កម្ពុជាដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាប្រទេសដែលមានសត្វក្រពើភ្នំច្រើនជាងលើលើពិភពលោកប្រមាណជាង ៣០០ក្បាល ខណៈចំនួនសរុបនៅលើពិភពលោកមានប្រមាណ ១០០០ ក្បាលប៉ុណ្ណោះ។

កិច្ចការអភិរក្សកន្លងទៅបានផ្តល់ផលជាទីមោទនៈ ដែលបង្ហាញពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នារបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានិងអ្នកអភិរក្សក្នុងការបង្កើនចំនួនសត្វក្រពើភ្នំក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិកម្ពុជា។

ថ្មីៗនេះ ក្រពើភ្នំចំនួន ១៤៦ ក្បាលក៏ត្រូវបានលែងចូលក្នុងជម្រកធម្មជាតិដើម្បីបង្កើនចំនួនរបាយសត្វក្រពើភ្នំនៅក្នុងធម្មជាតិឡើងវិញ។

អស់រយៈពេលជាង ២០ ឆ្នាំមកនេះ គម្រោងអភិរក្សក្រពើកម្ពុជាបាននឹងកំពុងអនុវត្តយ៉ាងសកម្មភាពនៅដែនជម្រកក្រពើសំខាន់ៗ នៅកម្ពុជា។ ដោយមានការសហការបច្ចេកទេសរវាងក្រសួងបរិស្ថាន រដ្ឋបាលព្រៃឈើនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់និងនេសាទ និងអង្គការសត្វព្រៃ និងរុក្ខជាតិ (FFI)។

សូមបញ្ជាក់ផងដែរ ក្រពើភ្នំគឺជាប្រភេទសត្វជិតផុតពូជបំផុត និងជាសត្វព្រៃនិមិត្តរូបដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានការពារនិងអភិរក្សបានយ៉ាងល្អ៕

អេស្ប៉ាញ៖ ប្រជាជន អេស្ប៉ាញ សម័យបុរេប្រវត្តិបានសាងសង់ល្អាង Nerja ជាច្រើនដងដើម្បីបង្កើតស្នាដៃសិល្បៈ និងធ្វើពិធីសាសនា។
Nerja គឺជារូងភ្នំដែលមានប្រវែងប្រហែល ៥ គីឡូម៉ែត្រនៅក្នុងខេត្ត Malaga ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ យោងតាម សារព័ត៌មាន CNN ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែឧសភា បានឱ្យដឹងថា រូងភ្នំនេះត្រូវបានរកឃើញដោយក្រុមមនុស្ស ៥ នាក់ កាលពីឆ្នាំ ១៩៥៩។ សព្វថ្ងៃនេះ អ្នកទស្សនាអាចមកលេងរូងភ្នំ Nerja ដើម្បីមើលសំណង់ថ្មពិល និង stalagmite ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន គំនូរបុរេប្រវត្តិចំនួន ៥៨៩ ត្រូវបានរកឃើញនៅទីនេះ។

នៅក្នុងការសិក្សាថ្មីមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទស្សនាវដ្ដី Scientific Reports ក្រុមអ្នកជំនាញមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Cordoba បានកំណត់ថាមនុស្សជំនាន់មុនធ្លាប់ទៅលេងរូងភ្នំ Nerja កាលពី ៤១,២៩១ ឆ្នាំមុន។ ហើយវាក៏ជាកន្លែងសម្រាប់ “ដំណើរទេសចរណ៍” បុរេប្រវត្តិល្អបំផុតមួយនៃរូងភ្នំអឺរ៉ុបផងដែរ ។

ការសិក្សាថ្មីនេះប្រើបច្ចេកទេសណាត់ជួបកាបូនកម្រិតខ្ពស់ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកក្នុងរូងភ្នំ។ ការវិភាគកាបូនបានបង្ហាញថា ភ្ញៀវទេសចរសម័យបុរេប្រវត្តិភាគច្រើនបានដុតស្រល់មួយប្រភេទ ដើម្បីបំភ្លឺផ្លូវ។ ក្រុមមនុស្សជំនាន់មុន បានទៅដល់រូងភ្នំ Nerja នៅ Paleolithic ដើម្បីបង្កើតសិល្បៈ ក្រោយមកពួកគេបានធ្វើពិធីសាសនានៅទីនោះ ។
បច្ចុប្បន្ន ភូមិសាស្ត្រនៃរូងភ្នំ Nerja របស់អេស្ប៉ាញ បានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់ម៉ឺននាក់ ទាំងក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស ៕ ប្រភព៖vnexpress

ប្រធានសហព័ន្ធបាល់ទាត់ពិភពលោក (FIFA) លោក Gianni Infantino ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការមួយទាក់ទងនឹងការប៉ះទង្គិចគ្នាក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម២០២៣ ដែលបង្កឡើងរវាងក្រុមឥណ្ឌូនេស៊ី និងថៃ។

