ប្រទេសថៃ៖ ការប្រយុទ្ធគ្នាបានផ្ទុះឡើងរយៈពេល ២ ថ្ងៃមកហើយកាលពីថ្ងៃទី៩ និងទី១០ ខែមេសា រវាងកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធនៅតាមតំបន់ព្រំដែនថៃ ដែលធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃត្រូវដាក់ការប្រុងប្រយ័ត្ន។
នៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ បើយោងតាម CTV News បានឱ្យដឹងថា ការប្រយុទ្ធគ្នាបានចាប់ផ្ដើមនៅជុំវិញក្រុង Myawaddy កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមេសា បណ្ដាលឱ្យមនុស្សភៀសខ្លួនឆ្លងកាត់ព្រំដែន។ អ្នកស្រុកបាននិយាយថា “ការប្រយុទ្ធបានកើតឡើងរយៈពេល ២ ថ្ងៃហើយគឺថ្ងៃទី៩ និងថ្ងៃទី១០ ដោយពួកគេបានឮកាំភ្លើងធំ និងការផ្ទុះ ហើយសូម្បីតែយន្តហោះក៏លេចចេញមកដែរ”។

មូលហេតុគឺដោយសារប្រជាពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាជាច្រើននាក់បានភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសថៃដោយស្ងាត់ៗ ដែលធ្វើឱ្យព្រំដែនរបស់ប្រទេសទាំងពីរមានភាពតានតឹងជាខ្លាំង ខណៈដែលប្រទេសទាំងពីរក៏កំពុងមានបញ្ហាព្រំដែនជាយូរមកហើយ។ នៅលើទឹកដីថៃ កងទ័ពត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់ ដោយប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់បាននិយាយថា គាត់បានឃើញរថយន្តរបស់កងទ័ពថៃចំនួន ៨ គ្រឿង ធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅព្រំដែន ដោយដើរល្បាតតាមដងផ្លូវនៃទីក្រុងមេសត។

ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាម្នាក់ដែលលាក់ខ្លួននៅក្នុងទីក្រុង Mae Sot បាននិយាយថា “សន្តិសុខនៅក្នុងទីក្រុងមានភាពតឹងតែងជាងមុន ហើយអ្នកជិតខាងរបស់គាត់ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យដោយទាហានថៃ នៅពេលដែលនាងចូលទៅជិតតំបន់ព្រំដែន”។ ប្រទេសថៃមានព្រំដែនជាប់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាប្រវែង ២៤០០ គីឡូម៉ែត្រ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃបាននិយាយថា ប្រទេសនេះត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីទទួលប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ១០ ម៉ឺននាក់ដែលភៀសខ្លួនចេញពីការប្រយុទ្ធ។ កន្លងមកនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្រីថា ថាវីស៊ីន និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ថៃបានជួបពិភាក្សាបញ្ហាព្រំដែនផងដែរ។

អ្នកស្រុកបាននិយាយថា “មនុស្សជាច្រើនបានមកពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់ Mae Sot ពួកគេក៏បានបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមដែលកំពុងស្វែងរកកន្លែងស្នាក់នៅ” ។ ទោះជាយ៉ាងណា មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ម្នាក់បាននិយាយថាចំនួនអ្នកមកពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាបានកើនឡើងដល់ប្រហែល ៤០០០ នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ ច្រើនជាងចំនួនធម្មតាទ្វេដង។ ដូច្នេះប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្នកំពុងពង្រឹងកម្លាំងដំណើរការអន្តោប្រវេសន៍របស់ខ្លួនដើម្បីទប់ទល់នឹងស្ថានការណ៍៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសថៃបានកំណត់គោលដៅបង្កើនការនាំចេញផ្លែទុរេនទៅចិន ព្រមទាំងស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងៗផងដែរ ដើម្បីទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទី១ ជាប្រទេសនាំចេញទុរេនច្រើនទៅចិន ក្រោយពីវៀតណាមបាននាំចេញទុរេនទៅចិនច្រើនជាងថៃ នាពេលកន្លងមក ។

