ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ក្រោយពីពលរដ្ឋបារម្ភពីការបាត់បង់កោះកុតទៅឱ្យកម្ពុជា លោក Maris Sangiampongsa រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃថ្លែងថា ការចរចាពីផលប្រយោជន៍តំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងសមុទ្ររវាងកម្ពុជា និងថៃ គឺត្រូវតែស្តាប់សំឡេងពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរតាមរយៈរដ្ឋសភា ។

លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថ្លែងថា ៖ «លទ្ធផលការចរចានឹងទទួលបានជោគជ័យ ឬបញ្ឈប់ការចរចានោះ លុះត្រាតែពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេសយល់ព្រម ។ រដ្ឋសភាប្រទេសទាំងពីរត្រូវតែយល់ព្រមតាមរយៈការអនុម័តសំណើពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រីចូលសភា ក្នុងនាមតំណាងឱ្យពលរដ្ឋ» ។

បញ្ហាកោះកុតជាកម្មសិទ្ធរបស់ប្រទេសណា គឺត្រូវបានពលរដ្ឋថៃលើកយកមកជជែកយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម ហើយពួកគេព្យាយាមស្នើទៅកាន់តុលាការធម្មនុញ្ញឱ្យលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀង MOU 44 ពីព្រោះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងធ្វើឱ្យកោះកុតក្លាយជាទឹកដីកម្ពុជា ។

កិច្ចព្រមព្រៀងនឹងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងច្បាប់ពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ ហើយវាពុំអាចទៅរួចទេ ក្នុងការចរចាគ្នាដើម្បីឱ្យប្រទេសណាមួយទទួលបានផលប្រយោជន៍តាមការទាមទារ ។ សូមពលរដ្ឋថៃទុកចិត្តចុះ ការចរចាជាមួយកម្ពុជា គឺថៃនឹងគិតពីអធិបតេយ្យភាព និងផលប្រយោជន៍របស់ពលរដ្ឋថៃ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ ។

សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា បញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ បានចាប់ផ្តើមកើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩០៧ មកម៉្លេះ ហើយថៃបានយល់ព្រមប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង, សៀមរាប និងស៊ីសុផុន ឱ្យទៅបារាំងដែលគ្រប់គ្រងកម្ពុជានាសម័យនោះ ដើម្បីឱ្យថៃទទួលបានខេត្តត្រាត និងកោះកុត ។ ប៉ុន្តតែនៅឆ្នាំ១៩៧៣ កម្ពុជាបែរជាអះអាងកម្មសិទ្ធក្នុងសមុទ្រឆ្លងកាត់កោះកុត ទើបរដ្ឋាភិបាលថៃកំណត់ព្រំដែនជាថ្មី ហើយក៏ក្លាយជាតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងសមុទ្រ ។

ហេតុនេះ ដើម្បីបញ្ចប់បញ្ហា កាលពីឆ្នាំ២០០១ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃសម័យនោះបានពិភាក្សាជាមួយកម្ពុជា រហូតដល់បង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀង MOU 44 ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងពីរនឹងចរចាគ្នាដើម្បីបែងចែកធនធានធម្មជាតិរ៉ែប្រេងក្នុងតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នា និងចរចាពីការបែងចែកតំបន់ក្នុងសមុទ្រ ហើយចាត់ទុកថា កោះកុតជារបស់ថៃ ។

ក្រោយមក រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក អភិសីទ វេចាជីវ៉ាក់ បានព្យាយាមលុបចោល MOU 44 ជាមួយកម្ពុជា ហើយក៏មានការចរចាពីរឿងនេះម្តងទៀតក្នុងសម័យរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ និងលោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា ប៉ុន្តែគ្មានការផ្លាស់ប្តូរកិច្ចព្រមព្រៀងទេ ។ ដូច្នេះ វាបានក្លាយជាប្រធានក្តៅដែលពលរដ្ឋថៃលើកយកមកជជែកម្តងទៀតក្នុងបណ្តាញសង្គម ៕

ទីក្រុងតូក្យូរបស់ប្រទេសជប៉ុន គឺជាទីក្រុងដែលមានទំហំធំជាងគេនៅលើផែនដី លាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីចំនួន ១៣,៤៥២ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលមានមនុស្សរស់នៅប្រមាណ ៣៧.៤ លាននាក់ ដែលចំនួននេះលើសពីចំនួនប្រជាជនទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក ៤ ដងឯណោះ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Science Focus។ តូក្យូគឺជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសជប៉ុននិងជាចំណុចស្នូលនៃតំបន់សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌។

