កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃប្រទេសកម្ពុជា បានថ្លែងឱ្យដឹងក្នុងពិធីសំណេះសំណាលមួយថា ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តដ៏ធំបំផុតរបស់ចិនគឺ BYD គ្រោងនឹងបើករោងចក្រផលិតរថយន្តអគ្គិសនីនៅកម្ពុជា បន្ទាប់ពី Ford, Toyota និង Hyundai។ ខណៈក្រុមហ៊ុនចិនមួយនេះ ក៏ធ្លាប់បានបង្ហាញពីគម្រោងដំឡើងស្ថានីយសាកភ្លើងសម្រាប់ EV ប្រមាណ ២០០ ទីតាំងនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាយើងផងដែរ។

ក្នុងពិធីអបអរសាទរទិវាជាតិនៃសហគ្រាសខ្នាតតូចធំ និងមធ្យម (MSME Day 2024) ដែលធ្វើឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានមានប្រសាសន៍ថា នេះគឺជាដំណឹងល្អសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាយើង។ លោកក៏បានអំពាវនាវឱ្យមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ ធ្វើឱ្យពួកគេមានអារម្មណ៍ថាមានសារៈសំខាន់ចំពោះវឌ្ឍនភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។

ដូច្នេះការបើករោងចក្ររថយន្តអគ្គិសនីរបស់ BYD អាចជាក្រុមហ៊ុនដំបូងគេនៅកម្ពុជា។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា បច្ចុប្បន្នប្រទេសយើងគឺមានរោងចក្រដំឡើងរថយន្តចំនួនប្រាំមួយហើយរួមមាន៖ ក្រុមហ៊ុន Daehan Auto ដែលផលិត Ssangyong; ក្រុមហ៊ុន RMA Automotive ដែលផលិតរថយន្ត Ford, និងក្រុមហ៊ុន Camko Motor ផលិត Hyundai រួមទាំង HGB Motors Assembly ផលិត Kia ក៏ដូចជាក្រុមហ៊ុន GTV Motor ដែលផលិតរថយន្តម៉ាកក្នុងស្រុក GTV; និង Toyota Tsusho Manufacturing (Cambodia) ដែលផលិត Fortuner និង Hilux ផងដែរ។

គួរជម្រាបដែរថា BYD ធ្លាប់បានបើកសាខាតូចៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជារួចមកហើយ ដោយបាននាំចូលរថយន្តអគ្គិសនីរបស់ខ្លួនមួយចំនួនមកលក់ក្នុងទីផ្សារកម្ពុជាយើងផងដែរ។ ហេតុនេះចាប់ពីខែមករា ដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាបាននាំចូលរថយន្តប្រមាណ ៣៨៥ លានដុល្លារអាមេរិក៕

ពាក្យថាបក្សីគឺជាសត្វស្លាបដែលអាចហោះហើរក្នុងល្បឿនលឿន និងកម្ពស់ខ្ពស់ ទោះជាយ៉ាងណាមិនមែនបក្សីទាំងអស់សុទ្ធតែមានសមត្ថភាពបែបនេះទេ ដោយសត្វខ្លះគឺហោះបានតែទាបៗប៉ុណ្ណោះដូចជាមាន់ ទា ហើយខ្លះទៀតក៏ហោះបានខ្ពស់ៗដូចជា ចាប ព្រាបជាដើម។ ដូច្នេះនៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងនឹងនាំប្រិយមិត្តមកស្គាល់សត្វស្លាបមួយប្រភេទត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាបក្សីដែលហោះបានខ្ពស់និងលឿនបំផុតក្នុងលោក ដោយសត្វបក្សីនោះមានឈ្មោះថា kestrel ។

kestrel គឺជាបក្សីដ៏អស្ចារ្យបំផុតក្នុងចំណោមបក្សីជាច្រើនផ្សេងទៀត ដោយសារវាមានសមត្ថភាពហោះហើរក្នុងល្បឿនលឿនបំផុតរហូតដល់ ៣២០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសត្វស្លាបហោះលឿនបំផុតក្នុងលោក នេះបើយោងតាម IFL Science។ ជាទូទៅពួកវាគឺមានល្បឿនហោះមិនគួរឱ្យជឿជាពិសេសក្នុងពេលរកចំណី ហើយល្បឿនដែលសត្វនេះហោះចុះគឺលឿនជាងហោះឡើងលើទៅទៀត ដោយហោះចុះក្នុងល្បឿន ៣៨៩,៤៦ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងឯណោះ។