នាយកដ្ឋានជំរុញពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិរបស់ថៃបានអំពាវនាវឱ្យបណ្តាក្រុមហ៊ុននាំចេញ និងស្ថាប័នរដ្ឋទាំងអស់បង្កើនការដឹកជញ្ជូនទុរេនទៅចិន ខណៈថៃបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយចិន កាលពីពាក់កណ្តាលខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលជាអំឡុងពេលប្រមូលផលទុរេនថៃ ។ ការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺដើម្បីលើកកម្ពស់ និងកំណត់តម្លៃជាក់លាក់មួយសម្រាប់ការនាំចេញទុរេនពីថៃទៅចិន ។

វាជាការផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងសំខាន់សម្រាប់កសិករថៃ ក៏ដូចជាកែលម្អប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងផ្នែកផ្សេងៗ ហើយថៃនឹងគ្រប់គ្រងគុណភាពទុរេននាំចេញឱ្យកាន់តែល្អ ។ នៅក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងនាំចេញទុរេនទៅចិន ប្រទេសថៃរំពឹងថា ចិននឹងនាំចូលទុរេន និងផ្លែមង្ឃុតរបស់ថៃ ប្រមាណ២ម៉ឺនតោន ស្មើនឹងទឹកប្រាក់ជាង៣ពាន់លានបាត បើគិតចាប់ពីខែមេសា រហូតដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ។

ចំណែករយៈពេល២ខែដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ការនាំចេញទុរេនរបស់វៀតណាមទៅចិន មានចំនួនសរុបស្មើនឹង៣២.៧៥០តោន ដែលច្រើនជាងការនាំចេញទុរេនរបស់ថៃ ជិត៧២,៤% ។ រីឯតម្លៃការនាំចេញទុរេនវៀតណាម ស្មើនឹង៤.៩១៦ដុល្លារអាមេរិកក្នុង១ទូរកុងតឺន័រ និងទាបជាងថៃ ជិត២០% ។

នាយកដ្ឋានជំរុញពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិរបស់ថៃបញ្ជាក់ដែរថា ប្រទេសថៃអាចបង្កើនការនាំចេញទុរេនបន្ថែមទៀត ដោយសារថៃបានទទួលការអនុញ្ញាតឱ្យនាំចេញទុរេនស្រស់, ទុរេនក្លាស្សេ និងទុរេនកែច្នៃទៅប្រទេសចិន ហើយបច្ចុប្បន្ន វៀតណាមអាចនាំចេញទុរេនស្រស់ទៅចិនតែប៉ុណ្ណោះ ។ ហេតុនេះ នាថ្ងៃអនាគត បើចិនអនុញ្ញាតឱ្យវៀតណាមនាំចេញទុរេនក្លាស្សេនោះ ការនាំចេញទុរេនសរុបរបស់វៀតណាមនឹងកើនឡើងមិនខាន ។

Dang Phuc Nguyen ជាអគ្គលេខាធិការសមាគមបន្លែ និងផ្លែឈើវៀតណាមលើកឡើងថា អាកាសធាតុអំណោយផលបានធ្វើឱ្យវៀតណាមអាចដាំដុះទុរេនពេញមួយឆ្នាំ ហើយវៀតណាមមានព្រំដែនជាប់ជាមួយចិន ទើបវៀតណាមមានប្រៀបផ្នែកដឹកជញ្ជូនទំនិញ ។ រីឯតម្លៃការនាំចេញទុរេនរបស់វៀតណាម នឹងស្មើរហូតដល់៣.៥០០លានដុល្លារអាមេរិកនៅឆ្នាំ២០២៤ កើនឡើង៦៦% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣ ៕

