ប្រទេសជប៉ុន ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានរទេស កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi នៅព្រះរាជវាំងក្នុងទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន ហើយភាគីទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ស្តីពីរ៉ែកម្រ និងរ៉ែសំខាន់ ដែលភាគីទាំងពីរគ្រោងបង្កើនការផលិត និងលក់រ៉ែកម្រ ។ ការចុះហត្ថលេខាលើ MOU នេះ គឺក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានចុះ MOU ជាមួយប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលធ្វើឡើងមុនពេលជួបមេដឹកនាំចិននៅកូរ៉េខាងត្បូង ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump បានចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីជាបន្តបន្ទាប់ ស្របពេលអាមេរិកកំពុងមានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន និងរីករាលដាលដល់រ៉ែកម្រ ខណៈចិនមានរ៉ែកម្រច្រើនជាប់លំដាប់ទី១ លើពិភពលោក ។ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោក Trump បានចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយសមាជិកអាស៊ាន៤ប្រទេស រួមមាន ៖ ថៃ វៀតណាម ហ្វីលីពីន និងឥណ្ឌូណេស៊ី នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ូ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើចិន ។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា លោកបានចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយជប៉ុនអំឡុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅជប៉ុន ។

សហរដ្ឋអាមេរិក-ជប៉ុននឹងសហការគ្នានុវត្តគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគដើម្បីគាំទ្រការផលិតរ៉ែកម្រដែលមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងឧស្សាហកម្មជាច្រើន ។ កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកព្យាយាមចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយប្រទេសនានាដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើចិនដែលជាប្រទេសនាំចេញរ៉ែកម្រដ៏ច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ។

លោក Trump បានថ្លែងទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Takaichi ថា ជប៉ុនជាមិត្តជិតស្និទ្ធបំផុតរបស់អាមេរិក និងសរសើរលោកស្រី Takaichi កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្រីដំបូងគេនៅជប៉ុន ។ លោក Trump រីករាយដែលជប៉ុនបង្កើនថវិកាវិស័យការពារជាតិ និងទិញអាវុធបន្ថែមពីអាមេរិក ព្រមទាំងសន្យាថា អាមេរិកនឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីជួយជប៉ុន ខណៈលោកស្រី Takaichi ក៏ចង់រឹតចំណងមិត្តភាពជិតស្និទ្ធជាមួយអាមេរិកដែរ ។

លោក Trump ចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយប្រទេសជាច្រើន ស្របពេលអាមេរិកមានជម្លោះពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន ហើយចិនរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រធ្វើឱ្យប៉ះពាល់អាមេរិកដែលពឹងផ្អែកលើរ៉ែកម្រពីចិន ដោយសាររ៉ែកម្រមានសារៈសំខាន់ក្នុងច្ចេកវិទ្យាទំនើប ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចជាច្រើនថ្ងៃនៅតំបន់អាស៊ី លោក Trump បានធ្វើដំណើរមកកាន់ម៉ាឡេស៊ីមុនគេកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បន្ទាប់មក ក៏បន្តដំណើរទៅជប៉ុន និងទៅកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលថ្នាក់តំបន់ ។ នៅខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំនេះ លោកគ្រោងជួបប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ដើម្បីពិភាក្សាពីជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ។

គួរបញ្ជាក់ថា អំឡុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅជប៉ុន លោក Trump បានជួបពលរដ្ឋជប៉ុនមួយក្រុមដែលមានសមាជិកគ្រួសារត្រូវបានកូរ៉េខាងជើងចាប់ខ្លួន និងបាត់ដំណឹងរាប់សិបឆ្នាំ ហើយពលរដ្ឋជប៉ុនទាំងនេះចង់ឱ្យលោក Trump ជួយជជែកជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក Kim Jong Un សួរនាំពីសមាជិកគ្រួសារពួកគេ ថាតើនៅមានជីវិតឬអត់ ។ បើនៅមានជីវិត សូមឱ្យកូរ៉េខាងជើងបញ្ជូនមកប្រទេសជប៉ុនវិញ ។

តាមរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន គឺកូរ៉េខាងជើងបានចាប់ជនជាតិជប៉ុន១៧នាក់ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ១៩៨០ ក្នុងនោះជនជាតិជប៉ុន៥នាក់ត្រូវបានកូរ៉េខាងជើងបញ្ជូនមកប្រទេសវិញកាលពី២០០២ រីឯ៨នាក់ កូរ៉េខាងជើងប្រាប់ថាស្លាប់ហើយ ។ ជនជាតិជប៉ុននៅសល់៤នាក់ទៀត គឺកូរ៉េខាងជើងបញ្ជាក់ថា មិនបានមកកូរ៉េខាងជើងទេ ។ លោក Trump បានបង្ហាញការអាណិតអាសូរដល់ក្រុមគ្រួសារជនជាតិជប៉ុនដែលបាត់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើង និងសន្យាជជែករឿងនេះជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ៕

ទីក្រុងហុឺ ៖ រដ្ឋធានីបុរាណ Hue ក្រុងបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម កំពុងស្ថិតក្រោមការគំរា.មកំ.ហែងពីគ្រោះទឹកជំនន់ បន្ទាប់ពីភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាច្រើនថ្ងៃជាប់ៗគ្នា បានបោកបក់ពាសពេញភាគកណ្តាលប្រទេសវៀតណាម ដែលបណ្តាលឱ្យមានជំនន់ទឹកភ្លៀងធ្ងន់ធ្ងរមិនធ្លាប់មានជាប្រវត្តិសាស្រ្ត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារ VN Express។

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី២៨ ខែតុលា យោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលជាតិព្យាករណ៍អាកាសធាតុ និងជលសាស្ត្ររបស់ប្រទេសវៀតណាម ទីក្រុង Hue ត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបំផុតមិនធ្លាប់ជួបក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ដោយតំបន់ខ្លះកត់ត្រាទឹកភ្លៀងជាង ៨០០ មីលីម៉ែត្រក្នុងរយៈពេលតិចជាង ៤៨ ម៉ោង។ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបែបនេះ បានបង្កឱ្យមានទឹកជំនន់ភ្លាមៗ ការរអិលបាក់ដី និងទន្លេរីកធំនៅទូទាំងខេត្ត Thua Thien-Hue។

ស្ថានភាពទឹកជំនន់នេះ បានប៉ះពាល់ដល់ប្រាសាទបុរាណ សំណង់អាគារប្រវិត្តសាស្រ្ត និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលសុទ្ធតែជាផ្នែកសំខាន់ៗនៃទីក្រុងបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមួយនេះ។ ក្រៅពីនោះ សាលារៀនក្នុងតំបន់ជាច្រើនត្រូវបានបិទ ហើយការដឹកជញ្ជូនរវាងទីក្រុង Hue និងខេត្តក្បែរៗត្រូវបានរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសារតែការដាច់ផ្លូវ ខណៈមនុស្សជាង ៥០០០ គ្រួសារត្រូវបានបង្ខំឱ្យផ្លាស់ទីលំនៅទៅកាន់ជម្រកបណ្តោះអាសន្ន។

ទោះបីជាមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរវៀតណាមបានរាយការណ៍ថា មិនមានអ្នកស្លា.ប់នោះទេគិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃពុធ ហើយប្រតិបត្តិការជួយសង្គ្រោះនៅតែបន្តនៅក្នុងតំបន់ភ្នំដាច់ស្រយាល។

សូមជម្រាបថា ទីក្រុង Hue ដែលបង្កើតឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី 17 និងបម្រើការជារាជធានីអធិរាជវៀតណាមចាប់ពីឆ្នាំ 1802 ដល់ឆ្នាំ 1945 មានភាពល្បីល្បាញដោយសារបន្ទាយអធិរាជ ផ្នូររាជវង្ស និងវត្តអារាមតាមបណ្តោយទន្លេ Perfume។ វាត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូក្នុងឆ្នាំ 1993 ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាគោលដៅប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ប្រទេសវៀតណាម។

