លើកនេះមិនដូចលើកមុនឡើយ បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពត្រូវបានភាគីថៃបំពានជាថ្មី ថៃបានហែកកិច្ចព្រមព្រៀងចោលដោយគ្មានញញើតពីប្រទេសជាហត្ថលេខី សម្បីតែសហរដ្ឋអាមេរិក និងម៉ាឡេស៊ី បានចេញមុខសម្របសម្រួលរួចហើយ ក៏ថៃមិនខ្លាចញញើតដែរ ។ លើកនេះ ដល់វេនមហាអំណាចចិនបានប្រកាសចេញមុខដោយផ្ទាល់តែម្តង ដោយចិនបានសង្កត់ធ្ងន់លើការគោរពបទឈប់បា.ញ់ បន្តស្តារទំនុកចិត្តឱ្យបានលឿនបំផុត ដើម្បីកាត់បន្ថយការខូចខាតទាន់ពេលវេលា ។ នេះបើយោងតាមការបង្ហោះនៅលើផេកផ្លូវការរបស់ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅថ្មីៗនេះ ។

យោងតាមហ្វេសប៊ុកផេករបស់ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃ លោក Wang Yi រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនបានជួបពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា និងថៃរួចហើយ ។ លោកលើកឡើងថា ភាគីទាំងពីរក៏បានត្រៀមខ្លួនដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ដោយលោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនបានសង្កត់ធ្ងន់លើភារកិច្ចបន្ទាន់ៗ គឺការឈប់បាញ់ និងស្តារទំនុកចិត្តឡើងវិញ ។

នេះជាការព្យាយាមសម្របសម្រួលរបស់ចិនដើម្បីឱ្យកម្ពុជា-ថៃទទួលបានសន្តិភាពឆាប់ៗ បន្ទាប់ពីមេដឹកនាំថៃទាត់ចោលបទឈប់បា.ញ់ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងមិនទទួលយកការសម្របសម្រួលពីប្រទេសណាទាំងអស់ ។

បន្ទាប់ពីពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា និងលោក Sihasak Phuangketkeow រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Wang Yi មានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជា-ថៃត្រៀមខ្លួនកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងឈប់បាញ់ ។
លោក Wang Yi រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនបានលើកឡើងថា ក្នុងឋានៈជាមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់កម្ពុជា-ថៃ ចិនមិនចង់ឃើញប្រទេសទាំងពីរមានជម្លោះជាមួយគ្នាបែបនេះទេ ចិនសោកស្តាយបំផុតចំពោះការបាត់បង់ជីវិត និងរងរបួសរបស់ពលរដ្ឋទាំងសងខាង ។

លោកបន្តថា សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃជាថ្មីនេះបានអូសបន្លាយពេលយូរជាងសង្គ្រាមលើកដំបូង ប្រសិនបើសង្គ្រាមនៅតែអូសបន្លាយយូរទៀត វាគ្មានប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសទាំងពីរឡើយ ថែមទាំងបំផ្លាញសាមគ្គីភាពរបស់អាស៊ាន ហេតុនេះ ភារកិច្ចបន្ទាន់ គឺការឈប់បាញ់លឿនបំផុតដើម្បីកាត់បន្ថយការខូចខាតឱ្យទាន់ពេលវេលា និងស្តារទំនុកចិត្តរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក ។ ចិនប្រកាន់គោលជំហរជំរុញការចរចាបញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែន និងការដោះស្រាយបញ្ហារបស់អាស៊ាន ហើយកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ កន្លងមក ចិនបានបញ្ជូនបេសកជនពិសេសរបស់ក្រសួងការបរទេសទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ី ធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការមកកាន់កម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីស្តារសន្តិភាព ។

លោកបានបន្តែមទៀតថា ចិននឹងបំពេញតួនាទីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង ព្រមទាំងស្ថាបនាការស្តារសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ហើយសង្ឃឹមថា កម្ពុជា-ថៃនឹងអនុវត្តវិធានការមានប្រសិទ្ធភាព ក៏ដូចជាធានាសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋចិនដែលស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរ ។ ក្រៅពីនេះ ចិនអំពាវនាវឱ្យទប់ស្កាត់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ក្នុងគោលបំណងបំផ្លាញទំនាក់ទំនងរវាងចិនជាមួយប្រទេសទាំងពីរ ។