ទោះជាយ៉ាងណា បើនិយាយអំពីកម្ពស់ដែល kestrel ហោះគឺត្រឹមតែ ៥,១៨២ ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះបើធៀបទៅនឹងសត្វត្មាត Rüppell ឬសត្វឥន្ទ្រី គឺវាមិនមែនជាសត្វដែលហោះបានខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាសត្វដែលហោះលឿនជាងគេ។ សត្វត្មាត Rüppell អាចហោះបានកម្ពស់រហូតដល់ ១១,៣០០ ម៉ែត្រឯណោះ រីឯសត្វឥន្ទ្រីហោះបាននៅកម្ពស់ ៧,៣០០ម៉ែត្រ ទោះបីជាវាហោះបានខ្ពស់ក្តី តែសត្វទាំងពីរនេះមិនអាចហោះបានលឿនដូចសត្វ kestrel ឡើយ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា សត្វស្លាប kestrel គឺមានដើមកំណើតនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វ្រិក ហើយក្រោយមកបានរីករាលដាលពាសពេញពិភពលោក។ សត្វបក្សីនេះច្រើនរកឃើញនៅប្រទេសអាហ្វ្រិក អូស្ត្រាលី អាមេរិក និងនៅលើកោះមហាសមុទ្រឥណ្ឌា៕

តៃវ៉ាន់ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានរ៉យទ័ររាយការណ៍ថា អាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់បានដាស់តឿនពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនដែលចង់ធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិន គួរតែផ្អាកការធ្វើដំណើរបណ្តោះអាសន្នសិន ប្រសិនបើពុំចាំបាច់ ។ ការដាស់តឿនរបស់អាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់ គឺក្រោយពីកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ចិនបានគំរា.ម ប្រហា.រ ជីវិ.ត ពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ណាដែលគាំទ្រឯករាជ្យរបស់តៃវ៉ាន់ ។

លោក Liang Wenjie មន្ត្រីនាំពាក្យការិយាល័យកិច្ចការដីគោករបស់តៃវ៉ាន់ និយាយថា ចាប់ពីចុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ពុំគួរធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិន, ហុងកុង និងម៉ាកាវ ទេ ។ លោកបន្តថា ការដាស់តឿននេះ គឺដើម្បីទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងអាយុជីវិតដល់ពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ដែលធ្វើដំណើរទៅចិន ក្រោយពីចិនបានកំណត់វិធានការជាច្រើនដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខជាតិ ។

លោកបន្ថែមថា បើពុំចាំបាច់ទេ ពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់កុំធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិនដាច់ខាត ហើយការដាស់តឿនរបស់អាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់នេះ មិនមែនជាការហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរទៅចិនទេ ប៉ុន្តែវាជាវិធានការដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពរបស់ពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ ។ ម្យ៉ាងទៀត ពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់អាចក្លាយជាឧបករណ៍របស់ចិនដាក់សម្ពាធមកលើតៃវ៉ាន់ ។

ពេលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសួរថា វិធានការចុងក្រោយរបស់តៃវ៉ាន់ អាចពុំផ្តល់លទ្ធផលវិជ្ជមានដល់ទំនាក់ទំនងរវាងតៃវ៉ាន់និងចិន លោក Liang Wenjie និយាយថា វិធានការនេះ គឺផ្តោតទៅលើពលរដ្ឋដែលគាំទ្រឯករាជ្យរបស់តៃវ៉ាន់ តាមរយៈពាក្យសម្តី និងទង្វើ ហើយមានចំនួនតិចតួចណាស់ ។

ចំពោះបញ្ហាពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ ដែលចិនយល់ឃើញថា ជាបុគ្គលបែងចែកទឹកដីតៃវ៉ាន់ចេញពីចិន ហើយចិនអាចចាប់ខ្លួនពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់នៅប្រទេសផ្សេងទៀត និងបញ្ជូនទៅចិន តាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន លោក Liang Wenjie និយាយថា ការបែងចែកទឹកដីរវាងតៃវ៉ាន់ និងចិន គឺជាការចោទប្រកាន់ផ្នែកនយោបាយ ។ ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នានាពុំគួរសហការជាមួយចិនដើម្បីចាប់ខ្លួនពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ទេ ។ ប៉ុន្តែបើប្រទេសណាមួយសហការជាមួយចិន តៃវ៉ាន់ពុំអាចហាមឃាត់បានឡើយ ។

ប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់តៃវ៉ាន់ លោក Lai Ching-te បានព្យាយាមចរចាជាមួយចិន ប៉ុន្តែចិនបដិសេធ ពីព្រោះចិនចាត់ទុកថា ប្រធានាធិបតីថ្មីតៃវ៉ាន់រូបនេះមានគំនិតបែងចែកទឹកដីតៃវ៉ាន់ចេញពីចិន ។ កន្លងមក ប្រធានាធិបតីថ្មីតៃវ៉ាន់ពុំព្រមទទួលស្គាល់ថា តៃវ៉ាន់ជាទឹកដីមួយផ្នែករបស់ចិន ដោយលោកនិយាយថា មានតែពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ប៉ុណ្ណោះ ទើបមានសិទ្ធិកំណត់អនាគតរបស់តៃវ៉ាន់ ៕