បើយើងក្រឡេកមើលសីតុណ្ហភាពនៅលើពិភពលោកទាំងមូលឃើញថា វានឹងកាន់តែធ្វើឱ្យយើងភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ កន្លងមក គឺជាខែក្តៅខ្លាំងបំផុត ដែលពិភពលោកបានកត់ត្រាទុក ។ លើសពីនេះ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ក៏បានបំផ្លាញស្ថិតិសីតុណ្ហភាពជាមធ្យមខ្ពស់បំផុត រយៈពេល១០ខែជាប់ៗគ្នាផងដែរ ។

វិទ្យាស្ថានបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ Copernicus របស់សហភាពអឺរ៉ុប (ឬ C3S) បានបង្ហាញរបាយការណ៍អាកាសធាតុលើពិភពលោកថា សីតុណ្ហភាពជាមធ្យមរបស់ពិភពលោកទាំងមូល នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ គឺខ្ពស់ជាងសម័យមុនការធ្វើឧស្សាហកម្ម រហូតដល់១.៦៨អង្សារសេ ។ លើសពីនេះ វាបានបំផ្លាញស្ថិតិសីតុណ្ហភាពខ្ពស់បំផុតរបស់ខែនីមួយៗអស់១០ខែជាប់ៗគ្នាផងដែរ បើគិតចាប់ពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ។

ស្ថានការណ៍បែបនេះបានធ្វើឱ្យរយៈពេល១២ខែកន្លងមក គឺជាពេលវេលាដែលពិភពលោកប្រឈមមុខនឹងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងបំផុត ។ ការវាស់សីតុណ្ហភាពជាមធ្យម គឺខ្ពស់ជាងសម័យមុនធ្វើឧស្សាហកម្ម ចាប់ពីឆ្នាំ១៨៥០ ដល់ឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់១.៥៨អង្សារសេ ។

អាកាសធាតុកាន់តែក្តៅនៅលើពិភពលោក បានធ្វើឱ្យបណ្តាអ្នកជំនាញបង្ហាញការព្រួយបារម្ភថា ពិភពលោកកំពុងតែឈានទៅរកវិបត្តិកាន់តែខ្លាំងក្លា ពីព្រោះកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ក៏ជាឆ្នាំដែលពិភពលោកក្តៅខ្លាំងបំផុត បើគិតតាំងពីមានការកត់ត្រាក្នុងស្ថិតិកាលពីឆ្នាំ១៨៥០ ។ ហេតុនេះ វាបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតខ្លាំងនៅតំបន់ជាច្រើនលើពិភពលោក ជាពិសេស តំបន់ព្រៃអាម៉ាហ្សូនមានភ្លើងឆេះព្រៃជាច្រើនលើក ដែលបំផ្លាញផលដំណាំកសិកម្ម, ប៉ះពាល់ដល់ជីវិតរបស់កសិកររាប់លាននាក់ និងមនុស្សរាប់លាននាក់ទៀតត្រូវអត់ឃ្លាន ។

បើទោះជាសីតុណ្ហភាពខ្ពស់មួយផ្នែកបណ្តាលមកពីបាតុភូតអេលនីណូ ដែលបាតុភូតនេះនឹងបញ្ចប់នាប៉ុន្មានខែខាងមុខ ប៉ុន្តែគេមិនអាចធានាថា តើស្ថានការណ៍នេះនឹងល្អប្រសើរដែរឬទេ? ដូច្នេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានដាស់តឿនថា ប្រទេសនានាគួរតែកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល ពីព្រោះវាជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យពិភពលោកក្តៅខ្លាំង ៕

ប្រទេសថៃ៖ ព្យុះរដូវក្តៅដ៏ខ្លាំងក្លាមួយនាពេលថ្មីៗនេះបានវាយលុកខេត្ត Phichit ក្នុងប្រទេសថៃ បណ្តាលឱ្យខូចខាតផ្ទះសម្បែង កន្លែងសាសនា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន។
នៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ បើយោងតាម TheThaiger បានឱ្យដឹងថា ព្យុះដ៏កំណាចនេះបានវាយលុកខេត្ត Phichit កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ដែលបណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់ដល់ស្រុកចំនួនបីគឺ Bang Mun Nak, Dong Charoen និង Taphan Hin។ ខ្យល់ព្យុះដ៏មានឥទ្ធិពលបានបំផ្លាញដើមឈើឱ្យរលំបាក់កណ្តាលផ្លូវ បង្គោលភ្លើង និងដំបូលផ្ទះត្រូវបានហោះហើរ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីអូសបន្លាយពេញមួយយប់។

