ប្រទេសឥណ្ឌា ៖ ឥណ្ឌានឹងសាកល្បងហាមឃាត់យុវជនអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ពីព្រោះបារម្ភពីផលប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវចិត្ត ដែលការហាមឃាត់នេះ គឺយកគំរូតាមអូស្ត្រាលី ប្រសិនបើអនុវត្តជោគជ័យ ឥណ្ឌានឹងហាមឃាត់យុវជនអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅទូទាំងប្រទេស ។

រដ្ឋ Goa ជារដ្ឋទេសចរណ៍ និងរដ្ឋ Andhra Pradesh នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសឥណ្ឌា គ្រោងហាមឃាត់យុវជនអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ដោយសារបារម្ភពីផលប៉ះពាល់កាន់តែខ្លាំងលើសុខភាពផ្លូវចិត្តយុវជន ។ បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋឥណ្ឌាបានប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេត ស្មើជាង១ពាន់លាននាក់ ក្នុងនោះអ្នកប្រើប្រាស់កម្មវិធី YouTube, Google និងបណ្តាញសង្គម X គឺជាយុវជនអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ទោះជាប្រទេសឥណ្ឌាពុំទាន់មានច្បាប់គ្រប់គ្រងបណ្តាញសង្គម ហើយរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាពុំទាន់ជំរុញឱ្យបង្កើតច្បាប់នាពេលឆាប់ៗ ប៉ុន្តែរដ្ឋ Goa និងរដ្ឋ Andhra Pradesh គ្រោងហាមឃាត់យុវជនអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ដែលនេះបង្ហាញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាយុវជនញៀនបណ្តាញសង្គម ។

បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក Rohan Khaunte គឺមន្ត្រីកំពុងសិក្សាពីច្បាប់របស់អូស្ត្រាលីយ៉ាងលម្អិតពាក់ព័ន្ធនឹងការហាមឃាត់យុវជនប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ដើម្បីឈានដល់ការហាមឃាត់យុវជនឥណ្ឌាជាផ្លូវការ ។ រដ្ឋ Goa នឹងហាមឃាត់យុវជនអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ប្រសិនបើការហាមឃាត់មានប្រសិទ្ធភាព រដ្ឋ Goa ដែលមានមនុស្សរស់នៅប្រមាណ១លាន ៥សែននាក់ នឹងក្លាយជារដ្ឋដំបូងគេដែលហាមឃាត់យុវជនប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ។

ដូចគ្នានេះ រដ្ឋ Andhra Pradesh មានមនុស្សរស់នៅជាង៥៣លាននាក់ នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសឥណ្ឌា ក៏គ្រោងហាមឃាត់យុវជនអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមដែរ ដោយការបង្កើតគណៈកម្មការមានការចូលរួមពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជជែកគ្នារយៈពេល១ខែ អំពីការហាមយុវជនប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម បន្ទាប់ពីឈ្វេងយល់ពីច្បាប់អូស្ត្រាលីពាក់ព័ន្ធនឹងការហាមនេះ ។

រដ្ឋទាំងពីរគ្រោងហាមយុវជនប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមដោយសារបារម្ភពីផលប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវចិត្ត គឺទទួលបានការគាំទ្រពីក្រុមហ៊ុន Meta ដែលតម្រូវឱ្យឪពុក-ម្តាយត្រួតពិនិត្យការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមរបស់កូនៗ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនបញ្ជាក់ថា ការហាមមិនឱ្យយុវជនប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមួយចំនួន គឺមិនអាចការពារបានទាំងអស់ទេ ពីព្រោះពួកគេបានប្រើប្រាស់កម្មវិធីអ៊ីនធើរណេតជាមធ្យម ប្រមាណ៤០កម្មវិធីក្នុង១សប្តាហ៍ ។ រីឯក្រសួងព័ត៌មានឥណ្ឌា ព្រមទាំងបណ្តាញសង្គម X និង Google មិនបាននិយាយអ្វីទេ ពាក់ព័ន្ធនឹងការហាមឃាត់នេះ ។

