ប្រទេសថៃ ៖ ពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តឡាំភូន ប្រទេសថៃ បានរិះគន់ខ្លាំងៗក្រោយពីអាជ្ញាធរយកដើមឈើ និងផ្កាជាច្រើនដើមមកដាំនៅលើផ្លូវសាធារណៈ រហូតដល់ជាង២០០ម៉ែត្រ ។ ពលរដ្ឋបានថតរូបដើមឈើបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម និងធ្វើឱ្យមានការរិះគន់យ៉ាងច្រើនពីភាពមិនសមរម្យ និងថាអាជ្ញាធរធ្វើបែបនេះ ដូចខ្វះកន្លែងដាំអីចឹង ។

មហាជននិយាយថា តើបានគំនិតដាំដើមឈើនៅលើផ្លូវពីណាមក និងបានសួរយោបល់ពលរដ្ឋហើយឬនៅ? អ្នកខ្លះទៀតនិយាយថា វាធ្វើឱ្យផ្លូវតូចចង្អៀត និងស្ទះចរាចរណ៍យ៉ាងខ្លាំង ព្រោះផ្លូវមួយខ្សែនេះមានសាលារៀនមត្តេយ្យ ដែលធ្វើឱ្យឪពុក-ម្តាយសិស្សពិបាកជូនកូនមកសាលា ។ ចំណែកពលរដ្ឋរស់នៅតាមបណ្តោយផ្លូវនេះមិនពេញចិត្តគ្រប់គ្នា និងនិយាយថា មិនគួរធ្វើបែបនេះទេ វាមិនសមរម្យសោះដែលយកដើមឈើមកដាំលើផ្លូវ ។

ពលរដ្ឋម្នាក់ប្រាប់ថា គម្រោងដាំដើមឈើលើផ្លូវ គឺមានទាំងអ្នកជំនួញធំ និងអ្នកនយោបាយមួយចំនួននៅពីក្រោយខ្នង ព្រោះមុននេះ អ្នកជំនួញបានមកប្រមូលទិញដី និងអគារជាច្រើនកន្លែងក្នុងតម្លៃរាប់លានបាត ហើយពួកគេនិយាយថា ចង់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរក្នុងតំបន់ ។ វាជាគំនិតរបស់អ្នកជំនួញ និងសាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យមួយ ខណៈពលរដ្ឋនៅខេត្តឡាំភូន យល់ថា វាមិនមែនជាការអភិវឌ្ឍទេ ។

លោកស្រី អាន់មុនី ម៉ាតាយ៉ាប៊ុន នាយក Lamphun City Lab និយាយថា គម្រោងនេះបានកើតឡើងដោយសារកិច្ចសហការរវាងពលរដ្ឋ, សហគមន៍, ផ្នែកឯកជន និងអាជ្ញាធរ ដើម្បីធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅខេត្តឡាំភូន មានសុខភាពល្អ និងសប្បាយចិត្ត ដោយសារមានម្លប់ឈើត្រជាក់ត្រជំ ។

លោក Santithorn Yimlamai អភិបាលខេត្តឡាំភូន និយាយថា គម្រោងនេះបានជូនដំណឹងជាសាធារណៈជាច្រើនឆ្នាំហើយ ហើយលោកយល់ថា វាជាគម្រោងល្អ ប៉ុន្តែវាអាចមានបញ្ហាច្រើន ។ ហេតុនេះ បើស្ទះចរាចរណ៍ យើងអាចជជែកពិភាក្សាគ្នាបាន ប៉ុន្តែលោកនៅតែបញ្ជាក់ថា វាជាគំនិតល្អ ។

គម្រោងដាំដើមឈើលើផ្លូវ គឺជាគម្រោងតូចដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់ ព្រោះដើមឈើនឹងផ្តល់ម្លប់ដល់ទីប្រជុំជន ។ រីឯការធ្វើចរាចរណ៍នៅតាមផ្លូវនេះ ខាងអាជ្ញាធរបានរៀបចំផែនការដោះស្រាយរួចហើយ និងប្រមូលទិន្នន័យពីផលប៉ះពាល់ក្នុងអំឡុងពេលអនុវត្តគម្រោងផងដែរ ។

