រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន៖ ក្រោយពេល កូរ៉េខាងជើង បានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីល ជាបន្ដបន្ទាប់ បង្កឲ្យមានភាពតានតឹង នៅឧបទ្វីកូរ៉េ និង នាំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភ អំពីការប្រើប្រាស់អាវុធមហាប្រល័យលោក វាយប្រហារទៅលើប្រទេសផ្សេងៗនោះមក មន្រ្ដីជាន់ខ្ពស់ ក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក បានចេញមុខ មកព្រមានត្រង់ៗ ថា ប្រសិនបើក្រុងព្យុងយ៉ាង ប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ វាយប្រហារទៅលើប្រទេសណាមួយ មានន័យនឹងស្មើការបញ្ចប់របបគ្រប់គ្រងមួយនេះ។

សារព័ត៌មានរបស់កូរ៉េខាងត្បូង Yonhap បានចេញផ្សាយ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ថា អ្នកនាំពាក្យ មន្ទីរបញ្ចកោណ បានបញ្ជាក់ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ថា ការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរណាមួយ ដោយប្រទេសកូរ៉េខាងជើង នឹងត្រូវតែបញ្ចប់របបគ្រប់គ្រង នៅក្នុងទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ ការព្រមានរបស់មន្រ្ដីជាន់ខ្ពស់ ក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក បានកើតឡើង ចំពេលមានការព្រួយបារម្ភ អំពីការបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដោយប្រទេសកុម្មុយនិស្ដឯកោមួយនេះ។

លោកឧត្ដមសេនីយ៍ ផេត រ៉ាយដឺរ (Pat Rider) អ្នកនាំពាក្យ មន្ទីរបញ្ចកោណ បានថ្លែងទៅកាន់សន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ ថា «ខ្ញុំគិត ថា យើងបានបង្ហាញ អំពីគោលជំហរយ៉ាងច្បាស់ណាស់របស់យើង ថា ការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដោយប្រទេសកូរ៉េខាងជើង មានន័យ ថានឹងបញ្ចប់របប នៅទីក្រុងព្យុយ៉ាង។ សហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែប្ដេជ្ញា ទប់ស្កាត់រាល់សកម្មភាពដ៏គឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើង»។

សហរដ្ឋអាមេរិក បានព្រមាន អំពីផលវិបាកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ចំពោះការវាយប្រហារ ដោយនុយក្លេអ៊ែរ ពីកូរ៉េខាងជើង ក្រោយពេលក្រុងព្យុងយ៉ាង បានអនុម័តច្បាប់ថ្មីមួយ ដែលនឹងអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនជាមុន នៅក្នុងគ្រាអាសន្ន។

អ្នកនាំពាក្យ ក្រសួងការពារជាតិ សហរដ្ឋអាមេរិក រូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ ទៅលើយុទ្ធសាស្រ្ដការពារជាតិរបស់ខ្លួន ត្រូវបានចេញផ្សាយ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ថា «ការវាយប្រហារដោយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរណាមួយ ចេញពីកូរ៉េខាងជើង ប្រឆាំងនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក ឬ សម្ពន្ធមិត្ត និង ដៃគូរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មិនអាចទទួលយកបាននោះឡើយ។ សកម្មភាពបែបនេះ នឹងមានន័យថា ត្រូវតែបញ្ចប់របបគ្រប់គ្រងរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង»។

កូរ៉េខាជើង បានបង្កើនវោហារសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយការបង្កើតច្បាប់ថ្មី ដែលនឹងអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសឯកោមួយនេះ មានសិទ្ធិវាយប្រហារ ដោយនុយក្លេអ៊ែរជាមុន នៅក្នុងគ្រាមានអាសន្ន។ ស្របគ្នានេះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បានអំពាវនាវឱ្យបង្កើនឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ នៅក្នុងប្រទេសរបស់គាត់ នៅដើមឆ្នាំ២០២៣នេះ។

រដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូល និង ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏បានះអាងផងដែរ ថា កូរ៉េខាងជើង អាចនឹងបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ នៅពេលណាក៏បាន ដោយកត់សម្គាល់ឃើញ ថា ប្រទេសមួយនេះ ហាក់ដូចជាបានបញ្ចប់នូវការរៀបចំរួចរាល់អស់ហើយ សម្រាប់ការបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ កូរ៉េខាងជើង បានបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៦ និង លើកចុងក្រោយរបស់ខ្លួន នៅក្នុងអំឡុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។

លោកឧត្ដមសេនីយ៍ ផេត រ៉ាយដឺរ (Pat Rider) បានបន្ថែម ថា «ជាថ្មីជាថ្មីម្តងទៀត យើងនៅតែបន្តផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់ និង ធ្វើការងារយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ជាមួយសម្ពន្ធមិត្ត និង ដៃគូរបស់យើង នៅក្នុងតំបន់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឈ្លានពាន ការពារសន្តិសុខ និង ស្ថិរភាព នៅក្នុងតំបន់ ហើយយើងនឹងនៅតែបន្តផ្តោតអារម្មណ៍របស់យើង សម្រាប់ជួយដល់សម្ពន្ធមិត្តរបស់យើង»៕