កម្ពុជាសូមស្វាគមន៍ចំពោះការសម្របសម្រួលម្តងហើយម្តងទៀតរបស់មហាអំណាចចិន មហាអំណាចអាមេរិក និងម៉ាឡេស៊ីជាប្រធានអាស៊ាន ដើម្បីឱ្យថៃបញ្ចប់សង្គ្រាមឈ្លានពាននេះ ហើយកម្ពុជាក៏រីករាយចំពោះដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់បេសកជនពិសេសក្រសួងការបរទេសចិនទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ីមកកាន់កម្ពុជាផងដែរ ដើម្បីឱ្យថៃងាកមកគោរពបទឈប់បាញ់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅលើពិភពលោកនេះ មានតែពលរដ្ឋថៃទេដែលគាំទ្រឱ្យមេដឹកនាំ និងកងទ័ពបន្តសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នប្រទេសជិតខាង ដើម្បីបំពេញមហិច្ឆតាពង្រីកទឹកដី និងចង់បានប្រាសាទបុរាណឥតខ្មាស់អៀន ទោះជាដឹងថាមិនមែនជារបស់ខ្លួនក្តី ។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋថៃមួយក្រុមបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីស្នាក់ការគណបក្សភូមិចៃថៃ ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ ដោយស្រែកទាមទារឱ្យធ្វើសង្គ្រា.មវាយប្រ.ហារកម្ពុជាបន្តទៀត ថែមទាំងចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យទៅវិញ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ លោក Anutin Charnvirakul បានរៀបចំផែនការសង្គ្រាមដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី និងបើកដៃឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារចូលដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាជាថ្មីកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមលេសការពារសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ និងអធិបតេយ្យ ។ ពេលកងទ័ពថៃបង្កសង្គ្រាមជាថ្មី វីរកងទ័ពកម្ពុជាបានអត់ធ្មត់យ៉ាងខ្លាំងមិនតបតរហូតដល់២៤ម៉ោងក្រោយ ទើបប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួនពីសត្រូវឈ្លានពាន ។

សារព័ត៌មានថៃនានាផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ញុះញង់ លាបពណ៌រហូតមក រហូតផ្ទុះសង្គ្រាមម្តងទៀត ។ ចាប់ពីថ្នាក់លើដល់ថ្នាក់ក្រោមសុទ្ធតែចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី ល្មើសអធិបតេយ្យ ទើបពលរដ្ឋថៃគាំទ្រឱ្យកងទ័ពកុំបញ្ចប់សង្គ្រាម និងទាត់ចោលការជួយសម្របសម្រួលពីប្រទេសនានា ។ ចំណែកកម្ពុជាមិនបានឈ្លានពានថៃឡើយ ពីព្រោះជាប្រទេសតូច មានពលរដ្ឋតិចជាង ម្យ៉ាងទៀត កម្ពុជាធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្គ្រាមកន្លងមក ពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់ចង់បានសន្តិភាព ការពារទឹកដីរបស់ខ្លួនឱ្យគង់វង្ស មិនចង់បានទឹកដីអ្នកណាឡើយ ។

សារព័ត៌មាន Amarin រាយការណ៍ថា នាវេលាម៉ោង១០និង៥០នាទីព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ពលរដ្ឋថៃមួយក្រុមដែលតាំងខ្លួនជាក្រុមការពារទឹកដី បានធ្វើដំណើរមកពីខេត្តអយុធ្យា សីងបុរី លុបបុរី ស្រះបុរី និងពេជ្របុរី ដើម្បីបង្ហាញការគាំទ្រលោក Anutin ឱ្យធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាបន្តទៀត ដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យ ។ មេក្រុមបានអានលិខិតមានខ្លឹមសារថា ពួកខ្លួនគាំទ្រព្រះមហាក្សត្រក្នុងការធ្វើសង្គ្រាមបន្ត ដោយបង្ហាញគោលជំហរចំនួន២ រួមមាន ៖

១-គាំទ្រចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាលចាំផ្ទះក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Anutin ដែលផ្តោតខ្លាំងលើផលប្រយោជន៍ជាតិ និង
២-គាំទ្រលោក Anutin ដែលប្រកាសឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារកម្ពុជា ដើម្បីការពារកិត្តិយសប្រទេសថៃ ។