ចំណែកពលរដ្ឋរស់នៅតាមផ្លូវនេះប្រាប់ថា ពួកគេមិនឯកភាពទេ និងពុំទាន់ទទួលបានព័ត៌មានលម្អិតអំពីគម្រោងថា តើអាជ្ញាធរដាំដើមឈើនៅលើផ្លូវមានគោលបំណងអ្វីខ្លះ ។ ពួកគេយល់ពីការអភិវឌ្ឍភូមិ-ស្រុក និងយល់ពីគោលបំណងរបស់អាជ្ញាធរដែលចង់ឱ្យពលរដ្ឋធ្វើដំណើរដោយថ្មើរជើង និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់យានជំនិះ ប៉ុន្តែគួរដាំដើមឈើនៅបរិវេណសមរម្យជាងនេះ ឬដាំក្នុងព្រៃ ៕

មានរឿងរ៉ាវដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល និងហួសចិត្ត សង្វេកអាណិតក្មេងមិនទាន់ដឹងក្តី ត្រូវម្តាយចិត្តអប្រិយ ហ៊ានប្រល័.យ កូនខ្លួននៅក្នុងប្រឡាយសំរាមដែលសម្បូរដោយហ្វូងសត្វក្រពើរស់នៅទៅវិញ ។ បានដឹង និងឃើញនូវទង្វើបែបនេះហើយ តើមិនមែនជាការឃោ.រឃៅ លើកូនបង្កើតរបស់ខ្លួនពេកទេឬ? បង្កើតគ្នាហើយ មិនទទួលខុសត្រូវ ហ៊ានប្រល័.យ ទាំងដែលគ្នាគ្មានកំហុស?

បើមិនស្រឡាញ់កូន មិនចិញ្ចឹមកូនទេ ម្តេចមិនយកកូនទៅរក្សាទុកនៅមជ្ឈមណ្ឌលក្មេងកំព្រា ឬក៏ទុកដាក់នៅកន្លែងសមគួរណាមួយ ដើម្បីឱ្យមហាជនរើសយកទៅចិញ្ចឹម ឬក៏ប្រើវិធីផ្សេងល្អជាងនេះក៏បានដែរ ប៉ុន្តែទង្វើបែបនេះ វាហាក់ដូចជាឃោរឃៅ សាហាវលើសសត្វតិរិច្ឆានទៅទៀត ។

ម្តាយហ៊ានបោះកូនបង្កើតខ្លួនចូលក្នុងប្រឡាយដែលមានសត្វក្រពើកំពុងតែស្រេកឃ្លានអាហារ គឺពិតជាមិននឹកស្មានថា នៅលើលោកនេះមានម្តាយបែបនេះទៅវិញ ។ រឿងរ៉ាវដែលមានការភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងនៅបណ្តាញសង្គមនេះ គឺបានកើតឡើងនៅឯប្រទេសឥណ្ឌា បន្ទាប់ពីសារព័ត៌មានក្នុងស្រុករាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ថា មានស្ត្រីម្នាក់បានឈ្លោះប្រកែកជាមួយប្តីរបស់ខ្លួន និងគិតថា កូននេះគឺជាបន្ទុកដ៏ធំ ដែលខ្លួនត្រូវចិញ្ចឹមថែរក្សាកូនតែម្នាក់ឯង ។

ស្ត្រីជាម្តាយបង្កើតដែលចិត្តដាច់ហ៊ានបោះកូនក្នុងប្រឡាយក្រពើនោះ មានឈ្មោះថា Savitri Kumar អាយុ២៦ឆ្នាំ រស់នៅរដ្ឋ Karnataka ប្រទេសឥណ្ឌា នាងបានឈ្លោះគ្នាតឹងសរសៃកជាមួយនិងស្វាមី ដែលមានឈ្មោះ Ravi Kumar អាយុ២៧ឆ្នាំ ។ ស្ត្រីជាម្តាយបង្កើតបានរៀបរាប់ថា ស្វាមីរបស់ខ្លួនតែងតែរករឿង និយាយដដែលៗ និងបានទទូចថា ឱ្យនាងបោះបង់ចោលកូនរបស់ខ្លួនចោលទៅ បើមិនដូច្នោះទេ គេនឹងមិននៅជាមួយនាងទៀតឡើយ ។

