ណូបែល គឺ​ជា​ពាន​រង្វាន់​កិត្តិយស​លំដាប់​ខ្ពស់​មួយ​របស់​ពិភពលោក ដែល​ត្រូវ​ប្រគល់​ជូន​ដល់​បុគ្គល​មាន​ស្នាដៃ​ជារៀងរាល់​ឆ្នាំ។

ពាន​រង្វាន់នេះ ត្រូវបានបែងចែកជា៦​គឺ ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​រូបវិទ្យា ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​គីមីវិទ្យា ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​វេជ្ជសាស្ត្រ ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​អក្សរសាស្ត្រ ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​សេដ្ឋកិច្ច-វិទ្យាសាស្ត្រ និង​ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព។

ពានរង្វាន់​ទាំង​អស់​នេះ បង្កើត​ឡើង​ដើម្បី​លើក​ទឹក​ចិត្ត​បុគ្គល​ទាំង​ឡាយ​ដែល​សម្រេច​បាន​ជោគជ័យ​យ៉ាង​ធំធេង ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ជាតិ និងពិភពលោក។ លើសពីនេះទៅទៀត ក៏ដើម្បីលើកកម្ពស់​ការ​ស្រាវជ្រាវ ការ​បង្កើត​ថ្មី ការ​​ជួយ​សង្គម អភិវឌ្ឍ​វិស័យ​អប់រំ ផ្សព្វផ្សាយ​សន្តិភាព និង​កាត់​បន្ថយ​ជម្លោះ​នៅ​លើ​ពិភពលោក​ផង​ដែរ។

ពាន​រង្វាន់​ណូបែល បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៨៩៥ ក្រោម​គំនិត​ផ្ដួច​ផ្ដើម​របស់​លោក Alfred Nobel ដែល​ជា​អ្នក​គីមីវិទ្យា និង​វិស្វករ​ជន​ជាតិ​ស៊ុយអែត។ ពាន​រង្វាន់ ​៥​ផ្នែក ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​ជូន​​ដំបូង​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩០១ លើក​លែង​តែ​ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​សេដ្ឋកិច្ច-វិទ្យាសាស្ត្រ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្រោយ​គេ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៨។ ពិធី​ប្រគល់​ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព ត្រូវ​ប្រារព្ធ​ឡើង​នៅ​រាជធានី Oslo ប្រទេស​ន័រវែស ចំណែក​ឯ​ពាន​រង្វាន់ ៥​ផ្នែក​ទៀត ធ្វើ​ឡើង​នៅ​រាជធានី Stockholm ប្រទេស​ស៊ុយអែត។

ដោយឡែកចំពោះការសម្រេច​ផ្ដល់​ជយលាភី​ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​ទាំង​៦​នេះ ត្រូវបានបែងចែកជា ៤៖

1. ជ័យលាភី​​ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​រូបវិទ្យា ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​គីមីវិទ្យា និង​ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​សេដ្ឋកិច្ច-វិទ្យាសាស្ត្រ ត្រូវ​សម្រេច​ផ្ដល់​ដោយ រាជបណ្ឌិត​សភា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ស៊ុយអែត
2. ​ជ័យ​លាភី​ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​វេជ្ជសាស្ត្រ ត្រូវ​សម្រេច​ផ្ដល់​ដោយ សភា​ណូបែល​នៅ​វិទ្យាស្ថាន Karolinska នៃ​ប្រទេស​ស៊ុយអែត
3. ជ័យ​លាភី​ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​អក្សរសាស្ត្រ ត្រូវ​សម្រេច​ផ្ដល់​ដោយ បណ្ឌិត​សភា​ស៊ុយអែត
4. ជ័យ​លាភី​ពានរង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព ត្រូវ​សម្រេច​ដោយ គណៈកម្មការ​ណូបែល​ប្រទេស​ន័រវែស

