ទន្លេមេគង្គជាទន្លេវែងជាងគេលំដាប់លេខ១២ នៅក្នុងពិភពលោក និងវែងជាងគេបំផុតនៅក្នុងតំបន់អាសុីអាគ្នេយ៍។

ទន្លេនេះមានប្រវែងប្រហែល ៤២០០គីឡូម៉ែត្រ ដែលឆ្លងកាត់ប្រទេសចំនួន៦ប្រទេសគឺ ប្រទេសចិន ប្រទេសភូមា ប្រទេសថៃ ប្រទេសឡាវ ប្រទេសកម្ពុជា ប្រទេសវៀតណាម និងហូរចាក់ចូលក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ទន្លេនេះមានទំហំគ្រប់ដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រហែល ២.៦លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។

ទន្លេមេគង្គជាសរសៃឈាមរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ទន្លេនេះហូរកាត់ខេត្តដូចជា ខេត្តស្ទឹងត្រែង ខេត្តក្រចេះ ខេត្តកំពង់ចាម រាជធានីភ្នំពេញ និងព្រៃវែង ហើយបានបញ្ចប់នៅព្រំប្រទល់វៀតណាម។

ទន្លេមេគង្គហូរកាត់ប្រទេសកម្ពុជាមានប្រវែង ៥០០គីឡូម៉ែត្រ ដែលចាប់ពីល្បាក់ខោននៃប្រទេសឡាវរហូតដល់ព្រំប្រទល់ប្រទេសវៀតណាម ។ ធារទឹកទន្លេនេះនៅរដូវវស្សាមានទំហំ ៣៤.០០០ម៉ែត្រគូប គឺស្មើនឹងម្ភៃដងនៃធារនៅ រដូវប្រាំង ។ រីឯរបបទន្លេក៏ទៀងទាត់ណាស់ដែរ ។ នៅរដូវប្រាំង ពីខែវិច្ឆិកា ទៅឧសភា ទន្លេសាប ដែលបញ្ចេញទឹកពីបឹងទន្លេសាប ហើយនិងទន្លេមេគង្គ តែងតែនាំទឹកបញ្ចូលគ្នាត្រង់ទន្លេចតុមុខនៅភ្នំពេញ រួចក៏បង្ហូរទឹកនោះទៅតាមដៃទាំងពីរចុះទៅសមុទ្រ ។ នៅរដូវវស្សា ពីខែមិថុនា ដល់ខែតុលា ទឹកដែលបានមកពីការរលាយទឹកកកនៅទីបេ និងពីទឹកភ្លៀង តែងហូរចាក់មកក្នុងទន្លេមេគង្គដោយល្បឿនខ្លាំង ហើយនៅកន្លែងខ្លះទឹកមានកម្រិតកម្ពស់ដល់ ៣០ ម៉ែត្រ។

ជំនន់ដ៏អស្ចារ្យនេះមិនគ្រាន់តែផ្ដល់ទឹកឲ្យពេញបណ្ដាញខាងត្បូងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងចាល់ចូលទៅក្នុងបឹងទន្លេសាបទៀតផង។ ជំនន់នេះដំបូងចាប់ផ្ដើមនៅប្រទេសឡាវនៅខែកក្កដា រួចចុះមកក្រោមជាលំដាប់ ហើយជំនន់អតិបរមានៅក្រុងភ្នំពេញនៅដំណាច់ខែកញ្ញា (ទឹកឡើងពី ៧ ទៅ ៩ ម) ។បឹង និងកំហូងទាំងឡាយដែលនៅអមទន្លេមេគង្គ ពីក្រចេះដល់បាណាម មានមុខងារខាងធ្វើឱ្យរបបទន្លេមេគង្គមានភាពទៀងទាត់។ ទឹកឡើង ឬស្រកនៃបឹងកើតមានក្រោយទឹកភ្លៀង ឬទឹកស្រកនៃទន្លេជានិច្ច គឺបឹងតែងតែទាក់ទងជាមួយនឹងទន្លេដោយសារព្រែក។ នៅរដូវទឹកស្រក ព្រែកច្រើនតែស្ងួត រីឯបឹងមានសល់ទឹកជាអប្បបរមា៕

ភ្នំពេញ៖ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី០៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងដល់សាធារណជនទាំងអស់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មេត្តាជ្រាបថា៖ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នឹងរៀបចំការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម័យប្រឡង៖ ០៥ ធ្នូ ២០២២ រយៈពេលចំនួន ០២ថ្ងៃ គឺនៅថ្ងៃទី៥ និងថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខនេះ។

