បរទេស៖ LIONEL MESSI បានក្លាយជាកីឡាករបាល់ទាត់ដំបូងគេដែលត្រូវបានទស្សនាវដ្តី Time ផ្តល់កិត្តិយសជាអត្តពលិកឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ។
យោងតាមគេហទំព័រ Time Magazine ដែលបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូថា Lionel Messi បានជាប់ឈ្មោះជាអត្តពលិកប្រចាំឆ្នាំរបស់ទស្សនាវដ្តី TIME សម្រាប់ឥទ្ធិពលដ៏អស្ចារ្យរបស់គាត់លើបាល់ទាត់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដូច្នេះហើយ ចាប់តាំងពីកីឡាករអាហ្សង់ទីនរូបនេះបានផ្លាស់ទៅក្លឹបបាល់ទាត់ Inter Miami នៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងខែកក្កដា គាត់បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី 10 គ្រាប់ក្នុង 7 ប្រកួត ជួយឱ្យ Miami ឈ្នះពាន Leagues Cup ដែលជាពានដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ក្លឹបនេះ។

ក្នុងរដូវកាលដំបូងរបស់គាត់ដែលលេងនៅអាមេរិក Messi បានបង្ហាញខ្លួនត្រឹមតែ 14 ប្រកួតប៉ុណ្ណោះដោយស៊ុតបញ្ចូលទីបាន 11 គ្រាប់ ហើយស្ទើរតែបានជួយឱ្យក្លឹប Miami ឈ្នះសំបុត្រទៅលេងនៅ MLS ទៀតផង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ៣៦ ឆ្នាំរូបនេះ បានផ្លាស់ប្តូរក្រុមមួយដែលនៅបាតតារាង ឱ្យក្លាយជាក្រុមនាំមុខគេរបស់អាមេរិក។

Lionel Messi គឺជាកំពូលកីឡាករបាល់ទាត់របស់ពិភពលោក ដោយគាត់បានឈ្នះពានរង្វាន់ Ballon d’Or ចំនួនប្រាំបីកាលពីខែតុលាកន្លងទៅ ដែលជាកំណត់ត្រាច្រើនបំផុតនៅក្នុងពិភពបាល់ទាត់។ ខណៈពេលដែលថ្មីៗនេះគាត់ក៏បានឈ្នះពានរង្វាន់អត្តពលិកឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ ២០២៣ របស់ទស្សនាវដ្ដី TIME ផងដែរ។

ពានរង្វាន់អត្តពលិកឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំរបស់ Time បានកើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ ដោយនៅពេលនោះ ក្រុមបាល់ទាត់នារីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានទទួលរង្វាន់។ អ្នកឈ្នះជាបន្តបន្ទាប់រួមមាន LeBron James (បាល់បោះ) Simone Biles (TDDC) និង Aaron Judge (កីឡាបេស្បល)។ ហេតុនេះហើយ Messi គឺជាកីឡាករបាល់ទាត់ដំបូងគេដែលទទួលបានកិត្តិយសជាបុគ្គលឆ្នើមរបស់ទស្សនាវដ្តី TIME។
Time គឺជាទស្សនាវដ្តីព័ត៌មានអាមេរិកដ៏ល្បីល្បាញដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងញូវយ៉ក ដូច្នេះពានរង្វាន់របស់ Time ត្រូវបានចាត់ទុកយ៉ាងខ្លាំងចំពោះកិត្យានុភាពរបស់ខ្លួន ដែលល្បីល្បាញអស់រយៈពេលជិត 100 ឆ្នាំ៕

កាលពីដើមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ គេបានបង្ហោះវីដេអូមួយក្នុងបណ្តាញសង្គម TikTok និងបញ្ជាក់ថា រូបភាពនេះថតនៅលើកំពូលភ្នំបៀ ដែលជាកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅប្រទេសឡាវ ។ ភ្នំនេះមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ ២.៨១៩ម៉ែត្រ ហើយក្នុងវីដេអូនេះ គេបានឃើញការចុះអ័ព្ទយ៉ាងក្រាស់នៅលើកំពូលភ្នំ និងមានសំឡេងមនុស្សជជែកគ្នាផងដែរ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃឈ្មោះ The Better កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ។

