ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ យោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជា និងយោធភូមិភាគទី២ថៃ បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសក្រុមលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ កម្ពុជា-ថៃ (RBC) នៅច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដោយមានការចូលរួមពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ប្រចាំកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីតាមដាន ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធានាការអនុវត្តបទឈ.ប់បា.ញ់ឱ្យបានពេញលេញ និងប្រសិទ្ធភាព ។ ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពកែសម្រួលអាវុ.ធ និងយុទ្ធោបករណ៍ធុនធ្ងន់រវាងយោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជា និងយោធភូមិភាគទី២ថៃ ជា៣ដំណាក់កាល ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃមិនគាំទ្រឱ្យកងទ័ពខ្លួនដកអាវុ.ធធុនធ្ងន់ចេញពីព្រំដែនទេ ដោយសារបារម្ភពីកម្ពុជាមិនស្មោះត្រង់ ។

ក្រោយពីពលរដ្ឋបង្ហាញក្តីបារម្ភ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក វិនឆ័យ ស៊ុវ៉ារី បាននិយាយនៅថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្តលើកងទ័ពអាចចល័តអាវុ.ធធុនធ្ងន់ទាន់ពេលវេលា ប្រសិនបើកម្ពុជាមិនអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងកែសម្រួលអាវុ.ធ និងយុទ្ធោបករណ៍ធុនធ្ងន់ជា៣ដំណាក់កាល ។ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃក៏បានបញ្ជាក់ថា TMAC នឹងបន្តបោសសម្អាតមីននៅតំបន់ច្រកដោះដូរទំនិញ សាយតាគូ ស្រុកបានក្រួត ខេត្តបុរីរាំ (ទល់មុខច្រកព្រំដែនជប់គគី ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ) បើទោះមានព័ត៌មានកងទ័ពកម្ពុជារារាំងការចូលសង្កេតការណ៍របស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ក៏ដោយ ។

លោក វិនឆ័យ ស៊ុវ៉ារី បាននិយាយពីពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនបារម្ភពីកងទ័ពថៃកែសម្រួលអាវុធ និងយុទ្ធោបករណ៍ធុនធ្ងន់ទៅកាន់បន្ទាយវិញនៅខេត្តលបបុរី ដែលមានទីតាំងនៅឆ្ងាយពីព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា កងទ័ពថៃនឹងអាចចល័តអាវុធមកកាន់តំបន់ព្រំដែនទាន់ពេលវេលា ករណីកម្ពុជាមិនអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងកែសម្រួលអាវុធ និងយុទ្ធោបករណ៍ធុនធ្ងន់ជា៣ដំណាក់កាល ។ រីឯសារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ពីកងទ័ពកម្ពុជារារាំងមិនឱ្យក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ចូលសង្កេតការណ៍ការបោសសម្អាតមីននៅតំបន់ច្រកដោះដូរទំនិញសាយតាគូ ស្រុកបានក្រួត ខេត្តបុរី គឺតាមការត្រួតពិនិត្យឃើញថា មជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ចាត់មីន (TMAC) នៅតែបន្តបោសសម្អាតមីនតាមផែនការ ទោះជាកម្ពុជាកំពុងរង់ចាំបទបញ្ជាពីថ្នាក់លើក្តី ។

កាលពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា កងទ័ពបូព៌ាបានរាយការណ៍ពីការបោសសម្អាតមីនរបស់ TMAC នៅតំបន់ច្រកដោះដូរទំនិញ សាយតាគូ ស្រុកបានក្រួត ខេត្តបុរីរាំ ដោយភាគីថៃចាប់ផ្តើមបោសសម្អាតមីនតាមផែនការតាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ។ បច្ចុប្បន្ន TMAC បានបោសសម្អាតមីនប្រមាណជាង៧% នៃផ្ទៃដីសរុប ប៉ុន្តែកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ពេលភាគីថៃកំពុងបោសសម្អាតមីន ក៏មានបញ្ហារារាំងពីកងទ័ពកម្ពុជា ហើយភាគីថៃបានចរចារួចហើយ ។

