ប្រទេសថៃ ៖ ពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនធំបានញុះញង់ និងជំរុញឱ្យកងទ័ពថៃវាយប្រ.ហារកម្ពុជាលើកនេះមួយទំហឹង កុំដកដៃ ឬកំទេ.ចឱ្យខ្ទេច ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះឆាប់ៗ ដោយសារពួកគេចិញ្ចឹមចិត្តឈ្លានពា.នទឹកដីកម្ពុជាយូរមកហើយ ។ ពលរដ្ឋថៃមានគំនិតជ្រុលនិយមបែបនេះ ដោយសារការអប់រំប្រវតិ្តសាស្ត្រក្លែងក្លាយក្នុងសាលារៀន និងការបំភ្លៃប្រវតិ្តសាស្ត្រក្នុងបណ្តាញសង្គម ទើបមិនចង់បានសន្តិភាពជាមួយប្រទេសជិតខាង ដោយគាំទ្រឱ្យកងទ័ពវាយកម្ពុជាមួយទំហឹងដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះឆាប់ៗ ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យដាស់តឿនស្មារតីពលរដ្ឋថៃឱ្យស្រឡាញ់សន្តិភាព បញ្ឈប់ការញុះញង់ ពីព្រោះការ​ធ្វើសង្គ្រា.មទ្រង់ទ្រាយធំត្រូវចំណាយប្រាក់អស់រាប់លានបាត ។

គំនិតជាតិនិយមជ្រុល វង្វេងប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងសង្គមថៃ គឺជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃ រំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនូវបទឈប់បាញ់ ដែលកម្ពុជា-ថៃបានឯកភាពគ្នាកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ដែលមានម៉ាឡេស៊ី សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនធ្វើជាសាក្សី និងរំលោភសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលភាគីទាំងពីរចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដោយផ្ទាល់របស់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ក៏ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីទាំងឡាយដែលសម្រេចបានក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញ និងកិច្ចប្រជុំពិសេសនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ កម្ពុជា-ថៃ (GBC) និងគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ កម្ពុជា-ថៃ (RBC) ។

អ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជាអ្នកនិពន្ធដ៏ល្បីល្បាញនៅប្រទេសថៃ លោក ស៊ុផាឡាក់ កានចាណាក់ខុនឌី បានដាស់តឿនស្មារតីពលរដ្ឋថៃឱ្យស្រឡាញ់សន្តិភាព មិនមែនជំរុញកងទ័ពវាយប្រហារកម្ពុជាមួយទំហឹងនោះទេ ដោយលោកថា ៖ «ពលរដ្ឋថៃគួរទាមទារសុំសន្តិភាព មិនមែនជំរុញឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារកម្ពុជាមួយទំហឹងដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះឆាប់ៗទេ ដែលពាក្យនេះនឹងធ្វើឱ្យជម្លោះមិនបញ្ចប់ ប៉ុន្តែវាជាការចាប់ផ្តើមពង្រីកសង្គ្រាម» ។

លោកបន្តថា ពលរដ្ឋថៃនៅតាមព្រំដែនតែងតែជំរុញឱ្យកងទ័ពវាយកម្ពុជាមួយទំហឹងដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះឆាប់ៗ ឬញុះញង់ឱ្យកងទ័ពធ្វើសកម្មភាពបង្កសង្គ្រាមឱ្យដឹងឈ្នះចាញ់ ហើយសូម្បីតែរដ្ឋមន្ត្រី នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃ ក៏និយាយពាក្យនេះដែរ ។ ពាក្យថា «វាយទៅទៅ ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះឆាប់ៗ» គឺចាប់ផ្តើមឡើងពីពលរដ្ឋថៃរស់នៅព្រំដែនដោយសារពិបាកទ្រាំនឹងស្ថានការណ៍ព្រំដែនបណ្តាលមកពីការប៉ះទង្គិចដោយអាវុធ ប៉ុន្តែការបញ្ចប់ជម្លោះមានច្រើនវិធី ។

