ទីក្រុងសេប៊ូ ៖ លោកស្រី Theresa P. Lazaro រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសហ្វីលីពីន មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងនៅឯកិច្ចប្រជុំចង្អៀតអាស៊ាន ដោយក្នុងអំឡុងពេលធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មាន លោកស្រីមិនឃើញមានទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានណាមួយសួរនាំអំពីជម្លោះរវាងកម្ពុជា-ថៃឡើយ។ លោកស្រីបាននិយាយដោយងឿងឆ្ងល់ថា «តើការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃមិនធំល្មមសម្រាប់ការអើពើទេឬ?»

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់គេហទំព័រព័ត៌មានអន្តរជាតិ The Star លោកស្រី Lazaro បាននិយាយទៅកាន់អ្នកយកព័ត៌មានក្នុងព្រឹត្តិការនៃកិច្ចប្រជុំចង្អៀតអាស៊ានថា “ពួកអ្នកផ្តោតតែលើក្រមប្រតិបត្តិ និងបញ្ហាមីយ៉ាន់ម៉ាប៉ុណ្ណោះ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាអ្នកនឹងសួរអំពីបញ្ហាផ្សេងទៀត ដូចជាអំពីព្រំដែនថៃ និងកម្ពុជា។ លោកស្រីបានចោ.ទសួរដោយត្រង់ថា តើជម្លោះរវាងកម្ពុជា និងថៃ ដែលបានឆក់យកជីវិតមនុស្សអស់ជាច្រើននាក់ វាមិនធំល្មមទេមែនទេ?

ទោះជាយ៉ាងណា លោកស្រី Lazaro ក៏បានឆ្លៀតគូសបញ្ជាក់ពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ក្នុងការត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់រវាងកម្ពុជានិងថៃ ដោយផ្អែកលើអាណត្តិរបស់ខ្លួនផងដែរ។ ជាមួយគ្នានោះ លោកស្រីរដ្ឋមន្រ្តីបានធ្វើការស្វាគមន៍បន្ថែមទៀត ចំពោះការពង្រីកអាណត្តិរបស់ AOT និងបានកត់សម្គាល់ពីជំហានដែលបានធ្វើឡើងដោយប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីធានាបាននូវការផ្លាស់ប្តូរដោយរលូននៃតួនាទីសម្របសម្រួលលើ AOT ទៅឱ្យប្រទេសហ្វីលីពីនជាប្រធានអាស៊ាន”។

គួរបញ្ជាក់ថា ជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ បានក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់មួយនៅក្នុងប្លុកអាស៊ាន បន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយអាវុធពីរជុំបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងខែកក្កដា និងខែធ្នូ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បទឈប់បា.ញ់គ្នានៅថ្ងៃទី ២៧ ខែធ្នូ បច្ចុប្បន្ននៅតែផុយស្រួយខ្លាំង ដោយមានផ្នែកជាងដប់នៃទឹកដីរបស់កម្ពុជាបច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតនៅក្រោមការកាន់កាប់របស់យោធាថៃ។

ដូចគ្នានេះដែរ គេសង្កេតឃើញមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាច្រើនរវាងទាហានជួរមុខនៃប្រទេសទាំងពីរ ហើយយោធាថៃត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាកំពុងជីកលេណដ្ឋានបន្ថែមទៀត និងរៀបចំបន្ទាយ ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ជិតប្រាសាទព្រះវិហារ៕

ប្រទេសថៃ ៖ រោងចក្រផលិតកាំជ្រួចមួយកន្លែងនៅភូមិដងកាក់សា ឃុំរ៉ៃរុត ស្រុកដនជេឌី ខេត្តសុផាន់បុរី ប្រទេសថៃ បានផ្ទុះឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅកាលពីវេលាម៉ោង៧និង១២នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លា.ប់ រងរបួសធ្ងន់ជាច្រើននាក់ និងខូចខាតផ្ទះ១ខ្នង ។ ហេតុការណ៍នេះបង្កការភ័យស្លន់ស្លោយ៉ាងខ្លាំងដល់អ្នករស់នៅក្បែរនោះ និងអ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ដោយសារសំឡេងផ្ទុះឮខ្លាំងរហូតដល់៣ស្រុក ។

ក្រោយពីទទួលដំណឹងឆេះរោងចក្រផលិតកាំជ្រួច មជ្ឈមណ្ឌលបង្ការ និងកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយខេត្តសុផាន់បុរី បានបញ្ជូនភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើង និងក្រុមសង្គ្រោះជាច្រើននាក់ ព្រមជាមួយឧបករណ៍សង្គ្រោះទៅកាន់កន្លែងកើតហេតុដើម្បីគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ និងជួយជនរងគ្រោះដោយសារភ្លើងឆេះជាបន្ទាន់ ។

បើតាមការព័ត៌មានបឋម ហេតុការណ៍នេះបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ម្នាក់ និងរងរបួសធ្ងន់ចំនួន៣នាក់ ខណៈក្រុមសង្គ្រោះបានបញ្ជូនមនុស្សរងរបួសទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យនៅក្បែរនោះភ្លាមៗ ។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានការបិទផ្លូវនៅតំបន់ជុំវិញដើម្បីការពារកុំឱ្យកើតគ្រោះថ្នាក់បន្ថែមទៀត និងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើង និងក្រុមសង្គ្រោះគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ ។

