពីនេះ លោក Anutin ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ស្តីពីរ៉ែកម្រជាមួយអាមេរិក ដែលធ្វើឱ្យសង្គមថៃរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង និងទាមទារឱ្យលោកបកស្រាយយ៉ាងច្បាស់លាស់ ៕

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស នៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping បាននិយាយរាក់ទាក់គ្នាបន្តិចក្រោយចាប់ដៃនិងថតរូបជាមួយគ្នា មុនពេលមដឹកនាំប្រទេសមហាអំណាចទាំង២រូបចាប់ផ្តើមប្រជុំទ្វេភាគីក្នុងបន្ទប់ដោយពុំអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមសារព័ត៌មានចូល ដែលការជួបគ្នានេះទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីអន្តរជាតិ ។ ការជួបគ្នាលើកនេះត្រូវបានរំពឹងថា នឹងជជែកពីប្រធានបទជាច្រើន ជាពិសេស បញ្ហាពន្ធទំនិញ និងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មដ៏តានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

សារព័ត៌មានអន្តរជាតិនានាបានថតរូបភាពប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump និងប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi ជួបគ្នាម្តងទៀតក្នុងរយៈពេល៦ឆ្នាំ នៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសគីមហេ ទីក្រុងពូសាន ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។ ក្នុងឱកាសនេះ លោក Trump បានទទួលស្វាគមន៍លោក Xi ក្នុងលក្ខណៈមិត្តភាព និងសរសើរប្រធានាធិបតីចិនថា លោក Xi ជាមនុស្សពូកែចរចា បន្ទាប់មក មេដឹកនាំប្រទេសមហាអំណាចទាំងពីរក៏ចូលរួមប្រជុំជាសម្ងាត់ ។

ចំណែកប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi បានថ្លែងមុនចូលរួមប្រជុំជាផ្លូវការជាមួយលោក Trump ថា ដោយសារចិននិងអាមេរិកមានលក្ខខណៈប្រទេសខុសគ្នា ទើបវាជារឿងធម្មតាដែលមហាអំណាចទាំងពីរលើពិភពលោកមានការខ្វែងគំនិត ឬមានជម្លោះកើតឡើងម្តងម្កាល ប៉ុន្តែប្រទេសទាំងពីរគួរបន្តដំណើរក្នុងទិសដៅត្រឹមត្រូវ និងជួយជំរុញកប៉ាល់ធំនៃសម្ព័ន្ធភាពអាមេរិក-ចិនបន្តដំណើរទៅមុខ ។ លោក Xi ក៏បានសរសេរប្រធានាធិបតីអាមេរិកដែរថា មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជំរុញសន្តិភាព ជាពិសេស ជំរុញឱ្យមានបទឈប់បាញ់នៅតំបន់កាហ្សា រួមទាំងធ្វើជាសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ នៅទីក្រុងកីឡាឡាំពួរ ។

ប្រទេសនានារំពឹងថា មេដឹកនាំមហាអំណាចទាំងពីរនឹងជជែកជាច្រើនប្រធានបទ ដូចជា ៖ បញ្ហាពន្ធទំនិញ, ការលួចនាំចូលថ្នាំញៀន Fentanil ដែលបានសម្លាប់ពលរដ្ឋអាមេរិករាប់ម៉ឺននាក់ក្នុង១ឆ្នាំៗ, គ្រប់គ្រងការនាំចេញរ៉ែកម្រ (Rare Earth) របស់ចិន និងបញ្ហាចិននាំចូលសណ្តែកសៀងអាមេរិក ។ ក្រៅនេះ ក៏ជជែកពីប្រធានបទគ្រប់គ្រងការនាំចេញ Semiconductor របស់អាមេរិក, បញ្ហាសន្តិសុខ ជាពិសេស សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន និងគោលជំហររបស់អាមេរិកចំពោះតៃវ៉ាន់, ថ្លៃកំពង់ផែសម្រាប់កប៉ាល់ចិនចូលចតនៅកំពង់ផែអាមេរិក និងកិច្ចព្រមព្រៀងទិញ TikTok ។

តាមការសន្និដ្ឋានរបស់អន្តរជាតិ គឺការជួបគ្នាលើកនេះរបស់មេដឹកនាំមហាអំណាចទាំងពីរអាចចរចាពីការបញ្ចប់ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយលោក Trump បានថ្លែងមុនកិច្ចប្រជុំជាមួយចិនថា យើងមានគម្រោងចរចាគ្នា អាមេរិកត្រៀមខ្លួនរួចហើយក្នុងការព្រមព្រៀងជាមួយចិនជាច្រើនរឿង ហើយយើងនឹងបន្ថែមការព្រមព្រៀងលើរឿងជាច្រើនទៀតនាពេលនេះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក Trump បានចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីជាបន្តបន្ទាប់ពេលអាមេរិកកំពុងមានជម្លោះពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន និងរីករាលដាលដល់រ៉ែកម្រ ខណៈចិនមានរ៉ែកម្រច្រើនលំដាប់ទី១ លើពិភពលោក ។ ក្រោយចិនរឹតត្បិតលើការនាំចេញរ៉ែកម្រដ៏សំខាន់របស់ខ្លួន លោក Trump ក៏បានដំឡើងពន្ធទំនិញចិនបន្ថែម១០០% ដែលអត្រាពន្ធថ្មីខ្ពស់នេះ នឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលការដំឡើងពន្ធធ្វើឱ្យចិនខឹងសម្បារ និងព្រមានសងសឹកវិញ ។ ទោះយ៉ាងណា មន្រ្តីអាមេរិកនិងចិនបានស្កាត់ជួបពិភាក្សាគ្នានៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងមុនឈានដល់ជំនួបរវាងលោក Trump និងលោក Xi ៕