រដ្ឋ Goa និងរដ្ឋ Andhra Pradesh មានគម្រោងហាមយុវជនប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម បន្ទាប់ពីអូស្ត្រាលីអនុម័តច្បាប់ហាមឃាត់យុវជនអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំ ប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ដែលធ្វើឱ្យគណនីរបស់យុវជនអូស្ត្រាលីត្រូវបានបិទរហូតដល់៤លាន ៧សែនគណនី ។ ការហាមឃាត់របស់អូស្ត្រាលីធ្វើឱ្យប្រទេសជាច្រើនត្រៀមអនុម័តច្បាប់ហាមដូចគ្នាដែរ ដូចជា ៖ បារាំង ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីមេដឹកនាំប្រទេសនានារឹតបន្តឹងការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមរបស់យុវជន ។

ថ្មីៗនេះ រដ្ឋសភាជាតិបារាំងបានអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីមួយស្តីពីការហាមឃាត់កុមារ និងក្មេងជំទង់អាយុក្រោម១៥ឆ្នាំពីការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ដោយសារបារម្ភពីផលប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវចិត្ត ។ វិធានការនេះនឹងហាមឃាត់ការចូលប្រើប្រាស់ និងទស្សនា TikTok, Snapchat និង Instagram សម្រាប់យុវជនអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំ ដែលជាការជំរុញគោលនយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក Emmanuel Macron ដើម្បីការពារយុវជនពីការចំណាយពេលច្រើនលើអ៊ីនធើរណេត ៕

ខេត្តឈៀងម៉ៃ ៖ យន្តហោះ AT-6 របស់កងទ័ពអាកាសថៃចំនួន១គ្រឿង សុខៗស្រាប់បានធ្លាក់ក្នុងអំឡុងពេលហាត់សមយោធានៅខេត្តឈៀងម៉ៃ បណ្ដាលឲ្យពីឡុតពីរនាក់បានស្លា.ប់ភ្លាមៗ។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath។

នៅម៉ោង ១០:៣០ ព្រឹក ថ្ងៃទី ២៩ ខែមករា អ្នកយកព័ត៌មានបានទទួលដំណឹងពីកងទ័ពអាកាសថៃថា យន្តហោះយោធាប្រភេទ AT-6 មួយគ្រឿង បានធ្លាក់នៅភូមិ Ban Huai Fang ស្រុក Chom Thong ខេត្តឈៀងម៉ៃ ជិតស្រុក Ban Hong ខេត្ត Lamphun នៅខណៈពេលកំពុងបំពេញបេសកកម្មហោះហើរហ្វឹកហាត់។

ភ្លាមៗអាជ្ញាធរបានធ្វើដំណើរទៅកាន់កន្លែងកើតហេតុ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត ហើយរបាយការណ៍បឋមបានបង្ហាញថា អ្នកបើកយន្តហោះពីរនាក់នៅលើយន្តហោះនោះបានស្លា.ប់ រីឯយន្តហោះស្ថិតក្នុងសភាពខូចខាតទាំងស្រុងដោយត្រូវភ្លើងឆាបឆេះក្រោយធ្លាក់ដល់ដី។

របាយការណ៍ពីកន្លែងកើតហេតុក៏បានបង្ហាញដែរថា ក្នុងអំឡុងពេលបំពេញបេសកកម្មហោះហើរហ្វឹកហាត់ យន្តហោះនេះបានបាត់បង់ការគ្រប់គ្រង និងបន្ទាប់មកត្រូវបានគេដឹងថាវាបានធ្លាក់នៅតំបន់សហគមន៍ដាច់ស្រយាលមួយដែលពិបាកទៅដល់។

បច្ចុប្បន្នអាជ្ញាធរកំពុងគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ និងបើកការស៊ើបអង្កេតដើម្បីរកមូលហេតុលម្អិតនៃគ្រោះថ្នាក់នេះ ព្រមទាំងដើម្បីវាយតម្លៃលើការខូចខាតបន្ថែមទៀតផងដែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រុមការងារជាច្រើនត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់កន្លែងកើតហេតុផ្ទាល់ ដើម្បីសម្របសម្រួលដំណើរការធ្វើកំណត់ហេតុ និងដឹកជញ្ជូនសា.កស.ពត្រឡប់មកផ្ទះវិញ៕

