ប្រទេសថៃ ៖ ពេលតុលាការធម្មនុញ្ញប្រទេសថៃសម្រេចចិត្តដកតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ស្រេតថា ថាវីស៊ីន បាននិយាយពីអារម្មណ៍ផ្ទាល់ខ្លួនថា លោកគោរពការសម្រេចចិត្តរបស់តុលាការ ។ រយៈពេលជាង១ឆ្នាំដែលលោកបានធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី លោកប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពស្មោះត្រង់ជានិច្ច ហើយលោកពុំដឹងថា មានកំហុសឆ្គងត្រង់ចំណុចណាទេ ។

ក្រោយតុលាការធម្មនុញ្ញសម្រេចចិត្តដកហូតតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ករណីលោក ស្រេតថា ថាវីស៊ីន បានប្រព្រឹត្តខុសក្រមសីលធម៌ធ្ងន់ធ្ងរ និងតែងតាំងលោក ពិឈិត ឈឺនបាន ជារដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ស្រេតថា ថាវីស៊ីន បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ នៅវិមានរដ្ឋាភិបាលថា លោកសោកស្តាយណាស់ ដែលត្រូវបានតុលាការធម្មនុញ្ញដកហូតតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីពីលោក ដោយសារចោទប្រកាន់ថា លោកគ្មានក្រមសីលធម៌ ។

• លោកបញ្ជាក់ថា សូមកុំមើលលោកក្នុងផ្លូវអវិជ្ជមានបែបនេះ ពីព្រោះលោកមិនមែនជាមនុស្សបែបនេះឡើយ ហើយលោកក៏មិនបន្ទោសអ្នកណាម្នាក់ដែរ ។ លោកសូមអរគុណ តុលាការធម្មនុញ្ញដែលអនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងអស់បញ្ចេញមតិ ហើយលោកគោរពតាមការសម្រេចចិត្តរបស់តុលាការនេះ ។ រយៈពេលជាង១ឆ្នាំកន្លងមក លោកបានធ្វើការប្រកាន់នូវភាពស្មោះត្រង់ជានិច្ច ហើយលោកពុំជ្រាបថា មានកំហុសឆ្គងត្រង់ចំណុចណាទេ ។

លោកបន្តថា លោកពុំចង់មើលវាក្នុងផ្លូវអវិជ្ជមាន បើទោះជាការសម្រេចរបស់តុលាការធម្មនុញ្ញពុំដូចនឹងការរំពឹងទុករបស់លោកក្តី ។ វាជាតួនាទីរបស់សភា ដែលត្រូវរកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីមកកាន់តំណែងជំនួសលោក ។

ស្ថានីយទូរទស្សន៍ CNN រាយការណ៍ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់តុលាការធម្មនុញ្ញប្រទេសថៃ គឺហួសពីការរំពឹងទុករបស់អ្នកវិភាគនយោបាយជាច្រើនរូប ។ ការសម្រេចរបស់តុលាការនឹងធ្វើឱ្យស្ថានភាពនយោបាយថៃកាន់តែមានភាពមិនប្រាកដប្រជាខ្លាំងឡើង ពីព្រោះនាពេលថ្មីៗនេះ តុលាការក៏ទើបតែសម្រេចរំលាយគណបក្សកាវក្លៃ និងពុំអនុញ្ញាតឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃប្រឡូកក្នុងនយោបាយ រយៈពេល១០ឆ្នាំ ។

រីឯសារព័ត៌មាន The Straits Times រាយការណ៍ថា លោក ស្រេតថា ថាវីស៊ីន ជាសេដ្ឋីអចលនទ្រព្យនៅប្រទេសថៃ និងបានកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៤ ក្នុងរយៈពេល១៦ឆ្នាំ ដែលត្រូវបានតុលាការធម្មនុញ្ញដកហូតពីតំណែង ខណៈលោក ស្រេតថា ថាវីស៊ីន បានធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនដល់១ឆ្នាំផង ។

សារព័ត៌មាននេះរាយការណ៍ទៀតថា ជំហានបន្ទាប់ រដ្ឋសភាថៃនឹងត្រូវជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ស្របពេលស្ថានភាពនយោបាយថៃមិនប្រាកដប្រជាអស់រយៈពេលជាង២០ឆ្នាំ ដោយសារការធ្វើរដ្ឋប្រហារ រហូតដល់តុលាការសម្រេចរំលាយរដ្ឋាភិបាល និងរំលាយគណបក្សនយោបាយនានា ។ ការសម្រេចចិត្តដកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចេញពីតំណែងនេះ គឺជាការបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា តុលាការនេះមានអំណាចយ៉ាងខ្លាំងអាចសម្រេចចិត្តគ្រប់បែបយ៉ាង ៕

