(ភ្នំពេញ)៖ ប្រទេសទីម័រឡេស្តេ (ទីម័រខាងកើត) បានរំលឹកឡើងវិញនូវគុណបំណាច់របស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា នៅក្នុងដំណើរការជួយជ្រោមជ្រែងនិងខ្នះខ្នែង ឱ្យប្រទេសទីម័រ ក្លាយជាសមាជិកទី១១ ជាផ្លូវការនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬដែលហៅកាត់ថា អាស៊ាន ។

យោងតាមលិខិតរបស់លោក ចូហ្សេ រ៉ាមូស អរតា ប្រធានាធិបតីទីម័រឡេស្តេ ផ្ញើថ្លែងអំណរគុណសម្តេចតេជោ ក្នុងឱកាសទីម័រឡេស្តេ ក្លាយជាសមាជិកទី១១របស់អាស៊ាន បានឱ្យដឹងថា សម្តេចបាននាំឱ្យមានការទទួលស្គាល់ និងការទទួលយកជាគោលការណ៍ នូវសមាជិកភាពរបស់ទីម័រឡេស្តេ ក្នុងអាស៊ានអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកំពូល អាស៊ានលើកទី៤០ និងលើកទី៤១ ដែលបានប្រព្រឹត្តឡើងនៅកម្ពុជា ។

ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់សម្តេចតេជោ សបញ្ជាក់ពីភាព ជាអ្នកដឹកនាំប្រកប ដោយចក្ខុវិស័យដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ដល់ការពង្រឹងមាគ៌ាដែលទីម័រ ទទួលបាននៅពេលនេះ ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ចូហ្សេ រ៉ាមូស សង្កត់ធ្ងន់ថា សម្តេចតេជោនិងរូបលោកផ្ទាល់ បានចែករំលែកយ៉ាងពេញលេញនូវចក្ខុវិស័យអាស៊ាន ដែលមានភាពស្អិតរមួត សន្តិភាព និងភាពធន់ ដោយតម្រង់ឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់ប្រជាជន។ ទីម័រឡេស្តេ ប្តេជ្ញាយ៉ាងមុតមាំក្នុងការរួមចំណែកដ៏សកម្ម និងការខុសត្រូវចំពោះការពង្រឹងសហគមន៍អាស៊ាន ការពង្រឹងកិច្ចសន្ទនា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ និងវិបុលភាពរួមគ្នា ។

ប្រធានាធិបតីទីម័រឡេស្តេ ជឿជាក់ថា ចំណងមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រវាងទីម័រឡេស្តេ និងកម្ពុជា នឹងបន្តកាន់តែស៊ីជម្រៅ ដោយពង្រឹងនូវសមាជិកភាពរួមគ្នាក្នុងគ្រួសារអាស៊ាន ។ ដោយស្មារតីនៃការយោគយល់ និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ព្រមទាំងភាពជឿ ជាក់លើ ដំណោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី លោកបញ្ជាក់ជាថ្មី នូវការត្រៀម ខ្លួនរួចជាស្រេច របស់ទីម័រឡេស្តេ ក្នុងការធ្វើការជាមួយគ្នា ដើម្បីសម្រេចបាន នូវគោលដៅរួមរបស់អាស៊ាន ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នរបស់វេណេស៊ុយអេឡានឹងបញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈឱ្យអាមេរិកក្នុងបរិមាណច្រើនបំផុតរហូតដល់៥០លានបារ៉ែលនាពេលឆាប់ៗ លោកនឹងគ្រប់គ្រងការលក់ និងប្រាក់ចំណូលប្រេងទាំងអស់ដោយខ្លួនឯងសម្រាប់ប្រយោជន៍រួមគ្នារវាងអាមេរិក និងវេណេស៊ុយអេឡា ។ ការលើកឡើងនេះ ស្របនឹងពិភពលោករិះគន់អាមេរិកវាយប្រ.ហារទីក្រុង Caracas និងចា.ប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា និងភរិយា គឺមិនពាក់ព័ន្ធនឹងសេរីភាព ឬប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែអាមេរិកចង់បានប្រេង រួមទាំងធនធានធម្មជាតិរបស់វេណេស៊ុយអេឡា ។

សារព័ត៌មានបរទេសបានរាយការណ៍ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ គឺលោកប្រធានាធិបតី Trump បានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមករា ថា រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នរបស់វេណេស៊ុយអេឡានឹងបញ្ជូនប្រេងឆៅមានគុណភាពខ្ពស់ដែលត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មពីមុន មកកាន់អាមេរិកនាពេលឆាប់ៗ ចាប់ពី៣០លានបារ៉ែល ទៅ៥០លានបារ៉ែល ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បន្តថា នៅពេលទទួលបានប្រេងពីវេណេស៊ុយអេឡា អាមេរិកនឹងលក់ប្រេងនេះតាមតម្លៃទីផ្សារ លោកនឹងគ្រប់គ្រងការលក់ និងប្រាក់ចំណូលប្រេងទាំងអស់ដោយខ្លួនឯងក្នុងឋានៈជាមេដឹកនាំអាមេរិក ដើម្បីឱ្យប្រាកដចិត្តថា ប្រាក់ចំណូលប្រេងនឹងយកទៅប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍របស់វេណេស៊ុយអេឡា និងប្រយោជន៍ពលរដ្ឋអាមេរិក ។

លោក Trump បានបញ្ជាឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលអាមេរិក លោក Chris Wright ដំណើរការលក់ប្រេងវេណេស៊ុយអេឡាភ្លាមៗ ដោយបញ្ជូនកប៉ាល់ទៅដឹកប្រេងពីវេណេស៊ុយអេឡា រួចហើយបញ្ជូនមកកាន់កន្លែងផ្ទុកប្រេងនៅកំពង់ផែអាមេរិក ។