ប្រភព: Wikipedia 

ប្រទេសសិង្ហបុរី ៖ តាមទិន្នន័យរបស់ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យលំដាប់ពិភពលោក Savills បង្ហាញថា តម្លៃជួលបន្ទប់ស្នាក់នៅក្នុងទីតាំងល្អៗនៅប្រទេសសិង្ហបុរីបានកើនឡើងជាង២៦% នៅឆ្នាំ២០២២ ហើយចំនួននេះខ្ពស់ជាងនៅទីក្រុងឡុងដ៍ ទីក្រុងស៊ីដនី និងទីក្រុងញូវយ៉ក រហូតដល់២ដង ។ ការចំណាយក្នុងការរស់នៅកើនឡើងបានធ្វើឱ្យជនបរទេសធ្វើការនៅសិង្ហបុរីនាំគ្នាផ្លាស់ទីលំនៅទៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីវិញ ដោយសារនៅទីនោះ ការចំណាយផ្សេងៗលើជីវភាពប្រចាំថ្ងៃថោកជាង ។

កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីបានដំឡើងពន្ធទំនិញ និងសេវាកម្មផ្សេងៗ ស្មើ៨% នៅឆ្នាំ២០២៣ និង៩% នៅឆ្នាំ២០២៤ ។ ការដំឡើងពន្ធនេះបានធ្វើឱ្យលោក Benedikt Becker ជាជនបរទេសម្នាក់ធ្លាប់ធ្វើការក្នុងក្រុមហ៊ុនទីផ្សារមួយនៅប្រទេសសិង្ហបុរី បានសម្រេចចិត្តផ្លាស់ទៅរស់នៅប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលការចំណាយប្រាក់ក្នុងការរស់នៅតិចជាងសិង្ហបុរី ។ គេសង្កេតឃើញថា ការជួលបន្ទប់រស់នៅ និងតម្លៃទំនិញផ្សេងៗបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅសិង្ហបុរី ក្រោយពីសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនេះងើបឡើងវិញ បន្ទាប់ពីការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ ។

បើទោះជាគ្មានទិន្នន័យពីការផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅរបស់ជនបរទេសចេញពីសិង្ហបុរីជាផ្លូវការ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិផ្សេងៗក៏បានចាប់ផ្តើមស្វែងរកបុគ្គលិកពីក្រៅប្រទេសផងដែរ ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយប្រាក់របស់ក្រុមហ៊ុន ។ ជនបរទេសមួយចំនួនបានផ្លាស់ទៅរស់នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលមានព្រំដែនជាប់សិង្ហបុរី ខណៈពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេស ហើយការចំណាយផ្សេងៗក្នុងការរស់នៅថោកជាង ។

ទោះយ៉ាងណា សិង្ហបុរីនៅតែដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការទាក់ទាញ CEO របស់ក្រុមហ៊ុនបានចុះបញ្ជីជាច្រើនរស់នៅប្រទេសសិង្ហបុរីបន្តទៀត ព្រោះអាចជិតស្និទ្ធជាមួយវិនិយោគិន និងក្រុមហ៊ុនភាគហ៊ុនឯកជន ។ ក្នុងអំឡុងពេលជនបរទេសបានផ្លាស់ចេញពីសិង្ហបុរី នៅមានជនបរទេសជានាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនកម្រិតកំពូលបានចូលមកចាប់ឱកាសវិនិយោគក្នុងគម្រោង Overseas Networks & Expertise Pass (ONE Pass) កាន់តែច្រើន ។ វាជាគម្រោងផ្តល់ទិដ្ឋាការអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសមានឋានៈខ្ពស់ៗអាចធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុនជាច្រើនក្នុងពេលជាមួយគ្នាបាន ។ ម្យ៉ាងទៀត សិង្ហបុរីនៅតែទាក់ទាញវិនិយោគិនពីបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច ព្រោះសិង្ហបុរីមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពេញលេញ ។

បើទោះជាជនបរទេសបានផ្លាស់ទីលំនៅចេញពីសិង្ហបុរីក្តី ប៉ុន្តែសិង្ហបុរីនៅតែទទួលចំណាត់ថ្នាក់ទី១ ជាប្រទេសទាក់ទាញអ្នកមានសមត្ថភាពខ្ពស់ៗនៅអាស៊ីមកធ្វើការក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ។ នេះតាមការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់របស់ INSEAD Global Competitiveness Index 2022 ។ លើសពីនេះ បើតាមលទ្ធផលការស្ទង់មតិរបស់ ECA International 2023 Location Ratings Survey បង្ហាញថា សិង្ហបុរីនៅតែទទួលតំណែងជាប្រទេសគួរឱ្យរស់នៅបំផុតក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ សម្រាប់ជនបរទេសធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស ៕ ប្រភព ៖ AEC Connect

