ប្រទេសថៃ ៖ វិស័យឯកជនបានរិះគ.ន់រដ្ឋាភិបាលថៃបោះបង់ពលរដ្ឋស្រុកហាតយៃ ខេត្តសុងក្លា និងមិនស្តារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខូចខាតដោយសារទឹកជំនន់ ខណៈកន្លងមក រដ្ឋាភិបាលថៃសន្យាជួយកែលម្អជួសជុលផ្លូវ ស្ពាន និងកម្ចា.ត់សំរាមយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅស្រុកហាតយៃឱ្យដូចដើមវិញ ប៉ុន្តែពេលវេលាកន្លងផុតទៅ១ខែហើយ គ្មានការស្តារអ្វីទាំងអស់ធ្វើឱ្យបាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod នៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

ស្រុកហាតយៃ ខេត្តសុងក្លា បានរងផលប៉ះពាល់ដោយសារទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ បើប្រៀបធៀបនឹងខេត្តនានានៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ដែលបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋស្លាប់ និងរងរបួសជាច្រើននាក់ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ លោក Anutin Charnvirakul រងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងនាពេលនោះពីអសមត្ថភាពដោះស្រាយទឹកជំនន់ និងជួយសង្គ្រោះយឺតយ៉ាវបណ្តោយឱ្យពលរដ្ឋស្លាប់ច្រើន ថែមទាំងបិទបាំងចំនួនអ្នកស្លាប់ ។ លោកសន្យាជួយរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្រុកហាតយៃឡើងវិញ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ដើមខែមករា គ្មានការរៀបចំអ្វីទាំងអស់ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលថៃផ្តោតតែលើការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជា ។

តាមការលើកឡើងរបស់នាយកសមាគមសណ្ឋាគារស្រុកហាតយៃ លោក សិទ្ធីផុង សិទ្ធីផាត់ប្រាផា ស្រុកហាតយៃមានបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់យ៉ាងខ្លាំងគ្មានភ្ញៀវទេសចរសោះបន្ទាប់ពីឆ្លងឆ្នាំរួច ពីព្រោះហាងលក់ទំនិញនានានៅតែបន្តបិទទ្វារ ដែលខុសគ្នាពីអំឡុងពេលមិនទាន់មានទឹកជំនន់ ។ កាលពីមុន ស្រុកហាតយៃធ្លាប់មានបរិយាកាសអ៊ូអរនៅតាមផ្លូវ ហាងនានាបើកលក់ទំនិញយ៉ាងច្រើន ប៉ុន្តែតាំងពីទឹកជំនន់ស្រក អ្វីៗផ្លាស់ប្តូរទាំងអស់ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលបោះបង់ពលរដ្ឋស្រុកហាតយៃ មិនជួយស្តារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខូចខាតតាមការសន្យា ។

នាយកសមាគមសណ្ឋាគារស្រុកហាតយៃ សំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយស្តារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងរៀបចំស្រុកហាតយៃឡើងវិញដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ដោយការកំណត់វិធានការជួយសង្គ្រោះផ្សេងៗ ពីព្រោះទឹកជំនន់កន្លងមកមិនមែនជាបញ្ហាក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែជាបញ្ហាលំដាប់ជាតិដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវជួយដោះស្រាយ ។ ការរៀបចំស្រុកហាតយៃយឺតយ៉ាវ ឬមិនទទួលបានការរៀបចំប៉ះពាល់ដល់អាជីវកម្ម ខណៈអាជីវកម្មនានាដែលមានដើមទុនរៀបចំឡើងវិញ ប៉ុន្តែអាជីវកម្មដែលខាតដើមទុនត្រូវបិទទ្វារលែងដំណើរការ ។

ទឹកជំនន់ស្រុកហាតយៃបានស្រកចុះអស់រយៈពេលជាង១ខែហើយ មិនយូរទេ ស្រុកហាតយៃនឹងលិចទឹកម្តងទៀត ដែលទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រញាប់ជួយរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធការពារទឹកជំនន់ និងជួយពលរដ្ឋហាតយៃជាបន្ទាន់ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលបែរជាបោះបង់គោលនយោបាយជួយពលរដ្ឋហាតយៃ និងមិនធ្វើតាមអ្វីដែលបានសន្យាកន្លងមក ។