ចំណែកមូលហេតុបណ្តាលឱ្យឆេះរោងចក្រផលិតកាំជ្រួចមិនទាន់ដឹងនៅឡើយទេ និងស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតយ៉ាងលម្អិតពីសមត្ថកិច្ច ថាតើរោងចក្រនេះបានទុកដាក់កាំជ្រួច ឬប្រើប្រាស់កាំជ្រួចត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់កំណត់ដែរឬទេ ។ ក្រៅពីនេះ សមត្ថកិច្ចនឹងប្រមូលភស្តុតាង ព្រមទាំងសាក្សីនៅកន្លែងកើតហេតុដើម្បីស្រាវជ្រាវចាត់វិធានការតាមច្បាប់បន្តទៀត ។

មន្ត្រីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបានជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋចៀសវាងធ្វើដំណើរមកក្បែរកន្លែងកើតហេតុ និងសុំឱ្យចូលរួមសហការផងដែរ ប្រសិនបើមានព័ត៌មានបន្ថែម ឬឃើញអ្វីគួរឱ្យសង្ស័យ ត្រូវរាយការណ៍មកអាជ្ញាធរជាបន្ទាន់ដើម្បីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋទាំងអស់ ៕

កងទ័ពរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនពលីជីវិតក្នុងសង្គ្រា.មអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំបានកើនឡើងរហូតដល់ជិត២លាននាក់ ដែលរហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២៦ គ្មានសញ្ញាថា សង្គ្រា.មនេះនឹងបញ្ចប់ពេលណា ទោះជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បើកការចរចានៅទីក្រុង Abu Dhabi ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ដើម្បីឱ្យរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីនៅតែទាមទារកាន់កាប់ទឹកដីអ៊ុយក្រែន ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិ (CSIS) នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិក តាំងពីរុស្ស៊ីបើកការវាយប្រហារអ៊ុយក្រែនរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន កងទ័ពរុស្ស៊ីបានស្លាប់ក្នុងសមរភូមិ ប្រមាណ១លាន ២សែននាក់ ខណៈកងទ័ពអ៊ុយក្រែនរងរបួស បាត់ខ្លួន និងស្លាប់ ជិត៦សែននាក់ ។ ទិន្នន័យនេះត្រូវបានកត់ត្រាតាំងពីប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក Vladimir Putin បញ្ជាឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារអ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែប្រទេសទាំងពីរមិនបង្ហាញចំនួនមនុស្សស្លាប់ជាសាធារណៈ ពីព្រោះការបាត់បង់ជីវិតមនុស្សត្រូវទុកជាការសម្ងាត់ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ មន្ត្រីរុស្ស៊ីបានបដិសេធរបាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិ (CSIS) ដោយលើកឡើកថា ចំនួនកងទ័ពរុស្ស៊ីស្លាប់ដោយសារសង្គ្រាមជាមួយអ៊ុយក្រែន មិនគួរឱ្យជឿជាក់ ហើយមានតែក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីប៉ុណ្ណោះដែលអាចបង្ហាញចំនួនកងទ័ពរុស្ស៊ីស្លាប់ពិតប្រាកដ ។

បើតាមមជ្ឈមណ្ឌលយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិ (CSIS) ការវាយតម្លៃចំនួនមនុស្សស្លាប់នេះ ផ្អែកតាមការសម្ភាសន៍ជាមួយមន្ត្រីលោកខាងលិច និងអ៊ុយក្រែន ព្រមទាំងដកស្រង់ទិន្នន័យរបស់សារព័ត៌មានឯករាជ្យ Mediazona និង BBC Russian Service ។ មជ្ឈមណ្ឌល CSIS ចាត់ទុកសង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនបណ្តាលឱ្យមនុស្សបាត់បង់ជីវិតច្រើនបំផុត បើប្រៀបធៀបនឹងសង្គ្រាមផ្សេងៗ ។

ចំនួនមនុស្សស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមរវាងប្រទេសទាំងពីរ គឺច្រើនជាងមនុស្សស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមរបស់សូវៀតនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានកាលពីឆ្នាំ១៩៨០ រហូតដល់១៧ដង និងស្លាប់ច្រើនជាងសង្គ្រាមផ្សេងៗលើពិភពលោក ។ កងទ័ពរុស្ស៊ីបានស្លាប់ច្រើនជាងអ៊ុយក្រែន ប្រមាណជាង២ដង ខណៈអ៊ុយក្រែនមានពលរដ្ឋ និងកងទ័ពតិចជាងរុស្ស៊ី ប៉ុន្តែអាចទប់ទល់នឹងការវាយប្រហារពីរុស្ស៊ីរយៈពេលវែង ។ ភ្នាក់ងារសង្កេតការណ៍អ៊ុយក្រែន (DeepState) ឱ្យដឹងថា កងទ័ពរុស្ស៊ីបានដណ្តើមគ្រប់គ្រងទឹកដីអ៊ុយក្រែនបន្ថែម ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

កាលពីចុងសប្តាហ៍ទី៣ ខែមករា សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន បានបើកការចរចាស្វែងរកសន្តិភាពរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន នៅទីក្រុង Abu Dhabi ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ដែលនេះជាការចរចាលើកដំបូងតាំងពីរុស្ស៊ីធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែមិនឈានទៅធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយឡើយ ដោយសាររុស្ស៊ីនៅតែទាមទារកាន់កាប់ទឹកដីអ៊ុយក្រែន ៕