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃឈ្មោះ AEC Connect រាយការណ៍ថា ប្រទេសកម្ពុជា ថៃ និងវៀតណាម ត្រៀមសហការគ្នាភ្ជាប់ផ្លូវទេសចរណ៍នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រ គឺចាប់ពីប្រជុំកោះផ្សេងៗរបស់ខេត្តត្រាត ប្រទេសថៃ រហូតដល់ខេត្តព្រះសីហនុ ប្រទេសកម្ពុជា និងខេត្តឃៀនគៀង ប្រទេសវៀតណាម ។ គម្រោងភ្ជាប់ផ្លូវទេសចរណ៍នេះ ក្នុងគោលបំណងជំរុញផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម, ការវិនិយោគ, ទេសចរណ៍ និងព្រឹត្តិការណ៍ MICE (Meetings, Incentives, Conferences និង Exhibitions) ។

នាពេលថ្មីៗនេះ លោក Natthaphong Sanguanjit អភិបាលខេត្តត្រាតរបស់ថៃ បានធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំមួយ ស្តីពីគម្រោងភ្ជាប់ផ្លូវទេសចរណ៍នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រ ចំនួន៣ប្រទេស (គឺកម្ពុជា ថៃ និងវៀតណាម) ក្នុងកម្មវិធី «CVTEC-Trat Business Roadshow 2024» ដោយមានអភិបាលរងខេត្តចំនួន៦ មកពី៣ប្រទេសចូលរួម ។

ក្រៅពីនេះ ក៏មានលោក Chamnan Srisawat ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ថៃ និងលោក Phuriphan Bunnag អនុប្រធានការិយាល័យផ្សព្វផ្សាយសន្និបាត និងពិព័រណ៍ថៃ មកចូលរួមប្រជុំផងដែរ ។

លោក Chamnan Srisawat ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ថៃ និយាយថា គម្រោងនេះមានគោលបំណងជំរុញឱ្យមានការភ្ជាប់ផ្លូវទេសចរណ៍នៅតាមឆ្នេរសមុទ្ររវាងប្រទេសទាំង៣ ក្រោមគំនិត «One Market, Three Destinations» ។ ដូច្នេះ ភ្ជាប់ផ្លូវទេសចរណ៍នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រ មិនមែនត្រឹមតែជាផ្លូវសេដ្ឋកិច្ចទំនើបប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវានឹងជំរុញវិស័យទេសចរណ៍គួរឱ្យទាក់ទាញ តាមរយៈវប្បធម៌ និងធម្មជាតិដ៏ស្រស់ស្អាតនៅតាមដងផ្លូវផងដែរ ។

ចំណែកលោក Apichai Somboonpakorn នាយករងការិយាល័យផ្សព្វផ្សាយសន្និបាត និងពិព័រណ៍ថៃ និយាយថា យើងជឿជាក់ថា ប្រទេសថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយសម្រាប់ការអនុវត្តគម្រោងនេះជាមួយកម្ពុជា និងវៀតណាម ។

លោក Apichai បញ្ជាក់ថា បើគម្រោងនេះទទួលបានជោគជ័យនឹងធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរអាចមកកម្សាន្តនៅប្រទេសទាំង៣ ចាប់ពីទីក្រុងផាត់តាយ៉ា រហូតដល់ទីក្រុង Laem Chabang រហូតដល់ខេត្តត្រាត ប្រទេសថៃ, ខេត្តព្រះសីហនុ ប្រទេសកម្ពុជា និងខេត្តឃៀនគៀង ប្រទេសវៀតណាម។ ជាមួយគ្នានេះ ភ្ញៀវទេសចរដែលមកកម្សាន្តនៅកម្ពុជា និងវៀតណាម ក៏អាចធ្វើដំណើរមកកម្សាន្តនៅថៃបានដូចគ្នា ។

ការភ្ជាប់ផ្លូវទេសចរណ៍នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រ (Cambodia Vietnam Thailand Economic Corridor (CVTEC) គឺភ្ញៀវទេសចរនឹងចំណាយពេលប្រមាណ១ម៉ោង ធ្វើដំណើរចាប់ពីកោះភូកុក (ខេត្តគៀនសាង ប្រទេសវៀតណាម) មកកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ (ប្រទេសកម្ពុជា) ហើយអាចធ្វើដំណើរតាមទូកចំនួន៣ម៉ោងទៀត ទើបមកដល់កំពង់ផែឃ្លងញ៉ៃ ខេត្តត្រាត (ប្រទេសថៃ) ។