គួរបញ្ជាក់ថា ស្រុកហាតយៃមានទឹកជំនន់ខ្លាំងឈានទៅប្រកាសអាសន្នកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាបន្តបន្ទាប់ធ្វើឱ្យតំបន់ជាច្រើន ជាពិសេស តំបន់ទំនាបមានទឹកជំនន់ហូរមកភ្លាមៗ ហើយកម្ពស់ទឹកកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារទឹកចូលប្រឡាយនានាយឺត ។ ទឹកជំនន់នៅខេត្តសុងក្លា កើតឡើងស្របពេលគ្នានឹងបណ្តាខេត្តនៅភាគខាងត្បូងថៃជន់លិចខ្លាំង ដែលចាត់ទុកជាគ្រោះធម្មជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបន្ទាប់ពីរញ្ជួយដី បាក់ដី និងខ្យល់ព្យុះ ។

ពេលទឹកជំនន់ស្រក លោក Anutin សន្យាជួយស្តារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្រុកហាតយៃឱ្យដូចដើមវិញ និងផ្តល់ប្រាក់សំណងឱ្យពលរដ្ឋដែលខូចខាតផ្ទះសម្បែង និងបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិដោយសារទឹកជំនន់ ប៉ុន្តែលោក Anutin មិនធ្វើតាមសន្យា ពីព្រោះពេលទឹកជំនន់នៅស្រុកហាតយៃស្រកភ្លាម លោកក៏បើកដៃឱ្យកងទ័ពធ្វើសង្គ្រាមវាយប្រហារកម្ពុជាតាមផែនការគ្រោងទុកដើម្បីរកសំឡេងគាំទ្រពេលបោះឆ្នោត ៕

នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ កូនប្រុសរបស់អតីតមេដឹកនាំទ័ព Karen ដែលបានស្លា.ប់ទៅហើយ បានប្រកាសឯករាជ្យពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយហៅខ្លួនឯងថាជា «សាធារណរដ្ឋ Kawthoolei » នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារ BBC Burmese។

កងទ័ពកាវធូឡៃ (Kawthoolei) ដែលជាក្រុមបំបែកខ្លួន របស់សហភាពជាតិការ៉ែន (KNU) នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានបង្កើតសាធារណរដ្ឋឯករាជ្យថ្មីមួយ នៅក្នុងទឹកដីក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន នៅក្នុងឃុំមីយ៉ាវ៉ាឌី រដ្ឋការ៉ាន ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់ស្រុក Mae Sot ខេត្ត Tak ភាគលិចប្រទេសថៃ។

ឧត្តមសេនីយ៍ Nerdah Mya ដែលជាកូនប្រុសរបស់ឧត្តមសេនីយ៍ Bo Mya អតីតប្រធានសហភាពជាតិ Karen បានប្រកាសបង្កើតសាធារណរដ្ឋ Kawthoolei ឡើងមក និងតាំងនាមខ្លួនឯងជាប្រធានាធិបតីរបស់រដ្ឋថ្មីនេះ។ លោកក៏បានប្រកាសបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយ រួមទាំងការតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីផងដែរ។

នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសរបស់លោក Nerdah Mya បាននិយាយថា៖ Kawthoolei គឺជាទឹកដីដូនតារបស់ប្រជាជន Karen និងបានលើកឡើងពីអនុសញ្ញាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិដើម្បីបង្ហាញអំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃការផ្លាស់ប្តូរនេះ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានបរាជ័យហើយ ប្រជាជនការ៉ែននឹងបង្កើតរដ្ឋឯករាជ្យមួយដោយខ្លួនឯង ព្រោះប្រជាជនការ៉ែនបានប្រឈមមុខនឹងការគាបសង្កត់ ការរើសអើង និងអ្វីដែលខ្លួនពិពណ៌នាថាជាយុទ្ធនាការហិង្សាដ៏អូសបន្លាយរយៈពេល ៧៧ ឆ្នាំ ដោយចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៤៩។

ថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធីប្រកាសឯករាជ្យ ដែលមានមនុស្សជាង ៤០០ នាក់ រួមទាំងជនស៊ីវិល និងមេដឹកនាំយោធាការ៉ែន និងកងទ័ពបានចូលរួម លោក Nerdah Mya បាននិយាយថា៖ ប្រជាជនការ៉ែននឹងលែងទទួលយកការគ្រប់គ្រងដោយយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាទៀតហើយ ហើយនឹងខិតខំបង្កើតរដ្ឋធម្មនុញ្ញ រដ្ឋាភិបាលដែលដំណើរការបាន និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រុមជនជាតិភាគតិចដទៃទៀត និងកម្លាំងគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

លោកក៏បាននិយាយផងដែរថា ប្រជាជនជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា មិនចង់ចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតបច្ចុប្បន្នទេ ដោយនិយាយថា ពួកគេចង់បានលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ និងលែងទុកចិត្តអាជ្ញាធរទៀតហើយ ហើយបានព្រមានថា អស្ថិរភាពនឹងបន្តប្រសិនបើការគ្រប់គ្រងផ្តាច់ការនៅតែបន្ត៕

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកបានជំរុញសេចក្តីសម្រេចមួយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដើម្បីហាមឃាត់លោក Donald Trump ពីការចាត់វិធានការយោធាបន្ថែមទៀតប្រឆាំងនឹងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាប្រសិនបើគ្មានការអនុញ្ញាតពីសភា។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន CNN។

ដោយមានការបោះឆ្នោតលើវិធានការនីតិវិធីដើម្បីជំរុញសេចក្តីសម្រេចអំណាចសង្គ្រាម ជាមួយនឹងសម្លេង 52 ទល់នឹង 47 សមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំងអស់ បានជំរុញឲ្យមានវិធានការទប់ស្កាត់អំណាចរបស់ លោក Trump ទៅលើបញ្ហាវេណេស៊ុយអេឡា ជាពិសេសការចាត់សកម្មភាពយោធា ត្រូវតែឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យនិងយល់ព្រមពីព្រឹទ្ធសភា និងសភាតំណាងរាស្រ្តជាមុនសិន ទើបអាចអនុវត្តបាន។

ជាក់ស្ដែង ក្រុមអ្នកជំរុញច្បាប់នេះបានយល់ឃើញថា ការវាយប្រហារលើទីតាំងដែលស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសដទៃ និងការទម្លាក់ប្រមុខរដ្ឋរបស់គេដោយឯកតោភាគី គឺជាសកម្មភាពញុះញង់សង្គ្រាមពេញទំហឹង ហើយវាអាចឈានទៅដល់ការចូលកាន់កាប់ប្រទេសនោះក្នុងរយៈពេលវែង។

ទោះបីជាមានការការពារពីសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋមួយចំនួនថា នេះជាអំណាចតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ប្រធានាធិបតីក៏ដោយ ក៏ព្រឹទ្ធសភានៅតែគ្រោងនឹងបោះឆ្នោតសម្រេចជាស្ថាពរលើវិធានការនេះនៅសប្តាហ៍ក្រោយដដែល ពោលគឺដើម្បីទប់ស្កាត់លោក Trump ក្នុងការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាដោយឯកតោភាគីបន្តទៀត។

គួរជម្រាបថា សេចក្ដីសម្រេចនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ពីកងកម្លាំងអាមេរិកបានចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡាលោក Nicolas Maduro នៅក្នុងប្រតិបត្តិការវាយឆ្មក់យោធាដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយនៅទីក្រុង Caracas កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ដែលដឹកនាំដោយលោក Trump ផ្ទាល់។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សេចក្តីសម្រេចក្នុងការទប់ស្កាត់លោក Trump នេះអាចត្រូវប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គដ៏ចោតមុនពេលចូលជាធរមាន ខណៈវាត្រូវបានគេចាត់ទុកថា គឺជាការស្តីបន្ទោសដ៏កម្រមួយចំពោះមេដឹកនាំសាធារណរដ្ឋរូបនេះ៕

ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ៖ សារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោក Frank-Walter Steinmeier ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ និងជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស បានរិះគ.ន់គោលនយោបាយការបរទេសរបស់អាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump និងអំពាវនាវទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិកុំបណ្តោយឱ្យខូចសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ។ ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់រិះគ.ន់អាមេរិកនេះ បន្ទាប់ពីកងទ័ពអាមេរិកចា.ប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក Nicolas Maduro និងភរិយា ដោយចោទរត់ពន្ធគ្រឿងញៀនចូលទឹកដីអាមេរិក ។

ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ លោក Steinmeier ថ្លែងថា ប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យរបស់ពិភពលោក មិនធ្លាប់រងការវាយប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទេ ហើយរុស្ស៊ីធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនជាការផ្លាស់ប្តូរមួយដ៏សំខាន់ ខណៈទង្វើរបស់អាមេរិកមកលើវេណេស៊ុយអេឡាជាការបែកបាក់ប្រវត្តិសាស្ត្រលើកទី២ ។ អាមេរិកជាសម្ព័ន្ធមិត្តសំខាន់បំផុតរបស់អាល្លឺម៉ង់ ប៉ុន្តែអាមេរិកបានបំផ្លាញគុណតម្លៃ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ។

ហេតុនេះ សហគមន៍អន្តរជាតិត្រូវតែជួយគ្នាការពារកុំឱ្យសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកត្រូវបំផ្លាញដោយមហាអំណាចដែលចង់បានអ្វីតាមតម្រូវការ ហើយមហាអំណាចមួយចំនួនចាត់ទុកប្រទេសនានាដូចជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ ។ ការចូលរួមចំណែកថែទាំសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកយ៉ាងច្បាស់លាស់ គឺជារឿងចាំបាច់ដែលប្រទេសនានា ដូចជា ៖ ប្រេស៊ីល និងឥណ្ឌា គួរតែជួយគ្នារៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកឡើងវិញ ។

បើទោះជាលោក Steinmeier គ្រាន់តែជាប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់មួយរូប ប៉ុន្តែពាក្យសម្តីរបស់លោកត្រូវបានគេមើលឃើញថាពិតជាមានទម្ងន់ និងជាសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិពាក់ព័ន្ធនឹងពិភពលោក គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោកប្រធានាធិបតី Trump បានចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក Maduro ជួញដូរគ្រឿងញៀន, ឃុបឃិតកាន់កាប់អាវុធបំផ្លាញអាមេរិក, មានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន និងរត់ពន្ធគ្រឿងញៀនចូលទឹកដីអាមេរិក ។ ប៉ុន្តែលោក Maduro បដិសេធនឹងការចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនយកលេសដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលវេណេស៊ុយអេឡា ។

កងទ័ពពិសេសអាមេរិកបានវាយប្រហារទីក្រុង Caracas ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងចាប់ខ្លួនលោកប្រធានាធិបតី Maduro និងភរិយា ទាំងកណ្តាលអធ្រាត្រកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា បានធ្វើឱ្យពិភពលោកភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង អ្វីគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត គឺកងទ័ពអាមេរិកប្រើពេលមិនដល់៣ម៉ោងក្នុងការចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡាដោយរលូន ។

ទោះជាអាមេរិកទទួលបានជោគជ័យក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ ប៉ុន្តែសហគមន៍អន្តរជាតិបានថ្កោលទោសទង្វើរបស់អាមេរិក ដោយអំពាវនាវឱ្យអាមេរិកគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងដោះលែងប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា និងភរិយា ខណៈលោកប្រធានាធិបតី Trump ប្រកាសថា លោក Maduro និងភរិយា ប្រឈមមុខនឹងទោសព្រហ្មទណ្ឌដែលត្រូវកាត់ក្តីដោយតុលាការអាមេរិក ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា ក្រសួងការបរទេសចិនបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍អំពាវនាវឱ្យអាមេរិកធានាសុវត្ថិភាព និងឱ្យអាមេរិកដោះលែងប្រធានាធិបតីវេណស៊ុយអេឡា លោក Nicolas Maduro និងភរិយា បន្ទាន់ ខណៈរដ្ឋាភិបាលចិនអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបញ្ឈប់ការព្យាយាមផ្តួលរំលំរបបដឹកនាំវេណេស៊ុយអេឡា និងងាកមកដោះស្រាយបញ្ហាដោយការចរចា ។