វាមិនត្រឹមតែជាទីក្រុងដ៏ធំទំនើប សម្បូរដោយអគារថ្មីៗប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានប្រវត្តិសាស្ត្រសម្បូរបែប រួមទាំងមានការអភិវឌ្ឍខ្លាំងមិនគួរឱ្យជឿ និងជាទីក្រុងមានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ រដ្ឋធានីនៃប្រទេសជប៉ុន មានភាពល្បីល្បាញដោយសារសិល្បៈរស់រវើក និងកន្លែងកម្សាន្ត។ ពីសារមន្ទីរលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោកដូចជាសារមន្ទីរ Mori Art រហូតដល់សួនកម្សាន្តដ៏មមាញឹកដូចជា Tokyo Disneyland និង DisneySea ដែលវាតែងតែទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជុំវិញពិភពលោក។

ក្រៅពីទីក្រុងតូក្យូ ដែលជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់ពិភពលោក ទីក្រុងដេលីប្រទេសឥណ្ឌា ក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាទីក្រុងធំជាងគេទីពីរលើលោកផងដែរ ដោយមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ២៩.៣ លាននាក់។ ទីក្រុងនេះមានអាយុកាលជាង ២,០០០ ឆ្នាំមកហើយ ដែលនាំមកនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធហួសសម័យ ទោះបីជាមានគម្រោងសាងសង់ផ្លូវថ្មីៗជាច្រើនក៏ដោយ។ ដូច្នេះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ទីក្រុងដេលីនៅតែជាទីក្រុងបុរាណ គ្មានស្តង់ដារ និងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនក្រីក្ររស់នៅច្រើនជាងគេផងដែរ។

នេះបើយោងតាម Science Focus ទីក្រុងដែលមានទំហំធំជាងគេ និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីបីរបស់ពិភពលោក គឺបានទៅលើទីក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន ជាមួយចំនួនប្រជាជន ២៦.៣ លាននាក់។ សៀងហៃជាទីក្រុងមួយដែលមានភាពមមាញឹកបំផុតក្នុងពិភពលោក ដោយសារទីតាំងរបស់វានៅភាគខាងត្បូងនៃទន្លេ Yangtze វាបានក្លាយជាទីក្រុងដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសចិន និងជាទីក្រុងធំជាងគេទីបីនៅលើពិភពលោក៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ការស្ទង់មតិពលរដ្ឋអាមេរិកមុនពេលបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីបង្ហាញថា លោក Donald Trump និងលោកស្រី Kamala Harris នឹងទទួលបានសំឡេងប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ។ ប៉ុន្តែលទ្ធផលបោះឆ្នោតជាក់ស្តែង គឺលោក Donald Trump ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើន និងក្លាយជាប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់អាមេរិក ។

តើយើងបានជ្រាបអ្វីខ្លះពីប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់អាមេរិករូបនេះ?

១-ប្រធានាធិបតីដំបូងគេរងការចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋ ៖ កាលពីឆ្នាំ២០២៣ លោក Trump ត្រូវបានគណៈវិនិច្ឆ័យធំនៅទីក្រុងញូវយ៉កចោទប្រកាន់ថា លោកបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ករណីលោកផ្តល់ប្រាក់បិទមាត់តារាភាពយន្តម្នាក់ឈ្មោះ Stormy Daniels មិនឱ្យនាងផ្សព្វផ្សាយពីទំនាក់ទំនងជាមួយលោក ក្នុងអំឡុងពេលឃោសនារកសំឡេងឆ្នោត នៅឆ្នាំ២០១៦ ។ លោក Trump បានបដិសេធរឿងនេះរហូតមក ហើយពេលឈ្នះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៤ លោកក៏ក្លាយប្រធានាធិបតីអាមេរិកដំបូងគេ ដែលរងការប្រកាន់បទឧក្រិដ្ឋ ។

២-ប្រធានាធិបតី ទី២ ដែលកាន់តំណែង២អាណត្តិមិនជាប់គ្នា ៖ លោក Trump បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក ទី២ បន្ទាប់ពីលោក Grover Cleveland ដែលត្រឡប់មកកាន់តំណែងឡើងវិញក្រោយពីធ្លាប់ចាញ់ឆ្នោត ។