សារព័ត៌មានឥណ្ឌាដដែលនោះបានរាយការណ៍បន្ថែមទៀតថា កូនក្មេងដែលម្តាយបោះបង់នោះ គឺជាក្មេងប្រុស អាយុ៦ឆ្នាំ មានជំងឺពិការត្រចៀក (គ ថ្លង់) មិនអាចនិយាយស្តីបានឡើយ ។ ពួកគេគិតថា វាគឺជាបន្ទុកដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់ខ្លួន និងតែងតែឈ្លោះគ្នាជាញឹកញាប់ ហើយរូបនាងជាម្តាយត្រូវប្តីបង្ខំឱ្យបោះបង់កូនពិការនេះចោលទៅក្នុងប្រឡាយសំរាមមួយហូរទៅកាន់ទន្លេកាលី ដែលមានក្រពើជាច្រើនក្បាលរស់នៅទីនោះ ។

អ្នកជិតខាងបានឃើញហេតុការណ៍នេះ ក៏បានទូរស័ព្ទប្តឹងទៅសមត្ថកិច្ច និងបញ្ជូនអ្នកជ្រមុជទឹកចុះស្វែងរកក្មេងប្រុសនៅក្នុងប្រឡាយ ប៉ុន្តែរកពុំឃើញទេ ដោយសារតែមេឃងងឹតខ្លាំងពេក ។ លុះព្រឹកថ្ងៃបន្ទាប់ គេបានរកឃើញសាកសពក្មេងមានស្នាមរបួសពេញខ្លួន ដោយសារក្រពើជាច្រើនព្រួតគ្នាខាំក្មេងប្រុសអភ័ព្វម្នាក់នោះ ។ ភ្លាមៗនោះដែរ សមត្ថកិច្ចក៏បានធ្វើកំណត់ហេតុ ដើម្បីដាក់ទោសជនល្មើសជាឪពុក-ម្តាយបង្កើតទៅតាមតាមច្បាប់ផងដែរ ។

ជាលទ្ធផល ប្តីប្រពន្ធដែលជាឪពុក-ម្តាយបង្កើតសម្លាប់កូនខ្លួនឯង ដោយបោះឱ្យក្រពើស៊ីនោះត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់ពីបទប្រព្រឹត្តអំពើឃាតកម្មយ៉ាងសាហាវព្រៃផ្សៃលើកូន និងមានស្ថានទម្ងន់ទោសតាមផ្លូវច្បាប់នៅប្រទេសឥណ្ឌាផងដែរ ។

មហាជនក៏បានរិះគន់មិនសំចៃមាត់លើឪពុក-ម្តាយបង្កើតរូបនោះផងដែរ ដោយអ្នកខ្លះលើកឡើងថា បើមិនស្រឡាញ់កូននោះទេ ចាំបាច់ទៅសម្លាប់គ្នាធ្វើអី? ហេតុអ្វីមិនយកគ្នាទៅដាក់នៅមណ្ឌលកុមារកំព្រាទៅ? ខណៈមនុស្សខ្លះទៀតក៏បាននិយាយថា ស្ត្រីជាម្តាយនោះខ្លាចប្តីខ្លាំងពេក រហូតដល់ហ៊ានប្រព្រឹត្តទង្វើព្រៃផ្សៃបែបនេះមកលើកូនបង្កើតរបស់ខ្លួន ។

ចំពោះបងប្អូនវិញ តើយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ នៃសាច់រឿងដ៏សោកសៅមួយនេះ គ្រាន់តែគ្នា គ ថ្លង់ សោះ ហ៊ានសម្លាប់គ្នា ដោយបោះឱ្យក្រពើស៊ីទៅវិញ?