លទ្ធផលការចរចា គឺកងទ័ពកម្ពុជាសុំឱ្យភាគីថៃបោសសម្អាតមីនតែក្នុងទឹកដីថៃ និងកុំរាយបន្លាលួស ប៉ុន្តែអាចកំណត់សញ្ញាសម្គាល់បាន ខណៈកងទ័ពកម្ពុជាពុំទាន់អាចដោះមីនលើទឹកដីរបស់ខ្លួនបានដោយសារមិនទាន់ទទួលបញ្ជាពីថ្នាក់លើ ។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ប្រចាំប្រទេសថៃបានចុះពិនិត្យមើលការបោសសម្អាតមីននៅតំបន់ច្រកដោះដូរទំនិញ សាយតាគូ ហើយថៃក៏រាយការណ៍ពីលទ្ធផលបោសសម្អាតមីន និងការរារាំងរបស់កងទ័ពកម្ពុជាទៅកាន់ក្រុម AOT ។

កម្ពុជា-ថៃឯកភាពកែសម្រួលអាវុធ និងយុទ្ធោបករណ៍ធុនធ្ងន់ជា ៣ដំណាក់កាល រួមមាន ៖
-១ ៖ មានរយៈពេល ៣សប្តាហ៍ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមការសង្កេតការណ៍ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ។
-២ ៖ មានរយៈពេល ៣សប្តាហ៍ ចាប់ពីថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមការសង្កេតការណ៍ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) និង
-៣ ៖ មានរយៈពេល ៣សប្តាហ៍ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមការសង្កេតការណ៍ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការឯកភាពគ្នាកែសម្រួលអាវុធ និងយុទ្ធោបរណ៍ធុនធ្ងន់ គឺមានគោលបំណងផ្តល់ទំនុកចិត្ត លើកកម្ពស់ការជឿទុកចិត្តគ្នា និងស្ថិរភាពនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពនាពេលឆាប់ៗ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនមិនគាំទ្រឱ្យកងទ័ពខ្លួនដកថយអាវុធធុនធ្ងន់ ឬដកកងកម្លាំងចេញពីព្រំដែនទេ រហូតដល់ធ្វើរបងព្រំដែនរួចរាល់ ដោយពួកគេចោទប្រកាន់កម្ពុជាមិនស្មោះត្រង់ក្នុងការអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដកអាវុធ ៕

ក្រោយខកខានអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំ! សហរដ្ឋអាមេរិក និងកម្ពុជា នឹងចាប់ផ្តើមឡើងវិញនូវសមយុទ្ធយោធាសំខាន់ៗ ដើម្បីធ្វើឲ្យមានភាពកក់ក្តៅក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ក្រោយមានការចុះហត្ថលេខាគាំទ្រសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយស្តីពីសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃរបស់ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ នេះបើតាមការបញញជាក់របស់លោក Pete Hegseth រដ្ឋមន្រ្តីនៃនាយកដ្ឋានសង្រ្គាមនៃសហរដ្ឋអាមេរិក។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់កាសែត The Straits Times ចេញផ្សាយថ្ងៃទី១វិច្ឆិកា បង្ហាញថា សហរដ្ឋអាមេរិក និង កម្ពុជា បានព្រមព្រៀងគ្នារៀបចំ«សមយុទ្ធ»រួមគ្នា ក្នុងគោលបំណងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ លើការប្រយុទ្ធប្រឆាំង និង អង្គការឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន រួមទាំងអ្នកជួញដូរគ្រឿងញៀន និង មជ្ឈមណ្ឌលបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិត។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Pete Hegseth បានប្រកាសពីការរៀបចំឡើងវិញនៃសមយុទ្ធ «ឆ្មាំអង្គរ» ឬ Angkor Sentinel បន្ទាប់ពីបានពិភាក្សាជាមួយប្រមុខការពារជាតិកម្ពុជា ឯកឧត្តម ទៀ សីហា អំពីផែនការទស្សនកិច្ចនៅកំពង់ផែរាមដោយនាវារបស់អាមេរិក។

គួររម្លឹកថា លំហាត់សឹកនានារវាងកម្ពុជា និងអាមេរិក ត្រូវបានផ្អាកចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧មក ដោយកាលណោះអាមេរិកបានរិះគន់កម្ពុជា ចំពោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែល មានការថយចុះជាបន្តបន្ទាប់។ ក៏ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងក្នុងវិស័យការពារជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ ហាក់កំពុងបង្ហាញពីសញ្ញាវិជ្ជមានឡើងវិញ បន្ទាប់ពីការចូលមកជាថ្មីនៃនាវាចម្បាំងរបស់អាមេរិកនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ ជាទីដែលនាវាចិន និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀតបានចូលសំចត។

