ប្រទេសចិន ៖ ក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុក្រុមប្រទេស G20 នៅប្រទេសឥណ្ឌា រវាងថ្ងៃទី២៤-២៥ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក បានបរាជ័យក្នុងការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ក្រោយពីអ្នកតំណាងរដ្ឋាភិបាលចិនបានបដិសេធមិនចូលរួមថ្កោលទោសករណីរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន ។

មន្ត្រីចិនបង្ហាញថា ចិនមិនយល់ស្របចំពោះខ្លឹមសារខ្លះក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមច្បាប់នេះ ព្រមទាំងបញ្ជាក់ថា ចិនមិនត្រូវការថ្កោលទោសរុស្ស៊ីខ្លាំងក្លាបែបនេះទេ ។ កាយវិការនេះបានកើតឡើងក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលចិនបានប្រកាសពីគោលជំហរផ្នែកនយោបាយរបស់ខ្លួនចំពោះវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែន តាមរយៈគោលការណ៍សន្តិភាព១២ចំណុចក្នុងឱកាសគម្រប់ខួប១ឆ្នាំនៃសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន ។

បើទោះជារដ្ឋាភិបាលចិនប្រកាសគាំទ្រគោលការណ៍សន្តិភាពក្នុងវិបត្តិនេះ ប៉ុន្តែក៏មិនបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា រុស្ស៊ីនឹងត្រូវដកទ័ពរបស់ខ្លួនចេញពីអ៊ុយក្រែនភ្លាមៗ ឬចិនចូលរួមថ្កោលទោសហេតុការណ៍រុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនទេ ។ ដូច្នេះ ធ្វើឱ្យប្រទេសលោកខាងលោកមើលឃើញថា គោលការណ៍សន្តិភាពរបស់ចិននេះ គឺគ្រាន់តែដើម្បីប្រយោជន៍របស់រុស្ស៊ីប៉ុណ្ណោះ ។

ចំណែកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា Ajay Set បានបង្ហាញក្រោយកិច្ចប្រជុំលើកនេះថា មានតែអ្នកតំណាងរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី និងចិនតែពីរប្រទេសប៉ុណ្ណោះ ដែលមិនយល់ស្របជាមួយសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ខណៈតំណាងមកប្រទេស១៨ ផ្សេងទៀតយល់ឃើញថា សង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកយ៉ាងខ្លាំង ហើយចាំបាច់ត្រូវចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ ។

អ្នកតំណាងមកពីរុស្ស៊ីនិយាយថា ៖ «បណ្តាសមាជិកប្រទេសលោកខាងលិចដែលប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ី កំពុងធ្វើឱ្យរង្គើសម្ព័ន្ធភាពក្នុងប្រទេស G20» ។ ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាល្លឺម៉ង់ លោក Christian Lindner បញ្ជាក់ថា ៖ «នេះជាសង្គ្រាម ហើយសង្គ្រាមមានមូលហេតុ មូលហេតុនោះ គឺរុស្ស៊ី និងប្រធានាធិបតី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន» ។

មុននេះ ការប្រជុំផ្សេងៗរបស់ក្រុមប្រទេស G20 បានទទួលបរាជ័យក្នុងការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមករណីពាក់ព័ន្ធនឹងវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែន ចាប់តាំងពីរុស្ស៊ីបានសម្រេចចិត្តឈ្លានពានប្រទេសជិតខាងដូចជា អ៊ុយក្រែន នៅចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ។

ក្រៅពីនេះ ចិនជាប្រទេស១ ក្នុងចំណោម៣២ប្រទេសដែលមិនបញ្ចេញសំឡេងក្នុងការបោះឆ្នោតថ្កោលទោសរុស្ស៊ី និងអំពាវនាវឱ្យរុស្ស៊ីដកទ័ពចេញពីអ៊ុយក្រែនភ្លាមៗ ។ រីឯអ្នកតំណាងមកពី១៤១ប្រទេសបានយល់ស្របនឹងមតិខាងលើ ហើយមានតែ៧ប្រទេសប៉ុណ្ណោះដូចជា រុស្ស៊ី បេឡារុស កូរ៉េខាងជើង អេរីទ្រា ម៉ាលី នីការ៉ាហ្គា និងស៊ីរី ដែលប្រឆាំងនឹងមតិនេះក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកចុងក្រោយនៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ៕ ប្រភព ៖ thestandard

ប្រទេសបារាំង ៖ ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក Emmanuel Macron នឹងធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិនជាផ្លូវការនៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ដើម្បីពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង អំពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ដែលអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាង១ឆ្នាំ ។

