ប្រទេសថៃ ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានបញ្ជាឱ្យមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ រហូតដល់ថៃអនុវត្តបានពេញលេញតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ដែលចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្រោមវត្តមានលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាសាក្សី ។ ថៃខកបំណងយ៉ាងខ្លាំងនឹងអាមេរិកផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញ និងសំណូមពរកុំឱ្យអាមេរិកផ្អាកចរចា និងកុំយកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពមកពាក់ព័ន្ធជាមួយពន្ធ ។

ថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីក្រោយការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ដែលធ្វើឱ្យកងទ័ពខ្លួន៤នាក់រងរបួសនៅខេត្តស៊ីសាកេតកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា និងយកលេសគ្រាប់មីនផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា រហូតដល់កម្ពុជាយល់ព្រមសូមទោសពលរដ្ឋថៃ ទាំងដែលកម្ពុជាពុំបានបង្កប់មីនថ្មីដូចការចោទប្រកាន់របស់ថៃឡើយ ។ បន្ទាប់ពីថៃផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព លោកប្រធានាធិបតី Trump ក៏បានបញ្ជាឱ្យមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃ រហូតដល់ថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពឡើងវិញ ។

កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak Phuangketkeow បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មានថា ក្រោយពីអាមេរិកផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញដោយសារថៃមិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ក៏ទូរស័ព្ទទៅលោកប្រធានាធិបតី Trump ដើម្បីសំណូមពរកុំឱ្យអាមេរិកផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញ និងកុំយកសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព (Joint Declaration) មកពាក់ព័ន្ធជាមួយពន្ធទំនិញ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានបង្ហាញគោលជំហរទៅកាន់អាមេរិកថា ថៃផ្តោតសំខាន់លើបញ្ហាសន្តិសុខនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ អាមេរិកគួរកុំផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃដោយសារថៃបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា គឺថៃមិនចង់ឱ្យអាមេរិកយកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពមកពាក់ព័ន្ធជាមួយពន្ធទំនិញទេ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងបន្តការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលបានចុះហត្ថលេខារួមគ្នា ។

គួរបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា បណ្តាលឱ្យកងទ័ពថៃដាច់ជើងនិងរងរបួសនៅតំបន់ហួយតាម៉ារៀ ស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin ក៏ប្រកាសបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគី និងទាមទារឱ្យកម្ពុជាសូមទោសរឿងគ្រាប់មីន ទាំងដែលកម្ពុជាពុំបានបង្កប់មីនថ្មីដូចការចោទប្រកាន់របស់ថៃឡើយ ។ លោក Anutin ថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃដល់ទីបញ្ចប់ ហើយលោកមិនចាប់អារម្មណ៍នឹងអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញថៃក្នុងអត្រាខ្ពស់ដោយសារការផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទេ បើពុំអាចលក់ទំនិញឱ្យអាមេរិក ថៃនឹងស្វែងរកទីផ្សារថ្មី ។

ក្រោយមក លោកប្រធានាធិបតី Trump ក៏បានទូរស័ព្ទទៅលោក Anutin ប្រាប់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃងាកមកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពឡើងវិញ និងបញ្ឈប់ការឈ្លានពានកម្ពុជា ប៉ុន្តែលោក Anutin បែរជាប្រឹងនិយាយលាបពណ៌កម្ពុជារឿងគ្រាប់មីនប្រាប់មេដឹកនាំអាមេរិក ទើបអាមេរិកសម្រេចផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃ រហូតដល់ថៃងាកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ។

ពាក្យសម្តីខ្វះការគិតពិចារណារបស់លោក Anutin បានរងការស្តីបន្ទោសពីសង្គមថៃ ជាពិសេស គណបក្សនយោបាយ ដោយពួកគេចាត់ទុកលោក Anutin ខ្វះភាពចាស់ទុំខាងទូតធ្វើឱ្យថៃគ្រោះថ្នាក់ ។ ថៃបាត់បង់មិត្តមហាអំណាច បាត់បង់ប្រាក់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ច និងធ្វើឱ្យអាមេរិកមើលឃើញពីទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើកម្ពុជា ក្រោយពីថៃបញ្ជូនកម្លាំងទ័ព អាវុធ និងរថក្រោះជាច្រើនគ្រឿងមកតំបន់ព្រំដែន ។ ទាំងគណបក្សប្រឆាំង គណបក្សភឿថៃ និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលបានសួរទៅលោក Anutin ថា បើផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ហេតុអ្វីមិនទូរស័ព្ទទៅលោកប្រធានាធិបតី Trump ឱ្យដាក់សម្តាធកម្ពុជា បែរជានិយាយឌឺដងអាមេរិក? លោក Anutin និយាយមិនទាន់ផុតពីមាត់ផង អាមេរិកក៏ផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំង ការស្វែងរកទីផ្សារថ្មីមិនងាយស្រួលទេ ៕