លោក Gianni Infantino បានលើកឡើងថា ៖”បាល់ទាត់អាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុងមានសក្តានុពលក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ទៅមុខប៉ុន្តែវាបែរជាត្រូវបានទាញថយក្រោយដោយសារតែបញ្ហាអំពើហិង្សា និងបញ្ហាសង្គមផ្សេងៗទៀតទៅវិញ”។

លោកបានសម្តែងការសោកស្តាយនិងបានបញ្ជាក់ទៀតថា ៖”ក្នុងពេលមានកីឡាករប៉ះទង្គិចគ្នាបែបនេះ ក្រុមគ្រូបង្វឹកគួរតែសម្របសម្រួលដើម្បីបញ្ឈប់វា ប៉ុន្តែពួកគេបែរជាបន្ថែមស្ថានភាពឲ្យកាន់តែច្របូកច្របល់ទៅវិញ។ សម្រាប់លោក នេះជាហេតុការណ៍ដែលបានបង្ហាញនូវភាពអវិជ្ជមានសម្រាប់វិស័យបាល់ទាត់ទាំងមូល”។

ជាមួយគ្នានេះ លោក Gianni Infantino រំពឹងថា សហព័ន្ធបាល់ទាត់អាសុី (AFC) រួមជាមួយសហព័ន្ធបាល់ទាត់អាស៊ាន (AFF) និងបណ្តាសហព័ន្ធបាល់ទាត់តាមនៃប្រទេសទាំងអស់នឹងរួមគ្នាស្វែងរកវិធីសាស្ត្រក្នុងការបញ្ចៀសបញ្ហាបែបនេះកុំឲ្យកើតឡើងជាថ្មីទៀត។

បរទេស៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអាល្លឺម៉ង់ BMW បានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនសាងសង់កប៉ាល់ Tyde ដើម្បីបង្កើតនាវា The Icon electric hydrofoil yacht ដែលមានចម្ងាយជាង ៩០ គីឡូម៉ែត្រ។
យោងតាម Yanko Design ដែលក្រុមហ៊ុនរចនាឧស្សាហកម្មទំនើបអន្តរជាតិ បានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី ១៧ ខែឧសភាថា The Icon គឺជាទូកតូចមួយដែលដំណើរការដោយថាមពលថ្មរបស់ BMW i៣ វ៉ុលខ្ពស់ ដែលផ្តល់នូវការជិះទូកកម្សាន្តនឹងមិនបញ្ចេញឧស្ម័នពុល។ មិនដូចទូកកប៉ាល់ជាច្រើនដែលមានទំហំដូចគ្នាទេ The Icon គឺជាបច្ចេកវិទ្យា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យទូកក្តោងមានល្បឿនលឿន និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថាមពលយ៉ាងច្រើន។

មុនពេលនាវាអ៊ីដ្រូហ្វូលអគ្គិសនីមិនទាន់អភិវឌ្ឍ Icon មានប្រវែង ១៣.១៥ ម៉ែត្រ និងមានល្បឿនអតិបរមាត្រឹមតែ ៥៥ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែដោយសារការអភិវឌ្ឍរបស់អាគុយ BMW ទូកក្តោងនេះត្រូវបានបំពាក់ដោយម៉ូទ័រអេឡិចត្រិច ១០០ kW មួយគូ និងត្រូវបានបំពាក់ដោយអាគុយ BMW i៣ ចំនួន ៦ ។ ដោយនាវាអ៊ីដ្រូហ្វូលអគ្គិសនីបច្ចុប្បន្ន មានល្បឿនច្រើនជាង ៩០ គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងប្រវែង ៤៤ ម៉ែត្រ រយះពេលមួយម៉ោង ដោយគ្មានសំលេងរំខាន ។

ជាមួយនឹង The Icon ក្រុមហ៊ុន BMW និង Tyde បានរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងជោគជ័យនូវការរចនាប្រណីត ជាមួយនឹងប្រសិទ្ធភាពបរិស្ថាន។ ពីបច្ចេកវិទ្យា hydrofoil ដែលផ្តល់ល្បឿនលឿនដោយមិនបង្កើតរលក ឬអូសទៅកាន់កនាវាអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលថ្ម នាវាអគ្គិសនីនេះកំណត់ស្តង់ដារថ្មីសម្រាប់ BMW ក្នុងការបង្កើតយានជំនិះក្រោមទឹកដែលគ្មានសំឡេង និងគ្មានការបំភាយឧស្ម័ន៕ ប្រភព៖vnexpress