តាមសេចក្ដីរាយការណ៍កន្លងមក ទីក្រុងបុរាណនេះបានរងទុក្ខដោយទឹកជំនន់ជាញឹកញាប់ ដោយសារតែវាស្ថិតនៅលើដីទំនាប និងនៅជិតទន្លេ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ឆ្នាំ 2025 នេះ វាត្រូវបានចាត់ទុកជាទឹកជំនន់ដ៏អាក្រ.ក់បំផុតចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 មកដែលធ្វើឱ្យមានការអំពាវនាវឲ្យមានការគ្រប់គ្រងស្ថានភាព និងរកវិធានការទប់ស្កាត់ជាបន្ទាន់ ដើម្បីការពារសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ទីក្រុងនេះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព កម្ពុជា-ថៃដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសទាំងពីរនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាសាក្សី គឺជាការបោះជំហ៊ានឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព កាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹងនៅព្រំដែន និងស្តារទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។ ប្រទេសនានាបានបង្ហាញក្តីរីករាយជាមួយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនេះ និងជំរុញឱ្យកម្ពុជា-ថៃស្តារទំនាក់ទំនងល្អរវាងគ្នាតាមរយៈការដកសព្វាវុធចេញពីព្រំដែន និងបើកព្រំដែន ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃបែរជាមិនពេញចិត្តនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពខ្លា.ចថៃចាញ់ប្រៀប ។

កន្លងមក ពលរដ្ឋថៃបានប្រឆាំងនឹងការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព រហូតដល់ធ្វើបាតុកម្មនៅមុខស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសថៃ ដើម្បីប្រឆាំងវត្តមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ធ្វើជាសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខា ដោយពួកគេចោទប្រកាន់អាមេរិកលូកដៃក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងទាមទារឱ្យដោះស្រាយត្រឹមទ្វេភាគី ពុំចាំបាច់មានអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធ ។ ទោះជាពលរដ្ឋថៃប្រឆាំងក្តី ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជានៅម៉ាឡេស៊ីដែលមានអន្តរជាតិចូលរួម ហើយកាន់តែធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមិនពេញចិត្តខ្លាំងឡើង ។

ពលរដ្ឋថៃមិនពេញចិត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងស្តីបន្ទោសនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួនដែលបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀបកម្ពុជា ជាពិសេស ទឹកដីនៅតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin និយាយថា មានទំនុកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព គឺមិនធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀបប្រទេសជិតខាងទេ ។

មុនពេលធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា លោក Anutin នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃបានផ្តល់សម្ភាសន៍ពីកងទ័ពកម្ពុជា-ថៃចាប់ផ្តើមពិភាក្សារឿងការដកថយកងកម្លាំងចេញពីតំបន់ព្រំដែនក្នុងរយៈពេល៣សប្តាហ៍ថា តម្រូវឱ្យកងទ័ពជជែកគ្នាយ៉ាងលម្អិតរឿងការដកកងកម្លាំង ពីព្រោះវាជាបញ្ហារសើប និងអនុវត្តតាមស្មារតីនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ។

លោកបន្តថា កងទ័ពទាំងសងខាងនឹងបន្តជជែកគ្នាពីការដកកងកម្លាំងនៅតំបន់ព្រំដែន ខណៈកន្លងមក ការជជែកគ្នារបស់ភាគីទាំងពីរប្រព្រឹតទៅដោយរលូន រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ភាគីទាំងពីរនៅតែស្ថិតក្នុងប្រតិបត្តិការតាមការរំពឹងទុក ។ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា លោកបានពិភាក្សាជាមួយអគ្គមេបញ្ជាការ និងអគ្គសេនាធិការរងកងទ័ព លោក អ៊ុកគ្រីត ប៊ុនតាណុន ដែលបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំ GBC កន្លងមក និងរៀបចំឯកសាររួម គឺលោក អ៊ុកគ្រីត បញ្ជាក់ថា គ្រប់ស្ថាប័នកងទ័ពបានប្រឹងប្រែងបំពេញការងារយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍ជាតិជាចម្បង ។

ករណីពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនបារម្ភពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ អាចធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀប គឺលោក Anutin បញ្ជាក់ថា ថៃមិនចាញ់ប្រៀបប្រទេសណាទេ លោកមានបទពិសោធន៍ផ្នែកចរចាច្រើនទាំងពាណិជ្ជកម្ម និងនយោបាយ ហើយការចរចាជាច្រើនលើកសុទ្ធតែទទួលបានលទ្ធផលល្អលើសការរំពឹងទុក ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាសំខាន់ គឺដៃគូចរចាត្រូវតែទទួលបានភាពយុត្តិធម៌ លោកពិបាកពន្យល់ប្រាប់ពលរដ្ឋពីតិចនិកនៃការចរចា ។

ចុងក្រោយ អ្នកសារព័ត៌មានបានសួរនាំលោក Anutin ពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គមថៃមិនទុកចិត្តកម្ពុជា បើទោះជាប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្តី ប៉ុន្តែលោក Anutin ពុំបានឆ្លើយសំណួរនេះទេ និងដើរចេញពីក្រុមសារព័ត៌មាន ៕

ឆ្លងកាត់ភ្លើងសង្គ្រាមអស់រយៈពេល៣ឆ្នាំ រុស្សុី កំពុងកាន់កាប់ទឹកដីអ៊ុយក្រែនប្រមាណជា១១មុឺនគីឡូម៉ែត្រ រាប់ចាប់តាំងពីតំបន់គ្រីម៉េ (Crimea) និង តំបន់ ឌុនប៉ាស (Donbas)។

យោងតាមសារព័ត៌មាន Reuters បានចេញផ្សាយថា៖” បច្ចុប្បន្នរុស្សុីកំពុងកាន់កាប់ទឹកដីអ៊ុយក្រែនប្រមាណជា១១៤ ៥០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ស្មើនឹងប្រមាណ១៩ភាគរយនៃផ្ទៃសរុបរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន”។

តំបន់ដែលរុស្សុីកំពុងគ្រប់គ្រងនេះ ភាគច្រើនត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែនអំឡុងពេលការដួលរលំនៃរបបសហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ១៩៩១។

អ៊ុយក្រែនបាននិយាយម្តងហើយម្តងទៀតថា ខ្លួននឹងមិនទទួលស្គាល់ការកាន់កាប់របស់រុស្ស៊ីលើទឹកដីរបស់ខ្លួនឡើយ ជាពិសេសមិនយកទឹកដីប្តូរយកសន្តិភាពនោះទេ។

ជុំវិញបញ្ហានេះ លោកដូណាល់ ត្រាំ ស្នើឱ្យ លោកវ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី (Volodymyr Zelenskyy) បោះបង់ចោលទឹកដីនោះចុះ ដើម្បីឈានទៅដល់បទឈប់បាញ់ ក្នុងករណីអ៊ុយក្រែនចង់បានតំបន់នោះមកវិញ យើងនឹងបើកកិច្ចពិភាក្សាតាមក្រោយទៀត”៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ស្តីពីរ៉ែកម្ររវាងថៃនិងអាមេរិកបានក្លាយជាប្រធានបទក្តៅជជែកវែកញែកពេញបណ្តាញសង្គមប្រទេសថៃ មិនថាសមាជិកសភាគណបក្សប្រឆាំង អ្នកនយោបាយ និងពលរដ្ឋ បានបន្ទោសលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ថា ហេតុអ្វីចុះហត្ថលេខាស្ងាត់ៗមិនឆ្លងកាត់ការឯកភាពពីពលរដ្ឋ ។ ការចុះ MOU ជាមួយប្រទេសមហាអំណាចនឹងធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀបអាមេរិកគ្រប់បែបយ៉ាង មិនអាចលុបចោលងាយៗទេ ថៃខូចខាតបរិស្ថានដោយសារការជីកអណ្តូងរ៉ែ ហើយថៃបានក្លាយជាកូនអុកក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក-ចិន ។