ការប្រកាសពីគម្រោងធ្វើដំណើរនេះ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលចិនប្រកាសគោលជំហររបស់ខ្លួនអំពីវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែន តាមរយៈផែនការសន្តិភាព១២ចំណុចកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក ។ ចិនបង្ហាញថា ចិនគាំទ្រការចរចាសន្តិភាព ព្រមទាំងបញ្ជាក់ថា អធិបតេយ្យភាពនៃប្រទេសទាំងអស់ក្នុងសហគមន៍ពិភពលោក ចាំបាច់ត្រូវទទួលបានការគោរព ហើយចិនក៏ប្រឆាំងនឹងការប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងសង្គ្រាមនេះផងដែរ ។

លោក Macron បញ្ជាក់ថា ពិតណាស់ថា ប្រទេសចិនកំពុងគាំទ្រសន្តិភាពនោះវាជារឿងល្អ ហើយសន្តិភាពនឹងកើតឡើងបាន បើកងទ័ពរុស្ស៊ីឈប់ចូលឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន មានការដកកងកម្លាំងទ័ពពីអ៊ុយក្រែន រួមទាំងបូរណភាពទឹកដី និងសំឡេងរបស់ពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនទទួលបានការការពារ ។ លោក Macron ថ្លែងថា ៖ «ចិនចាំបាច់ត្រូវជួយយើងដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៊ី ដើម្បីមិនឱ្យមានការប្រើអាវុធគីមី ឬអាវុធជីវសាស្ត្រកើតឡើង ថែមទាំងបញ្ឈប់ការឈ្លានពាន និងគួរតែជាលក្ខខណ្ឌមួយសម្រាប់ការចរចាគ្នា» ។

ចំណែកលោកប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន Volodymy Zelensky បានយល់ស្របនឹងផែនការសន្តិភាពរបស់ចិន ព្រមទាំងបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនចាំបាច់ត្រូវសហការជាមួយចិន ដើម្បីធ្វើឱ្យសង្គ្រាមលើកនេះបញ្ចប់ ។ មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែនក៏ត្រូវការពិភាក្សាជាមួយលោក ស៊ី ជិនពីង ផងដែរ ហើយការពិភាក្សាគ្នានេះនឹងមានសារសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់សន្តិសុខពិភពលោក ប៉ុន្តែជាដំបូងនេះ នៅមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ពីការកំណត់ថ្ងៃជួបគ្នាជាផ្លូវការនៅឡើយទេ ។

Andy Mock អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់ប្រចាំ Center for China and Globalization ចង្អុលបង្ហាញថា ចិនចាត់ទុកថា ជាប្រទេសមួយដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំនៅលើពិភពលោក ដូច្នេះ ការជួយបញ្ចប់សង្គ្រាមលើកនេះ នឹងជាផលប្រយោជន៍សម្រាប់ចិន រួមទាំងផ្នែកផ្សេងទៀតនៅសហគមន៍ពិភពលោកយ៉ាងពិតប្រាកដ ៕ ប្រភព ៖ Thestandard

ក្រុមហ៊ុន Meta ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងរកបានប្រាក់ចំណូល ២ពាន់ទៅ៣ពាន់លានដុល្លារ នៅក្នុងឆ្នាំនេះពីការលក់មុខងារ  Meta Verified។

មុខងារនេះ វាស្រដៀងគ្នាទៅនឹង Blue Tick របស់ Twitter ដែរ ដោយតម្រូវឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់គ្រាន់តែផ្ទៀងផ្ទាត់គណនីរបស់លោកអ្នកជាមួយលេខអត្តសញ្ញាប័ណ្ណ និងទាក់ទងទៅកាន់ Facebook Support ដើម្បីសម្គាល់ថាយើងជាម្ចាស់គណនី ឬ Page នោះ  ដោយមិនមាននរណាអាចក្លែងបន្លំបាន។

សម្រាប់មុខងារនេះខាង Meta ដាក់លក់នៅក្នុងតម្លៃ ១១.៩៩ដុល្លារ/ខែ នៅលើវេបសាយ  និង១៤.៩៩ដុល្លារ/ខែ នៅលើ iOS។ បច្ចុប្បន្ននេះ មុខងារនេះដាក់ឱ្យសាកល្បងលើ Instagram នៅតែប្រទេសអូស្រ្តាលី និង និងនូវែលសេឡង់ តែប៉ុណ្ណោះ៕

