ថ្មីៗនេះ ដោយមានការលើកឡើងយ៉ាងក្តៅគគុករវាងជនជាតិខ្មែរនិងថៃទាក់ទងនឹងទម្រង់ល្ខោនបាសាក់របស់ខ្មែរ រហូតដល់មានមតិលើកឡើងព្រោងព្រាតថាបែបនេះឬបែបនោះ។ យ៉ាងណាមិញ សិល្បការិនីល្ខោនបាសាក់ខ្មែរមួយរូប ហាក់ហួសចិត្តនឹងការលើកឡើងរបស់ជាតិសាសន៍ថៃខ្លាំងពេក ដែលថាល្ខោនបាសាក់ចម្លងពីហ៊ីចិន ទើបគាត់បានចូលទៅបញ្ចេញមតិនិងគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ៗបែបនេះ។

កាលពីថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ យោងតាមបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសបុកដោយសិល្បការិនីល្ខោនបាសាក់ វន ឆវី បានលើកឡើងថា«មានជនជាតិថៃមួយចំនួនតូច ចូលខមិនថានេះជាល្ខោនថ្មីដែលចម្លងពីហ៊ីចិន ខ្ញុំឃើញហើយក៏ហួសចិត្ដ ទាំងដែលជនជាតិថៃ មិនដែលស្គាល់ពីសិល្បៈល្ខោនខ្មែរមានប៉ុន្មានទម្រង់ផង»។

«ល្ខោនបាសាក់របស់ខ្មែរមានដើមកំណើតនៅ ស្រុកបាសាក់ ខេត្តឃ្លាំង ទល់មុខព្រះត្រពាំង កម្ពុជាក្រោម ដែលដើមឡើយមានឈ្មោះថាល្ខោន ទ្រើងឃ្លោក ឬយូរកេរ។ ហើយបាននាំមកសម្ដែងនៅខ្មែរកណ្ដាលដំបូង ក្នុងឆ្នាំ១៩៣០ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ បើគិតទៅគឺជិត ១០០ ឆ្នាំហើយ នៅលើទឹកដីខ្មែរកណ្ដាល»។

សិល្បការិនីល្ខោនបាសាក់រូបនេះបានបន្តទៀតថា«ល្ខោនបាសាក់មានភាពរហ័សរហួន ខុសឆ្ងាយពីល្ខោនដទៃ ព្រោះល្ខោនបាសាក់ទទួលឥទ្ធិពលពីល្ខោនហ៊ី(ចិន) និងល្ខោនកៃលឿង(យួន)មួយផ្នែក និងមួយផ្នែកទៀតចម្លងពីល្ខោនមហោរីខ្មែរ បានឆ្នៃចេញជារសជាតិថ្មីគឺល្ខោនបាសាក់សព្វថ្ងៃ។ ចម្រៀងល្ខោនបាសាក់ចែកចេញជាបួនផ្នែកធំៗគឺ ចម្រៀងបាសាក់សុទ្ធ ២៨បទ, មហោរីឆ្នៃ ៨៩ បទ, ឥទ្ធិពលពីចិននិងយួន ២២បទ និងឥទ្ធិពលបារាំង ១៦បទ»។

ជាមួយគ្នានោះ លោកស្រីបានបញ្ជាក់ទៀតថា ល្ខោនបាសាក់ខ្មែរនៅផ្នែកខ្លះបានទទួលឥទ្ធិពលពីហ៊ីចិនពិតមែន ព្រោះកាលគ្រានោះចិនមករស់នៅនិងនាំយកហ៊ីមកសម្តែងនៅលើទឹកដីកូសាំងស៊ីន ទើបខ្មែរចម្លងចំណុចសំខាន់ៗរបស់ហ៊ីចិនផងដែរ»៕

ថ្មីៗនេះ មហាជនខ្មែរជាច្រើនហាក់មានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងនឹងវិធានការរបស់សាលារៀនមួយកន្លែងនៅក្នុងខេត្តកំពត គឺសាលាវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនឈូក បានប្រកាសដល់សិស្សានុសិស្សគ្រប់ៗរូប មិនឲ្យយកទូរស័ព្ទដៃទំនើបគ្រប់ប្រភេទចូលក្នុងបរិវេនសាលារៀនជាដាច់ខាត ដើម្បីលើកកម្ពស់ដល់ការសិក្សារៀនសូត្ររបស់ពួកគេ។

យោងតាមការបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសបុកដោយគេទំព័ររបស់សាលាវិទ្យាល័យធនធានហ៊ុនសែនឈូក បានបង្ហោះសារមួយឃ្លាថា«សូមជម្រាបជូនដល់មាតាបិតាទាំងអស់ឲ្យបានជ្រាបថា វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនឈូក នឹងឈប់ឲ្យសិស្សានុសិស្សយកទូរស័ព្ទទំនើបចូលសាលា ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះតទៅ»។

បើយោងតាមការលើកឡើងរបស់ខាងសាលាវិទ្យាល័យនេះបានឲ្យដឹងទៀតឲ្យថា សិស្សានុសិស្សនឹងត្រូវបានហាមឃាត់ប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃទំនើបគ្រប់ប្រភេទ លើកលែងតែទូរស័ព្ទដៃស៊េរីចាស់ ដូចជាណូគាជាដើម គឺអាចយកមកសាលាបានគ្រាន់នឹងដើម្បីទាក់ទងជាមួយនឹងអាណាព្យាបាលក្នុងករណីបន្ទាន់។ យ៉ាងណាមិញ នេះគ្រាន់តែជាការសាកល្បងដំបូងទេ បើជោគជ័យនឹងបន្ត បើមិនជោគជ័យនឹងលែងហាម ព្រោះថាខាងសាលាមិនកាមេរ៉ាសម្រាប់តាមដានទេ។

ម៉្យាងវិញទៀត ការដាក់ចេញនូវវិន័យបែបនេះ ព្រោះដោយសង្កេតឃើញថាសិស្សានុសិស្សភាគច្រើន នៅពេលចេញលេង ឬសូម្បីតែនៅក្នុងថ្នាក់រៀនគឺចុចមិនឈប់ដៃនោះទេ ជាពិសេសគឺទៅលើការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម និងហ្គេមអនឡាញ។ ដូច្នេះទើបសាលាចង់ពង្រឹងការសិក្សារៀនសូត្ររបស់ពួកគេ ដោយពេលទំនេរឲ្យសិស្សចាប់កាន់សៀវភៅ ជាជាងកាន់ទូរស័ព្ទ។

យ៉ាងណាមិញ បន្ទាប់ពីដាក់បង្ហោះសារពីវិទ្យាល័យខាងលើរួចមក អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមជាច្រើនបានចូលទៅបញ្ចេញមតិគាំទ្រព្រោងព្រាតដោយអ្នកខ្លះបានលើកឡើងថា«សាលាមានវិធានការល្អហើយ ក្មេងសម័យឥឡូវស្ទើតែទាំងអស់ហើយដែលវង្វេងនិងទូរស័ព្ទ»។ អ្នកខ្លះថាពិតជាល្អណាស់ ខ្ញុំគាំទ្រ១០០ភាគរយ»។

អ្នកខ្លះទៀតថា«រូបខ្ញុំក៏ជាអតីតសិស្ស វិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែនឈូកដែរអំឡុងបាក់ឌុបឆ្នាំ២០០១ ហើយបច្ចុប្បន្នក៏មានកូនកំពុងរៀនថ្នាក់ទី១២នៅទីនោះដែរ។ ខ្ញុំសូមគាំទ្រនូវចំណាត់ការសិស្ស មិនមានទូរស័ព្ទទំនើបក្នុងសាលានេះ បើតាមខ្ញុំសម្គាល់មើលសិស្សមួយចំនួនមិនបានយកទូរសព្ទបម្រើដល់ការសិក្សានោះទេ ច្រើនតែប្រើក្នុងការកំសាន្តសប្បាយប៉ុណ្ណោះ!!!»៕

មានករណីបោកថ្មី តាមរយៈការប្រើប្រាស់រន្ធសាកថ្ម USB នៅតាមកន្លែងសាធារណៈ ដែលអាចបង្កហានិភ័យដល់ឧបករណ៍ទូរសព្ទរបស់យើង ដោយគេអាចចម្លងមេរោគ ឬលួចយកទិន្នន័យពីឧបករណ៍ដែលបានដោតសាកថ្ម នេះបើយោងតាមការបង្ហោះបស់ធនាគារ អេសុីលីដា។

ករណីបោកនេះ គេហៅថា Juice Jacking គឺជាបច្ចេកទេសនៃជនអនាមិកប្រើដើម្បីចូលមើល និងលួចទិន្នន័យពីឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធសាកថ្មសាធារណៈ ឬគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។