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានបកស្រាយពីការចុះហត្ថលេខាលើ MOU រ៉ែកម្រជាមួយអាមេរិកនឹងមិនធ្វើឱ្យថៃរងសម្ពាធទេ ហើយមុនពេលចុះហត្ថលេខា គឺបានឆ្លងកាត់ការអនុម័តពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃរួចហើយ ។ ពលរដ្ឋមិនចាំបាច់បារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដោយសារ MOU រ៉ែកម្រ ពីព្រោះថៃនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងការទម្លាក់ពន្ធទំនិញ ហើយលោកជឿថា MOU នឹងមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងថៃជាមួយចិនទេ ។

បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ ក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៧ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃក៏បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ស្តីពីរ៉ែកម្រជាមួយអាមេរិកផងដែរ ប៉ុន្តែបែរជារងការស្តីបន្ទោសពីពលរដ្ឋ ជាពិសេស សមាជិកសភាគណបក្សប្រឆាំងបន្ទោសរដ្ឋាភិបាលថៃមានកំហុសធ្ងន់ធ្ងរដោយសារចាញ់ប្រៀបអាមេរិក ។

លោក Anutin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ពីការចុះហត្ថលេខាលើ MOU ស្តីពីរ៉ែកម្រថៃ-អាមេរិក ដែលពលរដ្ឋចង់ឱ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីបកស្រាយឱ្យច្បាស់លាស់ ដោយលោកថា ខ្លឹមសារ MOU បើនៅថ្ងៃអនាគត ថៃមានរ៉ែកម្រ ហើយអាចផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសថៃ គឺថៃអាចស្រាវជ្រាវជាមួយអាមេរិក ។ អាមេរិកមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបជាង និងទីផ្សារច្រើនជាង ប៉ុន្តែមិនមែនមានន័យថា ថៃស្ថិតក្រោមសម្ពាធរបស់អាមេរិកទេ ហើយវាក៏មិនមែនជាការផ្តល់សម្បទាន ឬចំណងអ្វីឡើយ ។ តាមច្បាប់ បើថ្ងៃអនាគត ថៃអាចដំណើរការអណ្តូងរ៉ែកម្រដោយខ្លួនឯង មានទីផ្សារខ្លួនឯង និងមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ថៃអាចលុបចោល MOU នេះជាមួយអាមេរិក ។

ចំពោះពលរដ្ឋថៃចោទប្រកាន់ការចុះហត្ថលេខាលើ MOU ស្តីពីរ៉ែកម្រជាមួយអាមេរិកគ្មានការជូនដំណឹងជាមុន និងចោទប្រកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីមានកំហុសធ្ងន់ធ្ងរធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀបអាមេរិក លោក Anutin ថា មុនពេលចុះ MOU គឺបានឆ្លងកាត់ការពិភាក្សាគ្នារួចហើយ និងបានព្រមព្រៀងជាមួយក្រសួងការបរទេស ។ បើថៃបង្ហាញឥរិយាបថជាមិត្តជាមួយអាមេរិក ថៃនឹងទទួលបានប្រយោជន៍ក្នុងកិច្ចសហការផ្សេងៗជាមួយអាមេរិក ខណៈពេលនេះ ថៃមានរឿងច្រើនកំពុងចរចាជាមួយអាមេរិក ដូច្នេះ ថៃមិនចាញ់ប្រៀបទេ ។ ផ្ទុយទៅវិញ វានឹងធ្វើឱ្យការចរចាពាណិជ្ជកម្ម ពន្ធទំនិញ និងរឿងផ្សេងៗជាមួយអាមេរិកទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន ។

ជាមួយគ្នានេះ លោកពុំបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងថៃ-ចិនដោយសារ MOU រ៉ែកម្រជាមួយអាមេរិកទេ ថៃត្រូវបកស្រាយឱ្យចិនបានយល់ពី MOU ។ រីឯសារព័ត៌មានមួយចំនួនចុះផ្សាយថា ថៃយល់ព្រមចុះហត្ថលេខាលើ MOU រ៉ែកម្រជាមួយអាមេរិក ដោយសារថៃចង់ទិញយន្តហោះអាមេរិកចំនួន៨០គ្រឿងនោះ លោក Anutin ថា មិនពាក់ព័ន្ធគ្នា ការចុះហត្ថលេខាលើ MOU រ៉ែកម្រ គឺថៃចង់រឹតចំណងមិត្តភាពជាមួយអាមេរិក ៕