៣-ប្រធានាធិបតីដំបូងគេរងការចោទប្រកាន់២លើក ៖ លោក Trump បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីតែម្នាក់គត់ ដែលប្រឈមនឹងការចោទប្រកាន់រហូតដល់២លើក ។ លោកត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថា ជំរុញឱ្យកើតចលាចលក្នុងអគាររដ្ឋសភា ពេលលោក ចូ បៃឌិន ឈ្នះឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ២០២១ ។

៤-ប្រធានាធិបតីអាយុច្រើនបំផុតពេលកាន់តំណែង ៖ លោក Trump នឹងកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយពេលនោះ លោកនឹងមានអាយុ៧៨ឆ្នាំ គឺស្មើនឹងអាយុរបស់លោក ចូ បៃឌិន ពេលកាន់តំណែង ។ ហេតុនេះ បុគ្គលទាំង២រូបបានក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកមានអាយុច្រើនបំផុត ។

ទោះយ៉ាងណា ការក្លាយជាប្រធានាធិបតីរបស់លោក Trump ពុំអាចធ្វើឱ្យលោកចៀសផុតពីបណ្តឹងទេ ប៉ុន្តែបណ្តឹងនេះអាចនឹងពន្យារពេលរហូតដល់លោកបញ្ចប់អាណត្តិ ។ រីឯរឿងក្តីដែលតុលាការបានកាត់ទោសរួច គឺលោកពុំអាចផ្លាស់ប្តូរអ្វីឡើយ ប៉ុន្តែអាចត្រូវពន្យារពេលទទួលទោស រហូតដល់លោកបញ្ចប់អាណត្តិដូចគ្នា ៕

គ្រួសារនីមួយៗមានទម្លាប់ហាលសម្លៀកបំពាក់ខុសគ្នា ហើយពួកគេតែងតែអះអាងពីគុណសម្បត្តិរៀងៗខ្លួន ។ រីឯការហាលសម្លៀកបំពាក់របស់ពលរដ្ឋនៅអឺរ៉ុបវិញ កាន់តែខុសប្លែកពីពលរដ្ឋអាស៊ីថែមទៀត ។

តើធ្លាប់ឆ្ងល់អត់ ហេតុអ្វីពលរដ្ឋនៅបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបនិយមហាលសម្លៀកបំពាក់បញ្ច្រាស ខុសពីពលរដ្ឋនៅអាស៊ី? ពួកគេអះអាងថា ការហាលសម្លៀកបំពាក់បែបនេះមានប្រយោជន៍ច្រើនណាស់ ជាពិសេស ពេលគ្មានពន្លឺថ្ងៃគ្រប់គ្រាន់ ឬពេលប្រញាប់ ។

ជាទូទៅ យើងតែងតែយកសម្លៀកបំពាក់មកខោលថ្ងៃក្រោយពីបានបោកគក់រួច ហើយពេលអាកាសធាតុសើម ឬមេឃពុំបើកថ្ងៃ ការហាលសម្លៀកបំពាក់ឱ្យស្ងួតឆាប់រហ័សបំផុតកាន់តែមានសារៈសំខាន់ថែមទៀត ។ គ្រួសារណាគ្មានម៉ាស៊ីនសម្ងួតសម្លៀកបំពាក់ តែងតែជួបបញ្ហាសម្លៀកបំពាក់មានក្លិនស្អុយ ។

ហេតុនេះ ពលរដ្ឋរស់នៅប្រទេសអឺរ៉ុបជាច្រើនចាប់ផ្តើមរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហាខាងលើ ហើយវិធីមួយដែលពួកគេនិយមអនុវត្តច្រើនបំផុត គឺហាលសម្លៀកបំពាក់បញ្ច្រាស (ជាការហាលដាក់កអាវ ឬចង្កេះខោចុះក្រោម) ពីព្រោះវាជាវិធីងាយស្រួល និងពុំចាំបាច់ចំណាយប្រាក់ ។