ដូចគ្នានេះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គឹម ជុងអ៊ុន បានថ្កោលទោសអាមេរិកធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពដោយឥតខ្មាស់អៀនក្នុងការចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណស៊ុយអេឡា ដែលជាការស្វែងរកអំណាចរបស់អាមេរិក និងជាគំរូអាក្រក់ ។ រីឯនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim បានបង្ហោះសារកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា បារម្ភពីកងទ័ពអាមេរិកវាយប្រហារវេណេស៊ុយអេឡា ថាល្មើសច្បាប់អន្តរជាតិ និងអំពាវនាវឱ្យអាមេរិកដោះលែងប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា ៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពអាមេរិកធ្វើប្រតិបត្តិការទ្រង់ទ្រាយធំវាយប្រ.ហារទីក្រុង Caracas ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងចា.ប់ខ្លួនលោកប្រធានាធិបតី Nicolas Maduro និងភរិយាបានសម្រេចកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ និងមានផែនការបញ្ចូនក្រុមហ៊ុនប្រេងឥន្ធនៈអាមេរិកមកប្រកបអាជីវកម្មនៅវេណេស៊ុយអេឡាម្តងទៀត ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកប្រកាសចង់គ្រប់គ្រងកោះហ្គ្រីនឡែនដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក ដោយចំណាយប្រាក់ទិញ ឬប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព ។

កាលពីឆ្នាំ២០១៩ លោកប្រធានាធិបតី Trump ធ្លាប់មានគំនិតចង់ទិញកោះហ្គ្រីនឡែន ប៉ុន្តែត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកោះហ្គ្រីនឡែនបដិសេធជាមួយសំណើនេះ ដោយអះអាងថា កោះហ្គ្រីនឡែនមិនមែនសម្រាប់លក់ឱ្យអាមេរិកទេ ។ វាធ្វើឱ្យលោក Trump មិនពេញចិត្តនឹងការបដិសេធ ហើយក៏លុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចទៅប្រទេសដាណឺម៉ាកភ្លាមៗនាពេលនោះ ។

នៅឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក Trump បានផ្លាស់ប្តូរគោលជំហរលែងចង់ទិញកោះហ្គ្រីនឡែន ដោយលោកថា អាមេរិកចាំបាច់ត្រូវតែគ្រប់គ្រងកោះនេះជាបន្ទាន់ដើម្បីសន្តិសុខជាតិ ហើយអាមេរិកអាចនឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពដណ្តើមកាន់កាប់តែម្តង ។

ប៉ុន្តែតើដឹងឬទេថា លោក Trump មិនមែនជាមនុស្សដំបូងដែលចាប់អារម្មណ៍ចង់ទិញកោះនេះទេ កាលពីឆ្នាំ១៩៤៦ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Harry S. Truman ក៏ធ្លាប់សុំទិញកោះនេះដែរ ។

តើកោះហ្គ្រីនឡែនមានអ្វីពិសេសទើបធ្វើឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិកចង់បានខ្លាំង? កោះហ្រ្គីនឡែនមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងជើងបំផុតនៃពិភពលោក ស្ថិតនៅចន្លោះមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងអាកទិក ដែលមានផ្ទៃដីធំទូលាយ ។ តាមទិន្នន័យចុងក្រោយ កោះនេះមានពលរដ្ឋរស់នៅត្រឹមតែ៥ម៉ឺន ៧ពាន់នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលជាទឹកដីមានមនុស្សរស់នៅតិចបំផុតលើពិភពលោក ។

កាលពីមុន កោះនេះស្ថិតនៅក្រោមអាណានិគមរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក ក្រោយមក ក៏បានទទួលសិទ្ធិគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងនៅឆ្នាំ១៩៧៩ ប៉ុន្តែវិស័យការពារជាតិ និងគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ហ្គ្រីនឡែន នៅតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ដាណឺម៉ាក ។ បច្ចុប្បន្ន កោះនេះទទួលប្រាក់ចំណូលចម្បងពីការនេសាទ គឺស្មើរហូតដល់ជាង៩០% នៃការនាំចេញបង្គា និងត្រី ។

ចំណែកវិស័យទេសចរណ៍វិញចាប់ផ្តើមរីកចម្រើនតាមរយៈការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងផ្ទាំងទឹកកក ហើយវិស័យទេសចរណ៍ផ្តល់ប្រាក់ចំណូលដល់កោះហ្គ្រីនឡែន ស្មើ៥% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) និងការជួលកម្លាំងពលកម្មកើនឡើង ។ ក្រៅពីនេះ ថវិកាជាងពាក់កណ្តាលរបស់កោះនៅតែពឹងផ្អែកការផ្តល់ជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉កជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។