ប្រភព៖ business live

រដ្ឋធានីជេរូសាឡឹម (Jerusalem)៖ ក្រោយការកើតជម្លោះដ៏រ៉ាំរ៉ៃ និង ជូរចត់បំផុត អស់រយៈពេលយ៉ាងយូរនោះមក ក្រុមមន្រ្ដីអ៊ីស្រាអែល និង ប៉ាឡេស្ទីន ក៏បានចូលតុចរចា នៅក្នុងប្រទេសហ្សកដានី ហើយភាគីទាំង២ បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងគ្នាមួយ ដើម្បីបញ្ចៀសនូវអំពើហិង្សា ប៉ុន្ដែត្រូវបានក្រុមហាម៉ាស់ ចាត់ទុកថា គ្មានតម្លៃអ្វីទាំងអស់។

សារព័ត៌មាន Al Jazeera បានចេញផ្សាយ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ថា បើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ បានបញ្ជាក់ ថា អ៊ីស្រាអែល បានយល់ព្រមបញ្ឈប់នូវការអនុញ្ញាតឲ្យមានការតាំងទីលំនៅ ដោយខុសច្បាប់ នៅតំបន់ West Bank ដែលកាន់កាប់ អស់រយៈពេល៦ខែមកនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមមន្រ្ដីប៉ាឡេស្ទីន និង អ៊ីស្រាអែល បានសន្យាអនុវត្តនូវវិធានការ កាត់បន្ថយនូវអំពើហិង្សា ដែលកំពុងកើនឡើង ក្រោយកិច្ចចរចា នៅក្នុងប្រទេសហ្ស៊កដានី។

នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ នាចុងបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំ នៅក្នុងរមណីយដ្ឋានសមុទ្រក្រហម Aqaba (អាកាបា) កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ នោះ មន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល និង ប៉ាឡេស្ទីន បានបញ្ជាក់ ថា ពួកគេនឹងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នា សម្រាប់ការពារនូវអំពើហិង្សាបន្ថែមទៀត ហើយថា ពួកគេ នឹងបញ្ជាក់ឡើងវិញ អំពីភាពចាំបាច់ ចំពោះការប្តេជ្ញាចិត្ត កាត់បន្ថយនូវការកើនឡើងជម្លោះ លើការពង្រីកទឹកដី។ ទន្ទឹមគ្នានេះ អ៊ីស្រាអែល ក៏បានប្តេជ្ញាបញ្ឈប់នូវការពិភាក្សា អំពីការបង្កើតអង្គភាពតាំងទីលំនៅថ្មីណាមួយ សម្រាប់រយៈពេល៤ខែ និង បញ្ឈប់នូវការយល់ព្រម លើការតាំងទីលំនៅថ្មី សម្រាប់រយៈពេល៦។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមនេះ បានកើតឡើង នៅចុងបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំមួយ ដោយមានការចូលរួមពីក្រុមមន្រ្ដីសហរដ្ឋអាមេរិក អេហ្ស៊ីប និង ហ្សកដានី ចំពេលមានការព្រួយបារម្ភ អំពីការកើនឡើងនូវអំពីហិង្សា នៅក្នុងបុណ្យរ៉ាម៉ាដាន់ (Ramadan) ដែលនឹងចាប់ផ្ដើម នៅចុងខែមីនា។ ស្របគ្នានេះ អាជ្ញាធរអ៊ីស្រាអែល និង ប៉ាឡេស្ទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ ទៅលើការត្រៀមខ្លួនរួមគ្នា និង ការប្តេជ្ញាចិត្ត សម្រាប់ធ្វើការភ្លាមៗ ដើម្បីបញ្ឈប់វិធានការឯកតោភាគី សម្រាប់រយៈពេលចន្លោះពី៣ទៅ៦ខែ។

ប្រទេសហ្សកដានី បានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ សម្រាប់ការចរចា រវាងអ៊ីស្រាអែល និង ប៉ាឡេស្ទីន ដោយមានការចូលរួមពីអេហ្ស៊ីប និង សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយបានចាត់ទុកនូវការឈ្វេងយល់ដឹងទាំងនេះ ថា ជាវឌ្ឍនភាពដ៏សំខាន់មួយ ឆ្ពោះទៅរកការបង្កើត និង ការធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងកាន់តែស៊ីជម្រៅឡើងវិញ រវាងភាគីទាំងពីរ។ អ៊ីស្រាអែល និង ប៉ាឡេស្ទីន ក៏បានព្រមព្រៀងជួបគ្នាជាថ្មី នៅខែក្រោយ នៅទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រ Sharm el-Sheikh (សាម អេលស៊េក) ស្ថិតក្នុងប្រទេសអេហ្ស៊ីប។