តាមធម្មតា យើងមានទម្លាប់ហាលសម្លៀកបំពាក់ដោយប្រើប្រាស់ទំពក់ក្នុងលក្ខណៈដូចគ្នានឹងការស្លៀកពាក់ដែរ គឺដាក់កអាវ ឬចង្កេះខោឡើងលើ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋអឺរ៉ុបបានធ្វើផ្ទុយពីនេះ ។ ពួកគេនិយមហាលសម្លៀកបំពាក់បញ្ច្រាស ដោយកៀបសម្លៀកបំពាក់ជាមួយខ្សែ ឬដែកសម្រាប់ហាល ។ វិធីនេះជួយឱ្យសម្លៀកបំពាក់ឆាប់ស្ងួតក្អ និងស្ងួតគ្រប់កន្លែង ។

សម្លៀកបំពាក់ក្រាស់ៗ ដូចជា ៖ ខោខូវប៊យ, ខោជើងវែង និងអាវយឺតដៃវែង តែងតែងចំណាយពេលហាលយូរជាងសម្លៀកបំពាក់ស្តើងៗ ហើយបើគ្មានកំដៅថ្ងៃ ការហាលសម្លៀកបំពាក់ក្រាស់នឹងចំណាយពេលយូរថែមទៀត ។ ការហាលសម្លៀកបំពាក់ឱ្យស្ងួតលឿនបំផុត ពុំគួរហាលដោយទំពក់ធម្មតាទេ គួរតែប្រើប្រាស់ដង្កៀបកៀបជើងខោ ឬជើងសំពត់ដាក់ទៅផ្នែកខាងលើ ។ វិធីនេះជួយឱ្យសម្លៀកបំពាក់រក្សារូបរាងស្អាតដដែល, មានទម្ងន់សមតុល្យ និងពុំប៉ើងតាមខ្យល់បក់ ៕

ត្បូងគឺជាវត្ថុដ៏មានតម្លៃបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក ដោយសារតែវាជារបស់កម្រ មិនមែនចេះតែរកឃើញរហូតនោះទេ។ ត្បូងផ្តល់នូវចំនុចប្រសព្វតែមួយគត់នៃភាពស្រស់ស្អាត ភាពទាក់ទាញ ជាមួយពន្លឺភ្លឺចែងចាំង និងការវិនិយោគដ៏មានសក្តានុពល។ ទោះជាយ៉ាងណា ត្បូងមួយចំនួនក៏ត្រូវបានគេរកឃើញច្រើនផងដែរនៅលើភពផែនដីយើងនេះ ប៉ុន្តែដោយសារតែត្បូងខ្លះ ត្រូវការចំណាយពេលយូរក្នុងការស្រាវជ្រាវ ក៏ដូចជាត្រូវការអ្នកជំនាញដែលមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់ ដើម្បធ្វើការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយការយល់ដឹងក្នុងការកសាងបណ្តុំ ដែលធានាទាំងភាពស្រស់ស្អាត និងហិរញ្ញវត្ថុ ទើបត្បូងទាំង ៨ ខាងក្រោមនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាត្បូងកម្របំផុតនៅលើភពផែនដី។

១.ត្បូង Grandidierite៖ គឺជាត្បូងដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ ដែលមានពណ៌ទឹកប៊ិច ឬពណ៌ខៀវបៃតងដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ វាត្រូវបានរកឃើញ នៅម៉ាដាហ្គាស្ការក្នុងឆ្នាំ ១៩០២ ដែលត្បូងនេះគឺកម្រមានណាស់ ហើយត្រូវបានរកឃើញតែនៅក្នុងទីតាំងរុករករ៉ែមានកំណត់ប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាការរកឃើញដ៏មានតម្លៃបំផុតសម្រាប់អ្នកប្រមូលទិញ។

២.ត្បូង Painite៖ ត្បូងពណ៌ទឹកក្រូចដ៏មានអំណាច ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Painite គឺជាត្បូងដ៏កម្របំផុតនៅលើភពផែនដីរបស់យើង។ វាត្រូវបានគេរកឃើញនៅឆ្នាំ ១៩៥១ ក្នុងកន្លែងដាច់ស្រយាលមួយចំនួននៅទូទាំងពិភពលោក។ ជាមួយនឹងពណ៌ទឹកក្រូចដ៏រស់រវើក និងភាពខ្វះខាតមិនធម្មតា Painite គឺជាត្បូងលេចធ្លោខ្លាំង សក្តិសមសម្រាប់រាជវង្ស។

