កាលពីពេលថ្មីៗ យោងតាមការបង្ហោះនៅលើផេកផ្លូវការរបស់មន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបបានដឹងថា ត្រឹមតែប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតនេះខេត្តសៀមរាបទឹកដីអច្ឆរិយៈនៃប្រទេសកម្ពុជាគឺនឹងរៀបចំគម្រោងសិល្បៈសហគមន៍កុមារដ៏ធំបំផុតប្រចាំឆ្នាំ២០២៤។

ក្បួនដង្ហែតុក្កតាយក្សដ៏ធំសម្បើមលើកនេះនឹងប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ចាប់ពីវេលាម៉ោង៦៖៣០នាទីល្ងាចតទៅ ដែលនឹងចាប់ផ្តើមពីវត្តដំណាក់ កាត់តាមបណ្តោយផ្លូវដងស្ទឹងសៀមរាប ក្រុងសៀមរាប។ ក្នុងនោះផងដែរក៏ឃើញថាមានតុក្កតាធំៗជាច្រើនប្រភេទ ដែលបានរៀបចំដំឡើងនិងធ្វើឡើងដោយដៃសុទ្ធសាធប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតខ្ពស់។

រីឯគោលបំណងនៅក្នុងការដង្ហែក្បួនតុក្កតាយក្សនេះគឺធ្វើឡើងដើម្បីលើកស្ទួយវិស័យសិល្បៈ ទេសចរណ៍ វិស័យអប់រំ វប្បធម៌ និងបរិស្ថាន ដោយមានការសង្ឃឹមចូលរួមយ៉ាងច្រើនកុះករពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ជាពិសេសគឺមន្ត្រីរាជការ លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ សិស្សានុសិស្សតាមសាលារៀននិងអង្គការនានា ព្រមទាំងភ្ញៀវអន្តរជាតិមកកម្សាន្តព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំអស្ចារ្យលើកនេះផងដែរ៕

រូបភាព៖ មន្ទីទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប

ក្រុមការងារស្រាវជ្រាវនៃក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ និងសាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស (EFEO) កំពុងបន្តស្រាវជ្រាវទីតាំងយករ៉ែ និងទីតាំងផលិតលោហៈបុរាណ នៅក្នុងស្រុកឆែប ខេត្តព្រះវិហារ។

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈកន្លងទៅថ្មីនេះ យោងតាមការបង្ហោះនៅលើគណនីផ្លូវការរបស់ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជាបានរៀបរាប់ថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នក្រុមការងារស្រាវជ្រាវនៃក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ និងសាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស (EFEO) បានសិក្សាស្រាវជ្រាវរកឃើញតំបន់សំខាន់ៗចំនួន៥ ស្ថិតក្នុងតំបន់ស្រុកឆែប ខេត្តព្រះវិហារ។ -តំបន់ទី១គឺ ត្រពាំងជាន់សន្លុង ទំហំប្រមាណជាង១០ហិកតា ដែលមានត្រពាំងបុរាណចំនួន២ ទួលអាចម៍ដែក និងទង់ដែងជាង១០០
-តំបន់ទី២គឺ ភ្នំយក្សព្រៅ ទំហំប្រមាណជាង៣៥ហិកតា ដែលមានភ្នំយក្សព្រៅតំបន់រ៉ែទង់ដែកនិងរ៉ែដែក និងមានទួលអាចម៌ដែកនិងទង់ដែងសរុបចំនួន៣០
-តំបន់ទី៣គឺ ឆែប០០១ ទំហំប្រមាណជាង៦ហិកតា ជាទីតាំងយករ៉ែដែក
-តំបន់ទី៤គឺ ត្រពាំងស្វាយទោល ទំហំប្រមាណជាង១០ហិកតា ដែលមានទួលអាចម៍ដែកចំនួន១០ នៅក្បែរត្រពាំងស្វាយទោល
-តំបន់ទី៥គឺ ភ្នំជ្រាប់ផ្តៅ ទំហំ៨,៥ហិកតា ជាទីតាំងយករ៉ែទង់ដែងបុរាណដ៏ធំ ដែលមានបណ្តោយប្រវែង២០០ម៉ែត្រ ទទឹងប្រវែង៦០ម៉ែត្រ និងជម្រៅរហូតដល់២៥ម៉ែត្រ ហើយក៏ជាតំបន់ការដ្ឋានយកថ្មបាយក្រៀមបុរាណផងដែរ។