ដោយឡែក ក្រុមហាម៉ាស់ (Hamas) គ្រប់គ្រងនៅតំបន់ហ្កាហ្សាស្ដ្រីប (Gaza Strip) ដែលហ៊ុមព័ទ្ធ ដោយដែនដីរបស់អ៊ីស៊្រាអែល បានថ្កោលទោសដល់អាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីន ដែលមានមូលដ្ឋាន នៅ West Bank (វេស្ដបែង) ចំពោះការចូលរួមកិច្ចចរចានេះ។ មន្រ្ដីហាម៉ាស់មួយរូប បានបញ្ជាក់ ថា កិច្ចចរចានេះ គ្មានតម្លៃ ហើយនឹងមិនមានអ្វីផ្លាស់ប្ដូរនោះឡើយ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន មិនរំពឹងថា ចិននឹងស្វែងរកអាវុធជួយរុស្ស៊ីទេ ដែលផ្ទុយនឹងការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិកកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា ចិនកំពុងពិចារណាបញ្ជូនអាវុធជួយរុស្ស៊ី ។ លោក បៃដិន បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈថា លោកមិនគិតថា ចិននឹងមានគំនិតផ្តួចផ្តើមធំមួយដើម្បីបញ្ជូនអាវុធជួយរុស្ស៊ីធ្វើប្រតិបត្តិការយោធាពិសេសនៅអ៊ុយក្រែនទេ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកថ្លែងបែបនេះក្រោយពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក Anthony Blinken ផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយ CBS ថា ចិនកំពុងពិចារណាផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងដល់រុស្ស៊ី ដូចជា គ្រាប់កាំភ្លើងរហូតដល់អាវុធ ប៉ុន្តែចិនបានបដិសេធ ។

លោក បៃដិន បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយ ABC News ជាច្រើនប្រធានបទ រួមទាំងវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែនផងដែរ ដែលបានផ្សាយចេញកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ហើយការលើកឡើងរបស់លោកហាក់ដូចជាផ្ទុយនឹងការលើកឡើងរបស់លោក Anthony Blinken ។ លោក បៃដិន អធិប្បាយថា ក្នុងការពិភាក្សារបស់លោកជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង នៅរដូវក្តៅកន្លងមក លោកបានបង្ហាញឥរិយាបទយ៉ាងច្បាស់អំពីលទ្ធផលប្រុងនឹងកើត បើមានការបញ្ជូនអាវុធជួយរុស្ស៊ី ។

លោក បៃដិន លើកឡើងថា លោកបានប្រាប់ទៅកាន់លោក ស៊ី ជិនពីង ថា គ្មានការជំរុញណាមួយពីរដ្ឋាភិបាលទេ ហើយក្រុមហ៊ុនអាមេរិកចំនួន៦០០ បានដកខ្លួនចេញពីប្រទេសរុស្ស៊ី ដូចជា McDonald’s និង exxon ។ លោក បៃដិន និយាយថា បើលោក ស៊ី ជិនពីង មានចំណែករួមក្នុងរឿងនេះ ដោយគាំទ្រអំពើឃោរឃៅដែលកើតឡើង ចិនអាចប្រឈមនឹងលទ្ធផលដូចគ្នានេះដែរ ។

នៅពេលគេសួរថា តើវាហួសព្រំដែនឬអត់ បើចិនបញ្ជូនអាវុធជួយរុស្ស៊ី ? លោក បៃដិន ឆ្លើយតបថា អាមេរិកនឹងឆ្លើយតបដូចគ្នានឹងអ្នកផ្សេងទៀតដែលបានធ្វើ គឺប្រើវិធានការដាក់ទណ្ឌកម្មយ៉ាងខ្លាំងដល់អ្នកណាក៏ដោយដែលធ្វើបែបនេះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា សម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អ៊ុយក្រែនបានប្រើប្រាស់វិធានការដាក់ទណ្ឌកម្ម និងហាមឃាត់ពាណិជ្ជកម្មនានា ដើម្បីរារាំងសមត្ថភាពរបស់រុស្ស៊ីក្នុងការទិញអាវុធបន្ថែម ឬផលិតអាវុធក្នុងប្រទេសដោយប្រើប្រាស់សមាសធាតុនាំចូល ៕