ប្រទេសចិន ៖ នៅឆ្នាំ២០២៤ ការលក់ដូរផលិតផលជជុះនៅប្រទេសចិនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងនោះក៏មានផលិតផលជជុះម៉ាកល្បីៗផងដែរ ។ ផលិតផលជជុះមានហាងឆេងនៅលើទីផ្សារចិន គឺជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថា ការនិយមប្រើប្រាស់ផលិតផលរបស់ពលរដ្ឋចិនបានផ្លាស់ប្តូរនាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេស ក្រុមយុវជន ។

អតិថិជនម្នាក់បានមកទិញផលិតផលជជុះក្នុងហាងមួយកន្លែងនៅទីក្រុងក្វាងចូវ ប្រទេសចិន និយាយថា ៖ «បើទិញផលិតផលថ្មីមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំងណាស់ ម្ល៉ោះហើយ ខ្ញុំរកទិញផលិតផលជជុះមកប្រើប្រាស់ជំនួសវិញ» ។

ហាងលក់ផលិតផលជជុះនៅទីក្រុងហ្វាងចូវ មានដាក់លក់កាបូបប្រណីត ដូចជា ៖ Louis Vuitton និង Burberry ក្នុងតម្លៃទាបជាងផលិតផលថ្មីរហូតដល់៨០% ។ ការពេញនិយមទិញផលិតផលជជុះមានម៉ាកល្បីៗ ដោយសារអតិថិជនផ្តល់ភាពសំខាន់លើតម្លៃផលិតផល ជាពិសេស ក្រុមយុវជនដែលកំពុងប្រឈមនឹងគ្មានការងារធ្វើ ឬមានការងារមិនច្បាស់លាស់ ។

Zhao Weilin អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់មកពីស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ Itochu នៅប្រទេសជប៉ុននិយាយថា ៖ «មនុស្សមានជីវភាពមធ្យម គឺជាកម្លាំងជំរុញការលក់ផលិតផលដ៏សំខាន់នៅប្រទេសចិន ហើយពួកគេពុំហ៊ានចំណាយទិញអ្វីមិនចាំបាច់ទេ» ។

ទីផ្សារលក់ផលិតផលជជុះនៅប្រទេសចិនបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងអាចស្មើទឹកប្រាក់ជាង៤សែនលានដុល្លារអាមេរិកនៅឆ្នាំ២០២៥ កើនឡើងទ្វេដង បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២ ។ នេះបើតាមស្ថាប័នថាមពល បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ចនៃសាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua ទីក្រុងប៉េកាំង ។

ផ្ទុយទៅវិញ ការលក់ផលិតផលប្រណីតនៅចិន បែរជាធ្លាក់ចុះនៅឆ្នាំ២០២៤ ។ LVMH ជាក្រុមហ៊ុនបារាំងលក់ផលិតផលប្រណីតៗលំដាប់ពិភពលោក មានចំនួនការលក់នៅតំបន់អាស៊ី (លើកលែងជប៉ុន) ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ បានធ្លាក់ចុះ៦% ខណៈអតិថិជនទិញផលិតផលក្រុមហ៊ុននេះភាគច្រើន ជាអតិថិនចិន ។

Kering ជាក្រុមហ៊ុនលក់ផលិតផលប្រណីតមួយទៀតម៉ាក Gucci ក៏បានជួបបញ្ហាដូចគ្នានេះដែរនាពេលកន្លងមក ដោយការលក់ផលិតផលក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (លើកលែងជប៉ុន) បានធ្លាក់ចុះរហូតដល់១៩% ។

ចំណែកក្រុមហ៊ុន Bain & Co. រាយការណ៍ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ការលក់ផលិតផលទំនើបនៅចិន ស្មើទឹកប្រាក់ជាង១សែនលានយាន់ កើនឡើង១២% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២ ខណៈចិនរងផលប៉ះពាល់ដោយសារវិធានការ Zero Covid ។ ទោះយ៉ាងណា ការលក់ផលិតផលប្រណីតនៅឆ្នាំ២០២២ នៅតែទាងជាងឆ្នាំ២០២១ ។

Weiwei Xing ជាក្រុមហ៊ុនដៃគូសហការជាមួយ Bain & Co. ឱ្យដឹងថា ការលក់ផលិតផលប្រណីតនៅចិនបានធ្លាក់ចុះ ដោយសារអតិថិជននិយមទិញផលិតផលជជុះតាមអនឡាញ និងទិញនៅហាងផ្ទាល់ ។ ប៉ុន្តែទីផ្សារលក់ផលិតផលជជុះនៅចិនមានកម្រិតទាប បើធៀបនឹងប្រទេសលោកខាងលិច ហើយចិនអាចពង្រីកទីផ្សារនេះបានច្រើនបន្ថែមទៀត ៕