ប្រទេសនូវែលសេឡង់ ៖ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ទិន្នន័យការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ពលរដ្ឋនូវែលសេឡង់បានកើនឡើងខ្ពស់ បើធៀបនឹងអំឡុងពេលមុនជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាត ។ មូលហេតុសំខាន់នៃការធ្វើចំណាកស្រុកនេះ គឺបណ្តាលមកពីកត្តាជាច្រើនដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវដោះស្រាយ ។

ការិយាល័យស្ថិតិជាតិនូវែលសេឡង់រាយការណ៍ថា ក្នុងរយៈពេល១២ខែចុងក្រោយ (គិតត្រឹមចុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤) ពលរដ្ឋនូវែលសេឡង់ចំនួន១៣១.២០០នាក់ បានធ្វើចំណាកស្រុកទៅរស់នៅប្រទេសផ្សេង ។ នេះជាចំនួនខ្ពស់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្នុងនោះពលរដ្ឋម្នាក់ក្នុងចំណោម៣នាក់ បានសម្រេចចិត្តទៅរស់នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី ។

ចំនួនពលរដ្ឋនូវែលសេឡង់ដែលបានធ្វើចំណាកស្រុកក្នុងរយៈពេល១២ខែចុងក្រោយនេះ គឺបានកើនឡើងទ្វេដង បើធៀបនឹងអំឡុងពេលមុនជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាត ។ ការសម្រេចចិត្តធ្វើចំណាកស្រុកទៅរស់នៅក្រៅប្រទេស ដោយសារស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចនូវែលសេឡង់ ពុំទាន់ល្អប្រសើរ ។

ប្រទេសអូស្ត្រាលី គឺជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកធ្វើចំណាកស្រុកទាំងនេះ ដោយសារពួកគេពុំចាំបាច់ស្នើសុំទិដ្ឋាការធ្វើការ ខណៈរដ្ឋាភិបាលនៅទីក្រុង Canberra របស់អូស្ត្រាលី បានចេញគោលនយោបាយទាក់ទាញជនបរទេសមានជំនាញខ្ពស់មកធ្វើការ ដែលជាកត្តាអំណោយផលយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ពលរដ្ឋនូវែលសេឡង់ ។ ក្រៅពីអូស្ត្រាលី ពលរដ្ឋនូវែលសេឡង់ភាគច្រើនបានទៅរស់នៅប្រទេសអង់គ្លេស ។

គួរបញ្ជាក់ថា សេដ្ឋកិច្ចនូវែលសេឡង់បានកើនឡើងត្រឹមតែ០,២% ប៉ុណ្ណោះ បើធៀបនឹងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ ខណៈអតិផរណានៅតែខ្ពស់ក្នុងកម្រិត៣,៣% ។ រីឯអត្រាគ្មានការងារធ្វើរបស់ពលរដ្ឋបានកើនឡើងខ្ពស់រហូតដល់៤,៧% នៅត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៤ ។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលនូវែលសេឡង់បានកាត់បន្ថយចំនួនមន្ត្រីរាជការជាច្រើនកន្លែង ដែលវាជាការកាត់បន្ថយឱកាសរកការងារធ្វើរបស់ពលរដ្ឋ ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Fumio Kishida បានប្រកាសមិនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតជាប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរី (LDP) នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ។ នេះចាត់ទុកថា វាជាការបញ្ចប់តំណែងរបស់លោកជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនអស់រយៈពេលជាង៣ឆ្នាំ ហើយជប៉ុននឹងមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីនាពេលឆាប់ៗ ។

លោក Fumio Kishida បានថ្លែងទៅកាន់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ថា ការជ្រើសរើសប្រធានគណបក្ស ឬមេដឹកនាំគណបក្សនាថ្ងៃខាងមុខ ចាំបាច់ត្រូវបង្ហាញឱ្យពលរដ្ឋឃើញថា គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីនឹងពុំផ្លាស់ប្តូរ, ការជ្រើសរើសមេដឹកនាំគណបក្សត្រូវតែតម្លាភាព ព្រមទាំងមានការបញ្ចេញមតិដោយសេរី ឬបើកចំហ ។ ជំហានដំបូង គណបក្សនេះនឹងអាចផ្លាស់ប្តូរទៅបាន លុះត្រាតែលោកដកខ្លួនចេញ ។