បើតាមប្រសាសន៍របស់លោកបណ្ឌិត គិន ភា អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ បានកត់សម្គាល់ឃើញថា ការបើកឲ្យមានឡើងវិញនូវសមយុទ្ធរួមគ្នានេះ គឺជាការបើកទំព័រថ្មីមួយនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា អាមេរិក ក្រោមរដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ។

លោកបានបន្ថែមថា ផ្តើមចេញពីការពង្រឹងទំនាក់ទំនងក្នុងវិស័យយោធា អាមេរិក និងកម្ពុជា អាចសម្លឹងទៅមើលកិច្ចសហការក្នុងវិស័យផ្សេងទៀតឲ្យបានស៊ីជម្រៅ ដូចជាការជំរុញពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ដោយអាមេរិក គួរមិនយកពន្ធលើទំនិញកម្ពុជា និងការពង្រីកដើមទុនរកស៊ីរបស់អាមេរិកនៅកម្ពុជាជាដើម។ តាមលោក គិន ភា វ៉ាស៊ីនតោន និងទីក្រុងភ្នំពេញ ក៏គួរពិនិត្យលើលទ្ធភាពនៃការផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចកម្រិតខ្ពស់នៃថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ ដែលជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរឲ្យកាន់តែមានភាពស្និទ្ធស្នាលថែមទៀត៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump នឹងដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលពីចិនម្តងទៀត បើរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងក្រឡាស់សម្តី និងនៅតែរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក លោក Scott Bessent កាលពីថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានជួបគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping នៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសគីមហេ ទីក្រុងពូសាន ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីចរចាពីការបញ្ចប់ជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ។

រដ្ឋាភិបាលចិនបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ថា នឹងផ្អាកការរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រ និងបច្ចេកវិទ្យារ៉ែកម្ររយៈពេល១ឆ្នាំ ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក លោក Scott Bessent បានសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានដោយបង្ហាញក្តីបារម្ភពីរដ្ឋាភិបាលចិនតែងតែមិនអនុវត្តតាមការសន្យារបស់ខ្លួនជាច្រើនលើក និងគ្មានភាពស្មោះត្រង់ ។ លោកថា មានការជីកយករ៉ែកម្រនៅប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងអាមេរិក ប៉ុន្តែចិនជាអ្នកគ្រប់គ្រងផ្តាច់មុខលើការកែច្នៃរ៉ែទាំងនេះសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងឧស្សាហកម្ម ។

ចិនផ្អាកការរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រ គឺក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រជុំជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា កន្លងមក នៅកូរ៉េខាងត្បូង ។ ទោះយ៉ាងណា វិធានការរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រនាពេលកន្លងមករបស់រដ្ឋាភិបាលចិននឹងអនុវត្តបន្តទៀត ប៉ុន្តែតាមកិច្ចព្រមព្រៀង និងមិត្តភាពរវាងមេដឹកនាំមហាអំណាចទាំងពីរ លោក Scott Bessent រំពឹងអាមេរិកនឹងអាចពឹងពាក់លើរ៉ែកម្រចិន បើចិនក្រឡាស់សម្តី អាមេរិកនឹងដំឡើងពន្ធទំនិញចិនម្តងទៀត អាមេរិកមិនចង់ទាញយកផលប្រយោជន៍ពីចិនទេ ប៉ុន្តែចង់កាត់បន្ថយបញ្ហាប្រឈម ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក លោក Scott Bessent បានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកអាណត្តិមុនធ្វេសប្រហែសក្នុងការបំពេះតួនាទី ដែលបណ្តោយឱ្យចិនប្រមូលផ្តុំ និងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្ររ៉ែកម្រជាច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump នឹងធ្វើឱ្យអាមេរិកគេចផុតពីបញ្ហានេះដែលចិនមានប្រៀបជាងអាមេរិក ។

កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអាមេរិក-ចិនដែលត្រូវបានប្រកាស ក្នុងនោះមានអាមេរិកនឹងទម្លាក់ពន្ធទំនិញនាំចូលពីចិន១០% មកនៅត្រឹមតែ៤៧% ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏បានកំណត់ឱ្យចិត្តចាត់វិធានការផ្សេងៗដើម្បីរឹតបន្តឹងមិនឱ្យថ្នាំញៀន Fentanil ហូរចូលអាមេរិក ដោយសារវាជាថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់កម្រិតខ្លាំងបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកបាត់បង់ជីវិតរាប់ម៉ឺននាក់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក Trump បានចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាស៊ី រួមទាំងជប៉ុន ស្របពេលអាមេរិកមានជម្លោះពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន និងរីករាលដាលដល់រ៉ែកម្រ ខណៈចិនមានរ៉ែកម្រច្រើនលំដាប់ទី១ លើពិភពលោក ។ ក្រោយចិនរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រដ៏សំខាន់របស់ខ្លួន លោក Trump ក៏ដំឡើងពន្ធទំនិញចិនបន្ថែម១០០% ដែលអត្រាពន្ធថ្មីនេះ ចាប់ផ្តើមអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលធ្វើឱ្យចិនខឹងសម្បារ និងព្រមានសងសឹកវិញ ៕

ចក្រភពអង់គ្លេស៖ ស្ដេច Charles III ដែលជាព្រះមហាក្សត្ររបស់ចក្រភពអង់គ្លេសបច្ចុប្បន្ន បានដកងារជាខ្សែរាជវង្ស និងឋានៈគ្រប់បែបយ៉ាងទាំងអស់ពីព្រះអង្គម្ចាស់ Andrew ជាព្រះអានុជបង្កើតរបស់ទ្រង់។ ការអនុវត្តច្បាប់ដ៏ខ្លាំងក្លាមិនធ្លាប់មានពីមុនមកនេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីព្រះអង្គម្ចាស់ Andrew ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអា.ស្រូ.វដ៏ធំ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់ខ្សែរាជវង្សនៃចក្រភពអង់គ្លេស។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារ BBC នៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បានឲ្យដឹងថា ព្រះអង្គម្ចាស់ Andrew ដែលជាបុត្រាមួយអង្គរបស់ម្ចាស់ក្សត្រី Elizabeth នឹងលែងត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាព្រះអង្គម្ចាស់ ឬជាព្រះរាជបុត្រាក្នុងចំណោមងារផ្សេងទៀត ទៀតហើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ព្រះអង្គនឹងក្លាយជាមនុស្សសាមញ្ញាធម្មតា ដែលមានឈ្មោះថា Andrew Mountbatten Windsor។

ការសម្រេចចិត្តរបស់វិមាន Buckingham របស់ចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងការដកហូតងាររាជវង្ស និងឋានៈយោធាទាំងអស់របស់លោក Andrew ធ្វើឡើងក្រោយពេលគេរកឃើញថាលោកមានទំនាក់ទំនងជាមួយ Jeffrey Epstein ដែលជាឪយ៉ែមនៅក្នុងសង្គមអភិជនដ៏មានឥទ្ធិពល។ រឿងអាស្រូ.វរវាងលោក Andrew និងលោក Epstein បានជំរុញឲ្យសាធារណជនដាក់សម្ពាធលើព្រះបរមរាជវាំងឲ្យចាត់វិធានការផ្នែកច្បាប់កាន់តែខ្លាំងឡើង ដោយចោទប្រកាន់ព្រះអង្គពីបទប្រព្រឹត្តខុសផ្លូវ.ភេទ នៅក្នុងសំណុំរឿងរដ្ឋប្បវេណីមួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