ជប៉ុនបានបញ្ជូនមន្ត្រីការ​ទូត​ជាន់​ខ្ពស់​ទៅ​ចិនដើម្បីបន្ធូរ​ភាព​តាន​តឹង​បណ្តាល​មកពី​សម្តី​នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្រីជប៉ុនចង់បញ្ជូនកងទ័ពទៅការពារតៃវ៉ាន់បើមានការឈ្លានពានពីបរទេស ខណៈរដ្ឋាភិបាលចិនចាត់ទុកពាក្យសម្តីនេះជាកំហុសដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងស្នើឱ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនដកពាក្យសម្តីវិញ បើមិនដូច្នោះទេ ជប៉ុននឹងទទួលលទ្ធផលតបស្នងមិនខាន ។
បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបង្ហាញគោលជំហរគាំទ្រតៃវ៉ាន់ ចិនបានបើកនាវាចូលដែនទឹកជប៉ុនក្បែរប្រជុំកោះសេនកាគុ ធ្វើឱ្យជប៉ុនថ្កោលទោសពុំអាចទទួលយកទង្វើរបស់ចិន ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi បាននិយាយមកកាន់រដ្ឋសភាជប៉ុនកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ថា បើចិនវាយប្រហារតៃវ៉ាន់ គឺនឹងគំរាមកំហែងជប៉ុនដែរ ជប៉ុនអាចនឹងបញ្ជូនកងទ័ពទៅជួយតៃវ៉ាន់ ។ បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុននិយាយបែបនេះ ចិនក៏បានកោះហៅមន្ត្រីទូតជប៉ុនមកបំភ្លឺ និងបង្ហាញការបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងទៅលើគោលជំហរសន្តិសុខរបស់ជប៉ុន ទាំងគោលនយោបាយមិនច្បាស់លាស់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងត្រៀមប្រើប្រាស់នាវាមុជទឹកនុយក្លេអ៊ែរ ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Lin Jian និយាយថា ពាក្យសម្តីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនខ្វះការទទួលខុសត្រូវ និងបង្កគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង ។ លោកដាស់តឿនឱ្យជប៉ុនសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្ត្រ កុំបញ្ជូនកងទ័ពមកជ្រៀតជ្រែតរឿងតៃវ៉ាន់ ពីព្រោះជាការឈ្លានពាន និងបង្កើនជម្លោះការទូតដោយសារពាក្យសម្តីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ។ ចិននឹងការពាអធិបតេយ្យក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ដោយប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះពាក្យសម្តីនេះ បញ្ហាតៃវ៉ាន់ជាកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ចិន ជប៉ុនមិនគួរលេងជាមួយភ្លើងទេ ពីព្រោះនឹងធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងចិន-ជប៉ុនដែលកំពុងតានតឹងកាន់តែធ្លាក់ចុះ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានជប៉ុន NHK ជប៉ុនបានបញ្ជូនមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មកពីក្រសួងការបរទេសធ្វើដំណើរទៅទីក្រុងប៉េកាំង ដើម្បីពិភាក្សាពីស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងជប៉ុននិងចិន ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi និយាយមកកាន់រដ្ឋសភាពាក់ព័ន្ធនឹងតៃវ៉ាន់ ។ ពាក្យសម្តីនេះធ្វើឱ្យចិនមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង រហូតដល់កោះហៅមន្ត្រីទូតជប៉ុនមកបំភ្លឺ ហើយចិនថែមទាំងហាមពលរដ្ឋកុំធ្វើដំណើរទៅជប៉ុនផងដែរ ។

លោក ខាណាអិ ម៉ាសាអាគិ ប្រធានការិយាល័យកិច្ចការអាស៊ីក្រសួងការបរទេសជប៉ុនបានធ្វើដំណើរមកដល់ចិនកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា និងជួបលោក Liu Jinsong ប្រធានការិយាល័យកិច្ចការអាស៊ីក្រសួងការបរទេសចិន ដើម្បីបកស្រាយពីពាក្យសម្តីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនពាក់ព័ន្ធនឹងតៃវ៉ាន់ ។ លោកបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនចំពោះតៃវ៉ាន់ គឺមិនផ្លាស់ប្តូរឡើយ ហើយលោកព្យាយាមប្រាប់ចិនឱ្យយល់ពីមតិផ្សេងគ្នាមិនប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរទេ ។ លោកក៏បានតវ៉ាជាមួយចិនករណីមន្ត្រីកុងស៊ុលចិនប្រចាំទីក្រុងអូសាកា បង្ហោះសារគំរាមជប៉ុនក្នុងបណ្តាញសង្គម ដែលធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹង ។