៣.ត្បូង Serendibite៖ ត្បូងដ៏កម្រនេះបង្ហាញពីពណ៌ខ្មៅដ៏អស្ចារ្យ ហើយល្បីល្បាញដោយសារពន្លឺដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់របស់វា។ ត្បូង Serendibite ត្រូវបានគេរកឃើញនៅឆ្នាំ ១៩៥៣ នៅប្រទេសស្រីលង្កា គឺជាត្បូងមួយក្នុងចំណោមត្បូងដែលគេស្វែងរកច្រើនបំផុត ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាការរកឃើញដ៏មានតម្លៃសម្រាប់អ្នកប្រមូលទិញ។

៤.ត្បូង Alexandrite៖ អាឡិចសាន់ឌ្រីតគឺជាត្បូងអច្ឆរិយៈពិតប្រាកដនៅក្នុងពិភពត្បូង ដែលល្បីល្បាញដោយសារសមត្ថភាពផ្លាស់ប្តូរពណ៌ដ៏ពិសេសរបស់វា។ វាបង្ហាញពណ៌ចម្រុះនៅក្នុងពន្លឺធម្មជាតិ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាត្បូងដ៏កម្រ និងគួរឱ្យទាក់ទាញបំផុត។ ត្បូង Alexandrite ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ស្រីលង្កា និងអាហ្វ្រិកខាងកើត សមត្ថភាពផ្លាស់ប្តូរពណ៌របស់ Alexandrite គឺជាបាតុភូតដ៏កម្រមួយ។

៥.ត្បូង Tanzanite៖ គឺត្បូងពណ៌ខៀវដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតមកពីប្រទេសតង់ហ្សានី ដែលវាត្រូវបានគេរកឃើញក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០។ ពណ៌ដ៏គួរឱ្យទាក់ទាញរបស់ Tanzanite ត្រូវបានគេប្រៀបធៀបទៅនឹងត្បូងកណ្តៀងដ៏ល្អបំផុត ខណៈពេលដែលត្បូងមួយនេះមិនខ្វះខាតដូចត្បូងមួយចំនួនក៏ដោយ ភាពល្អឥតខ្ចោះ និងភាពទាក់ទាញរបស់វា ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាត្បូងមួយក្នុងចំណោមត្បូងដែលពេញនិយមបំផុតសម្រាប់អ្នកចូលចិត្តគ្រឿងអលង្ការ និងអ្នកប្រមូលទិញ។

៦.ត្បូង Musgravite៖ ត្បូងតែមួយគត់នេះ បង្ហាញពណ៌ចម្រុះ ពីបៃតងភ្លឺទៅងងឹត ហើយពេលខ្លះក៏មានពណ៌ស្វាយផងដែរ។ ត្រូវបានរកឃើញភាគច្រើននៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី និងស្រីលង្កា ជាត្បូងកម្រមានបំផុតលើលោក។ ភាពខ្វះខាតរបស់វាត្រូវបានកើនឡើងដោយសារបញ្ហាប្រឈមនៃការកាត់ និងប៉ូលាវា ដោយសារតែភាពផុយរបស់វា ធ្វើឱ្យគំរូ Musgravite ដែលគ្មានកំហុសមានលក្ខណៈពិសេសខុសធម្មតា។

៧.ត្បូង Demantoid៖ Demantoid បង្ហាញពីពណ៌បៃតងដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលជាមួយនឹងពន្លឺដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែលអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយពេជ្របាន។ ត្បូងដ៏មានតម្លៃនេះ ត្រូវបានគេរកឃើញនៅភ្នំ Ural របស់ប្រទេសរុស្ស៊ី មានភាពល្បីល្បាញដោយសារភ្លើង និងពន្លឺដ៏អស្ចារ្យរបស់វា។ ដោយសារតែធនធានរ៉ែដ៏កម្រ ត្បូង Demantoid បានក្លាយជាត្បូងដែលត្រូវបានគេស្វែងរកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមអ្នកប្រមូលទិញ។

៨.ត្បូង Taaffeite៖ ត្បូងដ៏ចម្លែកមួយដែលបង្ហាញពណ៌ផ្កាឡាវេនឌឺ ឬពណ៌ផ្កាឈូកដ៏ទាក់ទាញ ត្រូវបានគេរកឃើញនៅឆ្នាំ ១៩៤៥ ក្នុងប្រទេសអៀរឡង់ ក៏ជាត្បូងកម្របំផុតនៅលើពិភពលោក៕