ប្រកាសទទួលស្គាល់រួចសុំលេបសម្ដីវិញ! នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោក អនុទីន ឆាន់វីរៈគុល បានសូមការអភ័យទោ.សពីពលរដ្ឋថៃ ចំពោះពាក្យសំដីរបស់ខ្លួនដែលថា ពិតជាមានការល្មើសអធិបតេយ្យចូលទឹកដីកម្ពុជា នៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ពីសំណាក់ពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនមែន។ លោក អនុទីន បានពន្យល់ឡើងវិញថា ការលើកឡើងរបស់លោកនាពេលនោះ គឺមានការយល់ច្រលំបន្តិចបន្តួច។

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី២៨ តុលា លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី អនុទីន បានធ្វើការសុំទោសចំពោះការយល់ច្រឡំដែលបង្កើតឡើងដោយសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោក ទាក់ទងនឹងការឈ្លានពានដែលអាចកើតមានចូលទៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ ការប្រកាសទទួលស្គាល់របស់លោកបែបនេះ បានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនកើតការមិនសុខចិត្ត មិនអាចទទួលយកបាន និងព្រួយបារម្ភថាពាក្សសម្ដីរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីខ្លួន នឹងធ្វើឲ្យថៃចា.ញ់ប្រៀបកម្ពុជាចំពោះមុខអន្តរជាតិ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation នៅថ្ងៃដដែលបានឲ្យដឹងថា ការអះអាងរបស់លោក អនុទីន បានបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា។ ដើម្បីស្ដារស្ថានការណ៍ លោក អនុទីន បាននិយាយថា «វាជាតំបន់ដែលមានជម្លោះ ហើយភាគីទាំងពីរត្រូវតែបន្តការចរចាដើម្បីធ្វើឱ្យអ្វីៗច្បាស់លាស់។ ប្រសិនបើពាក្យសម្ដីរបស់ខ្ញុំបង្កឱ្យមានការភាន់ច្រឡំ ខ្ញុំសូមអភ័យទោស។ ចេតនារបស់ខ្ញុំគឺចង់និយាយថា ប្រទេសទាំងពីរត្រូវតែធ្វើសកម្មភាពស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងរួមគ្នា»។

គួររំលឹកថា កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលាកន្លងទៅ លោក អនុទីន បានលើកឡើងដោយបើកចំហអំពីបញ្ហារសើបនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនដែលមិនទាន់កំណត់សីមាដាច់ស្រេច។ លោកបានលើកឡើងពីភូមិណងចាន់ (ថៃ) ទល់មុខនឹង ភូមិជោគជ័យ (កម្ពុជា) និង ភូមិណងយ៉ាកែវ (ថៃ) ទល់មុខនឹង ភូមិព្រៃចាន់ (កម្ពុជា) ថាមានការល្មើសអធិបតេយ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយលោកទទួលស្គាល់ថា ប្រជាជនថៃខ្លះបានល្មើសចូលទឹកដីកម្ពុជាពិតមែន។

លោក អនុទីន បានបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀតថា «ប្រសិនបើជម្លោះនៅក្នុងភូមិទាំងនេះត្រូវបានដោះស្រាយ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងស្វែងរកទីជម្រកថ្មីសម្រាប់ប្រជាជនថៃ ដែលបានរស់នៅទន្ទ្រានលើទឹកដីកម្ពុជា។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រជាជនកម្ពុជាដែលបានទន្ទ្រានរស់នៅលើដីថៃ ត្រូវតែធ្វើដូចគ្នា»។ ពាក្យសម្ដីទាំងនេះ បានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋថៃខឹ.ងសម្បារនឹងនាយករដ្ឋមន្រ្តីខ្លួនជាខ្លាំង ដោយពួកគេនៅតែជឿជាក់ថា ថៃមិនដែលបំពានលើកម្ពុជាបន្តិចណាឡើយ ហើយទឹកដីដែលកំពុងមានជម្លោះទាំងអស់គឺសុទ្ធតែជារបស់ថៃ៕