ដោយឡែក មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងមន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងជប៉ុនបានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនចាត់វិធានការមន្ត្រីកុងស៊ុលចិនដែលបង្ហោះសារគំរាមជប៉ុនក្នុងបណ្តាញសង្គម ដោយការនិរទេសពីប្រទេសជប៉ុន ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលជប៉ុននឹងតាមដានអាកប្បកិរិយារបស់ចិន ក្រោយពីជប៉ុនបញ្ជូនមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសទៅចរចាជាមួយចិន ដោយរំពឹងថា នឹងអាចកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ចិនបានបញ្ជូននាវាចូលក្នុងដែនទឹកជប៉ុននៅប្រជុំកោះសេនកាគុ កាលពីពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបង្ហាញគោលជំហរគាំទ្រតៃវ៉ាន់ ។ ជប៉ុនមិនអាចទទួលយកទង្វើរបស់ចិនទេ និងចាត់ទុកនាវាចិនចូលដែនទឹកជប៉ុនជាការល្មើសច្បាប់អន្តរជាតិ និងអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលចិនចរចាការទូតដើម្បីកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹង ៕

ភ្នំសំពៅ គឺជារមណីដ្ឋានធម្មជាតិមួយស្ថិតក្នុងឃុំភ្នំសំពៅ ស្រុកបាណន់ ខេត្តបាត់ដំបង។ ភ្នំនេះមានកំពស់ប្រមាណ១០០ម៉ែត្រ ជាមួយកាំជណ្ដើរចំនួន ១០៣០កាំ និងមានចំងាយ ១២គីឡូម៉ែត្រ ពីក្រុងបាត់ដំបង។ នៅក្បែរៗភ្នំនេះ មានចង្កោមភ្នំសំខាន់ៗមួយចំនួនទៀត ដូចជា ភ្នំក្តោង ភ្នំក្រពើ ភ្នំអណ្តើក ភ្នំទ្រុងមាន់ ភ្នំទ្រុងទា ភ្នំនាងរំសាយសក់ និងភ្នំតាគ្រាម ដែលសុទ្ធសឹងតែជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិជាប់ទាក់ទងនឹងរឿងព្រេងខ្មែរគឺ រឿងរាជកុលនាងរំសាយសក់។

មិនត្រឹមតែមានសម្រស់ធម្មជាតិដ៏ស្រស់ត្រកាល ដែលអាចគយគន់ពីលើកំពូលភ្នំមើលឃើញវាលស្រែធំល្វឹងល្វើយ ស្រូបខ្លិនខ្យល់បរិសុទ្ធប៉ុណ្ណោះទេ រមណីយដ្ឋានធម្មជាតិមួយនេះ ថែមទាំងសម្បូរមានទៅដោយបណ្ដុំល្អាងភ្នំតូចធំជាច្រើន ចំនួន ១២ ផងដែរ ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍យ៉ាងច្រើនកុះករទៅទស្សនាមិនដាច់នាថ្ងែឈប់សម្រាកម្ដងៗ។ ល្អាងភ្នំទាំងនោះរួមមាន៖ ល្អាងផ្កាស្លា ល្អាងគក់ទ្រូង ល្អាងខ្យល់ ល្អាងតែងខ្លួន ល្អាងល្ខោន ល្អាងជ្រៃ ល្អាងពេជ្រ ល្អាងខ្វែង ល្អាងប្រេង ល្អាងស្ថានីយ ឬល្អាងធំ ល្អាងក្បាលខ្មោច និងល្អាងច្រកប្រចៀវ។

ក្នុងចំណោមល្អាងទាំង ១២ ខាងលើមានតែល្អាងចំនួន ២ ប៉ុណ្ណោះ ដែលមានភ្ញៀវទេសចរណ៍ច្រើនជាងគេគឺ ល្អាងផ្កាស្លា និងល្អាងល្ខោន។ បន្ថែមពីនេះ មានល្អាងមួយ គឺល្អាងក្បាលខ្មោច ធ្លាប់ជាកន្លែងដែលកងទ័ពខ្មែរក្រហម សម្លាប់អ្នកទោសរួចបោះចូលល្អាងនេះ ហើយបច្ចុប្បន្ន ឆ្អឹងខ្មោច និងលលាដ៍ក្បាលទាំងនោះ ត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងចេតិយមួយ ទុកជាប្រវត្តិសាស្រ្តដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ពិសេសភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្ត ស្វែងយល់ ពីរឿងអតីតកាលរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