ប្រភព ៖ TNN World

រដ្ឋធានីប៊ីសកេក (Bishkek)៖ អ្នកទោសជាប្រជាជាតិអាស៊ីកណ្ដាលមួយចំនួន បានចុះកុងតែទៅចូលរួមជាមួយនឹងកម្លាំងទាហានរុស្ស៊ី ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកម្លាំងការពារទឹកដីរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវ នៅលើទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន ដោយសារក្ដីសង្ឃឹម ថា នឹងមានឱកាសកសាងជីវិតថ្មី ប៉ុន្ដែនៅទីបំផុត ពួកគេមានវាសនា ត្រឹមតែបញ្ជូនសាកសព ត្រឡប់ទៅជួបប្រពន្ធកូន និង ក្រុមគ្រួសារ។

សារព័ត៌មាន Radio Free Europe បានចេញផ្សាយ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៥ ខែកុម្ភៈ ថា ជនជាតិគីជីស្ថាន (Kyrgyzstan) យ៉ាងតិចចំនួន៤គ្រួសារ កាលពីខែមុន បានអះអាង ថា សាច់ញាតិរបស់ពួកគេ បានស្លាប់ នៅក្នុងការវាយប្រយុទ្ធគ្នា នៅអ៊ុយក្រែន ក្រោយពេលក្រុមហ៊ុនទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner Group បានជ្រើសរើសអ្នកទោស ចេញពីពន្ធនាគារ នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី។ ប៉ុន្ដែរហូតមកដល់ពេលនេះ ជនជាតិអាស៊ីកណ្ដាល រាប់សិបគ្រួសារ បានទទួលសាកសពរបស់មនុស្សជាទីស្រឡាញ់របស់ពួកគេ ដែលបានស្លាប់នៅក្នុងការចូលរួមជាមួយនឹងកងទ័ពរុស្ស៊ី វាយប្រយុទ្ធនៅលើទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន ចាប់តាំងពីការលុកលុយទ្រង់ទ្រាយធំរបស់ក្រុងមូស្គូ ទៅលើប្រទេសជិតខាងមួយនេះ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២រហូតមក។

បើតាមតាមក្រុមគ្រួសារ បានបញ្ជាក់ ថា នៅក្នុងចំណោមអ្នកទោសទាំងនោះ មានសាច់ញាតិរបស់គាត់ម្នាក់ ឈ្មោះ របស់លោក អេឡាន អេមេកូវ (Erlan Ermekov) អាយុ៣០ឆ្នាំ មានដើមកំណើតនៅតំបន់អូស (Osh) នាភាគខាងត្បូង ប្រទេសគីជីស្ថាន ត្រូវបានតុលាការរុស្ស៊ី កាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ រយៈពេល៩ឆ្នាំ ពីបទចាប់រំលោភសេពសន្ថវៈ និង ប្លន់។ ប៉ុន្ដែរហូតមកដល់ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ លោក អេមេកូវ បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យា រយៈពេលប្រាំមួយខែ ជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner Group ដើម្បីចូលរួមជាមួយនឹងកម្លាំងទាហានរុស្ស៊ី វាយប្រយុទ្ធនឹងកងទ័ពអ៊ុយក្រែន ជាថ្នូរនឹងការផ្ដល់ប្រាក់កាស ការផ្ដល់សញ្ជាតិរុស្ស៊ី និង ការលុបចោលនូវទោសទណ្ឌ ក្រោមការចោទប្រកាន់ ពីបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ប្រឆាំងនឹងរូបគាត់។

អ្នកស្រី ហ្គូលណារ៉ា ហ្សាគីរ៉ូវ៉ា (Gulnara Zakirova) ម្ដាយរបស់លោក អេឡាន អេមេកូវ (Erlan Ermekov) បានអះអាង ថា កូនរបស់គាត់ បានមើលឃើញការជ្រើសរើសបែបនេះ ថា វាជាឱកាសដ៏ល្អមួយ អាចរួចផុតពីទោសទណ្ឌ សម្រាប់ការចាប់ផ្ដើមជីវិតថ្មី នាពេលអនាគត។ ប៉ុន្ដែក្រោយពេលកូនប្រុសរបស់គាត់ បានចូលរួមជាមួយនឹងទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner Group នោះ គឺខែដំបូង គាត់បានទទួលលុយពីរុស្ស៊ី ចំនួន ១ ៣០០ដុល្លារ និង ខែទី២ ទទួលលុយបាន ចំនួន ២ ៤០០ដុល្លារអាមេរិក។ គាត់ជឿ ថា លុយទាំងនេះ ជាប្រាក់ឈ្នួលនៃការចូលរួមប្រយុទ្ធរបស់កូនប្រុសគាត់ ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន Wagner ផ្ដល់មកឲ្យ។