ដើម្បីចូលរួមចំណែកឱ្យការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិខាងលើ ប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងជោគជ័យ ជាពិសេសរក្សាបាននូវសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់ តម្លាភាព និងរបៀបរៀបរយ សាធារណៈនៅជុំវិញមណ្ឌលប្រឡងទាំង ៣០មណ្ឌល នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ សូមជូនដំណឹង និងណែនាំដល់បងប្អូនអាជីវករដែលប្រកបអាជីវកម្មជុំវិញបរិវេណមណ្ឌលប្រឡងដូច ខាងក្រោម៖

១- ផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្នចំពោះទីតាំងអាជីវកម្មថតចម្លងឯកសារ អ៊ិនធឺណិត និងអាជីវកម្មលក់ សម្ភារៈសិក្សាគ្រប់ប្រភេទ ចាប់ពីថ្ងៃទី០៤ ដល់ថ្ងៃទី០៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។

២- ផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្ននូវអាជីវកម្មនានា ដូចជា ភោជនីយដ្ឋាន អាហារដ្ឋាន….ដែលស្ថិតនៅកៀក បរិវេណមណ្ឌលប្រឡង ចាប់ពីថ្ងៃទី០៤ ដល់ថ្ងៃទី០៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។​

៣-ចំពោះទីតាំងអាជីវកម្មដែលមិនស្ថិតនៅកៀកបរិវេណមណ្ឌលប្រឡង ហាមបង្កសម្លេងរំខានដល់ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការនៃការប្រឡងរបស់បេក្ខជន។

អាស្រ័យហេតុនេះ សូមសាធារណជន និងបងប្អូនអាជីវករទាំងអស់មេត្តាជ្រាប និងយោគយល់ ដោយអនុគ្រោះ ហើយផុតរយៈពេលនេះបងប្អូនអាជីវករ អាចបើកប្រកបអាជីវកម្មជាធម្មតាឡើងវិញ។ ទទួលបានសេចក្ដីជូនដំណឹងនេះ នាយករដ្ឋបាលសាលារាជធានីភ្នំពេញ ស្នងការដ្ឋាននគរបាល រាជធានីភ្នំពេញ បញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញ រដ្ឋបាលខណ្ឌទាំង ១៤ មន្ទីរជំនាញពាក់ព័ន្ធ និងបងប្អូនអាជីវករទាំងអស់ ត្រូវផ្សព្វផ្សាយ អនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងប្រកបដោយស្មារតីទទួល ខុសត្រូវខ្ពស់៕

ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេចផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្នទីតាំងអាជីវកម្មថតចម្លងឯកសារ អ៉ីនធឺណិត និងអាជីវកម្មលក់សម្ភារៈសិក្សាគ្រប់ប្រភេទ ចាប់ពីថ្ងៃទី០៤-០៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នឹងរៀបចំការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម័យប្រឡង៖ ៥ ធ្នូ ២០២២ រយៈពេលចំនួន ២ថ្ងៃ គឺនៅថ្ងៃទី៥ និងថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ខាងមុខនេះ។

ក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងបន្ថែមថា ដើម្បីចូលរួមចំណែកឱ្យការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិខាងលើ ប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងជោគជ័យ ជាពិសេសរក្សាបាននូវសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់ តម្លាភាព និងរបៀបរៀបរយសាធារណៈ នៅជុំវិញមណ្ឌលប្រឡងទាំង ៣០មណ្ឌល នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានជូនដំណឹង និងណែនាំដល់បងប្អូនអាជីវករដែលប្រកបអាជីវកម្មជុំវិញបរិវេណមណ្ឌលប្រឡងដូចខាងក្រោម៖

១៖ ផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្នចំពោះទីតាំងអាជីវកម្មថតចម្លងឯកសារ អ៉ីនធឺណិត និងអាជីវកម្មលក់សម្ភារៈសិក្សាគ្រប់ប្រភេទ ចាប់ពីថ្ងៃទី០៤ ដល់ថ្ងៃទី០៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២

២៖ ផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ននូវអាជីវកម្មនានា ដូចជា ភោជនីយដ្ឋាន អាហារដ្ឋាន ដែលស្ថិតនៅកៀកបរិវេណមណ្ឌលប្រឡង ចាប់ពីថ្ងៃទី០៤ ដល់ថ្ងៃទី០៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២

៣៖ ចំពោះទីតាំងអាជីវកម្មដែលមិនស្ថិតនៅកៀកបរិវេណមណ្ឌលប្រឡង ហាមបង្កសម្លេងរំខានដល់ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការនៃការប្រឡងរបស់បេក្ខជន៕

