បរទេស៖ រណ្ដៅភ្នំភ្លើង McDermitt Caldera ស្ថិតនៅតាមព្រំដែនរដ្ឋ Nevada-Oregon មានផ្ទុកសារធាតុលីចូមពី ២០ ទៅ ៤០ លានតោន ដែលអាចបំពេញតម្រូវការពិភពលោកដ៏ខ្លាំងក្លា។ ទុនបម្រុងនេះមានទំហំធំជាងអណ្តូងរ៉ែលីចូមដែលមានទីតាំងនៅក្រោមផ្ទះអំបិលក្នុងប្រទេសបូលីវី ដែលពីមុនត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអណ្តូងរ៉ែលីចូមដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក នេះបើយោងតាមប្រភព Futurism កាលពីថ្ងៃទី ១០ ខែកញ្ញា។

អ្នកភូគព្ភវិទូ Anouk Borst នៅសាកលវិទ្យាល័យ KU Leuven និងសារមន្ទីរអាហ្រ្វិកកណ្តាលក្នុងទីក្រុង Tervuren នៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក បាននិយាយថា ប្រាក់បញ្ញើរ៉ែនេះអាចផ្លាស់ប្តូរការចែកចាយលីចូមជាសកលទាក់ទងនឹងតម្លៃ សុវត្ថិភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។

ការវិភាគនៅនឹងកន្លែងបានបង្ហាញពីស្រទាប់ថ្មមិនធម្មតាដែលផ្សំឡើងដោយសារធាតុរ៉ែ illite ដែលមានផ្ទុកលីចូម ១.៣ – ២.៤% នៅក្នុងរណ្ដៅ។ នោះជាចំនួនជិតទ្វេដងនៃលីចូមនៅក្នុងដីឥដ្ឋរ៉ែម៉ាញេស្យូម smectite។ រណ្ដៅភ្នំភ្លើងដែលមានឈ្មោះថា McDermitt caldera បានបង្ហាញខ្លួនកាលពី ១៦ លានឆ្នាំមុន នៅពេលដែល magma ១,០០០km3 បានផ្ទុះឡើង។ caldera ពោរពេញទៅដោយសារធាតុផ្ទុះចេញពី magma ដែលមានជាតិសូដ្យូម ប៉ូតាស្យូម លីចូម ក្លរីន និងបូរុង។ ពួកវាត្រជាក់យ៉ាងឆាប់រហ័ស បង្កើតជាថ្មភ្នំភ្លើងគ្រីស្តាល់ល្អ ដែលអាកាសធាតុនាំទៅដល់ការប្រមូលផ្តុំនៃភាគល្អិតដែលសម្បូរទៅដោយលីចូម។

ក្រោយមក បឹងមួយបានកើតឡើងនៅក្នុងរណ្ដៅដីដែលមានអាយុកាលរាប់រយពាន់ឆ្នាំ។ សម្ភារៈភ្នំភ្លើងដែលមានអាកាសធាតុជុំវិញនាំឱ្យមានការកកើតកំណកដីឥដ្ឋនៅបាតបឹង។ ការវិភាគរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា បន្ទាប់ពីបឹងនេះរីងស្ងួត ការផ្ទុះមួយទៀតបានលេចចេញនូវដីល្បាប់ទៅនឹងទឹកអាល់កាឡាំងក្តៅ ដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុលីចូម និងប៉ូតាស្យូម។

ដូច្នេះហើយ ទិន្នន័យពីការស្ទាបស្ទង់ភូមិសាស្ត្រអាមេរិក (USGS) បានបង្ហាញថា ប្រទេសដែលមានទុនបម្រុងលីចូមច្រើនជាងគេរួមមានៈ បូលីវី អាហ្សង់ទីន សហរដ្ឋអាមេរិក ឈីលី អូស្ត្រាលី និងចិន។ ក្នុងចំណោមនោះ អូស្ត្រាលី និងឈីលី គឺជាអ្នកផលិតលីចូមធំជាងគេចំនួនពីរ ដែលស្មើនឹងជិត ៧៧% នៃទិន្នផលសកលនៅឆ្នាំ ២០២២ ដែលមាន ៦១,០០០ តោន (ស្មើ ៤៦.៩%) និង ៣៩,០០០ តោន (ស្មើ ៣០%) រៀងគ្នា រួមជាមួយប្រទេសចិនដែលមានទិន្នផល ១៩,០០០ តោន ស្មើនឹង ១៤,៦% ៕
ប្រភព៖vnexpress