កំណប់ទ្រព្យដ៏ធំសម្បើមរបស់កោះហ្គ្រីនឡែន គឺធនធានធម្មជាតិ! កោះនេះសម្បូររ៉ែមានតម្លៃជាច្រើនប្រភេទ ដូចជា ៖ រ៉ែស័ង្កសី និងមាសក្រហម និងជាប្រភពប្រេងឥន្ធនៈ ឧស្ម័នធម្មជាតិយ៉ាងច្រើន ដែលងាយស្រួលក្នុងការរុករកដោយសារផ្ទាំងទឹកកករលាយ ។កោះថែមទាំងមានរ៉ែកម្រ (Rare Earth) ដែលចាំបាច់សម្រាប់ផលិតថ្មរថយន្តអគ្គិសនី បន្ទះឈីប បច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងបច្ចេកវិទ្យាផ្នែកយោធា ដែលបច្ចុប្បន្ន ចិនបាននាំចេញរ៉ែកម្រច្រើនជាងគេទៅកាន់អាមេរិក ទើបអាមេរិកចង់កាន់កាប់កោះនេះដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំចូលរ៉ែកម្រពីចិន ។

អាមេរិក ចិន និងរុស្ស៊ី ចាត់ទុកកោះនេះជាទីតាំងសំខាន់នៃយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់អាកទិក ពីព្រោះពេលផ្ទាំងទឹកកករលាយនឹងបង្កើតផ្លូវដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងកាត់តំបន់អាកទិក ដែលជួយឱ្យការដឹកទំនិញរវាងតំបន់អាស៊ី និងអឺរ៉ុបងាយស្រួលជាងមុន មិនចាំបាច់ដឹកទំនិញជុំវិញព្រែកជីកស៊ុយអេ ឬប្រឡាយប៉ាណាម៉ា ។ លើសពីនេះ កោះស្ថិតនៅក្បែររុស្ស៊ី និងជាផ្លូវហោះហើរជុំវិញពិភពលោក ទើបធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីតាំងឈរជើងកងទ័ព និងមជ្ឈមណ្ឌលប្រកាសអាសន្នពីមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ ទើបអាមេរិកចាត់ទុកហ្គ្រីនឡែនមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សន្តិសុខរបស់ខ្លួន ។

អាមេរិកមានទីតាំងកងទ័ពនៅហ្គ្រីនឡែនរួចហើយឈ្មោះ «Thule Air Base» សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ។ ហេតុនេះ ការគ្រប់គ្រងហ្គ្រីនឡែន គឺជាការគ្រប់គ្រងតំបន់អាកទិក, បង្កើនអំណាចចរចាជាមួយអង្គការ NATO, កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកដាណឺម៉ាក, បង្កើតទីតាំងកងទ័ព និងប្រព័ន្ធរ៉េដាបន្ថែមយ៉ាងងាយស្រួល ។

ចំណែកចិនធ្លាប់វិនិយោគក្នុងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងអាកាសយានដ្ឋាននៅហ្គ្រីនឡែន ដែលអាមេរិកចាត់ទុកប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខរបស់ខ្លួន ហើយមិនពេញចិត្តនឹងការវិនិយោគរបស់ចិន ។ ទោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដាណឺម៉ាក លោកស្រី Mette Frederiksen បានថ្លែងនៅឆ្នាំ២០២៦ ថា អាមេរិកគំរាមចង់គ្រប់គ្រងហ្គ្រីនឡែន គឺជាការបំផ្លាញមូលដ្ឋានគ្រិះរបស់អង្គការ NATO ប៉ុន្តែលោក Trump មិនចាប់អារម្មណ៍នឹងការរិះគន់ទេ ហើយលោកពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកស្វែងរកវិធីផ្សេងៗដើម្បីគ្រប់គ្រងហ្គ្រីនឡែនឱ្យបាន ។