ភ្នំពេញ៖ កាលពីពេលថ្មីៗនេះពិភពលោកមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងករណីក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអឺរ៉ុបបានរកឃើញមេរោគថ្មីៗចំនួន ១៣ នៅក្រោមស្រទាប់ដីកកផឺម៉ាហ្រ្វស់ (Permafrost) នៅតំបន់ស៊ីបេរីនៃប្រទេសរុស្ស៊ី ក្នុងនោះមានទាំងវីរុស ខ្មោចឆៅ ឬ ស៊ូមប៊ី (Zombie) ផងដែរ ដែលមានអាយុកាលជាង ៤៨,៥០០ ឆ្នាំ ខណៈអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានអះអាងថា មេរោគទាំងនេះនៅតែរស់រានមានជីវិត និងអាចឆ្លងផងដែរ ទោះបីជាវាចំណាយពេលរាប់សហស្សវត្សរ៍ជាប់នៅក្រោមស្រទាប់ដីកកក៏ដោយ ។

ដូច្នេះហើយនៅក្នុងថ្ងៃនេះដែរ KBN នឹងធ្វើការបកស្រាយឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់ពីប្រវត្តិ Zombie មេរោគ Zombie និងជំងឺ Zombie។

ពេលគេឮពាក្យថា​ Zombie មនុស្សជាច្រើនតែគិតទៅដល់ពួកមនុស្សដើរយឺតៗ​ រាងកាយស្លកស្លាំងដូចសាកសព​ តាមខាំមនុស្សធម្មតាដូចក្នុងកុនអាគាំង​ បើទោះជាក្នុងកុនខ្លះគេព្យាយាមមិនប្រើពាក្យZombie ហៅពួកទាំងនោះក៏ដោយ។ នៅពេលមានគេប្រើពាក្យថា​ មេរោគ​ Zombie អ្នកផងតែគិតថាមេរោគទាំងនោះនឹងធ្វើមនុស្ស​ ឬសត្វនឹងក្លាយទៅជាមនុស្សដេញខាំគេដូចក្នុងកុន​នៅពេលវាឆ្លងចូលខ្លួនមនុស្សឬសត្វ។ ទាំងនេះគឺជាការយល់ខុសពីអត្ថន័យដើមរបស់ពាក្យ​ Zombie។

ពាក្យ Zombie បើយោងតាមកាឬផ្សាយផ្នែកនរវិទ្យារបស់សកលវិទ្យាល័យមីស៊ីហ្គែន​ សហរដ្ឋអាមេរិច​ ជាពាក្យក្លាយមកពី​ពាក្យ​ អ៊ិនហ្សាំប៊ី (Nzambi) ឬ ហ្សុនប៊ី (​Zonbi) ជាពាក្យរបស់ភាសា​កុងហ្គោ (Kongo) ដែមានន័យថា​ព្រលឹងខ្មោចដែលស្លាប់ទៅ។ ពាក្យនេះត្រូវពួកនិយាយភាសា​ក្រេអូល (creole) (ភាសាបារាំងដែលមិនត្រឹមត្រូវ)​ នៅល្វីស៊ីយ៉ាណា​ និងកោះហៃទីប្រើដើម្បីហៅពួកខ្មោចដែលស្លាប់ទៅ​ ហើយត្រូវគេធ្វើឱយរស់ឡើងវិញ​ (ដូចខ្មោចឆៅក្នុងរឿងចិន)​ តែមិននិយាយ​ ឬមានសតិដឹងអ្វីៗទេ​ តាមរយៈមន្តអាគមន៍អូមអាម។

ក្នុងការនិទានរឿងអូមអាមវ៉ូឌូ ហ្វលខល​ (Voodoo folklore) ​តៗគ្នារបស់ពួកគេ​ គ្រូមន្តអាគមន្តអាគមន៍អូមអាមទាំងនោះ​ ដែលគេហៅថា​បូគោ (Bokor) (ដូចខ្មែរហៅពួកអាបធ្មប់ដែរ)​ ប្រើម្សៅម្យ៉ាងដែលគេហៅថា​ឃួប ផតដ្រ្ដេ (coup padre) (ជាម្សៅសំបូរជាតិពុលតេត្រូដូស៊ីន​ (tetrodoxin) ដាក់ចូលក្នុងមាត់។ បើតាមរឿងនិទានទាំងនោះ​ Zombie គឺជាមនុស្សចង្រៃ​ដែលអុកឡុកគ្រួរសារ​ ឬសហគមន៍ដែលធ្វើឱយគេឯងក្នុងស្រុកភូមិទ្រាំលែងបាន។ គេជួលគ្រូធ្មប់​ ឬគ្រូមនតអាគមន៍​ Bokor ដើម្បីធ្វើឱយបុគ្គលនោះក្លាយជា​ Zombie ។ គ្រូធ្មប់​យកម្សៅ​ coup padre ទៅដាក់ចូលក្នុងមាត់មនុស្សដែលគេចាត់ទុកថាចង្រៃនោះ​ (ប្រហែលជាបញ្ឆោតតាមចំណីអាហារ)​។ បុគ្គលនោះនឹងត្រជាក់ខ្លួនបន្តិចម្តងៗ​ ចង្វាក់បេះដូង​ និងដង្ហើមដើរយឺតទៅៗរហូតដល់ស្ទើរតែមិនមានសោះ។ ជាសាធារណៈ​ គេគិតថាបុគ្គលនោះស្លាប់ហើយ។ គេយកអ្នកនោះទៅកប់​ ទាំងអ្នកនោះនៅមានជីវិត។ គ្រូ Bokor ទៅលួចគាស់យកមកវិញ។ បុគ្គលនោះនៅមានជីវិត​ តែគ្មានការចងចាំ​ សតិដឹងអ្វីទេម៉ាយលេសដ្រូន​ (mindless drone) ក្លាយជា zombie ស្តាប់តែបញ្ជាររបស់គ្រូ​ Bokor នោះរហូតដល់គ្រូនោះស្លាប់។

កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន​ ពាក្យថា​ មេរោគ​ Zombie និងជំងឺ Zombie បានលេចឡើងលើអត្ថបទសារពត៌មាមួយចំនួ​ន​ តែមិនសំដៅថាមេរោគទាំងនោះបង្ករឱយមានជំងឺដូចពួក​ Zombie ក្នុងកុនអាគាំងទេ។ ពាក្យនេះត្រូវអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របស្ចឹមលោកហៅពួកមេរោគដែលសំងំ​ ឬក្រាំងហាយប៊រណេសិន​ (hibernation) ក្នុងដីជាមួយសាកសពមនុស្សឬសត្វដែលឆ្លង​ពួកវា​ ហើយចេញមករាតត្បាតឡើងវិញដោយកត្តាបំរែបំរួលអាកាសធាតុ​ ឬក៏មានគេទៅកកាយយកសាកសពនោះឡើងវិញ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៣​ ក្រុមបុរាណវិទ្យាមួយក្រុមបានទៅកាយផ្នូរ​បុរាណដែលមានអាយុ៨០០ឆ្នាំ​ របស់ពួកជនជាតិដើមនៅភាគជើងរដ្ឋអាឡាស្ការ​ សហរដ្ឋអាមេរិចដោយមានការចូលរួមពីអ្នកស្រុកផងដែរ។ ក្រោយពីកាយប៉ុន្មានថ្ងៃ​ មានអ្នកចូលរួមទាំងនោះខ្លះឡើងស្នាមជាំពណ៌ក្រហមនៅជើង។ គេសសង្ស័យថាអ្នកទាំងនោះឆ្លងមេរោគចេញពីផ្នូបុរាណនោះ។

ដោយឡែក​ នៅតំបន់ស៊ីបេរី​ ប្រទេសរូស្ស៊ី​ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦​ មានការរាតត្បាតជំងឺអង់ត្រាក់​ (anthrax) ដែលមានក្មេងប្រុសអាយុ១២ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់​ និងអ្នកជំងឺ២០នាក់ត្រូវគេបញ្ជូនទៅផ្នែុកសង្គ្រោះបន្ទាន់របស់មន្ទីរពេទ្យតំបន់។ មន្ត្រីរុស្ស៊ីបានបង្ហាញថា​ វាជាជំងឺអង់ត្រាក់ដែលរាតត្បាតក្នុងតំបន់នោះកាលពីជាង៧០ឆ្នាំមុន។ គេបានពន្យល់បន្ថែមទៀតថា​ ដោយសារការឡើងកំដៅបស់ភពផែនដី​ មេរោគដែលសំងំ​ ឬករាំង​ (permafrost)ក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ជាយូរមកហើយ​ សកម្មឡើងវិញ។ ហេតុការណ៍នេះធ្វើឱយគេបាររម្មណ៍ពីលទ្ធភាពដែលអាចរាតត្បាតឡើងវិញរបស់ជំងឺមួយចំនួ​នរក្នុងអតីតកាល​ ដូចជាជំងឺ​អ៊ុតធំ​ និងផ្តាសសាយ(១៩១៨នៅសហរដ្ឋអាមេរិច)ជាដើម។ ប៉ុន្តែ​ អ្នកជំនញខាងអត្តិសុខុមប្រាណ​បានអះអាងថា​ មេរោគខ្លះ​ ដូចជាពពួកផ្តាសាយមិនអាចស្ថិតនៅសំងំ​ ឬក្រាំងជាមួយមជ្ឈដ្ឋានក្រៅរាង្គកាយបានទេ ៕