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រុមប្រឹក្សាសិល្បករលើកកម្ពស់ព្រះពុទ្ធសាសនាប្រទេសថៃបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដើម្បីបំភ្លឺករណីមានការផលិតពែងកាហ្វេរូបព្រះកេសព្រះពុទ្ធមកលក់ចែកចាយជាសាធារណៈតាមអនឡាញ ។ ពលរដ្ឋថៃដែលគោរពព្រះពុទ្ធសាសនាបានស្នើឱ្យផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងចំពោះក្រុមហ៊ុនផលិត អ្នកលក់ចែកចាយ និងអ្នកផ្សព្វផ្សាយផលិតផលនេះ ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសិល្បករលើកកម្ពស់ព្រះពុទ្ធសាសនាប្រទេសថៃ និងអង្គភាពផ្សព្វផ្សាយសីលធម៌ក្រោមការឧបត្ថម្ភពីមន្ទីរធម្មការ ក្រសួងវប្បធម៌ និងអនុគណៈកម្មការលើកកម្ពស់ព្រះពុទ្ធសាសនានៃសាកលវិទ្យាល័យមហាជុឡាឡុងកន បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយក្រោយពីប្រទះឃើញមានការផលិតពែងកាហ្វេរូបព្រះកេសព្រះពុទ្ធ និងលក់ចែកចាយតាមអនឡាញ ។

ក្រុមហ៊ុនផលិតកែវកាហ្វេនេះបានប្រើនិមិត្តសញ្ញាសំខាន់ៗផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនា គឺយកព្រះកេសព្រះពុទ្ធមកកែច្នៃធ្វើជាកែវកាហ្វេ និងមានត្រចៀកសម្រាប់កាន់ផឹកកាហ្វេទៀតផង ។ ការប្រព្រឹត្តនូវទង្វើមិនសមរម្យនេះ បានធ្វើឱ្យអ្នកគោរពសាសនាព្រះពុទ្ធជាច្រើននាក់នៅប្រទេសថៃមិនពេញចិត្ត ដោយសារព្រះពុទ្ធគឺជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ។ ក្រុមប្រឹក្សាសិល្បករលើកកម្ពស់ព្រះពុទ្ធសាសនាប្រទេសថៃ ព្រមទាំងអនុគណៈកម្មការលើកកម្ពស់ព្រះពុទ្ធសាសនានៃសាកលវិទ្យាល័យមហាជុឡាឡុងកន សូមអំពាវនាវឱ្យក្រុមហ៊ុនផលិត ឬអ្នកលក់ចែកចាយយល់ដឹងពីសារសំខាន់នៃជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនារបស់ពលរដ្ឋថៃ និងពុំគួរយកអ្វីដែលគេគោរពបំផុតមកធ្វើបែបនេះ ។

ហេតុនេះ សូមសំណូមពរឱ្យនាយកដ្ឋានកិច្ចការសាសនានៃក្រសួងវប្បធម៌ជួយដំណើរការ និងទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនឹងផ្លូវច្បាប់ ពិចារណាបញ្ឈប់ការលក់ចែកចាយ និងផ្សព្វផ្សាយពែងកាហ្វេរូបព្រះកេសព្រះពុទ្ធជាបន្ទាន់ ព្រមទាំងស្នើឱ្យស្ថាប័នព្រះពុទ្ធសាសនាផ្សេងៗទាំងរដ្ឋ និងឯកជនមានចំណែករួមតាមដាន និងត្រួតពិនិត្យការប្រព្រឹត្តនេះកុំឱ្យកើតមានម្តងទៀត ។ លើសពីនេះ នឹងស្នើឱ្យមានការផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ជាដាច់ខាតចំពោះក្រុមហ៊ុនផលិត អ្នកលក់ និងអ្នកផ្សព្វផ្សាយផលិតផលប្រភេទនេះ ដើម្បីបញ្ឈប់ការប្រព្រឹត្តអំពើមិនសមរម្យ ៕ ប្រភព ៖ Nation Online

បរទេស៖ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងពីការចរាចរនៃព្យុះទីហ្វុង Haikui បានបន្តបំផ្លិចបំផ្លាញភាគខាងត្បូងប្រទេសចិនរយៈពេលប្រាំពីរថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ដែលបណ្តាលឱ្យមានទឹកជំនន់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងមនុស្សជាច្រើនត្រូវបានជាប់គាំង។

យោងតាមរ៉យទ័រដែលបានរាយការណ៍នៅថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញាថាភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងពីការចរាចរនៃព្យុះទីហ្វុង Haikui បានបន្តបំផ្លិចបំផ្លាញភាគខាងត្បូងប្រទេសចិនរយៈពេលប្រាំពីរថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ខណៈដែលពពកព្យុះបានផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្តងៗពីខេត្ត Guangdong ទៅកាន់ខេត្ត Guangxi បណ្តាលឱ្យមានទឹកជំនន់នៅតំបន់ទំនាប ចរាចរត្រូវបានខ្វិន និងមនុស្សជាច្រើនបានជាប់គាំង។