ក្រោយពីមានរូបរាងអាថ៌កំបាំងដ៏ធំមួយបង្ហាញខ្លួននៅលើកំពូលភ្នំបៀ អ្នកថតវីដេអូក៏ព្យាយាមពង្រីកកាមេរ៉ា ដើម្បីចាប់យករូបភាពនៅត្រង់ចំណុចនោះ ។ តាមរយៈវីដេអូបង្ហាញថា រូបរាងអាថ៌កំបាំងនៅលើកំពូលភ្នំនេះ គឺមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងមនុស្សមាឌធំ (ឬយក្ស) កំពុងតែអង្គុយ ហើយថែមទាំងបានកម្រើកខ្លួនដើរចុះពីលើកំពូលភ្នំទៀតផង ។

ទោះយ៉ាងណា អ្នកថតវីដេអូមិនអាចថតយករូបភាពឱ្យនៅស្ងៀមបានទេ ទើបធ្វើឱ្យរូបភាពខ្លះមិនច្បាស់ ។ ប៉ុន្តែនៅទីបំផុត គេក៏អាចថតបានម្តងទៀតឃើញថា រូបរាងអាថ៌កំបាំងនេះហាក់ដូចជាចង់ផ្លាស់ទីចុះទៅផ្នែកខាងក្រោមភ្នំ និងធ្វើឱ្យអ្នកឃើញហេតុការណ៍នេះស្រែកខ្លាំងៗដោយការភ្ញាក់ផ្អើល ។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានប្រាប់ឱ្យអ្នកថតពង្រីកកាមេរ៉ាឱ្យកាន់តែកៀក ។

តាមរយៈការត្រួតពិនិត្យជំហានដំបូងបង្ហាញថា ទីកន្លែងក្នុងវីដេអូនេះ គឺនៅលើកំពូលភ្នំបៀ ប្រទេសឡាវ ពិតប្រាកដមែន ។ វាជាភ្នំដ៏ខ្ពស់មួយដែលប្រទេសឡាវទើបតែអនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ។ កន្លងមក ប្រទេសឡាវបានកំណត់តំបន់ភ្នំបៀជាកន្លែងគ្រោះថ្នាក់ និងមានសេចក្តីរាយការណ៍ពីបរទេសថា វាជាតំបន់របស់ក្រុមតវ៉ានឹងរដ្ឋាភិបាលឡាវ ។

វីដេអូនេះបានធ្វើឱ្យមានការជជែកគ្នារវាងជនជាតិឡាវ និងថៃថា តើវាជាអ្វីឱ្យប្រាកដ? មនុស្សមួយចំនួនប្រាប់ថា វាជាសត្វគីងកុង ខណៈអ្នកឃើញហេតុការណ៍ក្នុងវីដេអូ ក៏និយាយថា វាជាសត្វគីងកុងដូចគ្នាដែរ ។ នេះគ្រាន់តែជាការអះអាងរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗប៉ុណ្ណោះ ហើយគេមិនអាចពិសោធន៍រកការពិតបានទេ ។

ទោះយ៉ាងណា រូបរាងចម្លែកដែលបង្ហាញខ្លួននៅលើកំពូលភ្នំបៀ អាចជាបាតុភូតធម្មជាតិកើតឡើងដោយខ្លួនឯង ដូចជា ការចាំងពន្លឺព្រះអាទិត្យមកលើខ្លួនប្រាណមនុស្សនៅលើភ្នំ ទើបក្លាយជាស្រមោលនៅត្រង់បរិវេណចុះអ័ព្ទ ។ បាតុភូតនេះតែងកើតមានឡើងនៅលើកំពូលភ្នំខ្ពស់ៗជាច្រើននៅលើពិភពលោក ។