អ្នកស្រី ហ្គូលណារ៉ា ហ្សាគីរ៉ូវ៉ា (Gulnara Zakirova) បានបន្ដ ថា ក្រោយពេលទទួលបានប្រាក់ខែមិនបានប៉ុន្មានផង កូនប្រុស Ermekov របស់គាត់ ក៏បានស្លាប់ នៅក្នុងតំបន់ប្រយុទ្ធ នាថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣។ ឥឡូវនេះ គាត់គាំទ្រដល់យុទ្ធនាការធ្វើបត្យាប័ន នាំអ្នកទោសជនជាតិគីជីស្ថានទាំងអស់ ត្រឡប់ពីរុស្ស៊ី នាំមកកាត់ទោស ដាក់ពន្ធនាគារ នៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនវិញ។

អ្នកស្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ ថា «ការដែលខ្ញុំគាំទ្របែបនេះ ក៏ដោយសារតែខ្ញុំមានកូនប្រុសតែម្នាក់ ហើយត្រូវបានបាត់បង់ ទើបខ្ញុំមិនចង់ឲ្យស្ដ្រីជាម្ដាយទាំងឡាយ រងនូវការឈឺចាប់ ដូចអ្វីដែលខ្ញុំបានបាត់កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំអ៊ីចឹងដែរ»។

អាជ្ញាធរគីជីស្ថាន បានបញ្ជាក់ ថា ជនជាតិគីជីស្ថាន ចំនួន ១ ០៧៧នាក់ ឥឡូវនេះ កំពុងតែជាប់ពន្ធនាគារ នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ហើយភាគច្រើន នៃពួកគេបានរងនូវការចោទប្រកាន់ ពីបទរត់ពន្ធគ្រឿងញៀន។ ទោះជាយ៉ាងណា រហូតមកដល់ពេលនេះ មានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ មកពីប្រទេសតាជីគីស្ថាន (Tajikistan), អ៊ុយប៊ែគីស្ថាន (Uzbekistan) និង អាស៊ីកណ្ដាលផ្សេងទៀត បានជាប់ពន្ធនាគារ នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលគោលដៅដ៏សំខាន់ សម្រាប់កម្មករអន្ដោប្រវេសន៍ ចេញពីអតីតសាធារណរដ្ឋសូវៀត។

បើតាមក្រុមប្រឹក្សាជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក និង ក្រុមសកម្មជនរុស្ស៊ី បានឲ្យដឹង ថា ក្រុមហ៊ុនទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner Group បានលេចឈ្មោះបោះសំឡេង ដោយសារតែមានគេរាយការណ៍ ថា បានប្រព្រឹត្តអំពើឃោរឃៅ នៅក្នុងតំបន់ប្រយុទ្ធ នៅជុំវិញពិភពលោក។ ក្រុមហ៊ុន Wagner Group ត្រូវបានគេ ប៉ាន់ប្រមាណ ថា នឹងបញ្ជាដល់យុទ្ធជនរបស់ខ្លួន រហូតដល់ ៥០ ០០០នាក់ នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដោយ៨០ភាគរយ បានចុះកិច្ចសន្យា ជាមួយនឹងអ្នកទោស នៅក្នុងពន្ធនាគាររបស់រុស្សី។

បើតាមលោកស្រី អូហ្កា រ៉ូម៉ាណូវ៉ា (Olga Romanova) នាយកអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស រុស្ស៊ីយ៉ាសចាយ៉ា ( Rus Sidyashchaya) ជាអង្គការតស៊ូមតិ សម្រាប់អ្នកទោស បានបញ្ជាក់ ថា ក្រុមហ៊ុនទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner បានជួលអ្នកទោសយ៉ាងតិច ៣៥ ០០០នាក់ ចាប់តាំងពីក្រុមហ៊ុន បានចាប់ផ្តើមដំណើរការជ្រើសរើសទាហានទ្រង់ទ្រាយធំមួយ កាលពីចុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២មក។ ក្រុមហ៊ុនមួយនេះ បានផ្តោតយ៉ាងពិសេស ទៅលើទណ្ឌិតជនជាតិអាស៊ីកណ្តាល ដែលកំពុងតែជាប់ពន្ធនាគារ នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី៕