ពលរដ្ឋថៃតែងតែនិយាយពាក្យ «វាយទៅទៅ ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះឆាប់ៗ» មកពីពួកគេគិតថា ថៃមានកម្លាំងទ័ពច្រើនជាង និងអាវុធទំនើបជាង ដែលអាចកំទេចកម្ពុជា ទាំងដែលការពិត កងទ័ពថៃគ្មានសមត្ថភាពដល់ថ្នាក់នោះទេ ។ កងទ័ពថៃអាចវាយកម្ពុជាទ្រង់ទ្រាយធំបាន លុះត្រាតែចំណាយថវិការាប់លានបាត និងប្រើប្រាស់អាវុធទំនើបៗ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ថៃគ្មានអាវុធទំនើបច្រើនទេ ហើយលោក ស៊ុផាឡាក់ អ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យមិនប្រាកដចិត្តថា តើកងទ័ពថៃអាចវាយកម្ពុជាយ៉ាងយូរបានប៉ុន្មានថ្ងៃ ។

អ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យដាស់តឿនស្មារតីពលរដ្ឋថៃឱ្យយល់ពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៅព្រំដែន ដោយពលរដ្ឋថៃគួរសុំសន្តិភាព និងកុំនិយាយពាក្យ «វាយទៅទៅ ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះឆាប់ៗ» ពីព្រោះជាការញុះញង់ធ្វើឱ្យជម្លោះមិនបញ្ចប់ ប៉ុន្តែជាការពង្រីកសង្គ្រាម ។ ការបញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែន គឺបញ្ចប់ដោយការចរចារកសន្តិភាពដែលកម្ពុជា-ថៃកំណត់ជាមួយគ្នា ហើយសង្គមថៃគួរគិតពីពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ានដូចគ្នា ។

ការដាស់តឿនឱ្យពលរដ្ឋថៃស្រឡាញ់សន្តិភាព គឺបន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបើកការវាយប្រហារលើកម្ពុជាជាថ្មីតាំងពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បែរជាចោទប្រកាន់កម្ពុជាបើកការវាយប្រហារមុនទៅវិញ ដែលការវាយប្រហារលើកនេះធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនឡើងកំដៅកាន់តែខ្លាំងដូចកាលពីសង្គ្រាមនៅខែកក្កដា ។ រដ្ឋាភិបាលថែតែងតែនិយាយថា គោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោរពភាពស្របច្បាប់តាមគោលការណ៍អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែបើកដៃឱ្យកងទ័ពប្រើប្រាស់អាវុធធុនធ្ងន់នៅព្រំដែន ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវរូបនេះថា ស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន ថៃមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទេ ។ មេដឹកនាំថៃគួរងាកមកចរចារកសន្តិភាព អនុវត្តតាមផែនការសន្តិភាពដែលបានកំណត់យ៉ាងហ្មត់ចត់ និងឈប់ចោទប្រកាន់កម្ពុជា ។

គួរបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីអត់ធ្មត់លើស២៤ម៉ោងដើម្បីគោរពនូវបទឈប់បាញ់ និងត្រូវការពេលវេលាជម្លៀសពលរដ្ឋមកកាន់តំបន់សុវត្ថិភាព កងកម្លាំងកម្ពុជាក៏បានប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួនដើម្បីការពារដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាពីការរំលោភបំពានទាំងកំរោលរបស់ភាគីថៃ ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កម្ពុជាសូមអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃវិលត្រឡប់មកអនុវត្តនូវបទឈប់បាញ់ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ ដែលចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមវត្តមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ៕

(ភ្នំពេញ)៖ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយឧត្ដមសេនីយ៍ផុតលេខផ្កាយមាស៥ បានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពការពារជាតិកម្ពុជាប្រើសិទ្ធិការពារខ្លួនបាញ់តបតទៅកាន់ភាគីថៃវិញហើយ ក្រោយពីអត់ធ្មត់មិនតបតនឹងការបាញ់ប្រហាររបស់ភាគីថៃរយៈពេល១ថ្ងៃ ដើម្បីគោរពបទឈប់បាញ់ និងជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីទីតាំងរងគ្រោះខ្លាំងទៅកាន់ទីតាំងមានសុវត្ថិភាពសិន។

នាព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានសរសរលើទំព័វហ្វេសប៊ុករបស់លោកដូច្នេះថា៖«ក្រោយការអត់ធ្មត់លើស២៤ម៉ោង ដើម្បីគោរពនូវបទឈប់បាញ់ និងត្រូវការពេលវេលាដើម្បីជម្លៀសប្រជាជនចេញមកតំបន់សុវត្តិភាព។ ល្ងាចម្សិលមិញ យើងបានតបតបន្ថែម ដោយយប់មិញ និងព្រឹកនេះ។ »។