ភ្នំបៀ គឺជាភ្នំមានកម្ពស់ខ្ពស់បំផុតនៅប្រទេសឡាវ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃតំបន់ខ្ពង់រាប Xiang Kwang ។ បរិវេណនេះមានអាកាសធាតុត្រជាក់ ចុះអ័ព្ទ និងគ្របដណ្តប់ទៅដោយព្រៃឈើ ។ កាលពីឆ្នាំ២០២១ អាជ្ញាធរឡាវបានឱ្យប្រកាសអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ភ្នំបៀ ធ្វើជាទីកន្លែងទេសចរណ៍ ហើយគម្រោងនេះបានចំណាយប្រាក់ប្រមាណ៥០០លានដុល្លារអាមេរិក ៕

នៅថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ភាគហ៊ុនផលិតកម្ម YG Entertainment បានឃើញការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃតម្លៃភាគហ៊ុនរបស់ខ្លួន ដោយមានការជួញដូរចំនួន ៥៨,០០០ វ៉ុនក្នុងមួយហ៊ុន ដែលជាការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចំនួន ១០,០០០ វ៉ុន ឡើងរហូតដល់២០.៨៣% ពីថ្ងៃជួញដូរមុន។ ការកើនឡើងនៃតម្លៃភាគហ៊ុនរបស់ YG Entertainment បានកើតឡើងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការប្រកាសជាផ្លូវការនៃការបន្តកិច្ចសន្យាជាមួយក្រុម BLACKPINK ទាំងមូល។

តម្លៃភាគហ៊ុនដែលពីមុនបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងជួរ៤០,០០០ វ៉ុន ដោយសារភាពមិនប្រាកដប្រជាជុំវិញការបន្តកិច្ចសន្យារបស់ BLACKPINK បានធ្វើឱ្យមានការស្ទុះងើបឡើងវិញយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានឈានដល់កម្រិត៦០,០០០ វ៉ុន។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ផលិតកម្ម YG Entertainment ដែលជាទ្រនំរបស់ BLACKPINK បានធ្វើសេចក្តីប្រកាសមួយដោយនិយាយថា បន្ទាប់ពីការពិភាក្សាយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នជាមួយ BLACKPINK យើងបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យាផ្តាច់មុខថ្មីមួយសម្រាប់សកម្មភាពរបស់ក្រុម ដោយផ្អែកលើការជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក។

អ្វីដែលត្រូវបានគេកត់សម្គាល់នោះគឺកិច្ចសន្យានេះគឺសម្រាប់តែសកម្មភាពជាក្រុមប៉ុណ្ណោះ ដោយទុកលទ្ធភាពដែលសមាជិកអាចចុះហត្ថលេខាជាមួយភ្នាក់ងារផ្សេងសម្រាប់សកម្មភាពបុគ្គលរបស់ពួកគេ។ YG Entertainment ក៏បានចែករំលែកសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខ្លីមួយទាក់ទងនឹងរឿងនេះផងដែរថា «យើងនៅតែស្ថិតក្នុងការពិភាក្សា [ទាក់ទងនឹងកិច្ចសន្យាបុគ្គល]» ។
BLACKPINK បានបញ្ចប់ការប្រគំតន្ត្រីទេសចរណ៍ពិភពលោក’Born Pink’ ដែលទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំងរបស់ពួកគេនៅខែកញ្ញា។ ដំណើរកម្សាន្តនេះបានទាក់ទាញអ្នកចូលរួមដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ចំនួន ១.៨ លាននាក់ ដែលបង្កើតការលក់សំបុត្រកើនឡើងជិត ៣០០ពាន់លានវ៉ុន។ ទោះបីជាមិនមានកិច្ចសន្យាផ្តាច់មុខបុគ្គលក៏ដោយ ក៏គេរំពឹងថា YG Entertainment និងសមាជិកម្នាក់ៗនឹងបន្តទទួលបានប្រាក់ចំណេញយ៉ាងច្រើនពីសកម្មភាពក្រុមរបស់ BLACKPINK ៕