ក្រសួងបន្ថែមថា តំបន់យករ៉ែនិងតំបន់ផលិតលោហៈក្នុងស្រុកឆែបខេត្តព្រះវិហារនេះ គឺជាតំបន់បេតិកភណ្ឌតែមួយគត់ ដែលមានទាំងកន្លែងយករ៉ែ និងកន្លែងផលិតទង់ដែងដំបូងគេក្នុងចំណោមតំបន់ផ្សេងៗទៀតដែលផលិតទង់ដែងសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ដល់ចក្រភពអង្គរអំឡុងឆ្នាំ៨០២ដល់១៤៣១នៃគ.ស។ បច្ចុប្បន្ននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ គេរកឃើញអណ្តូងរ៉ែទង់ដែងបុរាណខ្នាតធំចំនួន៤ប៉ុណ្ណោះ គឺនៅក្នុងប្រទេសថៃ នៅជ្រលងភ្នំ Khao Wong Prachan ខេត្ត Lopburi, ជ្រលងភ្នំPhu Lon ខេត្ត Nong Khai ខេត្ត Savannakhet ក្នុងប្រទេសឡាវ, និងនៅកម្ពុជាស្ថិតក្នុងស្រុកឆែប ខេត្តព្រះវិហារ៕

នៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤នេះ លោកជំទាវអ្នកឧកញ៉ា ម៉ៅ ចំណាន ជាអតីតតារាសម្តែងឈ្មោះស្រីតូច ចំណាន ភរិយារបស់អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ប្រកាសឈរឈ្មោះជាបេក្ខភាពបោះឆ្នោត ប្រធានសមាគមសិល្បៈ។ ការប្រកាសនេះក្នុងថ្ងៃនេះគឺចំថ្ងៃខួបកំណើតរបស់លោកជំទាវអ្នកឧកញ៉ាតែម្តង ខណៈអតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏ប្រកាសគាំទ្រការឈរឈ្មោះរបស់អតីតតារាសម្តែងរូបនេះផងដែរ។

«ខ្ញុំសូមសំដែងនូវការគាំទ្រចំពោះ បេក្ខភាពលោកជំទាវម៉ៅ ចំណាន ភរិយាអ្នកឧកញ៉ាគិត ម៉េង ជាប្រធានសមាគមសិល្បៈ។ ប្រសិនលោកជំទាវទទួលបានការគាំទ្រតាមរយៈការបោះឆ្នោតសមាគមនេះមិនមានការលំបាកផ្នែកថវិកាខ្លាំងពេកនោះទេ»។ នេះជាប្រសាសន៍របស់សម្តេចតេជោ ថ្លែងនៅលើបណ្តាញសង្គមព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ នេះ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា អតីតតារាសម្តែងល្បីឈ្មោះ ស្រីតូច ចំណាន មានឈ្មោះពិតថា ម៉ៅ សុចំណាន កើតនៅឆ្នាំ១៩៨៣ បច្ចុប្បន្នមានអាយុ៤១ឆ្នាំមានទីកន្លែងកំណើត នៅខេត្តស្វាយរៀង។ លោកជំទាវអ្នកឧកញ៉ា ម៉ៅ ចំណាន បានបោះជំហានចូលប្រឡូកក្នុងវិថីសិល្បៈ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៨ ដោយអាជីពដំបូងជាអ្នកចម្រៀងតាមភោជនីយដ្ឋាន បន្ទាប់មកអតីតអ្នកសិល្បៈរូបនេះមានឱកាសបានចូលសម្តែង ខារ៉ាអូខេ នៅក្នុងផលិតកម្មហង្សមាស ផលិតកម្ម យូធូ និងផលិត ស្ទឹងសង្កែ រហូតបានឡើងកូដក្លាយជាពិធីការិនី ប្រចាំស្ថានីយទូរទស្សន៍ ប៉ុស្តិ៍លេខ៥ផងដែរ ។

ស្របពេលដែលការងារសិល្បៈរបស់ ស្រីតូច ចំណាន មានភាពរីកចម្រើន មានការគាំទ្រជា លំដាប់ស្រាប់តែអតីតតារាសម្តែង និងជាពិធីការិនី រូបនេះបានជួបរឿងអកុសលអាម៉ាសមុខមួយ គឺត្រូវបានក្រុមការងារ ដើរជាន់ជាយរ៉ូប ធ្វើឱ្យរបូតក្នុងអំឡុងពេលដែលនាងកំពុងតែធ្វើជាពិធីការិនីផ្សាយផ្ទាល់ ក្នុងកម្មវិធីមួយរបស់ ស្ថានីយទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៥ កាលពីអំឡុងឆ្នាំ២០០២-២០០៣ ដោយកាលនោះ នាងនៅមិនទាន់មានជីវភាពធូរធារប៉ុន្មានទេ។