ជាការឆ្លើយតប លោក Anutin ថា មិនចុះចាញ់ជាដាច់ខាត រដ្ឋាភិបាលថៃគាំទ្រប្រតិបត្តិការរបស់កងទ័ព១០០% មិនឱ្យប្រទេសណាឈ្លានពានអធិបតេយ្យឡើយ ។ ក្រៅពីនេះ លោក Anutin បានសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋជួយគ្នាធ្វើជារបងការពារប្រទេស ខណៈខ្លួនលោកធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយកងទ័ព ។

គួរបញ្ជាក់ថា រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ មានរយៈពេល១៣ថ្ងៃហើយ ដែលកងទ័ពថៃបានបន្តបាញ់ប្រហារ និងឈ្លានពានដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាយ៉ាងកំរោល ។ ភាគីថៃនៅតែបន្តរំលោភបំពានលើបទឈប់បាញ់ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានចុះហត្ថលេខារួមគ្នាកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ដោយភាគីថៃប្រើប្រាស់សព្វាវុធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ និងយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកក្នុងទឹកដីកម្ពុជាតាមទំនើងចិត្ត ។

ការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាលើកនេះ គឺជាទង្វើប្រមាថដ៏ធ្ងន់ធ្ងរលើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អាស៊ាន មហាអំណាចអាមេរិក មហាអំណាចចិន និងសហគមន៍អន្តរជាតិទាំងមូល ក្នុងការកសាងសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ។ ថៃមិនមែនជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្លាំងលំដាប់ទី១នៅអាស៊ី ហេតុនេះ មិនអាចធ្វើអ្វីតាមទំនើងចិត្តទេ ហើយការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅខេត្តសៀមរាប គឺជាចេតនាបំផ្លាញទេសចរណ៍ទៅទស្សនាប្រាសាទអង្គរវត្ត ៕

ទើបស្រកទឹកមិនទាន់ស្ងួតដីស្រួលបួលផង ឥឡូវនេះនេះពលរដ្ឋស្រុកហាតយ៉ៃ ខេត្តសុងក្លា ចាប់ផ្ដើមភ័យបុ.កពោះសារជាថ្មី ក្រោយទទួលបានសារជូនដំណឹងតាមទូរស័ព្ទដៃពីអាជ្ញាធរថៃ ប្រកាសអាសន្នកម្រិតពណ៌លឿងចំពោះកម្ពស់ទឹកនៅក្នុងព្រែកក្លោងវត្ត ហក់ឡើងខ្ពស់រហូតហៀរចេញពីច្រាំង ដែលព្រមានឲ្យពួកគេត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន ឬជម្លៀសខ្លួនជាបន្ទាន់ប្រសិនបើចាំបាច់។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Matichon នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានបង្ហាញថា នាយកដ្ឋានបង្ការ និងកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយ (DDPM) បានព្រមានប្រជាពលរដ្ឋតាមបណ្តោយព្រែកក្លោងវត្តនៅស្រុកហាតយ៉ៃ និងតំបន់ទំនាបថា ទឹកកំពុងចាប់ផ្តើមហៀរច្រាំងទន្លេហើយ ដោយជំរុញពលរដ្ឋឱ្យផ្លាស់ទីសម្ភារៈទៅកាន់ទីទួលខ្ពស់ រក្សាទុកវត្ថុមានតម្លៃ និងឯកសារសំខាន់ៗតាមខ្លួនឲ្យបានល្អ ប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការឆក់ចរន្តអគ្គិសនី និងត្រូវតាមដានកម្រិតទឹកឲ្យបានដិតដល់បំផុត។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមថៃ (DDPM) កំពុងសហការជាមួយអ្នកផ្តល់សេវាបណ្តាញទូរស័ព្ទចល័តគ្រប់ប្រព័ន្ធ ដើម្បីផ្ញើសារជូនដំណឹងតាមរយៈ Cell Broadcast ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបានដឹងពីស្ថានភាពជាប់ជាប្រចាំ និងចៀសវាងការធ្វេសប្រហែសដូចគ្រោះទឹកជំនន់កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះ។