បើយោងទៅតាមការចេញផ្សាយរបស់គេហទំព័រ Bangkok Post បានឲ្យដឹងថា នាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងជំងឺនៃប្រទេសថៃបានប្រកាសថា ជិតពាក់កណ្តាលនៃចំនួនជាង៩០០០ករណីនៃការឆ្លងមេរោគអេដស៍ថ្មីបានកើនឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយភាគច្រើនអ្នកដែលឆ្លងជំងឺគឺមានចន្លោះពី១៥ទៅ២៤ឆ្នាំ។

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Suchada Jiamsiri ប្រធានផ្នែកជំនួយការនិងជំងឺឆ្លងតាមការរួមភេទ (STIs) នៃនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងជំងឺនៃក្រសួងសុខាភិបាលសាធារណៈ បានឲ្យដឹងថាអត្រាឆ្លងខ្ពស់បំផុតគឺស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នករកស៊ីផ្លូវភេទ និងក្រុមបុរសដែលរួមភេទជាមួយបុរសភេទដូចគ្នា។ អត្រាទាំងនេះបង្ហាញថា យុវជនថៃបាននឹងកំពុងយកចិត្តទុកដាក់តិចតួចបំផុតចំពោះជំងឺនេះ ហើយមិនអើពើនឹងការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យ។ អ្នកស្រីបានបន្តថា ក្មេងទំនងជាប្រើថ្នាំពន្យារកំណើតដើម្បីការពារមិនឲ្យមានទម្ងន់ ប៉ុន្តែការពន្យាកំណើតផ្សេងទៀតដូចជាការពាក់ស្រោមអនាម័យ ភាគច្រើនមិនមែនជាជម្រើសរបស់ពួកគេទេ ដោយសារតែមានការយល់ឃើញថាវាគួរឲ្យធុញទ្រាន់។

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបាននិយាយទៀតថា “យើងមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីនិន្នាការនេះ ហើយយើងបានព្យាយាមអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងរបស់ពួកគេអំពីការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យ” ។

លោកស្រីបាននិយាយថា ថវិការដ្ឋសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងជំងឺអេដស៍ត្រូវបានកាត់បន្ថយ ដោយសារជំងឺនេះលែងជាបញ្ហាធំដូចកាលពីមុនទៀតហើយ ខណៈដែលមូលនិធិបរទេសដែលគាំទ្រគម្រោងក្នុងស្រុកដើម្បីការពារមេរោគអេដស៍នេះហើយក៏បានធ្លាក់ចុះផងដែរ។

រីឯការិយាល័យសន្តិសុខសុខភាពជាតិ (NHSO) គឺជាអ្នករៀបចំដ៏សំខាន់ដែលគាំទ្រគោលនយោបាយស្តីពីការការពារជំងឺអេដស៍ ដែល NHSO បានផ្តល់ស្រោមអនាម័យដោយឥតគិតថ្លៃជាង១០លានក្នុងមួយឆ្នាំ ក៏ដូចជាថ្នាំដើម្បីការពារការឆ្លងមេរោគ និងការធ្វើតេស្តពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ។ ខណៈបច្ចុប្បន្ននេះមានអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍នៅប្រទេសថៃចំនួន ៥៦១.៥៧៨នាក់ ហើយប្រហែល ៩០% នៃអ្នកដែលត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យសរុបបាននឹងកំពុងទទួលការព្យាបាល និងចំនួន៩៧% នៃអ្នកព្យាបាលធានាបានថាមេរោគនេះនឹងឆ្លងដល់អ្នកដទៃបន្តទៀតផងដែរ។

គួរបញ្ចាក់ផងដែរថា រដ្ឋាភិបាលថៃក៏បានចូលរួមការប្តេជ្ញាចិត្តជាសកលក្នុងការបញ្ចប់ជំងឺអេដស៍នៅឆ្នាំ ២០៣០ ដោយមានគោលដៅរបស់ប្រទេសថៃកាត់បន្ថយករណីឆ្លងថ្មីៗមកតិចជាង ១០០០នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលបច្ចុប្បន្ននេះគឺមាន៩២៣០ករណីក្នុងមួយឆ្នាំឯណ្ណោះ៕