ទោះជាយ៉ាងណា ភ័ព្ទព្រេងវាសនារបស់អតីតអ្នកសិល្បៈរូបនេះខ្ពស់ត្រដែងស្ទើរមិនគួរឱ្យជឿកែប្រែវាសនារបស់ខ្លួនយ៉ាងត្រចេះត្រចង់ក្លាយជាឧត្តមភរិយារបស់សេដ្ឋីស្រុកខ្មែរគឺអ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ក្រោយពីតស៊ូ អត់ធ្មត់សង្កត់ចិត្តរស់នៅក្នុងស្ថានភាព ជាភរិយាលួចលាក់មិនពេញមុខពេញមាត់ អស់រយៈពេលជាង ១០ឆ្នាំកន្លងមកបានទទួលផ្លែផ្កាដោយអ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង និងអតីតតារាសម្តែងរូបនេះដឹកដៃគ្នា ចូលរោងការសំពះផ្ទឹម តាមប្រពៃណីខ្មែរ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៥ បន្ទាប់ពីអ្នកទាំងពីរមានកូន៤នាក់( ប្រុសពីរ ស្រីពីរ) ជាមួយគ្នា៕

ថ្មីៗនេះ កម្លាំងប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋបាលចតុមុខបានធ្វើការហាមឃាត់ដល់អ្នកបើករថយន្តកែច្នៃអគ្គីសនីមួយគ្រឿងដឹកអ្នកដំណើរផឹកស៊ីចល័តតាមដងផ្លូវសាធារណៈ ព្រោះថាបានបង្កភាពអណាធិបតេយ្យនិងប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។

យោងតាមការបង្ហោះនៅលើផេកផ្លូវការរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ដោយអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់ឯកឧត្តម ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ជួន ណារិន្ទ អគ្គស្នងការរង និងជាស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ នៅត្រង់ចំណុចបណ្តោយផ្លូវសុធារស សង្កាត់ចតុមុខ ខណ្ឌដូនពេញ កម្លាំងប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋបាលចតុមុខ បានធ្វើការហាមឃាត់អ្នកបើករថយន្តកែច្នៃអគ្គិសនី ដឹកអ្នកដំណើរផឹកស៊ីចល័តតាមដងផ្លូវសាធារណៈមួយគ្រឿង ដោយហេតុថាបានបង្កភាពអណាធិបតេយ្យតាមដងផ្លូវសាធារណៈ និងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។ កម្លាំងនគរបាលក៏បានអញ្ជើញពួកគេមកកាន់ប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋបាលចតុមុខ ដើម្បីធ្វើការអប់រំណែនាំ និងឱ្យបញ្ឈប់នូវសកម្មភាពដឹកអ្នកដំណើរផឹកស៊ីចល័តតាមផ្លូវសាធារណៈនោះបន្តទៀត។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីមានការដាក់បង្ហោះខាងលើនេះ ក៏មានបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនបានចូលទៅបញ្ចេញមតិដោយលើកនូវហេតុផលសមស្របមួយចំនួន។ អ្នកខ្លះថា «គួរតែកំណត់ផ្លូវតំបន់បើកបរដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ដូចប្រទេសថៃ»។ ម្នាក់ទៀតបានលើកឡើងថា«ឡានអគ្គិសនី មានន័យថាជា ឡានបៃតង ជួយដល់បរិស្ថាន បូករួមទាំងការដឹកភ្ញៀវបរទេស ឬជាតិកំសាន្ត គឺជារឿងច្នៃប្រឌិតនាំឲ្យបរទេសមានអនុស្សាវរីយ៍ល្អៗពេលមកលេងប្រទេសយើង ថែមទាំងបានជួយរួមចំណែកបង្កើនចំណូលប្រទេសជាតិទៀត មានអ្វីមិនល្អ?»។ ខណៈម្នាក់ទៀតថា«គួរតែណែនាំ ប្រសិនបើបង្កសំឡេងរំខាន អសណ្តាប់ធ្នាប់ជាដើម និងកែតម្រូវលើផ្លូវណាដែលអាចអោយរត់បាន ដើម្បីជាការទាក់ទាញទេសចរណ៍»៕

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ យោងតាមការបង្ហោះនៅលើគេហទំព័រហ្វេសបុក Fairfield Is Where I Live គឺបានបង្ហាញពីគំនូរសិល្បៈវប្បធម៌ខ្មែរដែលបានគូរជិតរួចរាល់ហើយ នៅលើអគារ PCYC ស្ថិតនៅទីក្រុង McBurney Rd Cabramatta ប្រទេសអូស្រ្តាលី។ កាន់តែពិសេសជាងនេះទៅទៀតគំនូរសិល្បៈនេះគឺបានគូរដោយវិចិត្រករខ្មែរម្នាក់ឈ្មោះ Hun Sopheak។