គួរជម្រាបថា លោក Andrew Mountbatten-Windsor ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអតីតព្រះអង្គម្ចាស់ Andrew ចាប់ពីពេលនេះតទៅ គឺជាបុត្រាទីពីររបស់ម្ចាស់ក្សត្រី Elizabeth II និងព្រះអង្គម្ចាស់ Philipកើតនៅឆ្នាំ 1960។ លោកធ្លាប់មានងារជា Duke of York និងបានបម្រើការនៅក្នុងកងទ័ពជើងទឹករាជវង្ស មុនពេលទទួលភារកិច្ចកាន់ការងាររបស់រាជវង្ស។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកបានបាត់បង់ងារជារាជវង្ស និងតួនាទីសាធារណៈទាំងអស់របស់ទ្រង់នៅឆ្នាំ 2025 ដោយសារតែទំនាក់ទំនងរបស់ទ្រង់ជាមួយមេជួ.ញដូរផ្លូវភេ.ទ Jeffrey Epstein និងភាពចម្រូងចម្រាសផ្នែកច្បាប់ពាក់ព័ន្ធជាច្រើនទៀត។

ការដកលោក Andrew ចេញពីខ្សែរាជវង្សបានបង្ហាញពីវិធានការវិន័យដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមួយដែលមិនធ្លាប់មានប្រឆាំងនឹងរាជវង្សជាន់ខ្ពស់ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេសសម័យទំនើបនេះ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះ គូសបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តព្រះមហាក្សត្រ និងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់អង់គ្លេស ក្នុងការការពារកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់រាជាធិបតេយ្យ ចំពេលមានការត្រួតពិនិត្យកាន់តែខ្លាំងឡើង និងការទាមទារឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវ៕

ទោះជាកម្ពុជា-ថៃបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាសាក្សី ហើយប្រទេសទាំងពីរបានឯកភាពកែសម្រួលអាវុ.ធ និងយុទ្ធោបករណ៍ធុនធ្ងន់ជា៣ដំណាក់កាលដើម្បីកសាងទំនុកចិត្ត លើកកម្ពស់ការជឿទុកចិត្តគ្នា និងស្ថិរភាពនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនកើតទុក្ខមិនសុខចិត្ត និងស្តីបន្ទោសនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួនដែលយល់ព្រមចុះហត្ថលេខាសន្តិភាព ទាំងដែលថៃមិនទាន់ដណ្តើមបានទឹកដី និងប្រាសាទរបស់កម្ពុជា ។

ពលរដ្ឋខេត្តសុរិន្ទកើតទុក្ខមិនសុខចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដែលកងទ័ពថៃមិនអាចដណ្តើមប្រាសាទតាក្របីមកគ្រប់គ្រង និងខឹងសម្បារលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ដែលនិយាយថា ពលរដ្ឋថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជានៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ បើចង់ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចាកចេញពីតំបន់ភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ គឺពលរដ្ឋថៃក៏ត្រូវរុះរើលំនៅឋានដែលសាងសង់លើទឹកដីកម្ពុជាដែរ ដើម្បីយុត្តិធម៌ទាំងសងខាង ។ ពលរដ្ឋសុរិន្ទមិនព្រមដាច់ខាត ហើយនឹងធ្វើគ្រប់វិធីដើម្បីដណ្តើមប្រាសាទតាក្របី ដោយពួកគេបានណាត់គ្នាទាមទារយកប្រាសាទនេះនៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Amarin News កាលពីថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែន ជាពិសេស ពលរដ្ឋសុរិន្ទ មិនយល់ព្រមដាច់ខាតដែលកងទ័ពថៃមិនអាចដណ្តើមប្រាសាទតាក្របីមកគ្រប់គ្រង និងខឹងសម្បារនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដែលនិយាយថា ពលរដ្ឋថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជា ។ បើទោះជាសុរិន្ទ គឺជាអតីតខេត្តរបស់កម្ពុជាដែលត្រូវបានថៃដណ្តើមយកទៅ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋសុរិន្ទគាំទ្រថៃ១០០% និងញុះញង់ឱ្យកងទ័ពថៃធ្វើសង្គ្រាមដណ្តើមប្រាសាទតាក្របី ពីព្រោះបើមិនធ្វើសង្គ្រាម ថៃគ្មានថ្ងៃដណ្តើមបានប្រាសាទទេ ។

ពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែន អ្នកស្រី អើយ រ៉ាក់សាក់ប្រាខូន អាយុ៦៩ឆ្នាំ សោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំងដែលកងទ័ពថៃមិនអាចដណ្តើមប្រាសាទតាក្របីរបស់កម្ពុជា និងកាន់តែខឹងសម្បារខ្លាំងឡើងក្រោយពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anuti និយាយថា ពលរដ្ឋថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជានៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ និងឱ្យចាកចេញពីទឹកដីកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងរកទីកន្លែងថ្មីឱ្យរស់នៅ ។ អ្នកដឹកនាំនិយាយបែបនេះ ខ្លួនមិនអាចទទួលយកបានទេ ខណៈពលរដ្ឋនៅព្រំដែនផ្សេងទៀតក៏ចង់ឱ្យថៃគ្រប់គ្រងប្រាសាទតាក្របីដែរ ថែមទាំងចោទប្រកាន់កងទ័ពកម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យថៃ ។

នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ អ្នកស្រីចង់ចូលរួមជាមួយពលរដ្ឋសុរិន្ទដែលណាត់គ្នាទាមទារប្រាសាទតាក្របី ប៉ុន្តែបើមានធុរៈមិនបានទៅចូលរួម អ្នកស្រីនឹងទិញទឹកបរិសុទ្ធផ្តល់ឱ្យក្រុមតវ៉ា ។ បើអនាគត កងទ័ពថៃប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយកងទ័ពកម្ពុជាម្តងទៀត ពលរដ្ឋសុរិន្ទនឹងរួមកម្លាំងជាមួយកងទ័ពថៃប្រឆាំងកម្ពុជា ដោយស្ត្រីរូបនេះចោទប្រកាន់កម្ពុជាពុំអាចទុកចិត្តបាន និងមិនអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀង ព្រមទាំងផ្តាំផ្ញើទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរកវិធីដណ្តើមប្រាសាទតាក្របី ។

ដូចគ្នានេះ ពលរដ្ឋថៃផ្សេងទៀតថា ប្រាសាទតាក្របីជារបស់ថៃ ប៉ុន្តែពេលនេះ កងទ័ពកម្ពុជាគ្រប់គ្រងដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃមិនបានឡើងលើប្រាសាទ ដោយពួកគេទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃទាមទារប្រាសាទតាក្របីពីកម្ពុជា ។ ពលរដ្ឋថៃម្នាក់ឈ្មោះ អ ផៃរ៉ាត់ បានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គមពីការប្រមូលផ្តុំពលរដ្ឋថៃទាមទារប្រាសាទតាក្របីនៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ដោយជួបជុំគ្នានៅសាលារៀនខូកតាខៀន ព្រមទាំងមានការច្រៀងចម្រៀងស្នេហាជាតិផងដែរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា អ្នកសារព័ត៌មានថៃបានសួរនាំលោក វីរៈយុទ្ធ រ៉ាក់ស៊ីន មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២ ពីបញ្ហាប្រាសាទតាក្របី ប៉ុន្តែលោកមិនបាននិយាយអ្វីទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានទេ ។ ភាពស្ងាត់ស្ងៀមបែបនេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃសន្និដ្ឋានថា លោក វីរៈយុទ្ធ ក៏មានបំណងមិនខុសពីពួកគេ គ្រាន់តែមិននិយាយពីកិច្ចការកងទ័ព ដែលត្រូវលាក់កាណ៍ជាអាថ៌កំបាំងមិនឱ្យបែកធ្លាយ ៕

លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានគំរាមដាក់ទ័ពវាយប្រហារប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ក្រោយពីមានការសម្លាប់រង្គាលគ្រិស្តសាសនិក ពីសំណាកក្រុមភេរវករឥស្លាម។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះ បានបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គម Truth Social ថា៖”ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលនីហ្សេរីយ៉ា មិនអើពើលើការសម្លាប់គ្រិស្តសាសនិកទៀតនោះ អាមេរិកនឹងធ្វើអន្តរាគមន៍យោធា និងបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវជំនួយឧបត្ថម្ភទាំងអស់”។

សហគមន៍គ្រិស្តសាសនិកនៅភាគឦសានប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា តែងតែរងការវាយប្រហារជាញឹកញាប់ ពីសំណាកក្រុមភេរវករឥស្លាម Boko Haram និង Islamic State West Africa Province (ISWAP)។