ប្រទេសថៃ ៖ វាបានក្លាយជារឿងមួយទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងក្នុងបណ្តាញសង្គមប្រទេសថៃ ដោយសារបុរសថៃម្នាក់នេះសាក់រូបលោក Phitha Limjaroenrat ជាមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃ នៅលើគល់ភ្លៅរបស់ខ្លួន ហើយនិយាយថា លោកមិនខ្វល់នឹងមតិរិះគន់ទេ សំខាន់លោកស្រឡាញ់ចូលចិត្តមេដឹកនាំរូបនេះ ហើយលោកនឹងសាក់បន្ថែមទៀត ។

បុរសដែលល្បីល្បាញក្នុងបណ្តាញសង្គម ដោយសារតែសាក់រូបមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃនៅលើជើងនោះឈ្មោះ ហ្វីវ និយាយថា លោកយល់ពីអ្នករិះគន់ការសាក់នេះ ព្រោះមានទាំងអ្នកគាំទ្រ និងមិនគាំទ្រ ។ ប៉ុន្តែលោកមិនយកការរិះគន់នេះមកទុកក្នុងចិត្តទេ ព្រោះវាជារាងកាយរបស់លោក ហើយឪពុកម្តាយលោកក៏បានអនុញ្ញាតឱ្យលោកសាក់រូបមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃដែរ ។

លោក ហ្វីវ រៀបរាប់ថា លោកជាអ្នកតាមដានរឿងនយោបាយប្រទេសជាតិ លោកចូលចិត្តគំនិតរបស់លោក Phitha Limjaroenrat ហើយគិតថា បើលោក Phitha Limjaroenrat បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនោះ ប្រទេសថៃនឹងរីកចម្រើនជាងនេះ ។ លោកមានទំនុកចិត្តលើមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃ ព្រោះមេដឹកនាំរូបនេះជាក្មេងជំនាន់ក្រោយមានថាមពលខ្លាំង ហើយបើលោក Phitha Limjaroenrat បានឡើងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីមែននោះ គឺការសាក់នេះមិនឥតប្រយោជន៍ទេ ។

លោក ហ្វីវ បន្តថា ពីដំបូង លោកតាំងចិត្តថា សាក់រូបឡូហ្គោរបស់គណបក្សកាវក្លៃ ប៉ុន្តែពេលលោកមកដល់ហាងសាក់ ម្ចាស់ហាងប្រាប់ឱ្យលោកសាកល្បងសាក់ផ្ទៃមុខរបស់មេដឹកនាំគណបក្សនេះមើលថា តើដូចមនុស្សពិតប្រាកដឬអត់ ? ហើយហាងនឹងបញ្ចុះតម្លៃឱ្យលោកចំនួន៥០% គឺពីតម្លៃ១ម៉ឺន២ពាន់បាត មកត្រឹមតែ៦ពាន់បាតប៉ុណ្ណោះ ។ ដូច្នេះ លោកក៏សម្រេចចិត្តសាក់តែម្តង ។

បើសួរថា ហេតុអ្វីបានជាលោកត្រូវសាក់រូបមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃនៅដើមភ្លៅទៅវិញ ? លោក ហ្វីវ ប្រាប់ថា ព្រោះកន្លែងផ្សេងទៀត លោកបានសាក់អស់ហើយ គ្មានកន្លែងទំនេរទេ គឺនៅសល់តែបរិវេណគល់ភ្លៅប៉ុណ្ណោះ ។ ដូច្នេះ លោកក៏បានសាក់នៅលើគល់ភ្លៅខាងឆ្វេង ហើយមិននឹកស្មានថា មានអ្នកចាប់អារម្មណ៍លោកច្រើនបែបនេះសោះ ។ លោក ហ្វីវ ប្រាប់ទៀតថា ការចាប់អារម្មណ៍នឹងរូបសាក់នេះ គឺតែងមានមតិយោបល់ពីរផ្សេងគ្នាជានិច្ច ហើយលោកក៏យល់ពីអ្នករិះគន់ផងដែរ ។ ប៉ុន្តែលោកមិនយកមកទុកក្នុងចិត្តទេ ព្រោះវាជារាងកាយរបស់លោក ហើយឪពុកម្តាយលោកក៏បានអនុញ្ញាតដែរ ហើយពួកគាត់ចូលចិត្តរូបសាក់នេះទៀតផង ។

លោក ហ្វីវ បញ្ជាក់ថា លោកចង់ឃើញប្រទេសថៃផ្លាស់ប្តូរទៅរកផ្លូវល្អ និងចង់ឱ្យពលរដ្ឋថៃគិតរឿងប្រទេសជាតិឡើងវិញ ។ លើសពីនេះ លោកក៏សូមផ្តាំផ្ញើទៅលោក Phitha Limjaroenrat ផងដែរ សូមមកជួយចុះហត្ថលេខាលើជើងរបស់លោកផង ព្រោះលោកចង់បានហត្ថលេខារបស់មេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃ ហើយបើលោកបានហត្ថលេខាមែននោះ លោកនឹងសាក់បន្ថែមទៀត ៕ ប្រភព ៖ Thairath