ការប្រកាសមិនបន្តតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនរបស់លោក Fumio Kishida ក្រោយពេលមានបញ្ហាស្វែងរកថវិកាផ្នែកនយោបាយក្នុងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរី ហើយលោកព្យាយាមធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្តលើនយោបាយឡើងវិញ តាមរយៈកំណែទម្រង់គណបក្ស, ការរំលាយក្រុមនយោបាយផ្សេងៗក្នុងគណបក្ស និងដាក់ទោសសមាជិកសភាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងថវិកានយោបាយ ។ ក្រៅពីនេះ លោកក៏បានធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់គ្រប់គ្រងថវិកាផងដែរ ។

ទោះយ៉ាងណា ការព្យាយាមរបស់លោក Fumio Kishida ពុំអាចទទួលបានទំនុកចិត្តពីពលរដ្ឋទេ ខណៈលទ្ធផលស្ទង់មតិប្រជាប្រិយភាពរបស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកបានធ្លាក់មកកម្រិតទាប ហើយទីបំផុត វាធ្លាក់ខ្លាំងនៅសល់ត្រឹមតែ២០% ប៉ុណ្ណោះ ។ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីចាប់ផ្តើមមានបញ្ហាកាន់តែខ្លាំង ហើយប្រឈមនឹងបញ្ហាការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសភាតំណាងរាស្ត្រនាថ្ងៃខាងមុខ ។

លោក Fumio Kishida បានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ ក្រោយពីលោកត្រូវបានគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរី នាពេលនោះ ។ លោកនឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់តំណែងយូរបំផុតលំដាប់ទី៨ របស់ប្រទេសជប៉ុនក្រោយសង្គ្រាម ។

រីឯបេក្ខជនត្រៀមចូលកាន់តំណែងជាមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីបច្ចុប្បន្ន មានចំនួន២រូប គឺអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក Shigeru Ishiba ដែលជាបុគ្គលទទួលបានប្រជាប្រិយភាពពីពលរដ្ឋ ។ កន្លងមក លោកធ្លាប់លើកឡើងថា លោកនឹងឈរឈ្មោះជាមេដឹកនាគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរី ហើយលោកធ្លាប់កាន់តំណែងជាលេខាបក្ស និងជាមេដឹកនាំលំដាប់ទី២ របស់គណបក្សរដ្ឋាភិបាល ។

បេក្ខជនម្នាក់ទៀត គឺលោក Taro Kono រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកិច្ចការឌីជីថល ដែលជាអ្នកនយោបាយមានគំនិតកែទម្រង់ និងមានជំនាញផ្នែកបណ្តាញសង្គម ។ លោក Taro Kono បាននិយាយមកកាន់លោក Taro Aso អនុប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរី និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថា លោកនឹងឈរឈ្មោះជាមេដឹកនាំគណបក្ស ។ ប៉ុន្តែមានព័ត៌មានថា មានបេក្ខជនសំខាន់ៗក្នុងគណបក្សជាច្រើនរូបទៀតនឹងចូលរួមប្រកួតប្រជែងដែរ ។

គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីបានប្រឈមនឹងរឿងអាស្រូវអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដោយសារគណបក្សនេះពុំបានរាយការណ៍ជាសាធារណៈអំពីចំណូល-ចំណាយ ព្រមទាំងប្រាក់បរិច្ចាគដែលគណបក្សទទួលបានក្នុងពេលរៃអង្គាសប្រាក់ ហើយគណបក្សត្រូវគេចោទប្រកាន់ថា បានផ្តល់ប្រាក់សំណូកឱ្យសមាជិករដ្ឋសភា ។

ក្នុងអំឡុងពេលដឹកនាំប្រទេសរបស់លោក Fumio Kishida ពលរដ្ឋមិនពេញចិត្តចំពោះបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ដូចជា ៖ តម្លៃប្រាក់យ៉េនធ្លាក់ចុះខ្លាំង, ការចំណាយខ្ពស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងការបរាជ័យក្នុងការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលឱ្យពលរដ្ឋ ។ បញ្ហាទាំងនេះបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រជាប្រិយភាពរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះយ៉ាងខ្លាំង ។

ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ជប៉ុននឹងប្រឈមមុខជាមួយបញ្ហាទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស ខណៈជប៉ុនមានភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រជាមួយចិន ព្រមទាំងទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិក ។ មហាជនកំពុងរង់ចាំតាមដានថា តើនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីជាអ្នកណា ហើយនឹងចាត់វិធានការបែបណាជាមួយការចំណាយខ្ពស់របស់ពលរដ្ឋ ៕

យោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មីដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ បង្ហាញថា មានប្រភពទឹកនៅក្រោមស្រទាប់ភពអង្គារ ហើយអ្នកស្រាវជ្រាវសន្និដ្ឋានថា ប្រភពទឹកនេះស្ថិតនៅជម្រៅជ្រៅពីស្រទាប់ភពអង្គារ ចាប់ពីប្រមាណ១១គីឡូម៉ែត្រកន្លះ ទៅ២០គីឡូម៉ែត្រ ។ ប្រភពទឹកនេះស្ថិតក្នុងស្នាមប្រេះរបស់ថ្មក្រោមដី ហើយមានបរិមាណទឹកច្រើនអាចក្លាយជាមហាសមុទ្រនៅលើភពនេះ ។

លទ្ធផលការស្រាវជ្រាវថ្មី គឺផ្អែកលើការវាស់វែងកម្រិតរញ្ជួយដីរបស់យានអវកាស InSight អង្គការ NASA ដែលបានស្រាវជ្រាវនៅលើភពអង្គារ ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការវាស់វែងកម្រិតរញ្ជួយដី ដើម្បីពិនិត្យមើលផ្ទៃខាងក្នុងរបស់ភពអង្គារ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៨ ដល់ឆ្នាំ២០២២ ។

វ៉ាឆាន រ៉ៃ ជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកភពផែនដីមកពីវិទ្យាស្ថានមហាសមុទ្រប្រចាំសាកលវិទ្យាល័យ California San Diego និយាយថា មនុស្សជាច្រើនជឿជាក់ថា នៅលើផ្ទៃភពអង្គារ ធ្លាប់មានទឹកកាលពី៣ពាន់លានឆ្នាំមុន ដែលជាអំឡុងពេលភពនេះមានទន្លេ, បឹង និងមហាសមុទ្រ ។ ប៉ុន្តែផ្ទៃភពអង្គារបានបាត់បង់ទឹក ដោយសារស្រទាប់បរិយាកាសរបស់ភពកាន់តែស្តើង ហើយធ្វើឱ្យភពនេះមានសភាពស្ងួតហួតហែងដូចពេលបច្ចុប្បន្ន ។ លទ្ធផលការស្រាវជ្រាវថ្មីបង្ហាញថា ទឹកទាំងនេះបានជ្រាបចូលទៅក្នុងសំបកភពអង្គារ ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររូបនេះបញ្ជាក់ថា ការយល់ដឹងអំពីវដ្ដទឹកនៅភពព្រះអង្គារមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីឈ្វេងយល់ពីការវិវត្តរបស់អាកាសធាតុ, សំបក និងផ្នែកខាងក្នុងរបស់ភពអង្គារ ។ ការស្រាវជ្រាវថ្មីនេះបានផ្សព្វផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តីមួយឈ្មោះ Proceedings of the National Academy of Sciences ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានឡើងទៅកាន់ភពអង្គារ ជាមួយឧបករណ៍សម្រាប់ចោះស្រទាប់ផ្ទៃដី ហើយពួកគេកំពុងតែវិភាគទិន្នន័យជាច្រើនទៀត ដើម្បីជួយឱ្យយើងយល់ពីភពនេះកាន់តែច្បាស់ ។ បើមានមហាសមុទ្រនៅភពអង្គារនោះបញ្ជាក់ថា កាលពីរាប់លានឆ្នាំមុនអាចមានសត្វមានជីវិតរស់នៅទីនេះ ហើយបរិយាកាសល្អសម្រាប់ការរស់នៅភពនេះ គឺវាស្ថិតនៅក្រោមដីយ៉ាងជ្រៅ ។

ទោះយ៉ាងណា អ្នកស្រាវជ្រាវនិយាយថា ការរកឃើញប្រភពទឹកនៅភពអង្គារ ពុំមែនជាដំណឹងល្អសម្រាប់បណ្តាមហាសេដ្ឋី ដែលមានគម្រោងធ្វើអាណានិគមលើភពនេះទេ ហើយគេអាចត្រូវការប្រើប្រាស់ប្រយោជន៍របស់ទឹកទាំងនេះ ៕