វិធីមួយដែលលោកនឹងអនុវត្ត គឺប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពដណ្តើមយក ប្រសិនបើការចរចាសុំទិញហ្គ្រីនឡែនមិនជោគជ័យ ។ យើងនឹងរង់ចាំមើលថា តើលោក Trump នឹងជាមួយហ្គ្រីនឡែនដូចវេណេស៊ុយអេឡាដែរឬទេ ឬត្រូវធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែគួរតែសួរពលរដ្ឋហ្គ្រីនឡែនថា តើពួកគេចង់បានឯករាជ្យពីដាណឺម៉ាក និងចង់ក្លាយជាពលរដ្ឋអាមេរិកឬអត់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា អាមេរិកធ្លាប់ទិញអាឡាស្កាពីរុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំ១៨៦៧ ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ ៧លាន ២សែនដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ខណៈប្រទេសនានាសើចចំអកថា អាមេរិកទិញអាឡាសា្កជាដែនទឹកកក ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន អាឡាស្កាក្លាយជាដែនទឹកកកដែលមានប្រេង មាស និងទីតាំងឈរជើងកងទ័ពអាមេរិក ហើយនេះអាចជាមូលហេតុធ្វើឱ្យលោក Trump សុខចិត្តធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីទទួលបានហ្គ្រីនឡែនជាដែនទឹកកកធំជាងអាឡាស្កា ៕

ទីក្រុងសេអ៊ូល៖ មេខ្លោងជនជាតិចិន ដែលជាជនសង្ស័យសំខាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើទារុ.ណក.ម្ម និងឃា.តកម្មលើនិស្សិតកូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់នៅខេត្តកំពត ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានទីភ្នាក់ងារប៉ូលីសកូរ៉េចាប់ខ្លួនបាន នៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Yonhap នៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។

ក្រសួងយុត្តិធម៌ ទីភ្នាក់ងារប៉ូលីសជាតិ និងភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់កូរ៉េ បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី ៨ មករានេះថា ពួកគេបានសហការជាមួយអាជ្ញាធរថៃដើម្បីចាប់ខ្លួនជនជាតិចិនម្នាក់ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ឈ្មោះថា Ham អាយុ៤២ឆ្នាំ បានរត់គេចមកស្នាក់នៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃមុន។

តាមការសួរចម្លើយ បុគ្គលឈ្មោះ Ham នេះបានបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបោកប្រាស់មួយនៅកម្ពុជាជាមួយបក្ខពួកជាជនជាតិចិន និងជនជាតិកូរ៉េ ហើយបានល្បួងជនរងគ្រោះជនជាតិកូរ៉េឱ្យមកកម្ពុជាចាប់ពីខែឧសភាដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំមុន ដោយសន្យាថានឹងផ្តល់ការងារក្រៅម៉ោងដែលមានប្រាក់ខែខ្ពស់ឲ្យពួកគេ។

ក្រោយការចាប់ខ្លួននេះ ក្រសួងយុត្តិធម៌កូរ៉េខាងត្បូងបានបញ្ជាក់ពីការត្រៀមធ្វើបត្យាប័នជនសង្ស័យរូបនេះទៅកូរ៉េខាងត្បូងវិញ ហើយការសម្រេចចិត្តធ្វើបត្យាប័ននេះត្រូវតែទទួលបានតាមរយៈការព្រមព្រៀងជាមួយប្រទេសថៃ។

គួររម្លឹកថា ករណីធ្វើទារុ.ណក.ម្ម និងសម្លា.ប់និស្សិតកូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់នៅកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ២០២៥នេះ បានកក្រើក និងធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងដាក់ចេញចំណាត់ការក្ដៅ ធ្វើប្រតិបត្តិការទ្រង់ទ្រាយធំ ដើម្បីដោះស្រាយឧក្រិដ្ឋកម្ម ដែលកំពុងកើនឡើងលើជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង នៅប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងខែតុលា កូរ៉េខាងត្បូង បានធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ដ៏ធំមួយ ដោយមានជនសង្ស័យចំនួន ៦៤នាក់ ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មស្រដៀងគ្នានេះ៕