ភាពចម្រុងចម្រាស់បានកើតមានជាច្រើនរវាងក្រុមអ្នកជាតិនិយមខាងកម្ពុជានិងថៃ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការសម្តែងល្ខោនខោលរបស់ខ្មែរ ឬក៏ខូនថៃរបស់សៀម។ កម្ពុជាបានដាក់ល្ខោនខោលក្នុង«បញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីដែលត្រូវអភិរក្សបន្ទាន់»ដោយអង្គការយូនីស្កូ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ ខណៈខូនថៃក៏បានបានចុះ«បញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីយតំណាង» កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ ដូចគ្នាដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីឲ្យដឹងច្បាស់និងកុំឲ្យមានការភ័ន្ធច្រឡំរវាងក្រុមជាតិសាសន៍ទំាង២ ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកស្រាយរាល់ចម្ងល់ថា តើល្ខោនខោលឬខូនថៃជារបស់ភាគីខាងណាឲ្យពិតប្រាកដ? ហើយតើមួយណាដែលបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ?

ជាការពិតណាស់ វប្បធម៌និងអរិយធម៌នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍យើងនេះតែងតែជះឥទ្ធិពលរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក ជាពិសេសគឺរវាងប្រទេសនៅជិតខាងគ្នា ក៏ដូចជាសៀមនិងខ្មែរជាដើម។ បើយើងនិយាយពីទម្រង់លក្ខណៈនៃល្ខោនខោលវិញជាទូទៅគឺបង្ហាញពីរឿងរាមាយណៈរបស់ឥណ្ឌា ដែលកាលសម័យពីដើមឡើយឥណ្ឌាគឺមានឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតផ្នែកសាសនាគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូច្នេះហើយមិនថាតែកម្ពុជាទេ គឺនូវមានថៃ ឡាវ វៀតណាម ភូមា ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី គឺសុទ្ធតែទទួលឥទ្ធិពលនៃរឿងនេះតែទាំងអស់។

បើយើងក្រឡេកមកមើលពីល្ខោនខោលខ្មែរវិញ ពិតណាស់ថាប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូបប្រាកដជាស្គាល់ច្បាស់ថាជាល្ខោនខ្មុកមុខ ឬល្ខោនប្រុស ដែលសាច់រឿងគឺដកស្រង់ចេញពីរឿងរាមកេរ្តិ៍។ គេហៅថាជាល្ខោនប្រុសព្រោះតែតួអង្គសម្តែងគឺសុទ្ធប្រុសទាំងអស់និងសុទ្ធតែពាក់របាំងមុខ ដែលដើរតួរជាព្រះរាម ព្រះលក្ម្សណ៍ យក្ស ស្វា ឥស្សីជាដើម រីឯស្រីវិញគែមានតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះគឺនាងសីតាតែមិនពាក់របាំងមុខទេ។ ម៉្យាងវិញទៀត ល្ខោនខោលមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងតាំងពីអំឡុងស.វទី៩មកម្លេះ ហើយក៏ឃើញមានឆ្លាក់តាមជញ្ជាំងនានានៃប្រាសាទអង្គរវត្តក៏ដូចប្រាសាទបន្ទាយស្រីជាដើម។ ឯទម្រង់នៃការសម្តែងវិញ គឺមិនតម្រូវឲ្យតួអង្គនិយាយគ្នាឬច្រៀងចម្រៀងនេះ គឺគ្រាន់ធ្វើកាយវិការតាមភ្លេងតែប៉ុណ្ណោះ។ រីឯការដែលមិនយកស្រីៗមកសម្តែងកក្នុងល្ខោននេះលែកលែងតែតួអង្គនាងសីតា គឺគេមានដំណាលថាកាលពីសម័យមុនមានទំនាស់ដោយសាសនាព្រះពុទ្ធរីកចម្រើនជាងសាសនាព្រាហ្មណ៍ ទើបធ្វើឲ្យពួកនោះចាប់បង្ខំមានមេត្រីភាពជាមួយស្រីៗទេវៈក្នុងវាំងទាំងអស់ ទើបគ្រូរបាំនាសម័យនោះមិនយកស្រ្តីមករាំបានទេ ព្រោះការសម្តែងរឿងទេៈវសម័យនោះគឺត្រូវជ្រើសរើសតែស្រ្តីដែលនៅក្រមុំបរិសុទ្ធ ដូច្នេះហើយទើបលេចវត្តមានបុរសជាសម្តែងជំនួសជាតួអង្គស្រីផងដែរ។ ល្ខោនខោលក៏ត្រូវបានបាត់បង់ស្ទើរតែទាំងស្រុងតាមរយៈសង្គ្រាមដែលបានឆ្លងកាត់ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ជាពិសេសគឺក្នុងសម័យពលពត ប៉ុន្តែក៏នៅមានល្ខោនខោលវត្តស្វាយអណ្តែតមួយដែរដែលបានរក្សាទុកមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