រូបគំនូរនោះទៀតសោតគឺបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌អរិយធម៌ខ្មែរដ៏ចំណាស់ រួមទាំងរបាំអប្សារានិងប្រាសាទអង្គរវត្តព្រលឹងនៃដូនតាខ្មែរ បានដាក់តាំងបង្ហាញនៅលើផ្ទាំងគំនូរយ៉ាងច្បាស់ៗធំៗស្ថិតនៅចំពីមុខផ្លូវធ្វើដំណើរសាធារណៈនៃប្រទេសអូស្រ្តាលី។ រីឯនៅផ្នែកជំហៀងនៃផ្ទាំងគំនូរជាមួយគ្នានេះ ក៏បានបង្ហាញអំពីគំនូរប្រាសាទព្រះវិហារ ល្ខោនស្បែកធំ រូបរបាំហនុមានសុវណ្ណមច្ឆា ព្រមជាមួយផ្កាតំណាងជាតិខ្មែរគឺផ្ការំដួល។

តាមរយៈស្នាដៃគំនូរទាំងនេះគឺសុទ្ធតែចង្អុលបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរដែលគេទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិថា ខ្មែរជាប្រទេសដ៏ចំណាស់រុងរឿង មានវប្បធម៌អរិយធម៌សម្បូរបែបទាំងនៅក្នុងអតីតកាលនិងបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសគឺនឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិដែលចង់មកសិក្សានិងឈ្វែងយល់បន្ថែមទៀតពីសម្បត្តិវប្បធម៌អរិយធម៌ខ្មែរដ៏ថ្កើនថ្កាននៅលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា។

យោងតាមការបង្ហោះដោយក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជាក៏បានឲ្យដឹងដែរថា ការគូររូបភាពសិល្បៈវប្បធម៌ខ្មែរ ជាការរួមចំណែកនៃការផ្សព្វផ្សាយសិល្បៈវប្បធម៌ប្រពៃណីខ្មែរយើង ហើយក៏ជាឱកាសមួយក្នុងការអបអរសាទរទិវាវប្បធម៌ជាតិដែលគ្រោងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃ៣មីនាខាងមុខនេះផងដែរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់នៃព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ដែលមានភាពជិតស្និទ្ធជាមួយលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានធ្វើដំណើរពីប្រទេសកម្ពុជា មកសួរសុខទុក្ខលោក ថាក់ស៊ីន ដោយផ្ទាល់នៅគេហដ្ឋានរបស់លោកក្នុងទីក្រុងបាងកក នៅថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ នាវេលាម៉ោង១០និង៣០នាទីព្រឹក ហើយសម្តេច ហ៊ុន សែន នឹងវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ នាវេលាម៉ោង២និង៣០នាទី នាថ្ងៃដដែល ។

ការធ្វើដំណើររបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន មកសួរសុខទុក្ខលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ដល់គេហដ្ឋាននេះ ក្រោយពីលោក ថាក់ស៊ីន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ទទួលបានការព្យួរទោសពីតុលាការ និងចាកចេញពីមន្ទីរពេទ្យប៉ូលិស ។ លោក ថាក់ស៊ីន បានស្នាក់នៅផ្ទះរបស់ខ្លួន ដែលស្ថិតនៅផ្លូវ ចារ៉ាន់ សានិតវង្ស ៦៩ ក្នុងទីក្រុងបាងកក ។

សម្តេច ហ៊ុន សែន បានបង្ហោះរូបភាពសម្តេចអង្គុយក្នុងយន្តហោះ ព្រមទាំងសរសេរថា ៖ «ខ្ញុំកំពុងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងបាងកក ដើម្បីសួរសុខទុក្ខបងធម៌របស់
ខ្ញុំ គឺឯកឧត្តម ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ» ។

ជាមួយគ្នានេះ ប៉ូលិសចរាចរណ៍ប្រចាំស្ថានីយបាងផ្លាត ប្រទេសថៃ បានជួយសម្រួលចរាចរណ៍នៅបរិវេណផ្លូវ ចារ៉ាន់ សានិតវង្ស ៦៩ មុនពេលសម្តេច ហ៊ុន សែន ធ្វើដំណើរមកដល់គេហដ្ឋានរបស់លោក ថាក់ស៊ីន ។ ក្រៅពីនេះ ប៉ូលិសចរាចរណ៍បានយករបាំងមកបិទផ្លូវនៅបរិវេណជុំវិញផងដែរ ខណៈក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថៃរង់ចាំនៅខាងក្រៅ ៕