ប្រទេសថៃរំពឹងថា ការភ្ជាប់ផ្លូវទេសចរណ៍នៅតាមឆ្នេរសមុទ្ររវាងប្រទេសទាំង៣ នឹងដំណើរការនៅឆ្នាំ២០២៥ ហើយធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តនៅប្រទេសទាំង៣ មានជម្រើសទៅកម្សាន្តនៅតំបន់ទេសចរណ៍ផ្សេងបន្ថែមទៀត និងងាយស្រួលផងដែរ ៕

បរទេស៖ Nike ដែលជាក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ស្បែកជើង និងសម្លៀកបំពាក់កីឡាដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក បច្ចុប្បន្នកំពុងជួបប្រទះនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ។
យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ CNN កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា ការលក់របស់ក្រុមហ៊ុន Nike ចាប់តាំងពីឆ្នាំមុនរហូតមកដល់ពេលនេះគឺបានកើនឡើងត្រឹមតែ ១% ប៉ុណ្ណោះ ដែលនេះបានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនប្រឈមនឹងឧបសគ្គជាច្រើន។

បន្ទាប់ពី Nike បានប្រកាសពីកំណើនយឺត ភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុននេះក៏បានធ្លាក់ចុះបន្តទៀតរហូតដល់ ១២% ដូច្នេះបច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនគឺកំពុងប្រឈមមុខនឹងការថយចុះនៃការប្រើប្រាស់ទំនិញរបស់ខ្លួនធ្ងន់ធ្ងរបំផុត។ បើយោងតាមរបាយការណ៍ ក្រុមហ៊ុនក៏បានព្យាករណ៍ដែរថា ការលក់នឹងធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀតរហូតដល់ ១០% នៅត្រីមាសចុងក្រោយនៃឆ្នាំនេះ ដោយសារម៉ាកយីហោរបស់ខ្លួនដើរយឺត និងការប្រកួតប្រជែងដ៏តឹងរឹងពីម៉ាកយីហោផ្សេងទៀតដូចជា Hoka ក៏ដូចជាប្រឈមមុខនឹងបញ្ហានៅក្នុងទីផ្សារអនឡាញផងដែរ។

Hoka ដែលជាម៉ាកយីហោបារាំងបានបង្កើតស្បែកជើងរត់សម្រាប់អ្នករត់ម៉ារ៉ាតុងអាជីព មិនយូរប៉ុន្មានក៏បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនដ៏ពេញនិយមមួយ។ ក្រុមហ៊ុននេះបច្ចុប្បន្នគឺកំពុងរីកចម្រើនខ្លាំងដោយការសង្កត់ធ្ងន់លើភាពសុខស្រួលជាងរចនាប័ទ្មបុរាណ។ បើយោងតាមអតីតបុគ្គលិកម្នាក់បាននិយាយថា មូលហេតុដែលការលក់របស់ក្រុមហ៊ុន Nike ចាញ់គូប្រជែង គឺដោយសារក្រុមហ៊ុនមិនអើពើចំពោះប្រភេទស្បែកជើងដែលកំពុងដំណើរការនោះទេ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ Nike ក៏ផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្រ្តចែកចាយរបស់ខ្លួន ដោយបានកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកលក់រាយតាមបែបប្រពៃណីដែលលក់ទំនិញរបស់ខ្លួន ខណៈក្រុមហ៊ុនផ្លាស់ប្តូរនេះគឺដើម្បីពង្រីកបណ្តាញលក់ដោយផ្ទាល់តាមរយៈបណ្តាញរបស់ខ្លួន ជាពិសេសតាមអ៊ីនធឺណិត។ ក្រុមហ៊ុន Nike និយាយថា ខ្លួនអាចរកប្រាក់ចំនេញបានទ្វេដងក្នុងការលក់តាមរយៈគេហទំព័រ និងហាងផ្ទាល់របស់ខ្លួន តាមដែលអាចធ្វើបានតាមរយៈដៃគូលក់ដុំ។ Nike ក៏បានបន្តទៀតថា ខ្លួននឹងផ្តោតលើធនធាន ទីផ្សារ និងផលិតផលឈានមុខគេប៉ុណ្ណោះ ដូចជា Dick’s Sporting Goods និង Foot Locker ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការផ្លាស់ប្តូរនេះគឺមិនបានជួយឱ្យការលក់របស់ក្រុមហ៊ុនប្រសើរឡើងនោះទេ ថែមទាំងបានប៉ះពាល់ដល់ការលក់របស់ Nike ទៀតផង៕