សូមជម្រាបថា ភ្នំសំពៅមិនត្រឹមតែជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏ជាបូជនីយដ្ឋានពុទ្ធសាសនាមួយផងដែរ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋជិតឆ្ងាយមកគោរពបូជា និងប្រារព្ធពិធីកម្មសាសនាផ្សេងៗ នៅក្នុងវត្តចំនួន ២ នៅទីនោះ រួមមាន វត្តគីរីរម្យ (នៅលើភ្នំ) និងវត្តសុវណ្ណគិរីភេត្រារាម ហៅវត្តសំពៅ (នៅជើងភ្នំ)។ អ្វីដែលពិសេសជាងនេះ គឺជារៀងរាល់ល្ងាចនៅជើងភ្នំ តែងមានហ្វូងសត្វប្រចៀវរាប់លានក្បាលហើរចេញពីល្អាងមួយ ដែលនេះបានអន្ទងភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងជាតិ និងអន្តរជាតិ មកទស្សនាទិដ្ឋភាពដ៏អស្ចារ្យនេះមិនដែលខាន៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ គណបក្សភឿថៃបានថ្កោលទោសលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ដែលបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា និងនិយាយគ្មានគិតពិចារណាធ្វើឱ្យថៃបាត់បង់មិត្តមហាអំណាច គឺអាមេរិកបានផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃ រហូតដល់ថៃងាកមកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពឡើងវិញ ។ ពេលនេះ ថៃមិនត្រឹមតែបាត់បង់មិត្តមហាអំណាចទេ ថៃបានបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចរហូតដល់រាប់លានបាតក្នុង១ឆ្នាំ ផលប៉ះពាល់នេះនឹងធ្លាក់មកលើពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស រដ្ឋាភិបាលថៃគ្រប់គ្រងប្រទេសគ្មានប្រសិទ្ធភាព ។

ក្រោយពីកងទ័ពថៃប្រើល្បិចចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃរងរបួសនៅព្រំដែនខេត្តស៊ីសាកេត លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin ក៏បានប្រកាសបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព បញ្ចប់ការចរចាជាមួយកម្ពុជា និងទាមទារឱ្យកម្ពុជាសូមទោសពលរដ្ឋថៃរឿងគ្រាប់មីន ទើបថៃបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងឡើងវិញ ទាំងដែលកម្ពុជាមិនបានបង្កប់មីនថ្មីឡើយ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថា កម្ពុជាគ្មានឱកាសរកសន្តិភាពទៀតទេ ហើយលោកមិនចាប់អារម្មណ៍នឹងអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញថៃក្នុងអត្រាខ្ពស់ឡើយ បើមិនអាចនាំចេញទំនិញទៅអាមេរិក ថៃនឹងរកទីផ្សារថ្មី ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពបន្តទៀត ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបែរជាទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជាបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដោយសារបង្កប់មីនថ្មី បើចង់ឱ្យថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ លុះត្រាតែកម្ពុជាយល់ព្រមសូមទោសពលរដ្ឋថៃរឿងគ្រាប់មីន បើទោះជាកម្ពុជាមិនបានបង្កប់ក្តី ។ បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនៅតែលាបពណ៌កម្ពុជា មន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកក៏បានជូនដំណឹងមកថៃកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ថា អាមេរិកសម្រេចផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃ រហូតដល់ថៃងាកមកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពឡើងវិញ ។

សង្គមថៃ រួមទាំងអ្នកនយោបាយបានស្តីបន្ទោសលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin និយាយគ្មានគិតពិចារណា គឺនិយាយមិនទាន់ផុតពីមាត់ផង ស្រាប់តែអាមេរិកផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃភ្លាម ដែលធ្វើឱ្យថៃបាត់បង់មិត្តមហាអំណាច និងបាត់បង់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចរាប់លានបាតក្នុង១ឆ្នាំ ។ ក្រោយពីសង្គមថៃរិះគន់ខ្លាំងពេក លោក Anutin ក៏និយាយលាងទោសកំហុសរបស់ខ្លួនថា លោកប្រធានាធិបតី Trump បានផ្តាំផ្ញើតាមរយៈលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី Anwar Ibrahim ថា មិនផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃទេ អាមេរិកយល់ពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។