ប្រទេសចិន ៖ ចិននឹងបើកប្រទេសទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិឡើងវិញជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីជំងឺកូវីដ-១៩ បានឆ្លងរាតត្បាតក្នុងប្រទេសនេះ និងចាប់ផ្តើមផ្តល់ទិដ្ឋាការគ្រប់ប្រភេទដល់ជនបរទេស គិតចាប់ពីថ្ងៃ១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ តទៅ ។

ក្រសួងការបរទេសចិនបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមីនាថា តំបន់ជាច្រើននៅប្រទេសចិនដែលមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់ទិដ្ឋាការមុនជំងឺកូវីដរាតត្បាតនោះ នឹងត្រឡប់មកអនុវត្តដូចដើមវិញ គឺភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិអាចធ្វើដំណើរមកកាន់ចិនដោយមិនបាច់ប្រើទិដ្ឋាការ រួមទាំងកោះទេសចរណ៍ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង ក៏ដូចជាភ្ញៀវទេសចរតាមកប៉ាល់ឆ្លងកាត់កំពង់ផែក្រុងសៀងហៃ ភ្ញៀវទេសចរមកពីតំបន់គ្រប់គ្រងពិសេសហុងកុង និងម៉ាកាវ ព្រមទាំងភ្ញៀវទេសចរពីក្រុមប្រទេសអាស៊ានផងដែរ ។

ក្រៅពីនេះ ចិននឹងអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសមកពីតំបន់គ្រប់គ្រងពិសេសហុងកុង និងម៉ាកាវ អាចធ្វើដំណើរមកកាន់ខេត្តក្វាងទុង ដោយមិនប្រើប្រាស់ទិដ្ឋាការ ចំណែកអ្នកកាន់ទិដ្ឋាការដែលចិនបានផ្តល់ឱ្យនៅមុនថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ កន្លងមក ហើយមិនទាន់ផុតសុពលភាព ពួកគេអាចប្រើប្រាស់ទិដ្ឋាការនេះធ្វើដំណើរមកចិនបានដូចគ្នា ។

តាមព័ត៌មានពីអង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០១៩ មុនពេលមានជំងឺកូវីដរាតត្បាត មានភ្ញៀវទេសចរបរទេសធ្វើដំណើរមកប្រទេសចិនចំនួន៦៥,៧លាននាក់ ។

ការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយទិដ្ឋាការនេះកើតឡើងក្រោយពីចិនបានបន្ធូរបន្ថយវិធានការរឹតបន្តឹងជំងឺកូវីដតាំងពីដើមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ដោយលុបចោលវិធានការកូវីដស្មើសូន្យ លុបចោលការឃុំខ្លួនអ្នកដំណើរបរទេស បើកព្រំដែនជាមួយហុងកុង និងម៉ាកាវ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យមានដំណើរកម្សាន្តក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីដើមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលចិនបានលុបចោលគោលនយោបាយរឹតបន្តឹងជំងឺកូវីដភ្លាមៗ ក្រោយពីពលរដ្ឋចិននៅតាមទីក្រុងជាច្រើនបាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្មដើម្បីឱ្យចិនបើកប្រទេសឡើងវិញ ៕ ប្រភព ៖ TNN World

រាជធានីឡុងដ៍៖ ក្រោយពេលរដ្ឋាភិបាលក្រុងឡុងដ៍ បានចូលរួម នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងកតិកាសញ្ញាសន្ដិសុខត្រីភាគី ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និង អូស្ដ្រាលី ដែលគេស្គាល់ថា AUKUS សម្រាប់ធានាដល់សេរីភាព និង លំហ នៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិករួចមក ចក្រភពអង់គ្លេស បានបង្កើននូវការចំណាយបន្ថែមទៀត លើសន្ដិសុខ កាន់តែច្រើនឡើង ដោយសារតែប្រទេសមហាអំណាចមួយនេះ បានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយការបរទេស ប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងណាមួយ លេចចេញពីចិន និង រុស្ស៊ី។

សារព័ត៌មាន News 24 បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃពុធ ទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ថា ចក្រភពអង់គ្លេស កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដើមសប្ដាហ៍នេះ បានរៀបរាប់លម្អិត អំពីផែនការ ជំរុញលើការចំណាយបន្ថែម លើវិស័យការពារជាតិ និង សន្តិសុខ ដើម្បីប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាគំរាមកំហែង បង្កឡើង ដោយប្រទេសចិន ខណៈក្រុងឡុងដ៍ កំពុងតែប្រឆាំងនឹងក្រុងមូស្គូ ហើយចាត់ទុករុស្ស៊ី ជាការគំរាមកំហែងភ្លាមៗ ដល់តំបន់អឺរ៉ុបទាំងមូល។ ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ រដ្ឋាភិបាលក្រុងឡុងដ៍ ក៏បានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពលើគោលនយោបាយការបរទេស និង ការពារជាតិ ជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួនផងដែរ។

បើតាមរបាយការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លស បានឲ្យដឹង ថា«ការគំរាមកំហែង បង្កឡើងដោយរុស្ស៊ី សម្រាប់សន្តិសុខនៅតំបន់អឺរ៉ុប ជាអាទិភាពបន្ទាន់បំផុត និង ជាអាទិភាពរយៈពេលខ្លី ទៅមធ្យម។ បើទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ របាយការណ៍របស់ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលមានកម្រាស់៦៣ទំព័រនោះ ត្រូវបានចងក្រង អស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយ និង មានការចូលរួមពាក់ព័ន្ធ មកពីស្ថាប័នជំនាញរបស់រដ្ឋាភិបាលផ្សេងៗ ក៏បានកំណត់ ថា ចិន ជាបញ្ហាប្រឈមមុខជាប្រព័ន្ធ ជាមួយនឹងផលប៉ះពាល់ ស្ទើរតែគ្រប់វិស័យ សម្រាប់គោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល»។

របាយការណ៍ដដែលនោះ បានបង្ហាញ អំពីតម្រូវការចាំបាច់ សម្រាប់ចក្រភពអង់គ្លេស នៅក្នុងការពង្រឹងសម្ពន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន និង កសាងទំនាក់ទំនងឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ជាមួយដៃគូ ដែលមានគំនិតដូចគ្នា នៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ដើម្បីទប់ទល់នឹងបញ្ហាប្រឈមមុខ បង្កឡើងដោយប្រទេសចិន។ របាយការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងឡុដ៍ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរ អំពីសារៈសំខាន់ សម្រាប់ការលើកកម្ពស់សង្គមជាចំហ និង ធន់ ការប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែង តាមបណ្ដាញអ៊ិនធើរណេត និង ការវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាទំនើប។

ដោយឡែក ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ចំពោះអង្គការណាតូ (NATO) ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មី នៅក្នុងរបាយការណ៍ដដែលនោះដែរ ដោយសង្កត់ធ្ងន់ លើតម្រូវការសម្រាប់សម្ពន្ធមិត្ត នៅក្នុងការសម្របខ្លួន ទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរទិដ្ឋភាពសន្តិសុខ ហើយធ្វើការរួមគ្នា ទប់ស្កាត់ និងការពារប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងនានា ដែលនឹងអាចកើតឡើង។

លោក ជេមស៍ ក្លេវ័រលី (James Cleverly) រដ្ឋមន្រ្ដី ក្រសួងការបរទេស ចក្រភពអង់គ្លេស បានបញ្ជាក់ នៅក្នុងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពត្រួតពិនិត្យ ថ្លែងទៅកាន់សភា ថា «យើងមិនអាចងងឹតងងុល លើឥរិយាបថយោធា និង សេដ្ឋកិច្ចកាន់តែគឃ្លើនរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តចិន នោះឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុងប៉េកាំង កំពុងតែបង្កភាពតានតឹង ជាមួយតៃវ៉ាន់ ដែលជាកោះគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង។ ចិន តែងតែចាត់ទុកដែនកោះមួយនេះ ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយព្យាយាមបង្កើនកម្លាំងសព្វាវុធ និង យោធា សម្រាប់គំរាមកំហែង ដល់ដែនកោះមួយនេះ»។

ចក្រភពអង់គ្លេស នឹងមានផែនការចំណាយបន្ថែម លើវិស័យការពារជាតិផ្សេងទៀត ចំនួន៥ពាន់លានផោន (លុយអង់គ្លេស) ឬ ប្រហែល៦ពាន់លានដុល្លារ នៅក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំខាងមុខនេះ។ ផែនការនេះ នឹងផ្ដោតទៅលើលើភាពធន់នឹងនុយក្លេអ៊ែ និង ការបំពេញបន្ថែមនូវគ្រាប់រំសេវ នៅក្នុងឃ្លាំង ដែលបាត់បង់។

បើតាមគេហទំព័រ Macrotrends (ម៉ាក្រូត្រែនដ៍) បានផ្សាយ ថា ចក្រភពអង់គ្លេស បានចំណាយលើវិស័យការពារជាតិ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ មានទំហំទឹកប្រាក់ ៦៨,៣៧ពាន់លានដុល្លារ។ ចក្រភពអង់គ្លេស ក៏ជាមហាអំណាចយោធាលំដាប់លេខ៥ នៅលើពិភពលោក បន្ទាប់ពី សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី ចិន និង ឥណ្ឌា៕