លោក Naphat តារាប្រុសល្បី និងជាគូស្នេហ៍តារាស្រី Baifern Pimchanok បានមកដល់រាជធានីភ្នំពេញហើយនាថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ដើម្បីចូលរួមកម្មវិធីមួយ ខណៈមុនទៅចូលរួមកម្មវិធីតារាសម្តែងរូបនេះបានដើរកម្សាន្តនៅទីតាំងសំខាន់ដូចជា តំបន់រមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ត វត្តភ្នំ , ផ្សារធំថ្មី និងទីតាំងផ្សេងទៀតបង្ហោះរូបលើបណ្តាញសង្គមយ៉ាងស្រស់សង្ហា។

Nine Naphat គឺជាតារាប្រុសប្រចាំទូរទស្សន៍ថៃប៉ុស្តិ៍លេខ៣ និងត្រូវជាកូនប្រុសអតីតតារាសម្តែងល្បីឈ្មោះ Pimpaka ទទួលបានការគាំទ្រគួរឱ្យកត់សម្គាល់មិនត្រឹមតែមានដុងសិល្បៈពីម្តាយតែតារាសម្តែងរូបនេះមានសម្បត្តិស្រស់សង្ហាមិនធម្មតាឡើយ។ តារាប្រុសរូបនេះបានសាងប្រជាប្រិយភាពក្នុងប្រទេស និងប្រទេសមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងរឿង Friend Zone ជាមួយតួឯកស្រី Baifern Pimchanok ខណៈបច្ចុប្បន្ននេះអ្នកទាំងពីរក៏ជាគូស្នេហ៍ពិតដែលយល់ចិត្តយល់ថ្លើមគ្នាផងដែរ។

នៅថ្ងៃនេះទៀតសោត នៅលើគណនី IG របស់តួឯកប្រុសរូបនេះបានបង្ហោះរូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាត ស្រស់សង្ហា ព្រមទាំងបញ្ជាក់ថាលោកកំពុងស្ថិតនៅប្រទេសកម្ពុជា ដោយបានធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅទីក្រុងភ្នំពេញនៅទីតាំងដូចជា តំបន់រមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ត វត្តភ្នំ , ផ្សារធំថ្មី និងទីតាំងផ្សេងទៀត។ ការបង្ហាញដូចនេះ ធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រកម្ពុជាបង្ហាញអារម្មណ៍រំភើប និងសប្បាយចិត្តស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះវត្តមានតួឯកប្រុសរូបនេះមិនត្រឹមតែមកបំពេញការងារទេតែលោកនៅឆ្លៀតមកកម្សាន្តបង្ហាញពីរូបភាពប្រទេសកម្ពុជាបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គមរបស់លោកថែមទៀត។
គួរបញ្ជាក់ថា Naphat មកប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីចូលរួមកម្មវិធីមួយនៅថ្ងៃនេះផ្ទាល់តែម្តងដែលប្រព្រឹត្តនៅនៅហាងPEDROសាខា អ៊ីអនម៉លមានជ័យ(AEON3) ក្រៅពីតារាសម្តែងរូបនេះក៏មានវត្តមានតារាសម្តែងកម្ពុជា កញ្ញា ស៊ីន យូប៊ីន និងតារាថៃម្នាក់ទៀតគឺកញ្ញា Kao Supassara ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ថៃឈ្មោះ TOURLONG បានចុះផ្សាយថា ប្រាសាទរបស់ខមត្រូវបានគេយកធ្វើជាកន្លែង ដើម្បីទទួលបានផលប្រយោជន៍ក្នុងពិធីសាសនា ។ គេរកឃើញថា មានចំនួនប្រាសាទមិនច្រើនទេ ដែលគេបានប្រើប្រាស់ទីធ្លាប្រាសាទជាបន្តបន្ទាប់ មុននឹងបោះបង់ប្រាសាទទុកចោលឱ្យធ្លាក់ក្នុងសភាពទ្រុឌទ្រោម និងគ្មានការថែទាំ ។ TOURLONG បន្តថា ប្រាសាទរបស់ខមបានបន្សល់ទុកក្នុងទឹកដីថៃ ហើយថៃបានថែទាំយ៉ាងល្អ និងសិក្សាលម្អិតអំពីលក្ខណៈប្រាសាទនីមួយៗផងដែរ ។

ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG និយាយថា គេបានយកប្រាសាទរបស់ខម មកធ្វើជាប្រយោជន៍បន្តបន្ទាប់ ហើយប្រាសាទទាំងនេះត្រូវបានទុកចោទ និងបំផ្លាញដោយសារមូលហេតុផ្សេងៗ ដូចជា ៖
១-ប្រាសាទត្រូវបានគេទុកចោលឱ្យទ្រុឌទ្រោមតាមធម្មជាតិ
២-ប្រាសាទត្រូវបានបំផ្លាញដោយកម្លាំងធម្មជាតិ ដូចជា រញ្ជួយដី ព្យុះ ទឹកជំនន់ និងរន្ទះបាញ់
៣-ប្រាសាទត្រូវបានបំផ្លាញដោយភ្លើងឆេះ
៤-ប្រាសាទត្រូវបានបំផ្លាញឱ្យទ្រុឌទ្រោមសភាពរបស់គម្រោងសាងសង់
៥-ប្រាសាទត្រូវបានបំផ្លាញដោយសារមនុស្ស ។

ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG និយាយទៀតថា នាពេលថ្មីៗនេះ ខាងក្រុមសារព័ត៌មាន ThaiPBS បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រទេសកម្ពុជា ហើយបានបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពនៅតាមផ្លូវ និងបានឃើញពីជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមព្រំដែន ក៏ដូចជាភាពស្រស់ស្អាតរបស់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលជាមរតកពិភពលោករបស់ជនជាតិខមក្នុងសម័យអតីតកាល ។ ប៉ុន្តែអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមថៃនាំគ្នានិយាយថា កុំបង្កើតរឿងមិនពិតជាមួយប្រទេសជិតខាង ហើយការបិទទ្វារខាងថៃ មិនឱ្យឡើងប្រាសាទព្រះវិហារនោះ គឺបានធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរថៃធ្វើដំណើរទៅកម្សាន្តនៅប្រាសាទព្រះវិហារធ្លាក់ចុះ ។

ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG បន្តថា ក្រោយពីក្រុមសារព័ត៌មាន ThaiPBS ធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រាសាទព្រះវិហារនោះ បានធ្វើឱ្យអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមថៃបញ្ចេញយោបល់ដូចគ្នាថា ព្យាយាមទៅលេងទីនោះធ្វើអ្វី ពួកវាមិនទទួលរាក់ទាក់យើងទេ ។ ពួកខ្មែរមានតែរត់មកខាំ ហើយប្រាសាទបុរាណនៅប្រទេសថៃស្អាតៗមានច្រើនណាស់ បើទៅលេងនៅទីនោះ នាំតែខ្មែរយកប្រៀប ហើយមិនឃើញអ្វីក្រៅពីថ្មបាក់បែក តើចាំបាច់ទៅចំណាយប្រាក់ឱ្យខ្មែរធ្វើអ្វី ស្តាយប្រាក់ណាស់ ។ ជនជាតិថៃម្នាក់ទៀតថា មិនទៅទេ ព្រោះត្រូវចំណាយថ្លៃជួលរថយន្ត ថ្លៃជាន់ប្រាសាទព្រះវិហារអស់៣.០០០បាត ខ្លួនដេកនៅផ្ទះល្អជាង ។ ពេលនេះ គ្មានការថែទាំប្រាសាទព្រះវិហារទេ ទៅចំណាយប្រាក់អស់រាប់ពាន់បាតធ្វើអ្វី ។ រីឯជនជាតិថៃម្នាក់ទៀតថា មិនចង់ទៅទេ ប្រាសាទថ្មនៅប្រទេសថៃស្រស់ស្អាត និងមានភាពរស់រវើកជាងប្រាសាទព្រះវិហារឆ្ងាយណាស់ ។