លោក Suksit Srichomkwan អ្នកនាំពាក្យគណបក្សភឿថៃ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ពីអាមេរិកផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃ រហូតដល់ថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ថាការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃបច្ចុប្បន្នធ្វើឱ្យប្រទេសខាតបង់ប្រាក់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ច បាត់បង់អធិបតេយ្យ និងបាត់មិត្តមហាអំណាច ។ ផ្ទុយពីគណបក្សភឿថៃ ដែលការពារអធិបតេយ្យ និងអនុវត្តការទូតទាំងទ្វេភាគី ពហុភាគី ដើម្បីឱ្យប្រទេសនានាជឿជាក់ថៃតាមរយៈការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រ «យកពិភពលោកមកដាក់សម្ពាធកម្ពុជា» ។

ការដឹកនាំប្រទេសរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃបច្ចុប្បន្នខុសពីគណបក្សភឿថៃ ដោយលោក Anutin និយាយគ្មានគិតពិចារណា គ្មានភាពចាស់ទុំ ធ្វើឱ្យពិភពលោកលែងមានទំនុកចិត្តលើថៃ ថៃថែមទាំងទាត់ចោលមិត្តមហាអំណាចអាមេរិក មិនចរចាការទូត ។ គណបក្សភឿថៃបានសំណូមពរតាំងពីដំបូងឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃប្រញាប់ទាក់ទងទៅមហាអំណាចអាមេរិក និងចិន ដែលប្រទេសទាំងពីរបានជំរុញសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីចោទប្រកាន់កម្ពុជាបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ហើយជំរុញឱ្យពិភពលោកដាក់សម្ពាធកម្ពុជា ដូចដែលថៃធ្លាប់អនុវត្តកន្លងមក ។

អ្នកនាំពាក្យគណបក្សភឿថៃបន្តថា ការដឹកនាំប្រទេសគ្មានប្រសិទ្ធភាពធ្វើឱ្យថៃធ្លាក់ចូលក្នុងសភាព «លេបមិនចូលមាត់ ស្តោះមិនចេញ» ពីព្រោះក្រៅពីប្រឈមមុខជាមួយកម្ពុជាហើយ ថៃត្រូវរងការដាក់សម្ពាធពីអាមេរិកទៀត ។ លើសពីនេះ ការខាតបង់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចរាប់លានបាតក្នុង១ឆ្នាំបានធ្លាក់មកលើពលរដ្ឋថៃទូទាំងប្រទេស ដោយសារពាក្យសម្តីឥតប្រយោជន៍របស់លោក Anutin ដែលថាមិនខ្វល់ពីអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញ ។

គួរបញ្ជាក់ថា តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃមួយចំនួន គឺថៃមានគម្រោងធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសរុស្ស៊ី ប្រសិនបើរាំងស្ទះពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិក ។ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីអាមេរិកមានគម្រោងដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចលើប្រទេសណាដែលធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយរុស្ស៊ីដោយដំឡើងពន្ធទំនិញរហូតដល់៥០០% ពីព្រោះអាមេរិកចាត់ទុកប្រទេសនោះគាំទ្រឱ្យរុស្ស៊ីបន្តសង្គ្រាមជាមួយអ៊ុយក្រែន ។ បើថៃធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយរុស្ស៊ីមែននោះ ថៃនឹងជួបផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរមិនខាន ដោយសារលោកប្រធានាធិបតី Trump នឹងដំឡើងពន្ធទំនិញថៃក្នុងអត្រាខ្ពស់ខ្លាំង ៕

ទីក្រុងបាងកក៖ កាន់តែគ្នាស្ដាប់លែងចូល! ក្រុមសកម្មជន «កម្លាំងសាមគ្គីជាតិដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាព» ដែលជាក្រុមជ្រុលនិយមរបស់ថៃ កើតទុក្ខមិនសុខចិត្ត បានបើកការប្រជុំនិងប្រកាសប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម និងអាចលុកលុយស្ថានទូតអាមេរិកនិងម៉ាឡេស៊ី ក្នុងទីក្រុងបាងកក នៅថ្ងៃទី២២ខែវិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Amarin News។

កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ មេដឹកនាំក្រុមជ្រុលនិយមដែលមានដូចជា Chatuporn Prompan, Nitithorn Lamluea, Phichit Chaiyamongkol, Somchai Saengkan និង Jessada Tonawanik បានធ្វើការបញ្ជាក់នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតតាមរយៈការផ្សាយផ្ទាល់ថា ពួកគេនឹងប្រមូលផ្ដុំគ្នាទៅតវ៉ានៅមុខស្ថានទូតអាមេរិក និងស្ថានទូតម៉ាឡេសុី ប្រចាំក្នុងទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ព្រោះពួកគេមិនពេញចិត្តចំពោះការលូកដៃមកជ្រៀតជ្រែកបញ្ហាជម្លោះរវាងថៃ និងកម្ពុជា ពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក និងម៉ាឡេសុីឡើយ។