គួររម្លឹកថា នៅចន្លោះចុងខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅ តំបន់ភាគខាងត្បូងរបស់ថៃ ដែលមានជាពិសេសស្រុកហាតយ៉ៃ ខេត្តសុងក្លា បានរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ ដែលបង្ករឡើងដោយព្យុះមូសុង ដោយនាំមកនូវភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងឥតឈប់ បង្កជាទឹកជំនន់ទឹកភ្លៀងនិងបំណាក់ដី។

ផ្អែកលើទិន្នន័យផ្លូវការចុងក្រោយពីអាជ្ញាធរថៃ, តួលេខមនុស្សស្លា.ប់ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ដ៏សាហាវនៅភាគខាងត្បូងនៅពេលនោះ គឺមានចំនួនជាង២៦៧នាក់ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋបានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងបាងកកថា បិទបាំងតួលេខពិតប្រាកដ។

លើសពីនេះពួកគេក៏បានស្ដីបន្ទោសរដ្ឋាភិបាលផងដែរថា មានការធ្វេសប្រហែសចំពោះការគ្រប់គ្រង និងទប់ស្កាត់គ្រោះមហន្តរាយ តាមរយៈភាពខ្វះចន្លោះក្នុងការជូនដំណឹងឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ឬត្រៀមខ្លួនទុកជាមុន និងអសមត្ថភាពក្នុងការស្វែងរកវិធីជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពេលដែលទឹកជំនន់មកដល់ ទើបធ្វើឲ្យមានមនុស្សស្លា.ប់ និងគ្រោះថ្នាក់ច្រើនបែបនេះ៕

អុញនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃភ័យខ្លាចការពិតនឹងត្រូវបានបង្ហាញហើយ ការពិតនេះនឹងធ្វើឱ្យប្រទេសថៃទាំងមូលខ្មាស់អន្តរជាតិ ខ្មាស់ជាតិថៃខ្លួនឯង ដែលមានមេដឹកនាំចូលចិត្តកុហក ក៏ព្រោះតែការកុហក ល្មោភសង្គ្រា.ម ចង់កាន់អំណាចបន្តទៀត បានប្រើប្រាស់សង្គ្រា.មទាមទារយកល្បី មិនស្តាយជីវិតជនស្លូតត្រង់នៅតាមសមរភូមិ ។

ជាការអះអាងឆ្លើយតបនឹងប្រធានប្តូរវេនអាស៊ាន នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim, ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ កន្លងទៅថ្មីៗនេះ ដោយភាគីទាំងអស់បានឯកភាពយករូបភាពផ្កាយរណបដែលបានថតអំឡុងពេល និងក្រោយពេលនោះរយៈពេល២៤ម៉ោង ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ថា តើភាគីណាបាញ់មុន ។ វិធីសាស្ត្រនេះអាចជាវិធីសាស្ត្រងាយស្រួល និងមានតម្លាភាពបំផុតក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់ហេតុការណ៍នេះ ហើយកម្ពុជាត្រៀមខ្លួនសហការក្នុងករណីមានតម្រូវការ គឺលើកលែងតែថៃដែលមិនគាំទ្រ ថែមទាំងបាននិយាយថា អន្តរជាតិគ្មានសិទ្ធិយករូបភាពតាមរយៈផ្កាយរណប មកបង្ហាញផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រតិបត្តិការរបស់កងទ័ពថៃឡើយ ។ សំណួរសួរថា តើថៃខ្លាចអ្វី បើមាស មិនគួរខ្លាចភ្លើងឡើយ?

មេដឹកនាំថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាបា.ញ់មុនបណ្តាលឱ្យផ្ទុះសង្គ្រាមជាថ្មី រីឯថៃប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួន ការពារអធិបតេយ្យ និងពលរដ្ឋ ទាំងដែលការពិត ភាគីថៃបា.ញ់ប្រ.ហារមុនមកលើកម្ពុជា ថែមទាំងប្រើប្រាស់សព្វាវុ.ធគ្រប់ប្រភេទ យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែ.ក បំផ្លិចបំផ្លា.ញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកម្ពុជាយ៉ាងច្រើន ។ ការវាយប្រ.ហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីសំណាក់កងទ័ពថៃ មិនមែនការពារខ្លួនដូចមេដឹកនាំថៃនិយាយទេ គឺជាសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត ពីព្រោះពេលប្រធានអាស៊ានកំណត់ថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ជាថ្ងៃបើកផ្កាយរណបមើលថាតើភាគីណាបា.ញ់មុន ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) បែរជាថៃសុំពន្យារពេល ។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មានរយៈពេល១២ថ្ងៃហើយដែលកងទ័ពថៃបានបើកការវាយប្រ.ហារឈ្លានពា.នមកលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ខណៈវីរកងទ័ពកម្ពុជាប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួនតបតវិញដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដី និងអាយុជីវិតពលរដ្ឋ ។ សង្គ្រា.មលើកទី២បង្កឡើងដោយកងទ័ពថៃបានអូសបន្លាយពេលយូរជាងសង្គ្រាមលើកទី១កាលពីខែកក្កដា ហើយសង្គ្រា.មលើកនេះមានការជួយសម្របសម្រួលជាថ្មីពីម៉ាឡេស៊ីជាប្រធានអាស៊ាន មហាអំណាចអាមេរិក និងមហាអំណាចចិន ប៉ុន្តែត្រូវបានមេដឹកនាំថៃទាត់ចោលការសម្របសម្រួល និងរិះគ.ន់ការបង្ហាញរូបភាពភស្តុតាងពីផ្កាយរណប ពីព្រោះខ្លាចពិភពលោកដឹងការពិតថា កងទ័ពថៃបា.ញ់មុន ។

សង្គ្រាមឈ្លានពានពីសំណាក់កងទ័ពថៃដ៏គឃ្លើនដែលកំពុងបន្តកើតឡើងឥតឈប់ឈរ គឺជាការរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមកលើដែនអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា ព្រមទាំងបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងស្មារតីនៃសហគមន៍អាស៊ាន ដែលជាការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់តំបន់ និងសកល ។ សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃពេលនេះ មិនមែនជាសង្គ្រាមព្រំដែនទេ ប៉ុន្តែជាការឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ដោយការប្រើប្រាស់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជាកាន់តែជ្រៅ ។

ប្រធានអាស៊ានបានកំណត់ថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ គឺជាថ្ងៃបើកផ្កាយរណបមើលថា តើភាគីណាបាញ់មុនក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ប៉ុន្តែត្រូវភាគីថៃសុំពន្យារពេលកិច្ចប្រជុំ ពីព្រោះខ្លាចពិភពលោកដឹងការពិតថា កងទ័ពថៃបា.ញ់មុន ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចាំផ្ទះ លោក Anutin ថា គ្មានអ្នកណាមានសិទ្ធិបើករូបភាពភស្តុតាងពីផ្កាយរណបទម្លាក់កំហុសមកលើកងទ័ពថៃទេ ។ នេះជាភាពរឹងរូសរបស់លោក Anutin ហើយសង្គ្រាមនេះ បើមហាអំណាចនានាមិនលូកដៃ, អង្គការសហប្រជាជាតិ និងអាស៊ានមិនបញ្ចប់ទេ ថៃនៅតែរករឿងបង្កជម្លោះបន្តចោទប្រកាន់កម្ពុជាគ្មានថ្ងៃបញ្ចប់ ។

ពេលផ្តល់សម្ភាសន៍ក្នុងកម្មវិធីមួយកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ កន្លងមក លោក Anutin បដិសេធមិនគាំទ្រការបង្ហាញរូបភាពភស្តុតាងពីផ្កាយរណបរបស់ប្រទេសណាទាំងអស់ និងនិយាយកុហកថា កងទ័ពថៃមិនបានបាញ់មុន មិនបានឈ្លានពាន និងបង្កហេតុឡើយ តើមានសិទ្ធិអ្វីចង់យកផ្កាយរណបអាមេរិកមកបង្ហាញប្រតិបត្តិការរបស់កងទ័ពថៃ ។ លោកថែមទាំងចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កសង្គ្រាមមុនទៅវិញ ទាំងដែលការពិត សង្គ្រាមនេះបង្កឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលថៃរៀបចំផែនការជាមុនជាមួយកងទ័ពដើម្បីទទួលផលប្រយោជន៍នយោបាយ រកសំឡេងគាំទ្រពីពលរដ្ឋសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ។

សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ និងពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ដើម្បីស្វែងរកវិធីឱ្យមានបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ ហើយឱ្យភាគីទាំងពីរវិលត្រឡប់ទៅអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ។ សម្តេចបញ្ជាក់ថា ចំពោះហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារកាលពីរសៀលថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការផ្ទុះអាវុធជាថ្មីរវាងប្រទេសទាំងពីរ កងទ័ព ឬស្ថាប័នជំនាញរបស់អាមេរិក និងម៉ាឡេស៊ី អាចប្រើសមត្ថភាពប្រមូលព័ត៌មាន ដូចជា ៖ រូបភាពផ្កាយរណបដែលបានថតអំឡុងពេលនោះ និងក្រោយពេលនោះរយៈពេល២៤ម៉ោង ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ថា តើភាគីណាបាញ់មុន ។ វិធីសាស្ត្រនេះអាចជាវិធីសាស្ត្រងាយស្រួល និងមានតម្លាភាពបំផុតក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់ហេតុការណ៍នេះ កម្ពុជាត្រៀមខ្លួនសហការក្នុងករណីមានតម្រូវការ ។

គួរបញ្ជាក់ថា គិតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ កងទ័ពថៃបានបន្តធ្វើសកម្មភាពវាយប្រហារមកលើកម្ពុជានៅយោធភូមិភាគទី៤ ក្នុងភូមិសាស្ត្រប្រាសាទព្រះវិហារ ភ្នំខ្មោច និង៥មករា ខេត្តព្រះវិហារ ដោយការបាញ់ផ្សែងពុល ។ កងកម្លាំងកម្ពុជាបាននិងបន្តឈរជើងយ៉ាងរឹងមាំ ស្វាហាប់ មោះមុត និងនៅតែតស៊ូប្រយុទ្ធយ៉ាងស្វិតស្វាញតតាំងជាមួយសត្រូវឈ្លានពាន និងប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ជានិច្ច ក្នុងការបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់យើងដោយអង់អាចក្លាហាន ដោយមិនងាករេជាដាច់ខាតទោះក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ ៕

ពិភពលោក និងអង្គការសហប្រជាជាតិចាប់ផ្តើមមើលឃើញពីទង្វើឈ្លានពា.នរបស់កងទ័ពថៃហើយ បន្ទាប់ពីប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែ.កមិនរើសគោលដៅ ជាពិសេស លើតំបន់ជនស៊ីវិលកម្ពុជា ។ នេះជាទង្វើឈ្លានពា.នដែនអធិបតេយ្យស្របច្បាប់របស់កម្ពុជាយ៉ាងគឃ្លើន និងទាត់ចោលការសម្របសម្រួលពីមហាអំណាចនានា ហើយថៃថែមទាំងចោទប្រកាន់ថា តំបន់ទាំងនេះសុទ្ធតែជាទីតាំង Scammer ដែលជាគោលដៅកំទេ.ចដោយយន្តហោះ F-16 ។

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស (OHCHR) លោក Volker Turk បានបង្ហាញក្តីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសង្គ្រា.មរវាងកម្ពុជានិងថៃដែលអូសបន្លាយយូរថ្ងៃ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងឡើង ហើយថៃប្រើប្រាស់សព្វាវុ.ធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ ព្រមទាំងយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រា.ប់បែកមិនរើសគោលដៅ ជាពិសេស លើតំបន់ជនស៊ីវិលកម្ពុជារស់នៅ ។ លោកអំពាវនាវឱ្យថៃបញ្ឈប់ការធ្វើសង្គ្រា.មឈ្លានពានជាបន្ទាន់ ពីព្រោះការទម្លាក់គ្រា.ប់បែករបស់ថៃធ្វើឱ្យជនស៊ីវិលកម្ពុជាមានគ្រោះថ្នា.ក់យ៉ាងខ្លាំង ។

ខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើលណាស់ដែលកងទ័ពថៃបានប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ដ្រូន និងកាំភ្លើងធំវាយប្រហារមកលើតំបន់ជនស៊ីវិលកម្ពុជា និងប្រាសាទបុរាណ ។ យោងតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការការពារជីវិតជនស្លូតត្រង់ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល គឺមានសារៈសំខាន់ និងចាំបាច់បំផុត ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Volker Turk ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស (OHCHR) ។