ពេលអ្នកភ្ជាប់ទូរស័ព្ទឬឧបករណ៍ផ្សេងទៀតទៅនឹងកន្លែងសាកថ្មនៅទីសាធារណៈដូចជា អាកាសយានដ្ឋាន កន្លែងកំសាន្ត ឬផ្សារទំនើប។ អ្នកបន្លំអាចលួចទិន្នន័យសំខាន់ៗរបស់អ្នកដូចជាព័ត៌មានគណនីធនាគារ ឬដំឡើងមេរោគដើម្បីគ្រប់គ្រងឧបករណ៍របស់អ្នក។

ហេតុដូច្នេះសូមបងប្អូនមានការប្រុងប្រយ័ត្ន នឹងគួរណាស់តែឈប់បន្តសាកថ្មនៅតាមសាធារណៈ ចៀសវាងមានរឿងហេតុដូចនេះកើតឡើង៕

អ្នកជំនួញអនឡាញល្បីឈ្មោះ ម៉ាដាម ដា បានប្រកាសចែកផ្លូវគ្នាជាមួយគូស្នេហ៍ភេទដូចគ្នាដែលជាជនជាតិថៃ ប៉ាអយ ហើយក្រោយពីរួមសុខទុក្ខជាមួយគ្នារយៈពេល៨ឆ្នាំ។ មែនទែនទៅ ម៉ាដាម ដា បានទម្លាយថាអ្នកទាំងពីរបានចែកផ្លូវគ្នាមួយរយៈធំមកហើយព្រោះតែមិនចង់បំពុលសង្គមទើបសម្រេចចិត្តបែកស្ងាត់ៗ ប៉ុន្តែដោយសារមានសំពាធខ្លាំងពេកទើបប្រកាសជាសាធារណៈ។

អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីស្រ្តីជំនួញដ៏ជោគជ័យម្នាក់លើវិស័យអនឡាញអ្នកនាង សៀន សូលីដា ហៅ ម៉ាដាម ដា ប្រកាសចែកផ្លូវគ្នាជាមួយគូស្នេហ៍ភេទដូចគ្នាជាជនជាតិថៃ ខណៈស្នេហាអ្នកទាំងពីរស្រលាញ់គ្នាស្ទើរលេប មានភាពផ្អែមល្អែមជាមួយគ្នា ស្ងាត់តែមួយរយៈស្រាប់តែបញ្ចប់ទំនាក់ទំនង។ ម៉ាដាម ដា បានប្រកាសនៅលើបណ្តាញសង្គមនាល្ងាចថ្ងៃទី៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ថា «ជាដំបូងសូមទោសទៅកាន់បងប្អូនដែលស្រលាញ់ចូលចិត្តខ្ញុំទាំងអស់ មានសំនួរសួរមកកាន់ខ្ញុំជាច្រើនហើយខ្ញុំក៏មិនចង់លាក់បាំងទៀតដែរព្រោះវាមានតែការឈឺចាប់។ ពួកយើងទាំងពីរបានចែកផ្លូវគ្នាមួយរយៈធំហើយតែពួកយើងបាននិយាយគ្នាហើយថាមិនចង់ប្រកាសទេនាំតែមើលមកបំពុលសង្គម»។

«ពួកយើងចង់បញ្ចប់ដោយស្ងាត់ៗតែហាក់បីដូចជាសំពាធពួកយើងទាំងពីរខ្លាំងណាស់កន្លងមក៨ឆ្នាំគឺការចងចាំដ៏ល្អនៃរសជាតិជីវិត ហើយខ្ញុំហ៊ាននិយាយខ្ញុំមានតែក្តីស្រលាញ់ស្មោះត្រង់ប្រឹងការពារគ្រួសារមួយនេះអស់ពីសមត្ថភាពហើយតែនៅតែមានថ្ងៃនេះ។ មិនបន្ទោសខាងណាឡើយមានតែបន្ទោសយើងទាំងពីរដែលថែគ្រួសារនេះមិនបានល្អ អរគុណក្តីស្រលាញ់ដែលចំពោះពួកខ្ញុំកន្លងមកតែខ្ញុំហត់ហើយ ខ្ញុំថែបងអស់សមត្ថភាពហើយមានតែចែកផ្លូវរកសាងជីវិតថ្មីរៀងខ្លួន»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ ម៉ាដាម ដា។

ការប្រកាសចែកផ្លូវគ្នានេះបានធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រពួកគេសម្តែងនូវអារម្មណ៍សោកស្តាយជាខ្លាំងមិនគួរណាស្នេហាមួយនេះត្រូវបានឈានដល់ផ្លូវបញ្ចប់ ខណៈអ្នកមួយចំនួនហាក់សម្តែងការអាណិតអាសូរទៅកាន់ ប៉ាអយ ផងដែរ។