បរទេស៖ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន មានបំណងចង់ឱ្យប្រទេសរុស្ស៊ីក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទី ៤ របស់ពិភពលោក ខណៈដែលបច្ចុប្បន្នប្រទេសនេះនៅតែស្ថិតក្នុងបរិបទនៃជម្លោះជាមួយអ៊ុយក្រែន ហើយទំនាក់ទំនងជាមួយលោកខាងលិចក៏ធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំផងដែរ។
ទោះជាយ៉ាងណាយោងតាងសារព័ត៌មានបរទេស ប្រធានាធីបតីរូបនេះបានកំណត់គោលដៅយ៉ាងមុតមាំដើម្បីប្រែក្លាយប្រទេសរុស្ស៊ីទៅជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទី ៤ របស់ពិភពលោកនៅឆ្នាំ ២០៣០ ដោយបានណែនាំដល់ក្រសួង និងនាយកដ្ឋាននានា ពង្រឹងគោលនយោបាយ និងវិធានការនានា ដើម្បីសម្រេចបាននូវមហិច្ឆតានេះ។

លើសពីនេះលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក៏បានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើនតម្លៃបន្ថែមសរុបនៅក្នុងឧស្សាហកម្មផលិតកម្មឱ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ៤០% នៅឆ្នាំ២០៣០ បើធៀបនឹងកម្រិតឆ្នាំ ២០២២។ ទន្ទឹមនឹងនេះមេដឹកនាំរុស្ស៊ីក៏ចង់កាត់បន្ថយសមាមាត្រនៃឧស្សាហកម្មនាំចូលផងដែរ។ នៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធ GDP ដល់ ១៧% និងជំរុញការនាំចេញទំនិញដែលមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់ធនធានធម្មជាតិ និងឧស្សាហកម្មថាមពលដល់អប្បបរមាប្រហែល ៦៦% ។ ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំ ចាប់តាំងពីជម្លោះរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនបានផ្ទុះឡើងក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២ រុស្ស៊ីបានវ៉ាដាច់ទាំងអ៊ីរ៉ង់ និងកូរ៉េខាងជើង ដោយក្លាយជាប្រទេសដែលមានទណ្ឌកម្មច្រើនជាងគេលើពិភពលោក។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីនៅតែរឹងមាំដោយសម្រេចបានលទ្ធផលដែលធ្វើឱ្យអ្នកសង្កេតការណ៍ភ្ញាក់ផ្អើល។ សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីបានកើនឡើងខ្លាំងនៅឆ្នាំនេះ ដែលលឿនជាងសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងពិភពលោក រួមទាំងអាមេរិកផងដែរ។ យោងតាមរបាយការណ៍ ប្រទេសរុស្ស៊ីបានសម្របខ្លួនទៅនឹងស្ថានភាព “ធម្មតា” នៅពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសត្រូវបានដាក់ក្នុងស្ថានភាពនៃសង្រ្គាម។ អ្នកជំនាញ Igor Nikolaev នៅបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្ររុស្ស៊ីបានវាយតម្លៃថាស្ថិរភាពនៃសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីនាពេលបច្ចុប្បន្នមិនត្រឹមតែខ្ពស់ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរក្សាបាននូវលក្ខណៈទីផ្សាររបស់ខ្លួន និងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដោយមានភាពបត់បែន និងសមត្ថភាពក្នុងការសម្របខ្លួនទៅនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្ម និងស្ថានភាពគ្រាអាសន្នផ្សេងទៀត។

បើយោងតាមលទ្ធផលនៃការស្ទង់មតិចុងក្រោយដោយមូលនិធិសម្រាប់មតិសាធារណៈ (FOM) បង្ហាញថា ភាគច្រើន (៨២%) នៃប្រជាជនរុស្ស៊ីវាយតម្លៃការងាររបស់លោកប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ថាល្អណាស់ ហើយសមាមាត្រស្រដៀងគ្នា (៨២%) ក៏ជឿជាក់លើការដឹកនាំរបស់លោកពូទីនផងដែរ។ ដូច្នេះហើយទើបប្រធានាធីតីរុស្ស៊ីចង់ប្រែក្លាយប្រទេសខ្លួនឱ្យទៅជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទី ៤ របស់ពិភពលោកនៅឆ្នាំ ២០៣០៕