ឆ្លើយតបនឹងពាក្យសម្ដីដ៏គឃ្លើនរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃអនុទីនដែលប្រកាសថា ថៃប្រើកម្លាំងវាយយកទីតាំងចំំនួន១១ចំណុច សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយឧត្ដមសេនីយ៍ផុតលេខផ្កាយមាស៥ បញ្ជាឱ្យកងកម្លាំងការពារជាតិកម្ពុជាត្រូវវាយគ្រប់ចំណុចដែលខ្មាំងថៃវាយចូល ដើម្បីងាយស្រួល កុំឱ្យពិបាករកទីតាំងទាំង១១ចំណុចដែលសត្រូវថៃប៉ងដណ្ដើមយក។

សម្ដេច ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ថា៖«យើងការពារទឹកដីយើង ដោយមានលេណដ្ឋានរឹងមាំជាមួយអាវុធគ្រប់ប្រភេទ។ ឯសត្រូវឈ្លានពានត្រូវចល័តវាយចូលទីតាំងយើង ពួកគេមិនអាចទួលលេណដ្ឋានមកបានទេ ហើយក្បាលពួកគេក៏មិនបានប៉ានដែកដែរ។ ស្ថានភាពនេះផ្តល់ប្រៀបឲ្យយើងអនុវត្តន៍យុទ្ធវិធីកំទេចកម្លាំងរស់របស់សត្រូវតាមរយះការចាត់តាំងទប់ទល់។ »

ចំពោះសម្ដីរបស់មេទ័ពថៃ ដែលប្រកាសដោយមិនខ្វល់ពីច្បាប់ថា ថៃត្រូវបំផ្លាញសមត្ថភាពកម្លាំងការពារជាតិរបស់កម្ពុជាសម្រាប់រយៈពេលវែង ដើម្បីកុំឱ្យកម្ពុជាគំរាមកំហែងសន្តិសុខប្រជាជនថៃ, សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានចាត់ទុកសម្ដីរបស់មេទ័ពថៃរូបនេះថា តម្កើងខ្លួនខ្លាំងជាងប្រទេសមហាអំណាចខាងអាវុធនិងកងទ័ពនៅលើពិភពលោកនេះទៅទៀត។ លោកបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាពិតជាមិនអង្គុយអោបដៃឲ្យអស់លោកបំផ្លាញតាមចិត្តចង់របស់អស់លោកទេ។»។

គួរជម្រាបថា បើតាមក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា យោធាថៃបានពង្រីកសមរភូមិប្រយុទ្ធតែម្នាក់ឯងមកលើកម្លាំងកម្ពុជា ស្ទើរតែពេញមួយបន្ទាត់ព្រំដែនដែលមានប្រវែងជាង៨០០គីឡូម៉ែត្រ។ យោធាថៃបានបើកការបាញ់ប្រហារដោយចាប់ផ្ដើមចេញពីខេត្តព្រះវិហារ ពង្រីកមកដល់ឧត្ដរមានជ័យ បន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង និងខេត្តពោធិ៍សាត់ ក្នុងយោធភូមិភាគទី៤ និងទី៥របស់កម្ពុជា។

តាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួង គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មានពលរដ្ឋខ្មែរស្លូតត្រង់យ៉ាងហោចណាស់ ៧នាក់ស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និង២០នាក់រងរបួស ព្រោះតែការបាញ់ប្រហារដ៏ព្រៃផ្សៃនេះ៕

រដ្ឋាភិបាលថៃបើកដៃឱ្យកងទ័ពខ្លួនធ្វើសកម្មភាពបា.ញ់ប្រ.ហារបន្តរហូតឥតដាច់មកលើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាតាំងពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដោយប្រើប្រាស់អាវុ.ធ និងយុទ្ធោបករណ៍បំផ្លិ.ចបំផ្លា.ញធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែ.កក្នុងភូមិសាស្ត្រទឹកដីកម្ពុជាទាំងកំរោល ឃោរ.ឃៅ ល្មោភសង្គ្រា.ម ដែលធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍នៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃតានតឹងខ្លាំង ខណៈកងកម្លាំងកម្ពុជាអត់ធ្មត់ខ្ពស់ ។ ការឈ្លានពា.នដោយប្រដាប់អាវុ.ធរបស់កងទ័ពថៃធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុយ៉ាងច្រើនរាប់មិនអស់ជាច្រើនថ្ងៃ ក្នុងចេតនាញុះញង់នាំដល់ការប៉ះទង្គិចគ្នា ដែលធ្វើឱ្យពិភពលោក ក៏ដូចជាអង្គការសហប្រជាជាតិព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ។

អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) លោក António Guterres ព្រួយបារម្ភខ្លាំងបំផុតចំពោះស្ថានការណ៍តានតឹងជាថ្មីរវាងកម្ពុជា-ថៃនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ដោយអ្នកនំាំពាក្យរបស់លោក Guterres បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ថា លោកអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃបញ្ឈប់សកម្មភាពបា.ញ់ប្រ.ហារមកលើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា និងងាកមកដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ។ លោកក៏អំពាវនាវឱ្យថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលភាគីទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីខែតុលាកន្លងមក ក្រោមវត្តមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ។

លោក Guterres ស្នើឱ្យភាគីថៃចៀសវាងធ្វើសកម្មភាពនាំឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹង ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិគាំទ្រកម្ពុជា-ថៃចរចារកសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់ ។ លោក Guterres ថា សង្គ្រាមកើតឡើងពេលនេះធ្វើឱ្យអង្គការសហប្រជាជាតិបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីមានសេចក្តីរាយការណ៍កងទ័ពថៃប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែក និងអាវុធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ។ លោកអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃងាកមកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលចុះហត្ថលេខារួមគ្នានៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ។

សកម្មភាពឈ្លានពានរបស់ភាគីថៃមកលើកម្ពុជាលើកទី២ គឺបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែតនូវចេតនាឈ្លានពានវាតយកទឹកដីប្រទេសជិតខាង តាមរយៈការប្រើប្រាស់ផែនទីឯកតោភាគីរបស់ខ្លួន និងប្រើប្រាស់កម្លាំងផ្លាស់ប្តូរខ្សែព្រំដែន ដែលផ្ទុយនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោលការណ៍ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលទង្វើបែបនេះជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំបំផុតទៅដល់សន្តិភាព ស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ និងសកលលោក ។ ទង្វើដ៏កំរោល និងខុសច្បាប់របស់ភាគីថៃ ក៏ជាការរំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនូវបទឈប់បាញ់ដែលប្រទេសទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពុរ ដែលមានអាមេរិក ម៉ាឡេស៊ី និងចិនធ្វើជាសាក្សី និងរំលោភសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលភាគីទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមវត្តមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ។

យោងតាមហ្វេសប៊ុកផេកក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ភាគីថៃបានរំលោភបំពានលើបទឈប់បាញ់ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដោយភាគីថៃធ្វើសកម្មភាពឈ្លានពានប្រដាប់អាវុធជាថ្មីមកលើបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា ដោយធ្វើសកម្មភាពបាញ់ប្រហារដោយប្រើប្រាស់អាវុធ និងយុទ្ធោបករណ៍បំផ្លិចបំផ្លាញធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងកាំភ្លើងដៃ, កាំភ្លើងយន្ត, កាំភ្លើងត្បាល់ MT60, រថក្រោះ, កាំភ្លើងធំ 155mm, កាំភ្លើង 12,7 ព្រមទាំងប្រើយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ F-16ទម្លាក់គ្រាប់, យន្តហោះ AT-6 ប្រភេទទម្លាក់គ្រាប់បែក, ដ្រូន ទម្លាក់គ្រាប់បែក និងប្រើប្រាស់ការបាញ់ផ្សែងពុលមកលើកងកម្លាំងកម្ពុជាក្នុងភូមិសាស្រ្តទឹកដីកម្ពុជា ។

កម្ពុជាសូមអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិថ្កោលទោសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះការរំលោភបំពានសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ និងសកម្មភាពខុសច្បាប់របស់ ថៃម្តងហើយម្តងទៀត ដោយទាមទារឱ្យថៃទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះការរំលោភបំពានដ៏កំរោលនេះ។ កម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យថៃបញ្ឈប់រាល់អរិភាពជាបន្ទាន់ ដោយដកកម្លាំងចេញពីដែន អធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា និងចៀសវាងសកម្មភាពឈ្លានពាន ដែលគំរាមកំហែងសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃងាកមកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀមបទឈប់បាញ់ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយនៅក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ ស្មោះត្រង់ និងដោយសុច្ឆន្ទៈពិតប្រាកដ ៕

(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ ក្រោយទទួលបានដំណឹងថាមានបា.ញ់ប្រ.ហារពីសំណាក់យោធាថៃចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជំរុញឱ្យកម្ពុជា និងថៃគោរពយ៉ាងពេញលេញតាមការប្ដេជ្ញាចិត្តចំពោះបទឈប់បាញ់ បន្ទាប់ពីជម្លោះនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន រវាងប្រទេសទាំងពីរបានផ្ទុះឡើងសាជាថ្មី។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។

បើយោងតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិកមួយរូបបានឲ្យដឹងថា “ប្រធានាធិបតី ត្រាំ ប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះការបញ្ឈប់អំពើហិង្សាជាបន្តបន្ទាប់ ហើយរំពឹងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងថៃ នឹងគោរពយ៉ាងពេញលេញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ពួកគេ ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះនេះ”។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ បានកើតឡើងក្រោយពេលដែលប្រទេសថៃ បានបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ដែលនេះជាទង្វើបំពានលើបទឈប់បាញ់ និងកំពុងគំរាមកំហែងដល់សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមស្ដីពីសន្តិភាពដែល ប្រទេសទាំង២បានចុះហត្ថលេខាកាលពីខែតុលាកន្លងទៅក្នុងទីក្រុងគូឡាឡាំពួប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៉ីប្រាហ៊ីមធ្វើជាសាក្សី។

គួរបញ្ជាក់ថា បើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា គិតមកត្រឹមថ្ងៃអង្គារទី៩ ខែធ្នូនេះ យោធាថៃបានធ្វើសកម្មភាពបាញ់ប្រហារបន្តរហូតឥតដាច់ស្ទើរពេញមួយយប់នៅក្នុងភូមិសាស្រ្តយោធភូមិភាគទី៥ នៅវេលាម៉ោង ០៤:៥៨នាទី ដល់វេលាម៉ោង០៥:២៥នាទី យោធាថៃបានប្រើប្រាស់ដ្រូនខ្នាតធំ ហោះស៊ើបការណ៍ចូលដល់ក្នុងភូមិសាស្ត្រភ្នំត្រង៉ោល បន្ទាប់មកយោធាថៃបានធ្វើសកម្មភាពបាញ់ផ្សែងពុលមកលើតំបន់នោះ។

ទោះជាយ៉ាងណា ក្រសួងការពារជាតិ និងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទបន្តគោរព និងអនុវត្តឥតងាករេនូវរាល់ការសម្រេចចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី ព្រមទាំងសុខសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

ភាគីថៃបានរំលោភបំពានលើបទឈប់បាញ់ និង«សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជានិងថៃ» ដែលភាគីកម្ពុជានិងភាគីថៃបានចុះហត្ថលេខា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយធ្វើសកម្មភាពឈ្លានពានប្រដាប់អាវុធសាជាថ្មីមកលើបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា ដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា៕

ប្រទេសនានាលើពិភពលោក រួមទាំងជប៉ុនបានបង្ហាញក្តីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលថៃបើកដៃឱ្យកងទ័ពបង្កសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នកម្ពុជាជាថ្មីនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ដោយកងទ័ពថៃបើកការបា.ញ់ប្រ.ហារបន្តបន្ទាប់ឥតដាច់មកលើដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជាតាំងពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ និងពង្រីកភូមិសាស្ត្រនៃការវា.យប្រ.ហារក្នុងតំបន់ជាបន្តបន្ទាប់ រួមមាន ៖ តាថាវ, ប្រាសាទតាមាន់, ប្រាសាទព្រះវិហារ, ប្រាសាទខ្នារ, វាលឥន្ទ្រី, ភ្នំខ្មោច, គោល៨, ជាំតែ អានសេះ, ថ្មដូន, អូរស្មាច់, ភ្នំអនុស្សាវរីយ៍, មុខវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ និងបា.ញ់ផ្សែងពុលនៅប្រាសាទតាក្របី ។

សកម្មភាពបាញ់ប្រហាររបស់កងទ័ពថៃបានប្រើប្រាស់អាវុធ និងយុទ្ធោបករណ៍បំផ្លិចបំផ្លាញធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងកាំភ្លើងដៃ, កាំភ្លើងយន្ត, កាំភ្លើងត្បាល់ MT60, រថក្រោះ, កាំភ្លើងធំ 155mm, កាំភ្លើង 12,7 ព្រមទាំងប្រើយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ F-16 ទម្លាក់គ្រាប់, យន្តហោះ AT-6 ប្រភេទទម្លាក់គ្រាប់បែក, ដ្រូនទម្លាក់គ្រាប់បែក និងប្រើប្រាស់ការបាញ់ផ្សែងពុលមកលើកងកម្លាំងកម្ពុជាក្នុងភូមិសាស្រ្តទឹកដីកម្ពុជា ។

កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំរាជធានីភ្នំពេញបានបង្ហាញក្តីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះកងទ័ពថៃបាញ់ប្រហារមកលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាកាន់តែខ្លាំង បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលថៃរៀបចំផែនការប្រយុទ្ធរបស់កងទ័ពជាសម្ងាត់ដើម្បីបង្កសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជាជាថ្មីក្រោយទឹកជំនន់ស្រក បើទោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា-ថៃបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនក្តី ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ស្ថានទូតជប៉ុនចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ បញ្ជាក់ថា ការស្តារទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា-ថៃឡើងវិញ គឺចាំបាច់សម្រាប់ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយជប៉ុនតាមដានស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងប្រឆាំងចំពោះការធ្វើសកម្មភាពដែលធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹងខ្លាំង ។ ជប៉ុនអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃគោរពបទឈប់បាញ់ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយការចរចាសន្តិវិធីតាមខ្លឹមសារកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលចុះហត្ថលេខាក្រោមវត្តមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ។

ក្រៅពីនេះ ស្ថានទូតជប៉ុននឹងសហការជាមួយអាមេរិក ម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសនានា ដើម្បីរកវិធីកាត់បន្ថយភាពតានតឹងរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដោយគាំទ្រឱ្យប្រទេសទាំងពីរស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី ។ ស្ថានទូតជប៉ុនអំពាវនាវឱ្យថៃឈប់បង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutinជ Charnvirakul ប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃលែងមានប្រសិទ្ធភាព ថៃឈប់ចរចាជាមួយកម្ពុជា ថៃមិនខ្វល់ពីលោកប្រធានាធិបតី Trump ដំឡើងពន្ធទំនិញ និងចាត់ទោលសំណើរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anwar ដែលអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃចរចា ។

គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលថៃក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin បើកដៃឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារកម្ពុជាទ្រង់ទ្រាយធំឱ្យបានមុនថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីកុំឱ្យធ្លាក់ពីតំណែង ក៏ដូចជាស្តារប្រជាប្រិយភាពឡើងវិញ បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរងការរិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃពីពលរដ្ឋ និងមានរឿងអាស្រូវជាប់ខ្លួន ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរងការស្តីបន្ទោសពីពលរដ្ឋថា យល់ព្រមចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដោយគ្មានការឯកភាពពីពលរដ្ឋ និងត្រូវពលរដ្ឋស្តីបន្ទោសរឿងអសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហាទឹកជំនន់នៅភាគខាងត្បូងបណ្តោយឱ្យពលរដ្ឋស្លាប់រហូតដល់ជាង១,០០០នាក់ ហើយបិទបាំងព័ត៌មាន ។

ថ្មីៗនេះ ពលរដ្ឋស្តីបន្ទោសរឿងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយមេឆបោកអនឡាញបរទេស បន្ទាប់ពីបែកធ្លាយរូបភាពលោកអង្គុយនៅតុអាហារជាមួយមេឆបោកអនឡាញ ។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដើរមកដល់នយោបាយផ្លូវទាល់ បើមិនបង្កសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជាទេ គឺលោកនឹងធ្លាក់ពីតំណែងឆាប់ៗ ម្យ៉ាងទៀត ការបង្កសង្គ្រាមដើម្បីបិទបាំងរឿងអាស្រូវរាប់មិនអស់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ដោយញុះញង់ឱ្យពលរដ្ឋមានគំនិតជាតិនិយមជ្រុល ស្ពប់ខ្ពើមប្រទេសជិតខាង ។

រដ្ឋាភិបាលថៃធ្លាប់ប្រកាសតាមសារព័ត៌មាន និងវេទិកាអន្តរជាតិជាប្រចាំថា ថៃជាប្រទេសស្រឡាញ់សន្តិភាព និងគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយវាគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលណាស់ដែលកងទ័ពថៃប្រើប្រាស់កម្លាំងដណ្តើមដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា រួមទាំងបាញ់កាំភ្លើងផ្លោង និងចល័តកម្លាំងកងទ័ពចូលភូមិព្រៃចាន់ ភូមិជោគជ័យ និងគោលដៅមួយចំនួននៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ។ បើពិតជាស្រឡាញ់សន្តិភាពមែននោះ គួរតែមេដឹកនាំថៃនិងកងទ័ពថៃដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធីដោយប្រើប្រាស់យន្តការបានឯកភាពគ្នា និងកំពុងអនុវត្តជាមួយគ្នា ៕