ងាកទៅកាន់ ប៉ាអយ វិញ ក៏បានសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួនដែរថា «ខ្ញុំតែងតែគោរពការសម្រេចចិត្តរបស់មនុស្សដែលខ្ញុំស្រលាញ់ វាប្រហែលជាការសម្រេចចិត្តដ៏ល្អបំផុត។ គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវ ឬខុសទេ ថ្ងៃនេះយើងមិនអាចបន្តបានទេ។ វាប្រហែលជាដំណោះស្រាយដ៏ល្អបំផុត។ យើងទាំងពីរ គ្រប់ពេលទាំងអស់នេះ ខ្ញុំគិតថាខ្ញុំបានប្រឹងប្រែងអស់ពីសមត្ថភាពហើយ។ អរគុណច្រើនកិច្ចសន្យាដែលមិនមានពិតប្រាកដ»។

គេចាំបានថាកាលពីខែកញ្ញា ២០២៣ ម៉ាដាម ដា បានធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីក្លាហានសុំ ប៉ាអយ រៀបការកណ្តាលពិធីខួបកំណើតរបស់គូស្នេហ៍តាមការសន្យារបស់ខ្លួនថាអ្នកទាំងពីរនឹងរៀបការជាមួយគ្នាក្រោយពីហែលឆ្លងឧបសគ្គតស៊ូនិងបង្កើតភាពជោគជ័យជាមួយ។ ប៉ុន្តែគួរឱ្យសោកស្តាយស្នេហា៨ឆ្នាំរបស់អ្នកទាំងពីរត្រូវមកបញ្ចប់យ៉ាងដូច្នេះ៕

បន្ទាប់ពីមានការបង្ហោះចែកចាយនៅលើបណ្តាញសង្គម ដោយបណ្ឌិតច្នៃម៉ូត ឯម រៀម បានច្នៃម៉ូតសម្លៀកបំពាក់មានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងក្រណាត់ជូតជើង យកមកបំពាក់នៅលើដងខ្លួនបែបនេះ ក៏បានធ្វើឲ្យមហាជនខ្មែរជាច្រើនផ្ទុះ.ប្រតិកម្មព្រោងព្រាត ហាក់សម្តែងនូវការមិនពេញចិត្តជាខ្លាំង។ យ៉ាងណាមិញ ថ្មីៗនេះសារព័ត៌មានថៃមួយក៏បានចេញមុខមកវែកញែកនៅក្នុងរឿងដែរ។

កាលពីថ្ងៃទី ៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ យោងតាមប្រភពសារព័ត៌មានថៃមួយ ដែលមានឈ្មោះថា Top New Online បានចុះផ្សាយក្រោមចំណងជើងថា«កម្ពុជារិះគន់គ្នាអែងទៅវិញទៅមក បន្ទាប់ពីអ្នកច្នៃម៉ូតខ្មែរម្នាក់បានច្នៃម៉ូតសម្លៀកបំពាក់បែបនេះ (ឈុតក្រណាត់ជូតជើង)»។

តាមរយៈវីដេអូប្រមាណនឹង ៤នាទី ដែលសារព័ត៌មានខាងលើបានចុះផ្សាយដោយបានធ្វើការលើកឡើងពីរឿងរ៉ាវការច្នៃម៉ូតឈុតសម្លៀកបំពាក់ថ្មីនេះរបស់លោកឯម រៀម ក៏ដូចជាអ្នកនៅក្នុងបណ្តាញសង្គមខ្មែរដែលបានជេរប្រមាថនិងរិះគន់ទៅលើអ្នកច្នៃម៉ូតរូបនេះ ដែលជាខ្មែរគ្នាឯងទៅវិញ។

ជាមួយគ្នានោះ អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមថៃជាច្រើនក៏ចូលទៅបញ្ចេញមតិបែបចំអកឡកឡើយដូចគ្នាដែរ ដោយម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះបានលើកឡើងថា«ធ្វើចុះ ឲ្យតែធ្វើអ្វីដែលជារបស់ខ្លួនឯង កុំឲ្យតែចម្លង នោះគេនឹងសរសើរហើយ»។ អ្នកខ្លះឌឺដងថា«ឈុតនេះចេញមកស្អាតណាស់ ពូកែណាស់»។ ជនជាតិថៃខ្លះថា« ឈុតនេះគឺល្អហើយ បន្តធ្វើវាចុះពិតជាអស្ចារ្យខ្លាំងណាស់»៕