ក្នុងនោះស្រុក Bang Mun Nak រងការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ដោយមាន ១០ ឃុំ និង ៥៩ ភូមិរងផលប៉ះពាល់។ នៅឃុំនិនម៉ាកុកតែមួយគត់ ផ្ទះចំនួន ២៧ ខ្នងរងការខូចខាត ចំណែកនៅសង្កាត់វ៉ាងសំរោង មាន ១២៦ ខ្នងរងការប៉ះពាល់។ តំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់ផ្សេងទៀតរួមមាន នឿនម៉ាកុកមានផ្ទះចំនួន ៩៩ខ្នង, ឡាំប្រដាមាន ៣៤ខ្នង, ហោរ៉ាយមាន ១៦៦, បាងផៃមាន ២២, ហួយខេនមាន ៧៣ខ្នង និងជាច្រើនផ្ទះទៀត ដែលសរុបទាំងអស់ផ្ទះដែលខូចខាតមានចំនួន ៨០៨ ខ្នង។

លើសពីនេះ តួប្រាសាទជ័យមង្គលក៏ត្រូវរន្ទះបាញ់ និងរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ រួមជាមួយនឹងការបំផ្លិចបំផ្លាញទាំងស្រុងនៃសាលធម្មទេសនានៅប្រាសាទ Bang Lampu ។ នេះបើយោងតាម KhaoSod ក៏បានរាយការណ៍ផងដែរថា នៅក្នុងស្រុក Dong Charoen អនុសង្កាត់ចំនួន ៥ និងភូមិចំនួន ២៧ ត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ ដោយផ្ទះចំនួន ២៣៥ ខ្នងបានរងការខូចខាត ខណៈដែលស្រុក Taphan Hin ក៏ទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ដូចគ្នាដែរ ដោយក្នុងនោះសង្កាត់ចំនួន ៧ និងភូមិចំនួន ៩ ស្មើនឹងផ្ទះ ១៦៩ ខ្នងសុទ្ធតែរងការខូចខាតទាំងអស់។

ទោះជាយ៉ាងណា បច្ចុប្បន្នមន្ត្រីមូលដ្ឋានលោក Thongchai Khimmakthong រួមជាមួយនឹងរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន មេភូមិ និងក្រុមជួយសង្គ្រោះ កំពុងធ្វើការវាយតម្លៃការខូចខាត និងផ្តល់ជំនួយជាបឋមដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះ។ ពួកគេកំពុងធ្វើការដើម្បីសម្អាតផ្លូវដែលស្ទះ និងធ្វើការស្ទង់មតិបន្ថែមអំពីទំហំនៃការខូចខាត ដើម្បីរៀបចំផែនការសម្រាប់ជំនួយ និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជួសជុលជាបន្តបន្ទាប់។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្នកំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ព្យុះរដូវក្តៅជាបន្តបន្ទាប់ដែលគេរំពឹងថានឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ព្រិលធ្លាក់ និងខ្យល់បក់ខ្លាំងនៅទូទាំងតំបន់ភាគខាងជើងនៃប្រទេស។ នាយកដ្ឋានឧតុនិយមនៃប្រទេសថៃបានចេញការព្រមានដោយគូសបញ្ជាក់ពីការរំខានអាកាសធាតុដែលជិតកើតមានដោយតំបន់សម្ពាធខ្ពស់ដែលលាតសន្ធឹងពីប្រទេសចិនដែលនឹងជះឥទ្ធិពលដល់ប្រទេសនេះរហូតដល់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១១ ខែមេសា៕