ចំណែកជនជាតិថៃម្នាក់ទៀតថា ខ្ញុំមិនធ្លាប់គិតចង់ទៅលេងប្រាសាទព្រះវិហារទេ ព្រោះប្រទេសថៃមានកន្លែងទៅកម្សាន្តច្រើនណាស់ ។ ខ្ញុំដើរលេងនៅថៃល្អជាង ហើយបើខ្ញុំដើរលេងនៅថៃអស់មួយជីវិត ក៏មិនអស់កន្លែងដែរ និងជជែកជាមួយថៃគ្នាឯងដឹងរឿងផង មិនខ្លាចគេបោកប្រាស់ ។ ជនជាតិថៃម្នាក់ទៀតថា គួរឱ្យសោកស្តាយណាស់ បើថៃបានគ្រប់គ្រងប្រាសាទព្រះវិហារវិញ មុខជាស្រស់ស្អាតជាងនេះ ។ ជនជាតិថៃម្នាក់ទៀតថា កម្ពុជាចង់បានប្រាសាទព្រះវិហារខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែគ្មានលទ្ធភាពថែទាំសោះ ។ ជនជាតិថៃម្នាក់ទៀតថា ខ្ញុំមិនទៅជាន់ទឹកដីប្រាសាទព្រះវិហារទេ បើទោះជាមានផ្ទះនៅក្បែរគ្នាក្តី ។

ជនជាតិថៃផ្សេងទៀតនិយាយថា បណ្តោយឱ្យខ្មែរទុកប្រាសាទចោលបែបនេះទៅ ព្រោះខ្មែរមិនចេះជួសជុល មិនចេះផ្សព្វផ្សាយ ហើយខ្មែរចេះតែទាមទារម្យ៉ាងគត់ ។ ជនជាតិថៃម្នាក់ទៀតថា បើទោះជាជួលឱ្យខ្លួនទៅប្រាសាទព្រះវិហារ ក៏ខ្លួនមិនទៅដែរ ព្រោះមិនចង់ជួបពួកអ្នកសុំទានអង្គុយត្រៀបត្រានៅទីនោះ ។ ម្យ៉ាងទៀត កន្លែងកម្សាន្តនៅប្រទេសថៃក៏មានច្រើន ហើយឈ្នួលរថយន្តទៅខ្មែរថ្លៃពេក ម្ហូបខ្មែរមិនឆ្ងាញ់ដូចម្ហូបថៃទេ ចំណែកបន្ទប់ទឹកវិញកខ្វក់ និងមិនស្អាតដូចបន្ទប់ទឹកនៅតាមស្ថានីយចាក់ប្រេងក្នុងប្រទេសថៃទេ ។ លើសពីនេះ នៅទីនោះគ្មានហាងលក់ទំនិញ 7-Eleven ឱ្យភ្ញៀវចូលយកជាតិម៉ាស៊ីនត្រជាក់ទេ ហើយគ្មានរថភ្លើងអាកាសដូចនៅទីក្រុងបាងកកឡើយ ។

ពលរដ្ឋថៃប្រកាសថា ពួកគេនឹងមិនជាន់ទឹកដីប្រាសាទព្រះវិហារដាច់ខាត ស្តាប់ហើយចង់តែសើចទេ ពីព្រោះកាលពីពេលកន្លងមក ខាងប្រទេសថៃធ្លាប់ស្នើសុំកម្ពុជាបើកឱ្យពលរដ្ឋថៃចូលមកលេងនៅប្រាសាទព្រះវិហារឡើងវិញ ប៉ុន្តែត្រូវបានកម្ពុជាបដិសេធ ។ ធម្មតាទេ ដូចសត្វអីចឹង បើវាមិនអាចស៊ីផ្លែឈើនៅលើដើមឈើខ្ពស់ផុតពីដីបានទេ វាតែងគិតថា ផ្លែឈើនោះមិនឆ្ងាញ់ទេ ស្អុយរលួយ និងមានដង្កូវ ៕

ប្រភព ៖ TOURLONG