នៅក្នុងស្រុក Bobai ក្នុងខេត្ត Guangxi កម្រិតទឹកជំនន់ដែលបានកត់ត្រាជ្រៅបំផុតគឺលើសពី ២ ម៉ែត្រ ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សជាច្រើនជាប់នៅក្នុងផ្ទះទាប។ កងកម្លាំងជួយសង្គ្រោះក្នុងតំបន់ត្រូវធ្វើការមិនឈប់ឈរ ដើម្បីជម្លៀសប្រជាជនទៅកាន់ទីទួលសុវត្ថិភាព។ ព្យុះទីហ្វុង Haikui បានបោកបក់នៅខេត្ត Fujian កាលពីថ្ងៃទី ៥ ខែកញ្ញា ហើយបានចុះខ្សោយទៅជាព្យុះត្រូពិច ប៉ុន្តែចរន្តដែលនៅសេសសល់របស់វាបានបន្តធ្វើឱ្យមានការបំផ្លិចបំផ្លាញនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន។ទីក្រុង Shenzhen ក្នុងខេត្ត Guangdong ដែលជាទីក្រុងធំមួយរបស់ប្រទេសចិន ត្រូវបានជន់លិចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបំផុតចាប់តាំងពីកំណត់ត្រាបានចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ ១៩៥២។ តំបន់ដែលនៅជិតហុងកុងក៏បានទទួលរងនូវព្យុះដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងរយៈពេល ១៤០ ឆ្នាំ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រមានថា ព្យុះដែលបោកបក់មកប្រទេសចិនកាន់តែខ្លាំង ផ្លូវរបស់ពួកគេកាន់តែស្មុគស្មាញ និងបង្កើនហានិភ័យនៃគ្រោះធម្មជាតិ សូម្បីតែទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រដូចជា Shenzhen ដែលមានសមត្ថភាពការពារទឹកជំនន់ខ្លាំងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏ប្រឈមមុខនឹងព្យុះត្រូពិចផងដែរ។យោងតាមលោក Shao Sun អ្នកជំនាញអាកាសធាតុនៅសាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វ័រញ៉ា (សហរដ្ឋអាមេរិក) បាននិយាយថា នៅក្នុងករណីនៃទីក្រុង Shenzhen គ្រោះមហន្តរាយភាគច្រើនកើតឡើងដោយសារបាតុភូត El Nino ដែលបង្កឱ្យមានការខូចខាតជាច្រើនក្នុងប្រទេសចិនរួមទាំងហុងកុងដូចជា បង្កឱ្យមានការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ច ចំណាយប្រាក់ក្នុងការវិនិយោគលើការជួសជុល និងហានិភ័យនាពេលអនាគត៕
ប្រភព៖cafef.com

ប្រទេសចិន៖ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញរណ្តៅអាចម៍ផ្កាយលើកំពូលភ្នំដំបូងគេបង្អស់របស់ពិភពលោកដែលមានអង្កត់ផ្ចិត ១,៤០០ ម៉ែត្រនៅលើកំពូលភ្នំ Baijifeng ក្នុងឧទ្យានព្រៃឈើជាតិ Baijifeng ខេត្ត Jilin នៃតំបន់ភាគឦសានប្រទេសចិន។ របកគំហើញពិសេសនេះ ផ្តល់នូវទស្សនវិស័យថ្មីមួយដើម្បីយល់ពីយន្តការនៃការបង្កើតរណ្ដៅ ផលប៉ះពាល់មេតាណុល ការប៉ះទង្គិចគ្នានៅក្នុងដី និងទេសភាពប្លែកៗ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មាន CGTN កាលពីថ្ងៃទី ១០ ខែកញ្ញា។

លោក Chen Ming អ្នកស្រាវជ្រាវនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាសម្ពាធខ្ពស់ (HPSTAR ) នៅទីក្រុងប៉េកាំង បាននិយាយថា អាចម៍ផ្កាយភាគច្រើនបានបុកជាមួយផ្ទៃផែនដី បង្កើតជារណ្ដៅរាងដូចចាន ឬរណ្ដៅស្មុគស្មាញដែលមានកំពូលនៅកណ្តាល។ លោកបន្តទៀតថា វាគឺជាការធ្លាក់រាងជារង្វង់ដែលមានកម្ពស់ខុសគ្នាប្រហែល ៤០០ ម៉ែត្រពីគែមខ្ពស់បំផុតទៅគែមទាបបំផុត។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជឿថាវាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការប៉ះទង្គិចគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លាដែលបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីសម័យ Jurassic ។

មកទល់នឹងពេលនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញរណ្តៅប៉ះពាល់ប្រហែល ២០០ នៅលើដី ដែលច្រើនជាងពាក់កណ្តាលនៅអឺរ៉ុប អាមេរិកខាងជើង និងអូស្ត្រាលី។ ជាញឹកញាប់ សំណឹកបានបំផ្លាញ ឬកប់រណ្ដៅភ្នំភ្លើង នៅក្នុងតំបន់ដែលមានសកម្មភាព tectonically ដូចជានៅជិតតំបន់នៅលើបាតសមុទ្រជាដើម៕
ប្រភព៖vnexpress