លោកបន្តថា រាល់ការវាយប្រហារពីសំណាក់កងទ័ពថៃ ត្រូវតែគោរពតាមគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋានដែលចែងក្នុងច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ រួមមាន ៖ កំណត់គោលដៅច្បាស់លាស់ ភាពចាំបាច់ និងប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត ដើម្បីការពារជីវិតជនស្លូតត្រង់ ប៉ុន្តែកងទ័ពថៃវាយប្រហារមិនរើសគោលដៅឡើយ ។ លោកអំពាវនាវឱ្យបញ្ចប់សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃជាបន្ទាន់ និងវិលមកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ដោយ OHCHR ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងការកសាងទំនុកចិត្ត និងការពារអាយុជីវិតជនស្លូតត្រង់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា រហូតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ កងទ័ពថៃនៅតែប្រព្រឹត្តទង្វើឈ្លានពានដ៏ឃោរឃៅវាយប្រហារមកលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា រួមមាន ៖ តំបន់ជនស៊ីវិល តំបន់បេតិកភណ្ឌ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន ដោយប្រើប្រាស់សព្វាវុធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ ដូចជា ៖ យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែក កាំភ្លើងធំ រថក្រោះ នាវាចម្បាំង គ្រាប់បែកចង្កោម ផ្សែងពុល ដ្រូនទម្លាក់គ្រាប់បែក ដ្រូនពាំក្បាលគ្រាប់ ដ្រូនបាញ់ផ្សែងពុល និងដ្រូនអត្តឃាត ។

បន្ទាប់ពីប្រើប្រាស់យន្តហោះ F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកលើតំបន់ជនស៊ីវិលកម្ពុជាមិនឈប់ឈរ ភាគីថៃបានចោទប្រកាន់ដើម្បីបិទបាំងកំហុសរបស់ខ្លួនកុំឱ្យរងការស្តីបន្ទោសពីអន្តរជាតិ ថាយន្តហោះ F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកលើទីតាំងក្រុមឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋខ្លួន ។ លើសពីនេះ សារព័ត៌មានគ្រប់អង្គភាពរបស់ថៃព្យាយាមផ្សាយបំភ្លៃថា កាស៊ីណូនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា សុទ្ធតែជាទីតាំង Scammer ទើបថៃចាំបាច់ត្រូវកំទេច ទាំងដែលការពិត ប្រទេសថៃខ្លួនឯងជាទីតាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនដ៏ធំបំផុតលើពិភពលោក និងជាកន្លែងជួញដូរមនុស្សឆ្លងដែន ។

កម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃបញ្ឈប់រាល់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតដោយចេតនា ក្នុងគោលដៅបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍អំពីការរំលោភបំពានច្បាប់អន្តរជាតិរបស់ខ្លួន ដោយលាបពណ៌កម្ពុជាជាប្រទេសឆបោកអនឡាញ ដើម្បីយកលេសបង្កើនភាពតានតឹងដោយប្រើប្រាស់យន្តហោះ F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកមិនរើសគោលដៅ ។ ទង្វើរបស់ភាគីថៃគ្រាន់តែបម្រើដល់សកម្មភាពឈ្លានពានលើបូរណភាពទឹកដីស្របច្បាប់របស់កម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ ។

កងទ័ពថៃបានធ្វើសកម្មភាពហួសបន្ទាត់ព្រំដែន រំលោភអធិបតេយ្យកម្ពុជាកាន់តែជ្រៅ និងវាយប្រហារតាមទំនើងចិត្ត ដែលធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិចាប់ផ្តើមបាត់បង់ការជឿទុកចិត្ត ។ លើសពីនេះ ថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាដោយគ្មានភស្តុតាងថា កម្ពុជាជួលពលរដ្ឋរុស្ស៊ីមកជួយក្នុងជម្លោះជាមួយថៃ និងចោទប្រកាន់ចិនផ្តល់អាវុធថ្មីឱ្យកម្ពុជា ប៉ុន្តែត្រូវបានរុស្ស៊ីនិងចិនទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ៕