នៅក្នុងការប្រកាសរបស់ពួកគេ ក្រុមនេះនេះអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋថៃ ប្រមូលផ្តុំគ្នាឲ្យបានច្រើនកុះករ នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២២ ខែវិច្ឆិកា ចាប់ពីម៉ោង ១០:០០ ព្រឹកតទៅ ដោយក្បួនបាតុកម្មនេះ នឹងចាប់ផ្ដើមនៅស្ថានទូតម៉ាឡេស៊ីមុន ហើយបន្ទាប់នឹងបន្តឆ្ពោះទៅកាន់ស្ថានទូតអាមេរិក។

តាមសេចក្ដីរាយការណ៍បានឲ្យដឹងបន្ថែមទៀតថា ក្រុមជ្រុលនិយមនេះបានចោ.ទប្រកាន់ សហរដ្ឋអាមេរិក និងម៉ាឡេសុី ថា បានចូលរួមសមគំនិត ក្នុងការបង្កើតឲ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ និងសេចក្តីប្រកាសសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ។ ពួកគេថែមទាំងបានចោទអាមេរិកចំៗថា បានយកកម្ពុជានិងម៉ាឡេស៊ីធ្វើជាឧបករណ៍ ក្រោមគោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខ និងគោលនយោបាយ «អាមេរិកជាចម្បង» របស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ និងចោទថា ជំហររបស់អាមេរិកនិងម៉ាឡេស៊ី ច្បាស់ជាខ្វះអព្យាក្រឹត្យភាព ហើយការអន្តរាគមន៍របស់ប្រទេសទាំងពីរនេះ មិនឲ្យតម្លៃលើការពិត និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ជនជាតិថៃសូម្បីតែបន្តិច។

ដូច្នេះរង់ចាំមើលថាតើផែនការបង្កចលាចល និងអាណាធិបតេយ្យរបស់ក្រុមជ្រុលនិយមខាងលើ នឹងទទួលបានជោគជ័យដែរឬទេ? ជាមួយគ្នានេះ តើរដ្ឋាភិបាលថៃនឹងមានវិធានការដូចម្ដេចដើម្បីហាមឃាត់ពួកគេ? ព្រោះប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលថៃបណ្ដោយឲ្យមានការតវ៉ាបែបនេះមែន វាកាន់តែបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ទៅកាន់ពិភពលោកថា ប្រទេសថៃនិងប្រជាជនថៃ គឺជាជាតិសាសន៍មួយដែលលែងចេះដឹងខុសត្រូវ មិនត្រូវការសន្តិភាព ទើបបានជានាំគ្នាមិនពេញចិត្តចំពោះប្រទេសដែលផ្ដួចផ្ដើមឲ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពយ៉ាងដូច្នេះ៕

រាជធានីភ្នំពេញ៖ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិកម្ពុជា កំពុងប្រមូលព័ត៌មានដើម្បីរៀបចំបណ្តឹងតវ៉ាទៅ អាជ្ញាធរថៃ និងអង្គការអន្តរជាតិនានា ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពដ៏ស្មោ.គគ្រោករបស់យោធាថៃដែលបានចាប់រំលោភបូកលើស្ត្រីខ្មែរដែលជាពលករឆ្លងចូលប្រទេសថៃ។ នេះបើតាមប្រសាសន៍របស់ឯកឧត្តម ស សុខា។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងឱកាសចុះសួរសុខទុក្ខពលរដ្ឋភៀសសឹកមកពីភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ស សុខា បានផ្ដល់សម្ភាសន៍ដល់អ្នកសារព័ត៌មាន ជុំវិញករណីស្រ្តីពលករខ្មែរម្នាក់ត្រូវបានទាហានឈុតខ្មៅថៃព្រួតគ្នារំលោ.ភបំពានលើរាងកាយ ថា បច្ចុប្បន្នអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិកម្ពុជា រួមទាំងអង្គការអន្តរជាតិនានា កំពុងសហការគ្នាក្នុងការប្រមូលយកព័ត៌មាន ដើម្បីប្ដឹ.ងនិងបង្ហាញទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិអំពីអំពើដ៏ថោ.កទាបរបស់យោធាថៃ។