ក្រុមទាំង២នេះ តែងបើកការវាយប្រហារសម្លាប់មនុស្ស និងបំផ្លាញព្រះវិហារជាច្រើន រហូតឈានដល់សភាអាមេរិកយល់ឃើញថា ជាការប្រល័យពូជសាសន៍គ្រិស្តសាសនិកនៅហ្សេរីយ៉ា។

គួរបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ២០២៥ គ្រិស្តសាសនិកប្រមាណជា ១២៥ ០០០នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់នៅនីហ្សេរីយ៉ា៕

ទីក្រុងបាងកក៖ លោក អនុទីន ឆាន់វីរៈគុល បានបញ្ជាក់ថា ដរាបណាលោកនៅកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ នោះនឹងគ្មានការច្រកព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីសាធារណជនឡើយ។ លោកអនុទីន បន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងមិនបើកព្រំដែនឡើងវិញនោះទេ បើកង្វល់ទាំងអស់ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងសុវត្ថិភាព និងសុខភាពរបស់ពលរដ្ឋនៅតាមព្រំដែននៅតែមាន។

យោងតាមសារព័ត៌មាន The Naipn ក្រោយវិលត្រឡប់ពីកិច្ចប្រជុំកំពូល APEC នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃអាទិត្យទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ លោកអនុទីន បានថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានដោយបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ខ្លួនថា ការសម្រេចចិត្តណាមួយ ក្នុងការបើកព្រំដែនថៃជាមួយកម្ពុជាឡើងវិញ នឹងត្រូវធ្វើឡើងបានលុះត្រាតែមានការពិគ្រោះយោបល់យ៉ាងហ្មត់ចត់ជាមួយសាធារណជន និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានជាមុនសិន។

លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រសិនបើលោកនៅតែមានតំណែងក្នុងរដ្ឋាភិបាល នោះនឹងមិនមានច្រកព្រំដែនណាមួយ នឹងបើកឡើងវិញដោយគ្មានការយល់ព្រមពីសាធារណជនឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលថៃត្រូវតែស្ដាប់ប្រជាពលរដ្ឋជាមុនសិន ហើយត្រូវធានាថា ការសម្រេចចិត្តបើកព្រំដែនឡើងវិញនឹងមិនបង្កហានិភ័យដល់សន្តិសុខជាតិ»។

គួររំលឹកថា កាលពីសប្ដាហ៍មុន លោក អនុទីន បានច្រានចោលនូវរាល់ពាក្យចចាមអារ៉ាមដែលចេញផ្សាយថា រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងបើកព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាឡើងវិញក្នុងខែវិច្ឆិការនេះ ដោយលោកបានអះអាងថា លោកមិនបានពិភាក្សាពីបញ្ហានេះនោះទេ។

ដោយឡែកបើតាមការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកន្លងមកបានឲ្យដឹងថា ទាក់ទងនឹងការបើកព្រំដែនឡើងវិញ វាមិនមែនជារឿងអ្វីដែលស្មុគស្មាញឡើយ។ ថៃជាអ្នកបិទដោយឯកតោភាគី ដូច្នេះថៃគ្រាន់តែបើកឡើងវិញដោយឯកតោភាគី នោះកម្ពុជានឹងធ្វើការបើកវិញដូចគ្នានៅប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយ ដោយមិនចាំបាច់មានការចរចាអ្វីទាំងអស់។

បើតាមអ្នកជំនាញផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ លោកបណ្ឌិត ដេត សុខឧត្តម បានកត់សម្គាល់ឃើញថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលថៃមានសិទ្ធិអំណាចពេញលេញក្នុងការសម្រេចចិត្ត នោះថៃនឹងបើកព្រំដែនឡើងវិញ ព្រោះថៃមិនចង់ឃើញការខាតបង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដោយសារការបន្តបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជានោះទេ។ ប៉ុន្តែដោយសារយោធាថៃនៅតែចង់រក្សាឥទ្ធិពលនយោបាយនៅក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ ដូច្នេះទ្វារព្រំដែន នឹងមិនបើកឡើងវិញដោយងាយនោះទេ ហើយអ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលថៃអាចធ្វើបាន គឺជំរុញឲ្យកម្ពុជាគោរពតាមខ្លឹមសារនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែលសម្រេចបានថ្មីៗនេះនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដូចជាការដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីព្រំដែន៕