ប្រទេសថៃ៖ នៅចន្លោះថ្ងៃទី៧ និងទី៨ ខែមករា ហេតុការណ៍អគ្គីភ័យឆាបឆេះដ៏សន្ធោសន្ធៅ និងគួរឲ្យតក់ស្លុ.តចំនួន ២ករណី បានកើតមាននៅក្នុងខេត្តភូកេត និងខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ដែលបង្កឲ្យមានមនុស្សស្លា.ប់ចំនួន ៥នាក់ និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិគិតជាទឹកប្រាក់អស់រាប់រយលានបាត។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod ថ្ងៃទី០៧ខែមករាឆ្នាំ២០២៦នេះ កំពង់ផែChalong នៅខេត្ត Phuket ប្រទេសថៃ ត្រូវបានភ្លើងឆេះនៅមុនពេលថ្ងៃរះ ដោយបង្កើតបានជាអណ្ដាតភ្លើងឆាបឆេះ និងផ្សែងយ៉ាងខ្មួលស្មាញ់លើឆ្នេរសមុទ្រ។ ក្នុងហេតុការណ៍នេះ អាជ្ញាធរបានបរាជ័យក្នុងការញែកទូកដែលនៅជាប់ច្រាំងចេញពីគ្នាឲ្យបានទាន់ពេលវេលា ជាហេតុធ្វើឲ្យទូកល្បឿនលឿនចំនួន ២០ គ្រឿង ត្រូវភ្លើងឆាបឆេះខូចខាតទាំងស្រុង។

តាមសំដីម្ចាស់ទូកបាននិយាយថា ទូកមួយគ្រឿងៗមានតម្លៃខ្ទង់៥លានបាត ឬប្រហែលជាង១៦ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ហើយដោយសារតែគ្រោះអគ្គិភ័យដ៏អាក្រក់នេះ សេវាទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមតាមរយៈការជិះទូកនៅតំបន់នេះ ត្រូវបានលុបចោលបណ្តោះអាសន្ន ដែលធ្វើឱ្យម្ចាស់អាជីរកម្មរងការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

ដោយឡែក នៅខេត្តឈៀងម៉ៃ ឯណោះវិញ នាយប់រំលងអាធ្រាតឈានចូលថ្ងៃទី៨ ខែមករា ហេតុការណ៍អគ្គីភ័យឆេះផ្ទះដ៏សោកសៅមួយ បានឆក់យកជីវិតមនុស្សអស់មួយគ្រួសារ ដែលមានសមាជិក ៥នាក់ រួមមានម្ដាយ ឪពុក ជីដូនចាស់ និងក្មេងស្រីភ្លោះមួយគូរ ឲ្យអស់បុណ្យទៅទាំងអស់គ្នាតែម្ដងក្នុងអំឡុងពេលដែលពួកគេកំពុងលង់លក់ក្នុងដំណេក។

របាយការណ៍ចុងក្រោយបំផុតបានបង្ហាញថា នៅពេលសមត្ថកិច្ចបានទៅដល់ គេបានប្រទះឃើញមានអ្នករងរបួសទាំង ៥ នាក់ ប៉ុន្តែក្រោយមកបានស្លា.ប់បន្ទាប់ពីត្រូវបានគេជួយសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យ។ ចំណែកសភាពផ្ទះដែលភ្លើងបានរឆាបឆេះ បានទទួលរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងទ្រព្យសម្បត្តិដែលមាននៅក្នុងផ្ទះមួយភាគធំត្រូវបានភ្លើងឆាបឆេះស្ទើទាំងស្រុង។

រដ្ឋបាលស្រុកឈៀងម៉ៃ បានបង្ហាញថា មូលហេតុនៃគ្រោះអគ្គីភ័យ អាចបណ្ដាលមកពីការឆ្លងចរន្តអគ្គិសនី ដែលកើតឡើងខណៈពេលអ្នកនៅក្នុងផ្ទះទាំងអស់កំពុងដេកលក់ ជាហេតុនាំឲ្យពួកគេមិនអាចរត់គេចខ្លួនទាន់ពេលវេលា។ ជុំវិញគ្រោះថ្នាក់អគ្គីភ័យដ៏កាចសា.ហាវទាំង២ករណីខាងលើនេះ បានជំរុញឲ្យក្ដីបារម្ភរបស់សាធារណជនកាន់តែកើនមានឡើង ខណៈកន្លងទៅថ្មីៗនេះតែងមានការចុះផ្សាយអំពីហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះវត្ត ផ្សារ និងលំនៅឋានរបស់ពលរដ្ឋជាច្រើនកន្លែង៕