តាមការបញ្ជាក់របស់ លោក ដាញ់ អេងប៊ុនចាន់ ស្នងការនគរបាលខេត្តបាត់ដំបង នៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលធ្វើការសាកសួរមនុស្សចំនួន ១៣នាក់ ជាពលករវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃវិញបានឲ្យដឹងថា ពេលពួកគាត់មកដល់ព្រំដែនត្រូវបានទាហានឈុតខ្មៅថៃ ធ្វើបាប និងប្រមូលយកលុយអស់ចំនួន ៦,៥០០បាត ទូរស័ព្ធចំនួន ៤គ្រឿង ដោយពលករប្រុសៗទាហានថៃបានធ្វើបាបវ៉ៃទាត់ធាក់ និងអុកស្វាយកាំភ្លើង រីឯពលករនារីម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះត្រូវបានទាហានឈុតខ្មៅថៃចាប់យកទៅធ្វើការរំលោភបំពានលើរាងកាយរួចទើបបញ្ជូនឱ្យឆ្លងដែនមកប្រទេសកម្ពុជា តាមតាមច្រកស្វាយចេក ស្រុកកំរៀង ខេត្តបាត់ដំបង និងរាយការណ៍ពីហេតុការណ៍ទាំងអស់ប្រាប់ទៅកាន់ស្នងការនគរបាលខេត្តបាត់ដំបង។

បច្ចុប្បន្ននារីរងគ្រោះដែលត្រូវបានទាហានថោ.កទាបថៃទាំងនោះធ្វើបាប កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ដោយមានសភាពវង្វេងស្មារតី បាត់ការចងចាំ និងរងរបួសលើរាងកាយ។ យ៉ាងណាមិញ ឥឡូវនេះស្ថានភាពរបស់គាត់ហាក់ប្រសើរឡើងខ្លះហើយ និងកំពុងទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដោយនៅក្នុងនោះគាត់ក៏ទទួលបានពំណោយជាទឹកប្រាក់ ៣ពាន់ដុល្លារ ពីឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ ស ថេត អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិផងដែរ។

ទន្ទឹមនឹងហេតុការណ៍ខាងលើ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស សុខា បានអំពាវនាវទៅកាន់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលជាពលករខ្មែរនៅប្រទេសថៃ ដែលមានបំណងត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញថា ត្រូវបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការពារខ្លួនឲ្យបានខ្ពស់បំផុត ដោយសូមធ្វើដំណើររួមគ្នាជាក្រុម ជ្រើសរើសការធ្វើដំណើរតាមច្រករបៀងដែលមានសុវត្ថិភាព ត្រូវជូនដំណឹងមកកាន់គ្រួសារជាមុននៅពេលត្រូវធ្វើដំណើរត្រឡប់មកវិញ ដើម្បីបង្ការពេលមានបញ្ហាផ្សេងៗអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានអាចចាត់វិធានការអន្តរាគមន៍បានទាន់ពេលវេលា៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Daily News នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តស្រះកែវ និងខេត្តចន្ទបុរី បានលើកឡើងពីថៃរងផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើនមហាសាលដោយសារការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគីរយៈពេលជិត៦ខែមកនេះ គឺខេត្តទាំងពីរបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលរហូតដល់រាប់ម៉ឺនលានបាតក្នុង១ខែៗ ។ ក្រៅពីនេះ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មទាំង២រូបបានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃដោះស្រាយការខ្វះខាតពលករបរទេសដែលធ្វើការផ្នែកកសិកម្មជាបន្ទាន់ ពីព្រោះជិតដល់ពេលប្រមូលផលផ្លែមៀន ។

នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា សារព័ត៌មាន Daily News បានសម្ភាសន៍ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តស្រះកែវ លោក បាំរុង ឡចារឺនវឌ្ឍនៈឆ័យ អំពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ក្រោយពីថៃបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជារយៈពេលជិត៦ខែ ដោយលោក បាំរុង និយាយថា ខេត្តស្រះកែវមានច្រកព្រំដែនអចិន្ត្រៃយ៍ចំនួន២ និងច្រកព្រំដែនបណ្តោះអាសន្នចំនួន៣ ហើយថៃបាននាំចេញទំនិញស្ទើរគ្រប់ប្រភេទទៅកម្ពុជា ។ អាជីវករថៃនៅព្រំដែនភាគច្រើនទទួលបានចំណូលពីការលក់ដូរនៅព្រំដែន ប៉ុន្តែតាំងពីបិទព្រំដែនមក ថៃបាត់បង់ចំណូលរហូតដល់រាប់ម៉ឺនលានបាតក្នុង១ខែៗ ។

កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលថៃសន្យាផ្តល់ប្រាក់សំណងដល់អាជីវករដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការបិទព្រំដែន ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះ អាជីវករថៃពុំទាន់បានទទួលប្រាក់សំណងពីរដ្ឋាភិបាលទេ ប្រសិនបើព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនៅតែបន្តបិទ គឺពលរដ្ឋថៃគ្មានប្រាក់ចំណូលឡើយ ដោយសារពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនភាគច្រើនប្រកបរបរលក់ដូរ ។ ការបើកព្រំដែនឡើងវិញអាស្រ័យលើលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ថាតើធ្វើតាមការទាមទាររបស់ពួកជ្រុលនិយមឱ្យបិទព្រំដែនឬអត់ ព្រោះខ្លាចបាត់បង់សំឡេងឆ្នោត បច្ចុប្បន្ន ថៃបន្តនាំចេញទំនិញតាមផ្លូវទឹកធ្វើឱ្យការចំណាយដើមទុនថ្លៃដឹកជញ្ជូនខ្ពស់ ។

ចំណែកប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តចន្ទបុរី លោក ឧគ្រីត វង្សថងសាលី និយាយថា ការបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃធ្វើឱ្យខេត្តចន្ទបុរី ខាតបង់ចំណូលអស់រាប់ម៉ឺនលានបាតក្នុង១ខែៗ បច្ចុប្បន្ន លោកបារម្ភពីថៃខ្វះខាតពលករបរទេសធ្វើការក្នុងចម្ការទុរេន មង្ឃុត និងផ្លែមៀន ពីព្រោះពេលនេះ ជិតដល់ពេលប្រមូលផលផ្លែមៀន ។ នៅឆ្នាំ២០២៥ ខេត្តចន្ទបុរីនឹងទទួលបានទិន្នផលមៀនប្រមាណ៣សែនតោន និងត្រូវការកម្មករបេះមៀន ប្រមាណ២ម៉ឺននាក់ ។

ទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃសម្រេចចិត្តរឿងព្រំដែនបែបណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តចន្ទបុរីសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃស្វែងរកពលករបរទេសដែលកំពុងខ្វះខាតក្នុងផ្នែកកសិកម្មឱ្យឆាប់បំផុត បើមិនដូច្នោះទេ ថៃនឹងខាតបង់ចំណូលយ៉ាងច្រើនក្នុងផ្នែកកសិកម្ម ។ លោកថា មិនគួរធ្វើឱ្យរឿងងាយស្រួលក្លាយជាលំបាកទេ ពីព្រោះម្ចាស់ចម្ការថៃត្រូវការពលករបរទេសមកធ្វើការយ៉ាងច្រើនដើម្បីប្រមូលផលទាន់ពេលវេលា ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃបានខាតបង់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើនមហាសាលក្រោយពីបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគី ក្រោមហេតុផលការពារអធិបតេយ្យ និងផ្តល់សន្តិសុខដល់ពលរដ្ឋថៃ ។ ទោះជាថៃរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុតពីការបិទព្រំដែនក្តី ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ថៃនៅតែប្រកាន់គោលជំហរមិនបើកព្រំដែនវិញដាច់ខាត និងបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃរងរបួស ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin ចង់ឱ្យកម្ពុជាសូមទោសពលរដ្ឋថៃរឿងគ្រាប់មីនដែលកម្ពុជាពុំបានបង្កប់ ទើបថៃបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ។

គោលជំហររបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបន្តបិទព្រំដែន ដោយសារខ្លាចរងការវាយប្រហារពីក្រុមជ្រុលនិយមថៃដែលចង់ទម្លាក់លោកពីតំណែង និងបណ្តេញចេញពីប្រទេស បើហ៊ានបើកព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ។ បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋថៃកាន់តែមានគំនិតជាតិនិយមជ្រុលខ្លាំងឡើង ដោយយករឿងព្រំដែនបង្កជាជម្លោះស្អប់ជាតិសាសន៍ និងញុះញង់ឱ្យកងទ័ពថៃធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានដណ្តើមប្រាសាទ ដណ្តើមទឹកដីនៅតំបន់ព្រំដែន ។ នៅពិភពលោកនេះ គ្មានពលរដ្ឋប្រទេសណាចង់បានសង្គ្រាមទេ គឺមានតែពលរដ្ឋថៃជ្រុលនិយមប៉ុណ្ណោះដែលជំរុញឱ្យធ្វើសង្គ្រាមជាមួយប្រទេសជិតខាង ៕