រីឯខូនថៃវិញ គឺវិញបានលេចវត្តមានសម្តែងដំបូងនៅក្នុងសម័យក្រុងអយុធ្យា ចន្លោះស.វទី១៥-១៦។ ខូនថៃជាល្ខោនដែលដកស្រង់ចេញពីរឿងរាមកេរ្ត៍ដូចគ្នាដែរ។ ឯតួអង្គសម្តែងគឺមានទំាងប្រុសនិងស្រី។ កាលពីដើមឡើយ ខុនថៃនេះជាល្ខោនហ្លួងមានសម្តែងនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំងប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្នកសម្តែងដែលត្រូវតែជាអ្នកមានបុណ្យសក្តិខ្ពង់ខ្ពស់ប៉ុណ្ណោះនិងមិនឲ្យរាស្រ្តសាមញ្ញហាត់រៀនរបាំនេះបានទេ។ ប៉ុន្តែក្រោយៗមកទៀត ដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់កងទ័ពក្នុងការធ្វើសឹកសង្គ្រាមក៏បានអនុញ្ញាតិឲ្យរាស្រ្តសាមញ្ញហាត់សម្តែងល្ខោននេះបានដូចគ្នាដែរ។

ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទាំងល្ខោនខោលនិងខុនថៃគឺសុទ្ធតែបានចុះជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌដោយអង្គការយូនីស្កូ។ គ្រាន់តែខុសត្រង់ថា ល្ខោនខោលកម្ពុជាចុះជាសម្បត្តិ «បេតិកភណ្ឌអរូបីយដែលត្រូវអភិរក្សបន្ទាន់» ក្នុងគោលបំណងចង់ថែរក្សាសម្បត្តិវប្បធម៌មួយនេះកុំឲ្យបាត់បង់ ក៏ដូចជាបន្សល់ទុកឲ្យមនុស្សជាតិក្នុងលើកទាំងមូល។ ដូច្នេះហើយការដែលចុះជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌមួយនេះមិនមែនប្រកាសថាល្ខោនខោលជារបស់ខ្មែរទេ ប៉ុន្តែគឺការដែលត្រូវអភិរក្សទៅលើល្ខោនខោលវត្តស្វាយអណ្តែតនេះឲ្យស្ថិតស្ថេរនៅគង់វង្សជាបន្ត។ ចំណែកថៃវិញក៏បានដាក់ខុនថៃក្នុងបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបីដែរ តែនៅក្នុងន័យជា «សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបីតំណាង» មានន័យថាថៃបានដាក់ល្ខោនរបស់គេជាលើកកម្ពស់ភាពសម្បូរបែបនៃសិល្បៈវប្បធម៌ និងប្រកាសពីសារៈសំខាន់នៃខូនថៃនៅក្នុងសង្គមរបស់ពួកគេ ក៏ដូចជាលើកស្ទួយ ផ្សព្វផ្សាយ បន្សល់ទុកពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរ ទាំងល្ខោនខោលទាំងខូនថៃសុទ្ធតែជាមរតកវប្បធម៌អរូបីយ ដូច្នេះហើយក្នុងនាមយើងជាមនុស្សជាតិគ្រប់រូបគួរបន្តថែរក្សាសម្បត្តិវប្បធម៌នេះរួមគ្នា និងមិនត្រូវមានការឈ្លោះប្រកែកគ្នាតទៅទៀតផងដែរ៕