ប៉ុន្តែវាធ្វើឱ្យមានមតិរិះគន់ជាបន្តបន្ទាប់ពីអាមេរិកលក់ប្រេងវេណេស៊ុយអេឡា ថាយោងតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ប្រសិនបើមេដឹកនាំប្រទេសមួយគ្រប់គ្រងប្រាក់ចំណូលដោយផ្ទាល់ដែលបានពីការលក់ធនធានធម្មជាតិរបស់ប្រទេសមួយផ្សេងទៀត គឺជាការរំលោភអធិបតេយ្យ ។

តាមទិន្នន័យរបស់អង្គការ OPEC វេណេស៊ុយអេឡាមានប្រេងបម្រុងរហូតដល់ជាង៣សែនលានបារ៉ែល ដែលជាបរិមាណប្រេងច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ស្មើទឹកប្រាក់ប្រមាណជាង១៧លានលានដុល្លារអាមេរិក នេះបើផ្អែកតាមតម្លៃប្រេងបច្ចុប្បន្ន ស្មើ៥៧ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល ។ វេណេស៊ុយអេឡា ជាប្រទេសមានប្រេងបម្រុងច្រើនបំផុតលើពិភពលោក បន្ទាប់មក គឺអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ាក់ និងអាមេរិក ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ជាមួយនាយកប្រតិបត្តិជាន់ខ្ពស់របស់បណ្តាក្រុមហ៊ុនប្រេងអាមេរិក នៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា នៅសេតវិមាន ។ លោកប្រធានាធិបតី Trump ថា ពេលនេះ អាមេរិកមានតួនាទីទទួលខុសត្រូវប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងត្រៀមសហការជាមួយប្រធានាធិបតីស្តីទីវេណេស៊ុយអេឡា លោកស្រី Delcy Rodriguez ដើម្បីឱ្យលោកស្រីយល់ព្រមតាមការទាមទាររបស់លោក ក្នុងការកាន់កាប់ប្រេងបម្រុងដ៏ច្រើនមហាសាលរបស់វេណេស៊ុយអេឡា ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយការគំរាមរបស់លោកប្រធានាធិបតី Trump ពេលនេះ ប្រធានាធិបតីស្តីទីវេណេស៊ុយអេឡាបានបន្ទន់ជំហររបស់ខ្លួន តាមរយៈការស្នើសុំសហការជាមួយអាមេរិក ដើម្បីបង្ហាញសញ្ញាផ្សះផ្សាលើកដំបូង ក្រោយអាមេរិកចាប់ខ្លួនលោកប្រធានាធិបតី Nicolas Maduro និងភរិយា កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ។ ប្រធានាធិបតីស្តីទីវេណេស៊ុយអេឡា លោកស្រី Delcy Rodriguez ថា រដ្ឋាភិបាលលោកស្រីផ្តល់អាទិភាពដល់ការផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅរកទំនាក់ទំនងដ៏គោរពជាមួយអាមេរិក ហើយលោក Maduro នៅតែជាប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡាដដែល ៕

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ CNN ចក្រភពអង់គ្លេស និងបារាំង បានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការដាក់ពង្រាយកងទ័ពទៅកាន់អ៊ុយក្រែន ប្រសិនបើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពត្រូវបានសម្រេចឡើងជាមួយរុស្ស៊ី។ ចលនានេះមានបំណងផ្តល់ការធានាសន្តិសុខរយៈពេលវែងសម្រាប់ទីក្រុងគៀវ និងជួយទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីនាពេលអនាគត។

ផែនការនេះត្រូវបានប្រកាសបន្ទាប់ពីកិច្ចចរចានៅទីក្រុងប៉ារីស ដែលមាន 35 ប្រទេសចូលរួម ជាកន្លែងដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស Keir Starmer និងប្រធានាធិបតីបារាំង Emmanuel Macron បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសនេះ។ ក្រោមសំណើនេះ កងកម្លាំងអង់គ្លេស និងបារាំងនឹងអាចឈរជើងនៅលើដីអ៊ុយក្រែន បន្ទាប់ពីបទឈប់បា.ញ់រវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែនបានចូលជាធរមាន។

មន្ត្រីបាននិយាយថា ការដាក់ពង្រាយនេះនឹងរួមបញ្ចូលការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលយោធា និងកន្លែងការពារ ដើម្បីជួយអ៊ុយក្រែនក្នុងការកសាង និងបណ្តុះបណ្តាលកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ខ្លួនឡើងវិញ ។ គោលការណ៏នេះត្រូវបានគេមើលឃើញពីវត្តមានពហុជាតិ និងយន្តការត្រួតពិនិត្យ ដែលអាចដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីត្រួតពិនិត្យបទឈប់បា.ញ់ និងបញ្ឈប់ការរំលោ.ភបំពានពីសំណាក់រុស្ស៊ីមកលើអ៊ុយក្រែន។

យ៉ាងណាមិញ រុស្ស៊ីបានបង្ហាញការជំទាស់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះវត្តមានរបស់កងទ័ពលោកខាងលិចនៅអ៊ុយក្រែនជាយូរមកហើយ ដោយកាលពីមុនធ្លាប់បានព្រមា.នថា ការធ្វើបែបនេះនឹងត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគោលដៅស្របច្បាប់របស់រុស្ស៊ី។

ខណៈពេលដែលទីក្រុងមូស្គូមិនទាន់បានចេញការឆ្លើយតបភ្លាមៗចំពោះការប្រកាសចុងក្រោយនេះ សំណើនេះបានគូសបញ្ជាក់ពីបញ្ហាប្រឈមដែលនៅតែមាននៅក្នុងការបកប្រែកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនាពេលអនាគត៕