បណ្ដាញសារព័ត៌មានអន្តរជាតិលំដាប់ពិភពលោក រ៉យទ័រ កាលពីថ្ងៃពុធម្សិលមិញបានចេញផ្សាយអត្ថបទព័ត៌មានមួយពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយលើកឡើងថា គណបក្សនយោបាយថៃនានាបានជ្រើសយកបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា មកធ្វើជាគោលនយោបាយគោលរបស់ខ្លួននៅក្នុងការឃោសនាដើម្បីស្វែងរកសម្លេងគាំទ្រ។

តាមរយៈអត្ថបទដែលមានចំណងជើងថា «គណបក្សថៃបានបង្កើនអារម្មណ៍ជាតិនិយម ខណៈដែលការប៉ះទង្គិចគ្នានៅប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើឱ្យអ្នកបោះឆ្នោតនៅទីជនបទរំជើបរំជួល» កាសែត រ៉យទ័រ បានរំលេចឡើងអំពីអ្នកនយោបាយថៃម្នាក់ដែលមានឈ្មោះថា ភូមីន លីធីរ៉ាប្រាសឺត បានក្លាយជាបេក្ខភាពមួយរូបដែលលេចធ្លោយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារមានគោលនយោបាយផ្តោតលើជាតិនិយម បន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចគ្នានៅព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។

ក្រោយចាកចេញពីគណបក្សភឿថៃ ដែលមានប្រជាប្រិយភាពជាយូរមកហើយនៅតំបន់ជនបទភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ ឥឡូវនេះលោក ភូមីន កំពុងឈរឈ្មោះជាមួយគណបក្សផ្សេងមួយទៀត ដើម្បីបង្ហាញថាលោកគាំទ្រសកម្មភាពកាន់តែខ្លាំងបន្ទាប់ពីជម្លោះ។

តាមការយល់ឃើញរបស់ រ៉យទ័រ យុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតរបស់គណបក្យថៃឥឡូវនេះ ច្រើនតែនិយាយអំពីការសាងសង់របងព្រំដែន, ការគាំទ្រយោធា និងការប្រកាន់ជំហររឹងមាំផ្សេងៗទៀតប្រឆាំងនឹងកម្ពុជា។ ហើយគណបក្សដែលមានសម្ព័ន្ធភាពជិតស្និតជាមួយកងទ័ព កំពុងប្រើប្រាស់បញ្ហាទាំងនេះដើម្បីទាក់ទាញការគាំទ្រ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការលើកឡើងនេះ កើតឡើងក្រោយចរន្តជាតិនិយមជ្រុលកំពុងតែហក់ឡើងខ្ពស់នៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលបង្កជាការខឹងសម្បារនឹងការប្រយុទ្ធគ្នាតាមព្រំដែន ដែលបានសម្លាប់ពលរដ្ឋថៃសរុបចំនួន ១៤៩ នាក់ និងបង្ខំឱ្យពលរដ្ឋរាប់សែននាក់ភៀសខ្លួន។

ដោយឡែកបើតាមលោក Thitinan Pongsudhirak សាស្ត្រាចារ្យវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយនៅសាកលវិទ្យាល័យជូឡាឡុងកន បានលើកឡើងថា ស្ថានភាពនយោបាយនេះបានបង្ខំឱ្យបណ្តាគណបក្សធំៗ រួមទាំងគណបក្សភឿថៃ និងគណបក្សប្រជាជន ត្រូវបង្កើនការបង្ហាញពីស្មារតីស្នេហាជាតិ និងការការពារអធិបតេយ្យភាព ដើម្បីចៀសវាងការចោទប្រកាន់ថា «មិនប្រឆាំងកម្ពុជាឱ្យបានខ្លាំងក្លាគ្រប់គ្រាន់»៕